FOLKLOR warmińsko-mazurski

[rita100]

Zaczynamy z Tralalalą biesiadę związaną z baśniami , legendami, pieśniami,
tańcami i muzyką, wątek , ktory mam nadzieje pokaże jak wspaniale potrafili
się bawić Warmiacy, jaka w tym jest orginalność i specyficzny klimat
odrózniający nas od innych regionów.

"Kiedy Pan Bóg ludziom rozdawał gadki i rozdał już wszystkie - polską ,
niemiecką, ruską, francuską - to wtedy dopiero przybiegli po pracy zadyszani
Warmiacy po swoją mowę. Ale, żeby zadowolić spóźnialskich, których wielce
lubił, rzekł im:
- No, to godojta cało gambą !
Od tego czasu tak właśnie Warmiacy mowią."
I.Newerly

Tralala, czy spotkałaś sie kiedyś z wicami, kawałami czy dowcipami
warmińskimi ?

[Gość: tralala]

Oj, jeszcze odpoczywam po kiermasowym obiedzie, ale jedną anegdotkę znalazłam w
księdza Barczewskiego Kiermasach - o pewnym panu Gąsiorowskim co z Garncowa
przeniósł się do Torbowa. Otóż 'Dziad, jakich wielu, chodził po żebraniu,
zbierał szperki i mąkę. Było to podczas żniw, gospodyni sama w domu gotowała na
obiad gęsie mięso. Kiedy dla dziada poszła 'na górę' po mąkę, dziad wyjął mięso
z garnka do torby. Gospodyni wracając z mąką pyta się: Dziadku, co też tam
nowego słychać? - Nic tak, pani, jeno Gąsiorowski z Garncowa przeniósł się do
Torbowa.
I poszedł. Za chwilę zajrzała gospodyni, czy gęsie mięso się już uwarzyło i
zrozumiała dopiero sens nowiny dziadowskiej. Ale dziad już był w mili.'
Gospodyni pewnie do śmiechu nie było, ale żart o panu Gąsiorowskim rozbawił
wielu.

[rita100]

ale wspaniały żart ;)))

>jeno Gąsiorowski z Garncowa przeniósł się do
> Torbowa.

doskonały dziad :)
Ja jutro coś znajde piesniczki i legendy - fajnie i ciekawie będzie

[rita100]

Dobra, ja dokładam legende o królu sielaw w Mikołajkach.

Rybacy łozili na tych wodach i nie mogli ryby złapać. As jeden raz w sieci sie
znalazł król ryb i uoni go chcieli z wody brać, wyciągnąc i on ich proszuu,
coby nie zabzili go, to on im prziprowadzi inszy gatunek ryb, i tedy rybaki go
nie puścili, nie zabzili, tylko na łańcuch do mostu przimocowali go. I od tej
pory, jak oni złapali króla, to jest sielawa mikołajska - w smaku nojlepsa. Od
tamtych czasów herbem Mikołajek jest krol sielaw.
M.Znamierowska-Prufferowa

Graj muzyka, bo cłek bryka !
A teraz zaśpiewajmy fajną pieśń pasterską, pieśń ludową:

Ora, ora,
pasturz wigonioł bidło ze
dwora,
wigonioł krowy i cielynta,
dla paturza nima niedzieli
i świynta.
Ora, ora....

[nekroskop88]

Rita czemu nie pilnujesz wątku na forum Białystok? :P

[rita100]

nekroskop88 napisał:

> Rita czemu nie pilnujesz wątku na forum Białystok? :P
>
>
haha, nie dam rady , nie mogę trzymać dwóch srok za ogon, ale możesz wejśc do
Olsztyna pieknego i nieskończenie nas pozdrawiać - zawsze to miłe :)

[nekroskop88]

:))))))
nie jestem samobójcą, mogą mnie zasztelytowac za podbijanie wątków, Ty jestes
daleko.... ;)

[Gość: tralala]

FELIX SUM
Było to w dawnych czasach. Wioska Bartąg, chociaż położona niedaleko Olsztyna,
niczym się nie róźniła od innych osad, ukrytych wśród lasów i jezior. W wiosce
był kościół. Nad wejściem do plebanii widniał dziwny i z daleka widoczny napis:
FELIX SUM
VIVO SINE CURIS
Kuba, który służył u proboszca, zaczął sylabizować ten napis – ‘Felix sum’ –
przecież jegomościowi na imię Walenty, a nie Feliks – rozumował – A do tego
sum ... zeszłego roku wydobyli rybacy z jeziora dużego suma, ale żeby człowiek
nazywał się Sum, tom jeszcze nie słyszał.
-Co tak kręcisz głową? – spytał jegomość.
- Wiecie, jegomościu, nic z tego nie rozumiem, co tu napisane.
-Bo to jest po łacinie, mój Kubolku. Po naszemu by było: ‘Jestem szczęśliwy,
żyję bez kłopotów’.
-Ojej! – dziwował się Kuba. – Lepiej to pismo umieścić w izbie nad drzwiami.
Przez głupią zazdrość jeszcze kto narobi jegomościowi biedy.
-Nie martw się, mój drogi – odpwiedział proboszcz – Jakoś damy sobie we dwóch
radę.
Tego samego wieczora Kuba, który lubił gromadzić różne powiedzonka i sam je
tworzyć, wypisał kredą na drzwiach stodoły:
FELIKS SUM BEZ GRANIC
KŁOPOTY MAM ZA NIC.

Tak zaczyna się bajka spisana przez Władysława Gębika. Oczywiście, wkrótce
napis ściągnął na głowę jegomościa poważne kłopoty, ale sprytny Kuba potrafił
im zaradzić, bo, jak to sam napisał, kłopoty miał za nic. Czy napis nadal
widnieje nad drzwiami bartąskiej parafii? Może warto sprawdzić.

[rita100]

ach, Ci Warmiacy mieli fajna gatke, ale też świetne opowieści. Bardzo duzo mam
ich , nawet vice , tylko muszę mieć czas je przepisywać , bo warto. Jednak nie
powtarzamy się w opowieściach. Tego nie czytałam. Jutro tez coś ciekawego
napisze.

[rita100]

Pieśń ludowa

Matczyna kurlantka

Odżyły Twe pieśni , Matulku,
Twoje warmińskie kurlantki,
Coś nam śpiewała wieczorem
Gdy komin pachniał jałowcem.
I sypał iskry jak gwiazdy,
by spleść ci z nich aureolę.
Spod serca złotego wyrosły
Zgrzebne kurlantki jak kwiaty,
Co wsiom malują okienka
Tyś w pięciolini swych dłoni
Ukryła urok melodii,
By nie umilkła piosenka...

M.Zientara-Malewska

[rita100]

O Warmio moja...?
Kedajś po wojnie rzóndzili noma take co jych do noju w torbach z Warszawy
przyzieźli i łóni noma zakazuwali po naszamu godać, bo mózili co to nie je po
polskamu. Tero mniało być jenaczy, ale bogać tam. Pewno sia eszcze taki jedan
łostoł przygupsi abo stare znowój rzóndzić chce. Bez Śwanta am w gazycie
wycytoł co sia takamu jenamu nimkoziu łuzidziało nasz psiankno warnijsko
spsiywnio przejenaczyć. Aż ma strzójsło. Sióng am gazyta pod pacha im chućko
polecioł z nió do szołtysa. Bazyl aż gamba roztworzuł i mózi: ziysz Klyjmens
jekbyś z tam do mnie psiyrszygo apryla przyszed to bym sia sprowdy łuśnioł, ale
tero? To ło czam do psioruna morowygo mowam tero spsiywać! Jó mózia, mosz
prowda Bazyl. Nie ziam tlo co tamu gupkoziu w ty spsiywni nie w smaka. Toc
muzyka napsisoł człoziek co w Wotamborku na śwat przyszed i je nosz, z Warniji.
Cołan noród go zno. A to łoczam sia w ty spsiywni spsiywo je tyż psiankne. To
tero dzieciuki bandu brukowali znowój czygo nowygo sia łuczyć? I ło czam? Mowam
w tam naszam warnijskam hymnie spsiywać co w Łolstynie jek byś chcioł co zezryć
to do Mekdónolda, abo byle co kupsić to nolepsi w Ryjalu? Tedy łuradzilim z
Bazylam co zrobziwam taki kómityt no tych co chcó coby ło dwanosty z rotusza
łuż zawdy buło słuchać "O Warnijo mojo mniło". I kożdan coby chcioł coby łuż na
zawdy tak sia łostało, mo do gazyty psisać do Klyjmensa. A jek gwołt takych
bandzie, to pewno i ta torba nojdziewam esczcze, zapakujewam w nió tego
zomniona i łodeślewam nazod do Warszawy jek mu Warnijo nie je mniło.

Edward Cyfus, Po naszamu. Gawędy warmińskie

[rita100]

"Z kamnienia na kamnień skowronecek skace, tak i moje serce, tak i moje serce,
zawse we mne płacze. Ojczulek z mateczką pod ziemną sie skryli, a mne
sieroteckę, a mne sieroteckę, na świecie zostawili". - stara pieśń warmińska

[rita100]

Pieśni odzwierciedlały całokształt życia ludności wiejskiej, ich repertuar był
niezmiernie szeroki. Wyróznia sie wśród niech pewne grupy tematyczne dotyczące
pracy, niedoli, zalotów i miłości. Powstały również piesni obrzędowe i
rodzinne, żartobliwe, żołmierskie, balladowe i taneczne.

"Kurlanka"

Rozlega się pieśń,
Przez warmińską wieś,
Co spiewała moja miła,
Gdy nosiła jeść.

Nosiła co dnia,
Ta najmilsza ma,
Kiedym kosił, kiedym orał,
Kiedym żyto siał.

Srebrny miała głos,
Jak ten w polu kłos,
A jam słuchał i z nią nusił,
Szczęśliwy mój los.

M.Zientara-Malewska

[rita100]

Czas na tańce ludowe
Na Warmii tańczono dawniej polki zwane drobnymi, i walce: wolniejsze, czyli
równe oraz szybsze - podcinacze. Oprócz nich do starych tańców należał :
poloneiz, zilk, baran, szot, pofajdok, kosejder, baba, puszczany, szewc,
kłaniany, polka-mazurka, oraz zabawy taneczne - A nogami drap, drap, drap ,
hejduk i żabka.

Na Mazurach tańczono polki skoczki i walczyki - podcinacze i poszustacze, oraz
te warmińskie tańce. Były też tańce-zabawy - jak ja glinę deptać mam, owczarka,
hej-duk, zajączek i żabka.

[rita100]

Skrzypki moje skrzypki do serca zagrajcie,
A wy też Mazurzy, chętnie posłuchajcie.

T.Lenartowicz

Do tańca grała wtedy kapela , złożona najczęściej ze skrzypiec, klarnetu, basu
i bębenka. Kapela grała dla każdego co zaplacił, a temu co zapłacił kapela
grała któtka fanfarę na jego cześć czyli "biwat".

Na zakończenie zabawy kapela grała "Wygnianca", jeden z szybkich tańców,
powtarzając go wielekroć, często przy tym śpewając:

Idźta, baby, do domu,
sobie jo gram, nie komu,
bo tu nie trza po babach,
nie siadajta na ławach

I tak zabawnicy sie rozchodzili po domach padając ze zmęczenia.
Ale nie my , my dopiero zaczynamy się bawić ;)

[Gość: Ed]

Naprzód rosół z nudlami, potam groch z marchsió, i bratklopsami o dali łuż
różniste mniaso z kartoflami. Smakowite zółsty jak ech to som eszcze nie jod.
I wszystko to przy występach muzykontów zespołu regionalnego "Warmia" ze
przytańcówką i potupajem. Jek am nazo przyśli, na stołach łuż stojeli nowe
talyrze i goróńce jydzanie. Kożdan sia dziwował i na kuchy i na torty. A mnie
nolepsi do gorzołeczki ryby smakowali.

A gdzie to może tak być :))

Pozdrawiam

[rita100]

Ed - ależ biesiadujemy
Teraz Ci zaśpiewam coś z pieśni milosnych ;)

Nie chce starego,
choć mo wór psieniendzy,
wolo jo młodygo,
choć użyje nędzy.
Bo ten stary leży potem,
śmierdzi jako pies pod
płotem,
młody jest psiórecko,
grzeje jak słoneczko.

A Ty odśpiewujesz :

Oj, nie wybzieroj,
Byś nie wybrała,
Byś za kanarka
Wróbla nie dostała. ;)

A ja odśpiewwuje do Ciebie:

Siwa gąska , siwa,
Po staweczku pływa.
Z tęgiego kochania
Nigdy nic nie bywa. ;)

No widzisz co Ci przyszło Ed ?
Wpadłeś w biesade warmińską i spiewy otrzymałes ;)))
I bardzo dobrze, bo Tralala by się zdziwiła gdybym tak do niej spiewała. Jak
narazie to pioseneczka o flaszeczkach ma u mnie pierwsze miejsce.

Idzie flaska piersa,
Idzie flaska sersa,
Wiwat nam,
Toto pan.
Bo gorzauki dau!

[Gość: Ed]

"Źródła Łyny"
Wśród bagien i jarów,
Gdzie rosną olszyny,
Pod ogromnym wzgórzem
Bije serce Łyny.
Z oczu Matki Ziemi
Płyną łzy rzęsiste,
Lśniące jak brylanty,
Jak kryształy czyste.
Diamentowe strugi,
Niczym włos dziewczyny,
Splatają się w srebrny
Warkocz rzeki Łyny.
I płyną spacerkiem,
Patrząc w nieba lazur,
Przez jeziora knieje,
I Warmii i Mazur
Przez granicę państwa,
Królewieckie doły,
Po to, aby ujrzeć
Nurt siostry Pregoły.
(Władysław Dzięgała)

Zamiast kazania

[Gość: tralala]

Na niedzielny wieczór 4 września przeczytajmy wiersz napisany niemal 150 lat
temu przez pastora Michała Pogorzelskiego, urodzonego też 4 września, lecz 1737
roku, we wsi Lepaki Wielkie (czy jeszcze istnieje?), o milę na zachód od Ełku i
dwie mile od Kalinowa, gdzie spędził 18 lat jako proboszcz, i gdzie zmarł 29
kiwetnia 1798 roku.

Siedziałem ja w ciemności,
myślałem o wieczności,
gdy pluskwa okazała
po ścianie się spuszczała.
Przed mą facjatą stanie,
stąd o niej rymowanie.

Człowiek jak pluskwa bywa,
raz tchórz, raz lis przechera,
choć łeb zakuty miewa,
nosa w górę zadziera.
Chętnie puszy się jak paw,
jakby był od wyższych spraw.
Lepiej by nic nie gadał
i bzdurstw nie opowiadał.

Szlachetny niby, górny,
tak z dumą się nadyma,
a w gruncie rzeczy durny,
cnót śladu też w nim nie ma.
Robaczkiem świętojańskim
być chciałby. Ale raczej
pluskwa z niego wyłazi,
jak bliżej przypatrzeć.

Dlatego niech was nigdy
nie mami taka gloria;
czekajcie, aż sie skończy
wreszcie ta historia.
Człek szybko podupada,
bo życie wartka rzeka,
dziś rześki, wesół gada,
a jutro co go czeka?

Kiedy nadejdzie wieczność,
i śmierć cię już zabierze,
masz ludziom pięknie pachnieć,
a nie jak pluskwy śmierdzieć.

[rita100]

Świetnie pisał pastor Michał Pogorzelski, taki zyciowy.
Tymczasem zobacz jakie jeszcze pieśni milosne śpiewano:
Puść konia do stajni,
Kiedy się depce.
Nie kochaj dziewczyny
Kiedy cię nie chce.

Kukułeczka kuka,
Serce we mnie puka.
Szelma ten kawaler,
Co bogatej szuka.

Uwiodłeś ci ty mnie
jak rybkę na węde:
skarze ciebie Pan Bóg,
jak go prosić będę.

Karczma w Gitrzwałdzie kultywuje tradycje - byłas tam Tralala ?
Wiesz, że chiałam zamówić sobie dostawę Edwarda Cyfusa - Gawędy warmińskie lecz
podany telefon do Olsztyna o zamówienie przesylki jest głuchy.
Szukam też piesni starych warmińskich i nic.

[rita100]

oto fajny przepis na lekarstwo, Ślązacy tym się leczą i przetrwali ;))))

KURAMIN co dziauo na szlag, KURAMIN co dziauo tak:
na wancki szwoby i wszelake choroby.

Najnowsze jes to dzisiej odkrycie
zapewnie pan´stwo otym jusz wiycie
Dzis´ kiedy mamy wszelake braki
ino KURAMIN kupisz bes draki

Bo nasz KURAMIN ,KURAMIN byczy
wszystko zastompi wszystko wylyczy.
I bes kolejki i bes stonio
u nas KURAMIN je do dostanio

Nasz stary Otton umi go robic´,
on wiy codoloc´ a co nadrobic´.
Wiync powiym pan´stwu jak sie go robi,
co sie dolywo a co sie drobi.

Jak sama nazwa na to wskazuje
KURAMIN s kury sie produkuje:
Ze kurzy lapy namiela kitu
po tym do tego dodom karbitu

Wszystko to potym brynom zaleja
i jusz KURAMIN do flaszek leja,
pyrskpotym te fropy zalywom woskym,
flaszki naciyrom s´mierdzoncym czosnkym.

Rous moja zonka jadua mielonka
i zaros potym miaua biegonka.
Niy byuo wtedy proszku w aptyce.
Co jom zatkauo no pszeca wiycie

Na pszikuad maluch niyrobi kupki
wtedy KURAMIN wkapnonc´ do dupki.
To ´jak zakuoci to jak zawieje
Mamusia ksziczy co sie to dzieje.

Jezeli brak jest takigo lyku
co czeba wszczyknonc´starymu byku
Zeby pozytek s byka byu taki,
no i w oborze niy byuo draki

A zeby krowka sie don´lajala
i zeby mondre cielynta daua
Bo dzis´ cielokow momy na kopy
Lecz bes porzytku same kuopoty.

Bo nasz KURAMIN zastompi wszysko
najlepsze lyki te s Ameryki
On nawet pros´ci sksziwione kos´ci,
A jak poczeba wyrzuco gos´ci

Tyn niyproszony co wkrynco wkrynty
Siedzom do nocy jak te natrynty
Zeby psziniys´li choc´ staro c´wiara
to ci psziniesom swyj gymby miara!!!!!!

Byle pic´ byle zyc´a za darmo.....................
..................................................

[Gość: tralala]

Skoro pieśń miłosna, to może jeszcze jeden wiersz Pogorzelskiego (a propos
wątku o weselach w Ziomecce). Otóż w kronice kościelnej w Kalinowie, przy
rejestrach ślubów, wpisał takie napomnienie:

Najpierw człek robi, a potem myśli -
Niejedną skargę się na to słyszy.
Więc bez pośpiechu, rozważ człowieku.
Jeśli już idziesz, to pomyśl sobie,
zali jest czysta miłość w tobie?
I gdy jest - 'tak' z radością powiedz!

(Do karczmy w Gietrzwałdzie zaglądałam, ale muszę kiedyś się wybrać na biesiadę
warmińską, podobno też warto pojechac tam w czasie Wielkanocy - można wziąć
udział w tradycyjnych przygotowaniach do świąt).

[rita100]

www.karczma.pl/biesiada_warminska.htm
Popatrz, ta karczma jest najbardziej znana z kultywowania tradycji i jak widze
ich menu i kapele to chyba się nastawiają na tradycję i dobrze, bo to takie
inne i wyróznia sie ta karczma tym.
A slyszałas o mieście Ornat - 50 kilometrów od Olsztyna ? Tam też odbywają sie
biesiady warmińskie

[rita100]

www.orneta.net/
Zobacz, tu tez maja tradycje warmińskie , pisze na dole i piękne jest
sanktuarium , wystarczy kliknąć na panorame Krzysztofa Sklodowskiego.

[Gość: tralala]

O tak, Orneta i Reszel to chyba jedyna dwa warmińskie miasta, które nie
zostały 'wyzwolone' przez Armię czerwona w takim stylu, jak na przykład
Olsztyn. Dzięki temu w Ornecie zachował się urokliwy ryneczek, ratusz i
kamieniczki, trzeba jednak dużych funduszy, żeby to wszystko rozsądnie odnowić
i wtedy bedzie to prawdziwa perełka. A i sanktuarium w Krośnie (byłam,
potwierdzam - śliczne), daleko mniej znane niż Święta Lipka, ale ten sam styl,
krużganki, i tylko wnętrze skromniutkie - co też się może podobać. Dwa lata
temu kościół był odnawiany, nie wiem, czy prace nadal trwają.

[rita100]

zobacz, jak znalazłamtą stronkę zaraz mi się spodobała
www.sklodowski.shost.pl/panoramix/krosno.html
Przepiekne to Sanktuarium.
A czytałas wcześniej wpis o zmianach nazwisk i wysiedleniach Warmiaków ?
Jesli chodzi o Olsztyn , to tak Olsztyn nie został bardzo zbombardowany jak
to , że żołmierze Armii Radzieckiej pladrowali wszystko i rozniecili ogień ,
ktory spalił cały Olsztyn - to dadatkowa tragedia miasta.

[rita100]

Biesiada warmińska , jak i każda biesiada nie może się obejśc bez tańców.
Bardzo popularny taniec na Warmii był Szot. Dostał się do nas za pośrednictwem
Niemców aż ze Szkocji, stąd nazwa. Szota nazywano pieknym tańcem, bo pary
tańczyły go równo i powoli. Młodzież tańczyła szota, nie żałując butów, i w jej
wykonaniu był to taniec żwawy. W czasie tańca przytupowano obcasem. Do muzyki
śpiewano:

Zagrajcież mi szota, szota,
to otrząsnę nogi z błota,
by się panna nie brzydziła,
ze mną wokół potańczyła.

Raz w lewo, raz w prawo,
potem pokręć sie żwawo,
Raz w lewo, raz w prawo,
potem pokręć sie żwawo.

I jeszcze raz, to się nazywa taneczny poniedziałek ;)))

[Gość: tralala]

A to mi niespodziankę zrobiłaś Rito, aż sobie pośpiewałam przed komputerem (ale
cicho, żeby nikt nie słyszał). Pamiętam ją dobrze, bo należała do żelaznego
repertuaru chóru Ogniska Muzycznego nr 2, obok O Warmio moja miła. Niestety,
nie dane nam było zatańczyć Szota, bo jako chór musieliśmy stać grzecznie,
ustawieni w rządki. Za to na pewno tańcowano go na weselach warmińskich.

[rita100]

Ooo, to napewno znasz kilka tradycyjnych piosenek , chociaż teksty. Wiesz, że
tego brakuje, tych tekstów, by choc zobaczyć o czym Warmiacy spiewali. Tez
wiem , że Warmiacy spiewali utwory wysmiewające biedę Mazurzan, a Mazury
spiewały im tez takie "zbereźne" pioseneczki , ale nie mogę ich znaleź.

[Gość: tralala]

Znałam - ...dzieści lat temu, a i wtedy zdarzało się zapomnieć i tylko
otwierałam usta, markując śpiewanie. Nie da rady, trzeba pamięć wspomóc
książkami (dobrze, że są).

[Gość: Ed]

Czy jest w życiu coś piękniejszego niż narodziny?
Powstanie no-wego życia. Jeśli udacie się ze mną do tej krainy czarów,
zobaczycie - jak z niczego powstaje coś pięknego. Jak rodzi się rzeka Łyna.
Drogę rozpoczynam w Nidzicy od XIV w. zamku. Tu przed drogą można odpo-cząć, a
gdy wejdzie się do sali wystawienniczej z jej krużganków obejrzy się miejscowość
i okolice.

Potem jadę w kierunku Napiwody, której lasy łączą się z Puszczą Piską. Okolice
Nidzicy tworzą unikalny krajobraz przez rozfalowaną, pagórko-watą rzeźbę
morenową i głęboko wcięte rynny polodowcowe wykorzy-stane obecnie przez rzeki i
jeziora. Z rozległych równin sandrowych i pa-górków rozciąga się przepiękny
widok na morze lasów napiwodzkich. Dalej jedziemy do Orłowa. Tutaj choć na
chwilę muszę się zatrzymać nad jeziorem Orłowo Małe, gdzie jest rezerwat żółwia
błotnego. Powia-dam Wam, mało jest tak urokliwych miejsc. Jadę dalej, docieram
do wio-ski Łyna i źródeł rzeki o tej nazwie. Ta rzeka, która tutaj budzi się do
ży-cia, stanowi oś całej krainy Pojezierza Olsztyńskiego. Idę już pieszo przez
piękne lasy mieszane.

Dwudziestometrowe urwiska, liczne głazy, sosny, świerki, brzozy, osiki, dęby,
graby, stare olsze czarne często wsparte na szczudłowatych ko-rzeniach. W tej
pięknej scenerii "rodzi się " nasza Łyna.

Tutejszy teren jest rozległą doliną z licznymi bocznymi pagórkami, doli-nami o
stromych i wysokich zboczach. Właśnie z tych zboczy wypływają dziesiątki
strumyków. Tworzą się przepiękne kaskady, a w zboczach do-liny liczne półkoliste
tzw. cyrki dolinowe. Źródła mają charakter erozyjny - cofają się.

Piękna Łyna bierze swój początek na wschodnich stokach Garbu Lubawskiego, w
lasach napiwodzkich, a uchodzi do Pregoły w Rosji. Ta mała rzeczka przebija się
przez morenowe wzgórza, tworząc malowni-cze przełomy, a w swej drodze przepływa
przez Jezioro Łańskie, zamek olsztyński bierze w swe ramiona, jak matka ukochane
dziecię, na jej tra-sie jest Dobre Miasto, Lidzbark Warmiński, Bartoszyce,
Sępopol i ucho-dzi do Pregoły na terenie Rosji. Czy jest coś piękniejszego jak
narodze-nie rzeki Łyny?! Odpowiedz sam, przyjedź, zobacz. Powiadam wam, urok
tego miejsca zachwyci was.

Maria Jaraczewska
29-08-2002

Będzie wesele - albo i nie

[Gość: tralala]

Z tamtej strony jeziora
Stoi lipka zielona,
Z na tej lipce, na tej zieleniuchnej,
Trzy ptaskowie śpiewali.

Nie byli to ptaskowie,
Eno byli rajkowie*;
Ci rajeli do jednej dziéwcyny,
Co ją z sobo wziąć mieli.

Jeden mówi: to moja!
A ten drugi: jak Bóg da!
A ten trzeci: moja namilejsa,
Cemuześ mi tak smętna?

Jak ja nie mam smetna być?
Do starego musę iść!
Oj ten stary, ten strych opłeśniały,
Nie mam woli do niego.

Rajelić mię młodego,
Mam ja wolo do niego:
Oj ten młody, ten ślicny urody,
Mam ja wolo do niego!

(piosenka spisana we wsi Burkarty, pow. niborski)
*dla niewtajemniczonych (lub nie czytających Ziomecki) rajkowie to swaci;
rajeli - swatali

[rita100]

haha, to się nawet fajnie spiewa - wymyślam muzyke i czytam i jest fajnie.
Wiesz co , powiem Ci w tajemnicy, że jak byłam młodziteńka to z koleżanką
uciekaliśmy w pole , w łaki tak odbywałyśmy koncert, śpiewałysmy piosenki takie
ludowe. Bylo to w Wieliczce, teraz na tych polach stoja bloki, bloki i jest
osiedle. Jak patrze czasmi na te tereny to smutno czlowiekowi , że czas tak
leci, leci i kurcze leci tak jak w pewnym wicu - w lesniczówce , leśnik w domu
slyszy jakieś kroki za oknem, wychodzi z domu i patrzy , a tu ścieżka biegnie
przez las ;))))))

I jak pamiętam to byly to spiewy z tańcami - znasz to ?
Nie chcę cie, nie chcę cie znać
choć do mnie , choć do mnie
rękę mi dasz
prawą mi dasz, lewą mi dasz
i już się na mnie nie gniewasz 2x

Też jakąś piosenke o nosku, ile bym dała , żeby sobie ją przypomnieć , bo taka
smieszna była z pokazywaniem na swój nos ;))))

[Gość: tralala]

Lądem, dziewczę, lądem, ja za tobą wodą:
Jeśli masz talarki, ożenie się z tobą!
Nie mam ja talarków, ni śrebra, ni złota,
Aleć ja jestem uboga sierota.
Jesteś dziewczę piękne tak jak anioł z nieba,
Lecz ja cię nie wezmę, talarków mi trzeba.
Ach, prawego szczęścia nie dają pieniądze,
Lecz serce miłości pełne, tak ja sądzę.
Młodzi ludzie, wiem ja, najlepiej się mają.
Tam, gdzie się z miłością pieniądze złączają.
Kiedy będziesz śpiewał tak wysokie tony,
Nie zabacz me słowo – zostaniesz bez żony.
(Kruklanki, pow. węgoborski)
No i chyba nici z wesela, jak myślisz Rito?
(ostatnia piosenka z tańcami, jaką pamiętam to 'Mam chusteczkę haftowaną', z
noskiem, niestety nie. Za to pamietam, jak śpiewałyśmy do 'mikrofonu' ze
skakanki).

[rita100]

Popatrz Tralala, w tamtych czasach powstawały piesni nie dla pieniędzy tylko
takie z serca i z potrzeby i dla zabawy , by poprawić sobie nastrój -
spiewając, tańcząc , opowiadając wszyscy się relaksowali.
jutro cos nowego wyszukam :)

[rita100]

Na WiM tańczono stare tańce "ze śpiewem", na własne melodie. Były one pełne
życia i werby. Wiekszość z nich miała dość szybki rytm i tańczono je
na "okrąglo" czyli parami w obrotach po okręgu koła i "drobno", czyli krokiem
polkowym, charakterystycznie po warmińsku wytupywanym.
"Baran" - taniec tańczony przez cztery trójki, po dwie dziewczyny i jeden
chlopak w środku.
W podskokach przewijali się pod złączonymi rękoma, dziewczyny - raz jedna, raz
druga - obiegały chlopca, nie zwalniając uchwytu rąk. Do tańca śpiewano:

Pódź, baranie, do chlewa,
dostaniesz ozieska.
Ja nie przyda, nie moga,
bo tam w kuble jest woda."

Ha, ha , Tralala, jak to chlopcy wytrzymywali tego barana ? ;))) Jak mu tak
dziewczęta śpiewały ;)))

[Gość: tralala]

Skoro każdy taniec trzeba było mocno wytupać, nic dziwnego, że po weselu buty
były zdarte! Nie wiem, jak chłopcy, ale dziewczyny musiały lubić Barana -
przynajmniej dla żadnej nie zabrakło tancerza.

[Gość: tralala]

Ale zdarzały się też piosenki na czarną nutę, jak ta:

Siedzie stary przy kominie,
Trząsa brodą ku dziewcynie;
A ty, stary, nie trzęś brodą,
Nie będzies ty legał z młodą!

I przyjechał cudzoziemiec:
Siostro złota, daj mi wieniec!
‘Jaćbym tobie wianek dała,
Bym się brata nie bojała!’

Otruj brata ty swojego,
Będziesz miała mię samego!
‘Cem go otruć bym wiedziała,
Otrułam cić bym go zaraz!’

Idź do sadu wiśniowego,
Znajdzies węza zielonego,
I uwarz go w gorzkiem piwie,
Daj to bratu, niech wypije!

‘Pij, bracisku, pij nieboze,
Niech ci pan Bóg dopomoze!’
Braciś pije, z konia leci:
Dbajze, siostro, o me dzieci!

‘Nie pleć, bracie, napiułeś się,
Układź w łózko, przespijze się!’
Trudne to jest przesypianie
Dusa z ciałem się rozstanie.

Bratu dzwonią, siostrę wiodą,
Chociaz bardzo tylko młodą;
Brata pięknie pochowali,
Siostrę we Łku okowali. (Ełku)
(Ogródek, pow. lecki)

I tyle w niej zagadek: skąd przyjechał cudzoziemiec? Dlaczego chciał zabić
brata dziewczyny? Kto wykrył zbrodnię i wydał trucicielkę?

[rita100]

Tralala, to horror, ale nie martw się zagadka tej piosenki napewno jest w
jakiejś legendzie, tylko musimy tą legende odszukać. Wiemy , że historia
wydarzyła sie w Ełku.

[Gość: obi]

I tak Jola z Dywit najpiękniej śpiewa (choć niechętnie, zwłaszcza o pieniądzach
i wekslach dla Przewodniczącego). Gdyby się tu pojawiła, dajcie znać!

[rita100]

Gość portalu: obi napisał(a):

> I tak Jola z Dywit najpiękniej śpiewa (choć niechętnie, zwłaszcza o
pieniądzach
>
> i wekslach dla Przewodniczącego). Gdyby się tu pojawiła, dajcie znać!

A coś więcej mozesz podać ?
To moze być ciekawe :)

[rita100]

Zajączek to taki kozak mazurski, taniec zabawa. Taniec taki wykonywała jedna
osoba i był to bardziej popis sparwanościowy. Na środku izby układano na krzyż
dwa drewienka. Taniec polegał na wykonaniu skoków na lewej i prawej nodze tak,
aby nie poruszyć drewienek. Przy zmianie nóg tańczący klaskał w dłonie.
Podczas tego tańca śpiewano:

Siedzi zajączek między drogami,
przebierając swymi łapkami,
gdybym ja te łapki miał,
to bym nimi przebierał,
jak ten zajączek.

[rita100]

rita100 napisała:

> Gość portalu: obi napisał(a):
>
> > I tak Jola z Dywit najpiękniej śpiewa (choć niechętnie, zwłaszcza o
> pieniądzach
> >
> > i wekslach dla Przewodniczącego). Gdyby się tu pojawiła, dajcie znać!
>
> A coś więcej mozesz podać ?
> To moze być ciekawe :)
Raczej się tu nie pojawi, to nie jest watek promujący lidera Samoobrony :)

[Gość: tralala]

Barana z nim nie zatańczymy, ale gdyby chciał tak solo zatańczyć i odśpiewać
zajaca ;)

[rita100]

Niestety , my jedynie mozemy patrzeć i do taktu klaskać, ażeby mu sie lepiej
skakało to za paseczkiem mozemy jakąś flaszeczkę nosić , by po tańcach nagrode
dostał ;)

[rita100]

Musze Ci powiedziec , że tych zwierzęcych tańców to nawet dużo było ;)

[Gość: tralala]

Oj muszę się pokajać, i to podwójnie. Zgubiłam poprzednio początek tej smętnej
piosenki, więc jeszcze raz zaśpiewam:

Carna rola, siwy kamień,
Siedziałać tam panna na niem,
Oj siedziała i płakała,
Na rodzice narzekała.

Oj rodzice, coz cynicie,
Za starego mię zenicie!
U starego siwa broda,
Ja dziewcyna jak jagoda.

Siedzie stary przy kominie,
Trząsa brodą ku dziewcynie;
A ty, stary, nie trzęś brodą,
Nie będzies ty legał z młodą!

I przyjechał cudzoziemiec:
Siostro złota, daj mi wieniec!
‘Jaćbym tobie wianek dała,
Bym się brata nie bojała!’

Otruj brata ty swojego,
Będziesz miała mię samego!
‘Cem go otruć bym wiedziała,
Otrułam cić bym go zaraz!’

Idź do sadu wiśniowego,
Znajdzies węza zielonego,
I uwarz go w gorzkiem piwie,
Daj to bratu, niech wypije!

‘Pij, bracisku, pij nieboze,
Niech ci pan Bóg dopomoze!’
Braciś pije, z konia leci:
Dbajze, siostro, o me dzieci!

‘Nie pleć, bracie, napiułeś się,
Układź w łózko, przespijze się!’
Trudne to jest przesypianie
Dusa z ciałem się rozstanie.

Bratu dzwonią, siostrę wiodą,
Chociaz bardzo tylko młodą;
Brata pięknie pochowali,
Siostrę we Łku okowali.
(Ogródek, pow. lecki)
A to drugie kajanie - no cóż, przeczytałam dokładniej i już wiem, czemu siostra
brata otruła (‘Jaćbym tobie wianek dała,Bym się brata nie bojała!’). Nadal
jednak nie wiem, skąd ten cudzoziemiec (może z Warmii) no i jak się zbrodnia
wydała?

[rita100]

(‘Jaćbym tobie wianek dała,Bym się brata nie bojała!’).
Jak to rozumieć ?
Jakbym tobie wianek dała, tobym sie brata nie bała

To jest zagdaka, ciezko zrozumieć ten wiersz - zbrodnia to nie słychana, ale
dlaczego tego brata zabijała ?
Tralala, wytłumacz mi go :)

[Gość: tralala]

Ach, bo w tych pieśniach ludowych to nie można było tak kawę na ławę, ale
symbolicznie, niby o wianku, a tak naprawdę o cnocie. Panna śpiewa, że by
porzuciła starego, niechcianego narzeczonego i oddałaby się cudzoziemcowi (ja
bym tobie wianek dała), ale boi się brata (gdybym się brata nie bała)(widać jej
ojciec już nie żył i była pod opieką brata). Dlatego jej niedoszły kochanek
namawia ją do zbrodni. Ciekawe, czy też trafił za to do wieży, czy zdążył
uciec?

[rita100]

Czyli są trzy osoby - brat, starzec i obcokrajowiec :) Teraz rozumię. Ciekawe
czy znajdę legende na ten temat ?
To jutro potańczymy jeszcze ;)

[Gość: tralala]

Na pewno potańczymy - w końcu jutro dopiero drugi dzień wesela!

[rita100]

Kosejder
To popularny dawny warmiński taniec, który tańczono w kole. Nazwa kosejder
wywodzi się od słów "kosić nogami", gdyż tańcerze na ukos wysuwają nogi w
tańcu. Taniec skoczny, składa sie z dwóch części. W pierwszej śpiewanej,
tańczący podają sobie ręce, tworząc jedno wspólne kolo i posuwają się po jego
okręgu, w drugiej części w rytmie poleczki szybko, krokiem mocno wytupywanym,
podczas tańca śpiewano piosenkę:

Jodbym kluski, nie mom mąki,
obłapsiołbym, nie mom żonki.
To wej mosz, to wej mosz,
czymuś pryndzyj nie przyloz!

Tralala, myślę , że ten taniec jest w sam raz dla nas.
No więc chwytamy się za ręce i w kole tańcząc śpiewamy:

Jodbym kluski, nie mom mąki,
obłapsiołbym, nie mom żonki.
To wej mosz, to wej mosz,
czymuś pryndzyj nie przyloz!

a poniżej moja twórczość ;)

Nie przylozłeś pryndzyj
To żałuj czym pryndzyj
Bo kółeczko zamkniete
Twój kwiateczek więdnie
Żałuj , żałuj nieboraku
Ty mój biedny kosejdaku

[Gość: tralala]

Od takiego kosejdera to się może w głowie zakręcić. A to 'koszenie nogami' -
ciekawe, czy nie przypominało irlandzkich tańców ludowych. Wesołe były te tańce
warmińskie. A mazurskie? Czy mazurek był mazurski, czy czysto polski? Bo
poleczka jest przecież czeska?

[rita100]

haha, no właśnie , ale trudne zadałas mi pytanie ?
Trzeba poszperać w materiałach :)
Chyba , że wiesz :)

[Gość: tralala]

Oj nie wiem, szczerze pytam. Może jakaś litościwa dusza podpowie, a może uda mi
się coś wyszukać. 'Jeszcze jeden mazur dzisiaj' bardziej kojarzy mi się z
polskim dworkiem niż mazurską chatą, ale kto wie?

[rita100]

pl.wikipedia.org/wiki/Mazur_%28taniec%29
To prawdopodobnie taniec polski, dworsko-szlachecki
Ale cięzko cos znaleź:)

[rita100]

"Jeszcze jeden mazur dzisiaj
Choć poranek świta,
Czy pozwoli panna Krysia?"
Młody ułan pyta

I nie długo błaga, prosi,
Bo to w polskiej ziemi,
W pierwszą parę ją unosi,
A sto par za nimi

On jej czule szepce w uszko,
Ostrogami dzwoni,
W pannie tłucze się serduszko
I liczko się płoni.

Cyt, serduszko, nie płoń liczka,
Bo ułan nie stały
O pół mili wre potyczka,
Słychać pierwsze strzały.

Słychać strzały głos pobudki,
Dalej na koń, hura!
Lubę dziewczę, porzuć smutki,
Zatańczym mazura!

Jeszcze jeden krąg dokoła,
Jeszcze uścisk bratni,
Trąbka budzi, na koń woła,
Mazur to ostatni.

Pamiętamy melodie, mozemy pośpiewać

[Gość: tralala]

Na dobry początek musi wystarczyć, a jutro będę szukac dalej. Dziekuję, i
dorzucam jeszcze jedną piosenkę, w przeciwieństwie do mazura, jak najbardziej
mazurską.

Przy dolinie wodka płynie,
Seroki liść na kalinie,
Jesce sersy na jeworze,
Mój najmilsy drygą biorze.
Niechaj biorze, którą racy,
Mię sam Pan Bóg nie zabacy!
(Ogródek, pow. łecki)
Jednym słowem - wesele było ale z inną :(

[rita100]

A czasmi dalszego ciągu tej pioseneczki nie ma ?
dobranoc

[rita100]

Pofajdok - inaczej sowizdrzał, postrzelony kawaler. Taniec rozpowszechniony
najbardziej na Warmii. Zwykle tańczono go na zakończenie zabawy jako tzw.
wygnaniec. Powtarzano go wiele razy aby zadowolić gości. Taniec szybki i pełen
werwy. Tańczono go tak żywo i z zapałem, że przy 'tompaniu' aż obcasy odpadały.
Pofajdoka tańczono ze śpiewem:

Mniała baba pofajdoka raz, dwa, trzy,
wsadziuła go na prosioka raz , dwa, trzy,
Prosiok leci jak wścieklony,
bo ma ogon zakręcony, raz dwa , trzy

lub
Idźta, baby do domu,
sobie ja gram, nie komu,
bo tu nie trza po babach,
nie siadajta na ławach.

[Gość: tralala]

A tę piosenkę śpiewalismy w chórze w nieco 'wygładzonej' wersji 'Prosiak lata
jak szalony'. Ta, którą podałaś Rito bardziej mi się podoba i pewnie jest
bliższa oryginału. Szkoda, że o tym nie wiedziałam wiele lat temu.

[rita100]

Wtenczas byly inne czasy, o wielu rzeczach nie można było mowić , a już
promocja gwary była niedozwolona, wręcz śmieszna i osmieszana.

A czy słyszałaś coś o utworze "Utracona cześć Gottliby Wiśniewszczanki" ?
Ponoć to świetny utwór

[Gość: tralala]

'Utracona cześć Gottliby Wiśniewszczanki' - brzmi jak balada ulicznej kapeli
(może tym razem to piosenka miejska?). Nie, nigdy tego nie słyszałam. A pojawi
się w naszym wątku? Byłoby ciekawie.

[Gość: tralala]

Coś mi się mocna zdaje, że jednak mazur i mazurek to tańce polskie, nie
mazurskie, a nazwa pewnie odnosi się do Mazowsza (mieszkanców Mazowsza też
nazywano Mazurami, a Mazurów - Mazurami pruskimi). No, ale pozostaje jeszcze
mazurek - ciasto i mazurek - wróbel? Też mazowieckie, czy może choć trochę
mazurskie?

[rita100]

"Dla mnie, i to nie tylko z przekory, kluczową rolę odgrywa również panna
Gottliba Wiśniewska z Kraplewa. Dziewczyna nadobna, bardzo młoda i bardzo
zalotna. Chłopcy garnęli się do niej jak pszczoły do miodu. Pod niektórymi jej
przekazami Gizewiusz pisał: Wiśniewszczanka. Ona przekazała mu ponad 30 pieśni.
Najważniejsze jest to, że Gottliba stała się wkrótce bohaterką ośmiu
uszczypliwych i zgrabnych przyśpiewek. Niektóre z nich śpiewała, a może i
układała Bączka. Z przyśpiewek o Gottlibie można wysnuć wniosek, że chłopcy
garnęli się do niej, a i Wiśniewscy nie widzieli w tym nic zdrożnego. Jedynie
sąsiad Jaskółka jakby nie aprobował tego, w jaki sposób dochodzi do tych
spotkań:
" U Wiśniewskiego na tyle
Wyleciały tam dwa dyle.
Wiśniewski o nich nie wiedział,
Aż mu Jaskółka powiedział.
- A ty Wiśniewski, nieboże,
Trzymaj Gottlibę w komorze.
- Choćbym ją trzymał na kecie,
Michał się do niej przywlecie.
Michał ci lezie po słupie,
Wiśniewska go łopatą po dupie.
- Nie tędy, Michale, nie tędy
Do mej Gottliby w oględy.
Dźwierzami, Michale, dźwierzami,
Będziesz ty mój zięć kochany."
Po tej lekturze tekstów, co było do przywidzenia, Ogrodziński stwierdził, że
Gottliba to "frywolna dziewczyna". Napisane to zostało skrótowo. A mnie
zamarzyło się, aby nie dać wiary wiejskim językom i napisać rozprawę pod
tytułem "Utracona cześć Gottliby Wiśniewszczanki". Choćby po to, by ukazać,
ileż to dzieki tej pannie wiemy dziś o tamtym o Kraplewie, o tamtych zalotach i
mieszkańcach. Naprawdę, można sobie wyobrazić nawet współczesne widowisko
sceniczne z Gottlibą Wiśniewską w roli głównej. A bez piosenek o Gottlibie -
czyż Kraplewo miałoby jakąkolwiek żywą i własną barwę?
Jak zapowiadają olsztyńscy współwydawcy (Towarzystwo Naukowe i Ośrodek Badań
Naukowych im. W. Kętrzyńskiego), po tym reprograficznym wydaniu
rękopisu "Pieśni ludu znad górnej Drwęcy" czeka nas jeszcze ciąg dalszy. Ten
ciąg dalszy (już obecnie opublikowany) obliczony jest na zwykłego czytelnika,
miłośnika dawnego folkloru muzycznego Mazur. Wydaje się, że tacy ludzie jeszcze
są. Otóż druga część zbioru obejmuje drukowany zapis słowny, natomiast część
trzecia - zapis muzyczny. Warto się pytać u wydawcy i warto te części zamówić,
aby się przekonać, jak bogate były dawne źródła mazurskiej pieśni nad górną
Drwęcą."

[rita100]

Musze to ksiązkę znaleź , zapowiada się bardzo ciekawie - Ciekawe czy gdzies
ona jest, oczywiście ta książka ?
A co do Mazura , to taniec polski, ale jakoś więcej nas uczono o czeskiej Polce
niż o Mazurze. Dobrze, że jest taka sławna piosenka Mazowsza.

[rita100]

www.luteranie.pl/diec.mazurska/pl/biuletyn/Gizewiusz.htm
Właściwie to nie wiem jaki tytuł szukać ?

[Gość: tralala]

Wybiorę się w tamte okolice Olsztyna po niedzieli i zajrzę do OBN-u (to w Domu
Polskim, na rogu Partyzantów i 1 Maja) - może dowiem się, co to książka i czy
pojawiło się to następne wydanie 'dla ludu'. Dobrej nocy i miłego weekendu.

[rita100]

Gość portalu: tralala napisał(a):

> Wybiorę się w tamte okolice Olsztyna po niedzieli i zajrzę do OBN-u (to w
Domu
> Polskim, na rogu Partyzantów i 1 Maja) - może dowiem się, co to książka i czy
> pojawiło się to następne wydanie 'dla ludu'. Dobrej nocy i miłego weekendu.

Tralla, ta Partyzantów ulica to jest moja ulica, a na rogu Partyzantów i 1-Maja
stał Kiosk Ruchu do którego latałam po sporty (papierosy) dla mamy. Ho, ho , a
ile razy był tam rabunek :)
Zapytaj sie czy nie prowadzą tam księgarni wysyłkowej i weź adres .

[Gość: tralala]

I ukazały się wszystkie trzy części pracy Gustawa Gizewiusza, niestety
już 'wyszły' :( Wybrałam się do OBN-u - można zamiawiać ich książki listownie
(Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego), telefonicznie (0-89)
5276618, faksem (0-89) 5276619, lub mailem [e-mail] , ale
tych książek już nie mają. Inne można znaleźć na ich stronie internetowej.
Potem jeszcze zajrzałam do jednej ze swoich ulubionych księgrani i tam, choć
nieco zakurzony i schowany pod półką, leżał ostatni egzemplarz Pieśni ludu znad
górnej Drwęcy! Teraz już leży przede mną - szkoda, że nie mogę podać nutek, ale
teksty będę tu wklejać. (a kiosk nadal jest, na rogu Partyzantów i Linki).

[rita100]

jak sie ciesze, dobrze, że ją masz i będziesz wklejać teksty - będę z wieką
przyjemnością czytać i napewno inni, a jak nie to kiedys znajdą to własnie u
nas i na Olsztynie gdzie znajdzie sie kącik dla takiej uczty.
Zajrze na tą stronkę . Dzis będę krócej, bo wyszukuje zdjęcia z Olsztyna do
galerii, lubie tez patrzec na Olsztyn.
To możemy powiedziec , że wielkie szczęście mamy 13-ego z tą ksiązka. Bo nie
wazne kto ma , wazne , że razem będziemy czytać :)
Jesli masz coś fajnego na zdjęciach to też mozesz tam wlozyć i nie trzeba sie
logowac nawet.

[Gość: tralala]

No to od jutra biorę się do pracy - piosenek jest ze dwa tuziny, są i nuty i
płyta CD, ale tego nie uda mi się tu 'wkleić'. Muszę też przeskoczyć
pewne 'zapóźnienie informatyczne', żeby poradzić sobie z wysłaniem zdjęć. na
razie tylko zaglądam do galerii z wielkim ukontentowaniem. Na dobranoc
przyklejam piosenkę, o której zapomniałam w podwątku weselnym. No jo, tak tedy
aż drugi roz.

Zalecałem się Podolancce,
Przepiułem woły na gorzałecce,
Przepiułem woły, przepiułem konia,
Podolancka nie bédzie moja.

Zalecałem się trzy ćwierci roku,
Zganilic mi ją sąsiedzi z boku;
Drugie dziewcyny majo pierzyny,
A ty se swojo na grochowiny!

Dalic mi zonę i posag nie mały,
Starego kozucha ctery kawały
I przywiedlic mi też kobylisko,
Wprowadziłem je na zapłocysko.

A wzilk już tamój siedział za płotem,
Lec ja raz wcale nie wziedział o tem;
Jesce to dobrze, że pan Bóg racył,
Ze on mię tamój raz nie zobacył.

Przyjdę do kobyły, kobyła niezywa,
Na wujowym ogon, na stryjowym grzywa.

Dalic mi żonę, ona gadać nie chce,
Dalic mi i krowę, krowa wstawać nie chce;
Ja krowę podnosę, ona mię się wali,
Bodajze cię razem diabli z posagiem porwali.
(Burkarty, pow. niborski)

[Gość: Ed]

Łyna to córka króla Tysiąca Jezior. W pewnej wsi żył Jaśko, sierota, który
pięknie śpiewał. Uczyły go śpiewu: szum lasu i odgłos fal jeziora bijących o
brzeg. Każda dziewczyna chciałaby mieć takiego męża, lecz Jaśko nie byt
zainteresowany romansami. Pewnego dnia Mateusz, stryj Jaśka, zarzucił sieć do
wody i wyłowił dziwne stworzenie z łbem ni to człowieka, ni to ryby. To dziwne
stworzenie miało na głowie koronę wysadzane drogimi kamieniami szlachetnymi. Był
to król Tysiąca Jezior. Jak to w bajkach bywa, król ofiarował rybakowi wszelkie
skarby w zamian za wolność. Jednak stryj Mateusz zażądał od króla znalezienia
żony dla Jaśka. Król obiecał spełnić to życzenie. Jaśko wieczorem wyszedł nad
brzeg jeziora i nagle usłyszał cudny śpiew. Z wody wynurzyła się wodnica,
dziewczyna o długich włosach z wiankiem z wodnych lilii. Była to Łyna,
najmłodsza córka króla. Zamieszkała we wsi jak zwykła warmińska dziewczyna.
Jaśko z Łyną żyli szczęśliwie, gdy pewnego dnia drzewo przywaliło Jaśka. Łyna
postanowiła uratować męża, kradnąc z ogrodu ojca życiodajny kwiat. Dziewczyna
uratowała życie Jaśka, ale za swój czyn została ukarana. Ten, kto raz opuścił
świat wody, nie miał prawa tam wrócić, a Łyna złamała tę zasadę kradnąc kwiat.
Król zamienił Łynę w rzekę. Jaśko, który kochał Łynę, poprosił żeby i jego
ukarać. Jaśko został zamieniony w wielką wierzbę płaczącą zanurzającą gałązki w
nurcie rzeki.

Według "Legendy o Łynie",
spisanej przez Irenę Kwinto

[rita100]

Piękna legenda - no popatrzcie , jak inaczej mozna widziec Olsztyn, całkiem
inaczej. A łyna sobie spokojnie płynie..........Czy ona jest zagrożeniem dla
Olsztyna w czasie ulewów ?
dobranoc wszystkim
miłego weekendu

[Gość: tralala]

Zobaczymy po dzisiejszej burzy, ale Łyna jest teraz dużo mniejszą i płytszą
rzeką w okolicach olsztyna, niż była w średniowieczu.

piosenka żniwiarzy

[Gość: tralala]

Cap trap klap, cap trap klap, klepie się kosa,
W kapelusz chowa się chustka do nosa
Do obtarcia z twarzy potu ciepłego,
Od kosy ciągnienia mi płynącego.
(Kruklanki, pow. węgoborski)

[rita100]

Bądź pozdrowiona Święta Warmio
i Kraino Mazurskich Jezior.
O Warmio moja miła,
rodzinna ziemio ma.
Tyś mnie do snu tuliła
radością pierś ma drga.
Zdradziecko byłaś wzięta,
bo chytry był nasz wróg.
Niewoli srogie pęta
rozerwał dziś sam Bóg (z Warmii).

www.mateusz.pl/bpjz/homilie/2005-08-15.htm
zaczytałam sie w tej stronce

Tak , tak Tralala , będziemy plon nieść i nieść :)
To rolnicza kraina ...

[rita100]

Dzieweczka

Nadobna dzieweczka
w świat powędrowała;
w kalinowym lesie
pierwszą nockę spała.

Idzie dalej, idzie
i do rzeki doszła;
nie ma tam mosteczka,
coby po nim przeszła.

Przewieźże mnie, przewieź,
przewoźniku młody,
zapłacę ja tobie
z tamtej strony wody.

Przewoźnik ją przewiózł,
nie ma mu czym płacić;
przyjdzie mi, przyjdzie
wianuszek utracić.

Nie płacz dziewczę, nie płacz
dla przewozu mego;
zapłaci mi Pan Bóg
z nieba wysokiego.

Bo wianuszek stracisz,
już go nie nabędziesz,
a dasz mi swą gębę,
to ci nie ubędzie.

dobrej niedzieli Tralala :)

[rita100]

Płomienie nad Pasłęką.
Dawno, dano temu na wzgórzu Kuka przy jeziorze Plusznym stał zamek, a w zamku
żyła złotowłosa królewna. Była prześliczna ale serce miała twarde jak kamień.
Nie wzruszały ją niedola i nędza ludzka.
Na łąkach nad jeziorem pasła bydło i owce uboga sierotka. A ponieważ nie miała
żadnego nazwiska, nazywano ją Pasłeką. Chodziła Pasłęka po łąkach za bydłem,
brodząc bosymi nózkami po zimnej wodzie i nuciła sobie piosenkę. Czasami
siadała na kamieniu, patrzyła na jezioro, a łzy tesknoty i opuszczenia kapały
jej na fartuszek.
Pewnego dnia Pasłęka podzieliła sie z pielgrzymem chlebem i przyniosła mu z
jeziora kubek wody. Mile rozmawiając tak sobie siedzieli do wieczora. Zanim
nieznajomy się pożegnał, dał dziewczynie garść kamyczków, ktore lśniły
wszystkimi kolorami tęczy. Kazał je dobrze schować i nie oddawać nikomu, bo
miały cudowną moc : skoro upadną na ziemię tak długo się toczą, aż wskażą
miejsce gdzie znajduje się zloto. Pasłeka ślicznie podziękowała, zawiązała
kamyczki w róg fartuszka i pognała trzodę do domu. Obserwowała ją z zamku
krolewna i chciała sie przekonać , co tak pięknie błyszczy w fartuszku Pasłęki.
Pewnego dnia królewna podeszła do Pasłęki - Musisz oddać te kamyki ! -
rozkazała. Pasłeka natychmiast włożyła kamyczki do ust i połkneła.
Przestraszona tym co zrobiła biegła przed siebie płacząc głośno. Nagle
zauważyła , że z jej łez powstaje złotawa strózka, a ona sama jakby roztapiała
sie w lśniącej wodzie. Biegnie , dalej, dalej pod Woryty i dalej, coraz
weselsza, beztroska... Zeszli się ludzie, a widząc, co się stało, od imienia
małej pasterki nazwali tę strużkę Pasłęką.
Odtąd Pasłeka przepływa w lśniących skrętach między zielonymi łąkami,
rozrzucając to tu to tam kolorowe kamyczki, może wskazuje ludziom miejsce ,
gdzie znajduje się złoto....
Karol Małłek

[Gość: tralala]

Były piekne baśnie warmińskie o rzekach, a na późną dobranoc baśń mazurska o
Złotych Górach koło Nidzicy:
Na najwyższym szczycie Złotych Gór stoi kilkusetletnia sosna. Dawniej pod tą
sosną pojawiała się prześliczna panna, która, czekając na swe wybawienie,
wyłaniała się z podziemneggo pałacu. Promieniejąc urokiem i drogimi klejnotami,
siadała na pniu sosny, by złotym grzebieniem czesać długie włosy. Jej piękność
wprawiała w drżenie każdego, kto ją ujrzał, i nikt nie śmiał się zbliżyć do
niej.
Pewien młodzieniec, wędrując zamyślony, nie zauważył, kiedy podszedł do niej
zupełnie blisko, a gdy ją ujrzał, padł przed nią na kolana. Ona rzekła: ‘Jeśli
mnie wybawisz z mojej samotności, możesz zażądać, czego tylko chcesz’. Dawał mu
klejnoty, dawał też cudowne dary ze swego podziemnego pałacu, wreszcie obiecała
mu i własną rekę. Młodzieniec wziął pannę na plecy i che ją stamtąd zabrać.
Lecz w tym momencie otaczają go wszystkie zwierzęta ze Złotej Góry. Panna
poucza go: ‘Uda ci się mnie uwolnić, gdy bez strachu pocałujesz każde ze
zgromadzonych to zwierząt’. Młodzieniec wykonuje polecenie, zbiera się na
odwagę i całuje zwierzeta, tak jak do niego się zbliżają – sarny, zające,
wiewiórki, sowy, dzięcioły, jastrzębie, żmije, zaskrońce, szczury, salamandry,
robaki, chrabąszcze, itd. Gdy już sądził, że wykonał swą pracę, podpełzła ku
niemu jeszcze obrzydliwa ropuch, cała pokryta strupami i krostami, z lśniącymi
czerwienią oczyma. Zamiast ją pocałować, zawołał: ‘A ieszizes to i ciebie diali
maią?’ Panna zapadła się w głębinę, lamentujac: ‘Teraz i ty przekląłeś mnie na
wieki wieków, i już nie mogę mieć nadziei, że ktoś mnie kiedyś uwolni’.
Próba uwolnienia odbyła się w sobotę i nie powiodła się, a nazajutrz w
niedzielę w tym miejscu pokazali się trzej czarni młodzieńcy, którzy wypędzali
każdego z góry. Panny od tej pory nikt już nie widział. (spisał Max Toeppen)

[rita100]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=64&w=27528410&a=28133181
ta legenda podobna jest do Niewybawionej Księzniczki :)
Ona rodackia b'iła z Wałów. To tam pasturz pasł na ty Złotoze, na tych górach
Czyli Wałów to byla Nidzica.

[Gość: tralala]

Tak, masz rację Rito, ta baśń jest bardzo podobna do Niewybawionej Księżniczki,
ale czy Księzniczka była z Nidzicy? Tego nie wiem. Złotego Góry - sama nazwa
pobudzała wyobraźnię. Mam tu kolejne podanie, tym razem z elementami horroru:
Inna baśń o Złotych Górach koło Nidzicy
W Złotej Górze widać dół, który sięga podobno niezmiernie głęboko jak jaskinia.
Starz ludzie mówią, że kiedyś z takich jam wydobywano siarkę. Pastuszkowie z
ciekawości spuszczali do tych dołów i jam powrozy i drągi; kiedy je wyciągali z
powrotem na powierzchnię, zawsze koniec był oderwany.
Inni twierdzą, że w takich przypadkach do ich drągów lub powrozów były
przywiązane złote monety. Dlatego któregoś razu spuścili na powrozie czapkę i
ją również wyciągnęli wypełnioną sztukami złota. Wtedy jeden z nich -
najodważniejszy - kazał się towarzyszom spuścić w dół na powrozie; ale nie
wyszło mu to na dobre. Kiedy towarzysze go wyciągneli, znaleźli wprawdzie jego
czapkę pełną złota, lecz on sam nie miał głowy!
Można by rzec, że odważny czasem traci głowę, i to dosłownie.

[rita100]

hehe, bajka z morałem - a ja taką mam
www.poganin.most.org.pl/perkuns4/14.htm
napewno znasz, a ja pierwszy raz ją przeczytałam.
Warmia to piękna kobieta i dobra - milo sie czyta takie basnie.
Ciekawe co ocnacza slowo Warmia w ich gwarze ?
Czy tak jak Łyna oznacza Łanię

[Gość: tralala]

A nie, tej baśni o Warmii nie znałam, więc za nią dziękuję. A samo słowo Warmia
pochodzi od nazwy pruskiego plemienia Warmów. Za to skąd wzięła się ta nazwa -
cóż, są dwie teorie: albo od słowa 'trzmiel' (litewskie warmai, a Prusowie to
tak jak Litwini ludy bałtyckie), albo od koloru czerwonego (pruskie wormyan),
bo takiego koloru była ziemia, którą Warmowie zamieszkiwali - okolice
dzisiejszego Braniewa. Niemiecka nazwa Warmii, Ermland, kojarzy mi się ze
szmaragdową krainą (angielskie emerald), ale pewnie nie mam racji.

[rita100]

Ładna ta baśń, trochę długa , ale warto przeczytać. Napewno jeszcze jakies
znajdziemy - do jutra, uciekam.

[rita100]

Baba - taniec

To był chyba najbardziej znany taniec . Tańczono go na wszystkich zabawach.
Tańczono ją cięzko i niezbyt szybko. Krko był taki "kulawy z bukaniem". Krokom
towarzyszyły przesadne kiwanie się z boku na bok. Taka parodia niezdarnego
chodu wiejskiego. Dlatego taniec ten nazwano babą lub babuleńką. Idzie baba
drogą i tupie ;)

Na Warmii śpiewano:
Miała baba łysa krowa,
Wygnała jo do wongroda,
To wej mosz, to wej mosz,
Czemu prędzej nie przyliz.
Idzie Maciek sobie drogą.
A Maćkowa tup, tup nogą:
Maćku stój, Maćku stój,
Niech obaczę loncek twój.

Na Mazurach śpiewano:

Miała baba łysa krowa,
Wygnała ją do wongroda;
A ty Jaśku, paś że mi ją,
Dam ci jajko na ziliją.

[rita100]

www.rowery.olsztyn.pl/photo.php?r=65&i=054
tak wygląda Pasłeka

[Gość: tralala]

Tak wygląda Pasłęka na samym począteczku, potem robi się nieco szersza i
głębsza. Nawet kajakiem można płynąć, tylko bobrom nie wolno przeszkadzać.

[rita100]

ale bobry to ponoc szkodniki ?
Tralala, zaraz wejde .
Mam prosbe - czy wiesz gdzie to jest ?
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=708&w=28756424&a=29002013

[Gość: tralala]

Bobry są pod ochroną i czują się u nas bardzo dobrze. W tym roku pojawiły się
nad jeziorem Wulpińskim, być może znów odetną półwysep z grodziskiem od lądu.
Hm, gdzie to jest - może kościół franciszkanów na Zatorzu?

[rita100]

dzięki
A jednak tradycja górą - przeczytaj to Tarlala :)

Pieśni i Tańca im. H. Syski" zostało powołane 1 września 2004 w Olsztynie i
skupiać się będzie na działaniach mających na celu promocję i ochronę
dziedzictwa kulturowego Warmii, Mazur i Kurpiowszczyzny, sztuki ludowej,
obrzędów i zwyczajów tych terenów.
www.wbp.olsztyn.pl/bwm/3-4_04-ie/lit1.htm
Stowarzyszenie Warmińsko-Kurpiowsko-Mazurski Zespół Pieśni i Tańca im. Henryka
Syski
ul. Orłowicza 17/91
10-684 Olsztyn
tel. [phone]

[Gość: tralala]

Wywodzący się z mazurskiego Pisza Gustaw Gizewiusz (1810-1848) związał swoje
dojrzałe, krótkie życie z polską parafią ewangelicką w Ostródzie. Pracował tam
zaledwie 13 lat, ale był to okres niezmiernie twórczy. Młody kaznodzieja bardzo
szybko zyskał zaufanie swoich parafian, co ułatwiło mu zbieranie pieśni
ludowych. W latach 1836-1840 dokonał zapisów terenowych w okolicy Ostródy.
Zebrany materiał słowny, a w niewielkim zakresie także muzyczny (Gizewiusz
spisywał melodie pieśni ze słuchu), zawarł w rękopisie Pieśni ludu znad górnej
Drwęcy w parafiach Ostródzkiej i Kraplewskiej zbierane w 1836 do 1840-go roku
przez X. G.G. Dziś pierwsza z nich:

'Spod boru borowin jedzie'

Spod boru borowin jedzie,
Sznorowane drzewko wiezie,
Oj wieźeć go nie wieźący
Swym koniczkom folgujący.

I przyjechał do miasteczka,
I ustał ci śród ryneczka.
Obejrzał się po słoneczku,
Ujrzał dziewczę w okieneczku.

Ach mój Boże dajże mi ją,
Tę dziewczynę, tę jedyną.
[A chceszże mę Kasileczku]
Dałbym za nią cztery konie
Sto talarków, sto czerwone.

Ona rada usłyszała,
Na kucharza zawołała:
Wstań kucharzu, szykuj obiad!
Będzie u nos borowin jadł!

[rita100]

Ks, Gizewiusz - to wielka postać.
Dlatego też badacze podkreślają, że jego zbieractwo było świadomą działalnością
kulturalną, a wynikało z szacunku dla autentyzmu i walorów twórczości ludowej.
Wiele pieśni, które zebrał Gizewiusz, od lat są znane i śpiewane w różnych
regionach. Sądząc zaś po tym, iż są w nich odwołania do Krakowa, Gdańska,
Torunia, itp., można założyć, że z różnych miejsc i regionów na Mazury pruskie
przywędrowały. Rzeczą istotną jest, że w latach trzydziestych XIX wieku były
znane i śpiewane w okolicach Ostródy! Że zapisane zostały w Kraplewie! Żaden
miłośnik folkloru polskiego w pierwszej połowie XIX wieku w taki sposób jak
Gizewiusz nie podchodził do pieśni. Może jeszcze Józef Lompa na Śląsku, z
którym ostródzki pastor utrzymywał zresztą kontakty.

A mowią : z kim sie zadajesz takim sie stajesz, dzieki tym zapisom i współpracy
mamy ciągłość kultury i folkloru.
Jeszcze jakby bylo mp3 to i wysłuchac moznaby bylo :)
Tak Gizewiszowi nalezy sie specjalny wpis za taką twórczość.
www.luteranie.pl/diec.mazurska/pl/biuletyn/Gizewiusz.htm

[rita100]

Jeszcze potańcujmy. A wiesz Tralala, że wymyślano też pieśni ośmieszające
sąsiadów, mieszkańców innej wioski czy regionu. Warmiacy ośmieszali Mazurów,
śpiewając pieśń - A jestem ci ja Mazur bogaty - stanowiącą drwinę z nedzy
Mazurów. Podobnie żartowano z mieszkańców warmińskiej wioski Gryźliny:

Na gryźlińskim polu
stoi kierz kąkolu,
gryźlińskie chlopaki
świniom tylko golą.

[rita100]

Na Warmii i Mazurach zachowały się też sporo pieśni o zdecydowanie
antyniemieckiej wymowie, chociaż napewno były też pieśni o antypolskiej
wymowie, niestety tych napewno nie znajdziemy, a przecież powinny należeć do
dziedzictwa kulturowego, bo taki był nasz region.
To raczej były pieśni osmieszające Niemców i ich chareakter i mowę jak z
odwrotnej strony podobny styl.

Jedną taką pieśń przytoczę, bo i takie były :)

Oj, biedaż nam, Mazury, jako nigdy nie było,
Niemcze drą nasz ze skóry, o czym nam się nie szniło.
Bo któż by się spodziewał albo się o to starał,
Jak się Bóg tak rozgniewał, aż nas Niemcem ukarał.

Ni rozumu, ni sprawy, bo co z Niemczem za mowa,
Ni z nim żadnej zabawy, bo sam siedzi jak sowa.
Tylko dybie na człeka, gdyby jastrząb na kury,
Niemiecka to opieka, odrzeć człeka ze skóry. :)

Tralala, czy znasz jakiś utwór osmieszający Polaków - powinniśmy być
sprawidliwi ;)))

[Gość: tralala]

Oj nie przypuszczam, żeby wierszyki ośmieszające Polaków zostały przetłumaczone
na język polski. Nie chcę wywoływać wilka z lasu i zastanawiać się głośno kto
mógłby takie wierszyki lub piosenki przytoczyć. Za to z wielu przekazów wynika,
że Niemcy przyjeżdżający do Prus Wschodnich często traktowali z wyższością
Mazurów - znane jest powiedzenie 'gdzie kończy się kultura, tam znajdziesz
Mazura'. Raził ich nawet tradycyjny kożuch mazurskiego chłopa:
'Mieszkaniec Prus Wschodnich z serca i z ducha
Do Wniebowstąpienia nie zdejmie kożucha,
A jeśli mu jeszcze większa mądrość dana
Włoży go z powrotem na świętego Jana.'

[rita100]

Dobre, faktycznie ,napewno i Niemcy mają swoją twórczośc tego regionu, ale tego
napewno nie poznamy, choc nie powiem, napewno tez z ich strony ciekawe :)

[Gość: tralala]

Urodzony w Piszu Gizewiusz, gimnazjum ukończył w Ełku, gdzie opanował literacki
jezyk polski. Naukę kontynuował na uniwersytecie w Królewcu i w seminarium
polskim w tym samym mieście. Swoboda, z jaką operował jezykiem polskim
sprawiła, że po wygłoszeniu kazania wygrał konkurs na stanowisko kaznodziei w
ewangelickiej parafii w Ostródzie. (Ze wstępu do Pieśni ludu znad górnej
Drwęcy, Z. Rondomańska)



Na ostródzkim polu koscioł murowany

Na ostródzkim polu
Koscioł murowany,
A któż go murował?
Jasieczek kochany.
A w tym kosciołecku
Zaksciały nałyki. (zakwitły goździki)
Zaprzągaj, zakładaj
Te gniade koniki.
Jakże ja zaprządz mam,
Kiedy targają.
Cieżki zal dziewczynie,
Kiedy jej slub dają.
Poszła do kosciołka,
Ustała za drzwiami,
Co spojrzy po pannach,
Zaleje się łzami.
Dobrze wam panienki
W tych wiankach będący,
A mnie źle, niedobrze,
Na was patrzący.
Wyszła z kosciołeczka,
Juźci nie dzieweczka.
Ze złota, ze śrebra
Na głowie myceczka.

[rita100]

cos takiego też znalazłam, napisał ktoś z Ełku

Fryderyk Karol August Dewischeit (1805 - 1884) był nauczycielem w gimnazjum w
Ełku, a później dyrektorem progimnazjum w Olsztynku. Jego tytułem do chwały
jest poezja, a konkretnie zbiór wierszy "Wild flutet der see", skad pochodzi
wiersz "Pieśń mazurska", traktowany przez wiele lat jako hymn mazurski. W
okresie międzywojennym pieśń została przetłumaczona na język polski:
Wśród modrych fal
łódka rybaka pomyka się w dal
i pruje wody czystą toń
mazurska krzepka dłoń.
Gdy jednak burzy rozhuczy się grzmot
przyspiesza łódka, szybuje jak grot
przez rozszalałych fali splot.
Ojczyzna to nasza, te wody i las
Niech żyją Mazury, ten kraj pełen kras!
itp.
Tłumaczenie nie jest najlepsze, ale jedyne jak dotąd. Dewischeit został prawie
kompletnie zapomniany. Jedynie w Giżycku (zdaje się, że z inicjatywy Gerssa)
postawiono mu ów kamień pamiątkowy. Zresztą rybacy mazurscy, którzy nie bardzo
wiedzieli kto to jest zacz, traktowali pomniczek jako kamień ku pamięci tych,
których pochłonęły Mamry i kiedy przepływali obok zdejmowali zawsze czapki.

[Gość: tralala]

Bardzo ładna była ta tradycja giżyckich rybaków. Ciekawe, czy ten pomniczek
uchował się do dziś? Ja natomiast znalazłam hymn niemieckojęzycznych Warmiaków.
Polscy śpiewali 'O Warmio moja miła' a niemieccy 'Moją Warmię pragnę czcić, jak
długo będę żyć' Po niemiecku: 'Mein Ermland will ich ehren, so lang ich leb und
bin'. Tak samo jednak zaczynała się pieśń mieszkańców dzielnicy Westfalii -
Emsland. Nie wiadomo, kto był pierwszy.

[rita100]

media.putfile.com/kulali_bala

to też biesiada, biesiada ślaska - , a piosenka o obaleniu flaszeczki z
gorzałeczką - to tak , dla relaksu , bo wiesz Tralala, Ty mi wlozyłas dużo
wiedzy, bardzo dużo i jestem taka dumna.
Posłuchaj i posmiej się trochę , należy nam się to za prace.

Ale te Baby pruskie to stają się mi oczkiem w glowie :)

[rita100]

Jek pán jedzie po bruku
W łodrapanam kożuchu,
Sługa za niam, jek za panam:
Tak sugá, tak sugá, tak sugá.

[Gość: tralala]

Tak mi się zdawało, że już tę mazurską pieśń widziałam, i proszę - znalazłam, w
dodatku po niemiecku. Ci, którzy znają ten język będą mogli porównać ja z
tłumaczniem. Ja mogę tylko z pewnym zdumieniem spojrzeć na ostatnie linijki -
Masovialand to Mazury? W takim razie Mazowsze to jak?

aus Ostpreußen, Friedrich Dewischeit

Wild flutet der See
Drauf schaukelt der Fischer den schwankenden Kahn.
Schaum wälzt er wie Schnee
Von grausiger Mitte zum Ufer hinan.
Wild fluten die Wogen auf Vaterlands Seen,
Wie schön o tragt mich auf Spiegeln zu Hügeln, Masovias Seen!
Masovialand, mein Heimatland,
Masovia lebe, mein Vaterland!
Masovialand, mein Heimatland,
Masovia lebe, mein Vaterland!

[rita100]

Czyli Gizewisz tłumaczył piosenki i wiersze z niemieckiego na polski ?
Dzieki temu możemy poznać taka twórczość :)

[Gość: tralala]

Oj, nie, nie. Źle podczepiłam wątek - trach!!! zapadam się pod ziemię. To
powinno być pod polskim tekstem pieśni mazurskiej Friedricha Dewischeita, tego
który miał pamiątkowy pomniczek w Giżycku. Gizewiusz będzie jutro. Jutro też
zadzwonię umówić się na wizytę w okulisty 8-(

[rita100]

Oj, ja tez musze sie zglosić do okulisty, za dużo czytam jak nie w realu to
przed monitorem - powiem Ci w sekrescie, że chyba najwazniejszy jest wzrok, a
ja tak zaniedbuję i ciągle nie mam czasu.
Teraz niespodzinka , sliczna legenda.

[rita100]

Baśń mazurska "Titelitury"
Tralala , znalazłam baśń Karola Małłka , tak mi się spodobała, że w biesiadzie
musi sobie znaleź miejsce - czytaj :)Świetnie napisana.
Dawno nad psieknym jeziorem, niedzy borami, na duzy górze stojał psiękny zamek.
W tem zamku siedział psiękny ksioze. Ocy niał duze, włosy złote, a gębulka to
jek scerne kszesite mleko. Smutny on był zawdy, bo ni mogł znaleźć psiękny
zony. Jednego razu wyjechał ksioze na psięknym bronaku w okolice boru. Tam
stojała mała uboga chatka. Dźwierze były otworzone, a w sieni siedziała
ślicniuchna dziewecka i przędła na kolowrotku. Macocha ji bardzo nie lubziła.
Jek macocha poniarkowała, że ksioze ji sie tak przygląda, poceła mu jo
wychwalać, ze ona ze słomy złoto przędzie. Ksioze posłuchał staro macoche i
ozeniuł się z dziewecko. Młoda esce lepsi wypsiękniała, jek została ksiezno, bo
tez kzioze jo bardzo najrzał. Pewnego razu przybacyło sie księciu o złoty
przędzy. Kazał zawołać na zamek wsystkie prządki, zeby jech księzna złota
prząść naucyła.
Poceła się ksiezna martsieć. Ale od razu ukazał się mały potworek zza komina i
pyta sie: "Cemuś taka smętna, ślicna pani". I opoziedziała mu o wsistkiem.
Potworek, chtórego nas lud nazywa kołobogiem albo kobutem, odpoziedział
ji: "Nie martw sie, ja ci pomogę. Dam ci cudowne rękaicki. Jek przość będzies,
to złote nici snuć będzies. Eno jedno mi przyrzeknies. Jek jutro do ciebzie
przyńde, a mojego imnienia nie zgodnies, to zostaniesz mojo zona." Księzna ze
smutkiem zgodziła sie. Pani ze smutkiem zasiadła do kołowrotka, wdziała złote
rękaicki, a z pod ji palców wychodziły nitki scerozłote. Ksioze temcasem buł w
lesie na polowaniu. Od razu wsłysał prześlicny śpsiew ptaska.

Niechaj zadźwienco ptasiąt kapele,
toć ci to jutro moje wesele.
W tym oto starym zamcystym dworze,
tus przy okienku w mrocnej komorze.
Moja tam siedzi obluzienica,
swym kunstem wsystkie prządki zachwyca.
Ze słomy nić snuje scerozłoto,
prządki wtórujo i baśnie ploto.
Lec serce pani krwawzi rana,
boć nie wie przecie, jekie me mniano.
Titelitury, Titelitury,
słuchajcie lasy, jeziora , góry.
Wsak nie odgadnie tego ma pani,
i bziało rącke odda mi w dani.
Niech wzięc zadźwięco ptasiąt kapele,
boć jutro, jutro moje wesele.

Ksioze zdziwiuł sie mocno i zapanientał dobrze cało psiosenke. A jek wróciuł do
domu, to opoziedział wsystko swoji zonie. A jek zobacuł tyle złota, kazał
zrobzić wielki bal. Nazajutrz przysed mały potworek i pyta sie ksiezny o jego
imnie. A ona na to:"Titelitury ty sie nazywas" i jekby psiorun trzas, kobut
uciekł przez konin, zerwał cały dach zamkowy i uciekł. Od tego casu juz go
ksiezna nie zidziała, ale przez całe życie przędła złoto, a ksionze jo esce
lepsiej najrzał niz przedtem.

[Gość: tralala]

O co ja widzę, to Titelitury był kłobukiem )) A ja zawsze myślałam, że to baśń
angielska. Ale to nic, baśnie należą do wszystkich i nie potrzebują paszportów,
a Karol Małłek bardzo pięknie podał ją po naszamu. Dziś już się nie pomylę,
przetarłam okulary i zaraz wkleję kolejną pieśń znad Drwęcy - zaczyna się ciąg
piosenek o wojence. To też, niestety, częsty wątek ludowej twórczości. Może
trzeba o tym wspomnieć w Ziomecce?

[rita100]

a o której wojence ?
Wiesz , ze od Średniowiecza te wojenki ze sobą wojowały :)
Ta I wojna była ciekawa , szczególnie w Olsztynie. Ale piesni o wojence jeszcze
nie spotkalam . Milo bedzie posłuchać :)

O wtargnięciu Tatarskiem do Prus

[Gość: tralala]

Z wielu wojen i wojenek, chyba najdłużej zapadł w ludowej najazd Tatarów w
drugiej poł. XVIIw. Przykładem niezwykle długa pieśń (41 zwrotek - ale bez
obaw, nie wkleję całej!), a także wiele nazw i legend, np. o Tatarskim Kamieniu
koło zamku w Nidzicy. A kto tych Tatarów tu nasłał? Kto wie?

O wtargnięciu Tatrskiem do Prus w roku 1676
1. Ojczyzno tęskliwa, zalewaj się łzami – wspomnijcie, Prusacy! Co się działo z
wami – w roku tysiąc sześćset pięćdziesiątym szóstym – kiedy różne wojska
leżały jak mostem.
2. Naród nieznajomy jak orzeł przyleciał – z pogańskich krain, wszystko poźrzeć
zechciał: - w niewinne granice niespodzianie wkroczył – bystrym koniem na nie
gromadnie przyskoczył.
3. Tam wsie, domy, zboża i gumna palili – poniekąd kościoły w popiół obrócili:
szaty, koni sobie i pieniądze zbiwszy – tylko szczerą nędzę w Prusiech
zostawiwszy.
4. Okrutnie na ten czas Tatar postępował – będzie się temu świat potomny
dziwował – bo tego od wieku nie było słuchano – owa się tych czasów nigdy nie
spodziano.
5. Ach, niestetyż! Teraz synowie doznali – o czem ich przodkowie nigdy nie
słychali; - przed strachem niezmiernym serce im drętwiało – okrutniki widzący
zgoła się pękało.
6. Tatar lud mizerny jak szalony gonił – że przed okrutnikiem rzadko się kto
schronił – wszystkie pola, chrusty, lasy spiegowali – kryjących się wszędzie w
jadzie swym szukali.

Coś jakby w konwencji pieśni dziadów proszalnych z Częstochowy. Muszę teraz
znikać, bo jak nie skończę pracy na jutro, to spotka mnie los nie lepszy niż
Mazurów wziętych w jasyr. Dobranoc, Rito.

[rita100]

A kto tych Tatarów tu nasłał? Kto wie?

Poddaje się , nie wiem :)

[Gość: tralala]

A necroskop88 przypadkiem (o ile w życiu zdarzają się przypadki) podsunął
podpowiedź na stronie o pałacu Branickich w Białymstoku. To czasy Potopu,
romatycznej historii Andrzeja Kmicica vel Babinicza i Oleńki i okrutnej
wojenki. A elektor pruski, nawet jeśli nie w formalnym sojuszu, wspierał wojska
Szwedów. Hmm, no to kto mógł tak spustoszyć mazurskie ziemie ;)

[Gość: tralala]

Masz ci los - sama zadałam pytanie i sama muszę na nie odpowiedzieć:
W połowie XVII w. Prusy Książęce przeżyły najazd tatarski. Rzeczpospolita,
będąca w stanie wojny ze Szwecją, chcąc ukarać brandenburskiego lennika,
wspomagającego wojska Karola X Gustawa, wysłała w kierunku Prus Książęcych
odddziały polsko-litewsko-tatarskie, dowodzone przez hetmana Wincentego
Gosiewskiego. Po rozbiciu pod Prostkami wojsk brandenburskich Tatarzy uderzyli
na bezbronne mazurskie miasteczka i wsie. W latach 1656 i 1657 dwukrotnie
najechali Mazury, spalili dziewięć miast i ponad dwieście wsi, 34 tysiące ludzi
wzięli w jasyr, tysiące zabili. Prawie równocześnie z najazdem Tatarów
mieszkańców Prus Książęcych dotknęły zaraza i głód; podobno na Mazurach zmarło
ponad 80 000 ludzi, a wiele wsi na zawsze zniknęło z powierzchni ziemi.
Takie to były czasy, że nie sposób powiedzieć - a którzy to nasi?

[Gość: tralala]

Młody Gustaw Gizewiusz chętnie sięgał po polską literaturę romantyczną, po
wiersze Adama Mickiewicza. Przesiąknięty ideą romantyczną, w ludzie mazurskim
widział jedynego opiekuna przeszłego dorobku kulturowego, strażnika mowy i
obyczaju polskiego. Postanowił zatem stanąc w jego obronie (Ze wstępu do Pieśni
ludu znad górnej Drwęcy, Z. Rondomańska)

Za oną góreczką

Za oną góreczką zaszło tam słoneczko,
Gdzie ja się rozstawam ze swą kochaneczką.

O mój kochaneczku, kochaj ty mie szczerze,
Niźli cię zabierzą na wojnę żołnierze.

Abo czę zabiją, albo czę powieszą.
Albo cię te ptaszki po polu rozniosą.

Dudni woda, dudni, spod dębowej studni.
Zakochać się łatwiej, ale rozstać trudniej.

Dudni woda, dudni, spod dębowego mostu.
Mam ci ja kochanka niedużego wzrostu.

(Dlaczego 'Mam ja ci kochanka niedużego wzrostu'? Nie pójdzie na wojnę, czy co?
A może, co nie daj Bóg, spoczywa już w mogiłce?)

[rita100]

Za oną góreczką

Za oną góreczką zaszło tam słoneczko,
Gdzie ja się rozstawam ze swą kochaneczką.

O mój kochaneczku, kochaj ty mie szczerze,
Niźli cię zabierzą na wojnę żołnierze.

Abo czę zabiją, albo czę powieszą.
Albo cię te ptaszki po polu rozniosą.

Dudni woda, dudni, spod dębowej studni.
Zakochać się łatwiej, ale rozstać trudniej.

Dudni woda, dudni, spod dębowego mostu.
Mam ci ja kochanka niedużego wzrostu.

(Dlaczego 'Mam ja ci kochanka niedużego wzrostu'? Nie pójdzie na wojnę, czy co?
A może, co nie daj Bóg, spoczywa już w mogiłce?)

Popatrz Tralala - na poczatku pisze , ze muszą sie rozstać - czyli idzie na
wojne, chyba chodzi o to , że jednak krotko trwała ta milość i kochaneczek jest
już malutki, bo wiesz jak po smierci jest - czlowieka ubywa , więc o to chyba
chodzi, że już go nie ma. Biedne te Warmianki były , ciagle wojny, a one
samiutkie.Dlatego te Baby pruskie maja smutne miny. Ciekawe czy jest jakaś
legenda , że kobiety obroniły miasto Olsztyn jak na Ślasku i to miejsce jest do
dziś swięte.

[rita100]

Legenda o starym ojcu i trzech córkach.

Mnioł jeden 'ojciec trzi córy.
Nie ziedział, co mnioł dać który.
Jek ta phierszo wydawoł,
Trzi tysiące jej dawoł.
"Tu mosz, córulu, daje ci,
Nie zabocz ty mnie do śnierci".
Jek ta drugo wydawoł,
Dwa tysiące jej dawoł.
Jek ta trzecio wydawoł,
Zielony zionek (wianek) jej dawoł.
Jek ten 'ojciec buł stary,
Trzimał przy pchiecu swe bary.
Poszed do ty pehierszy i płakoł,
Smutnie, żałośnie narzekoł.
"Kiedy nie możecie nic robzić,
Idźcie sie lepsi poziesić".
Poszed do ty drugi i płakoł,
Smutnie, żałosnie narzekoł.
Jek córka 'ojca 'ujrzała
Zaraz mu kija podała.
"Kiedy ni możecie nic robzić,
Idźcie sie lepsi z psami bzić".
Poszed do ty trzeci i płakoł,
Smutnie, żałośnie narzekoł.
Jek córka 'ojca 'ujrzała,
Zaroz mu chleba podała.
"Tu mocie, 'ojcze, i jedzcie,
I moje dzieci kołyszcie.
Naszo matula w grobzie spsi,
Naszego głosu nie słyszy,
A nasz 'ojczulek staruchny,
Jek gołąbeczek siziuchny".

Tralala, ładny ten wiersz, bardzo mi sie podoba. Wydeklamował go Dybowski z wsi
Arżyny. pow. Szczytno w roku 1950, kiedy to spisywali studenci twórczość tej
ziemi. Bardzo szkoda, że w tych czasach tego tematu nie mogli rozwinąć głebiej,
bo wiesz, oni napewno tylko zdobywali tą polską twórczość, zapominając o
twórczosci wcześniejszej czyli wielokulturowej. W tym czasie mogli zamieścić
tylko to co mogli. Szkoda. Teraz to jest o 50 lat za późno, teraz to można je
tylko szukać na innych terenach.

[Gość: tralala]

Ciekawe, że tak czesto w baśniach spotyka się trzy siostry albo trzech braci. I
w dodatku zwykle to najmłodszy brat lub najmłodsza siostra okazują się dobrzy,
albo spotyka ich szczęście, albo jedno i drugie. Co na to starsze rodzeństwo?
Czytałam taką bajkę, w której najstarsza córka nie chciała pomóc starej matce,
bo zajęta była tkaniem - zamieniła się w pająka; średnia odmówiła bo właśnie
myła misy - zamieniła się w żółwia; a najmłodsza, choć właśnie robiła słodkie
ciasto, od razu pobiegła z pomocą, nie wycierając nawet rąk. Żyła potem długie
lata, a kiedy zmarła - zamieniła się w pszczołę, i już zawsze miała na rękach
słodki miód. Dobrej nocy :)

[Gość: tralala]

Gizewiusz jest przykładem działacza regionalnego, który osamotniony z powodu
braku polskiej inteligencji zwiał na swoje barki różnorodne działania. Zajmował
się działalnością społezną, literacką, translatorską, redakcyjną, wydawniczą,
twórczą oraz zbieractwem folkloru mazurskiego. Domagając się utrzymania języka
polskiego w szkole, wydając polskie książki, badając stan języka polskiego na
Mazurach, Gizewiusz sprzeciwiał się germanizacji. Wywoływało to oostre napaści
ze strony germanofilów, a nawet procesy dyscyplinarne wytaczane przez władze
kościelne. Nie poddawał się jednak i realizował kolejne zadania.
(Ze wstępu do Pieśni ludu znad górnej Drwęcy, Z. Rondomańska)

Powiadają ludzie, co wojna bedzie

Powiadają ludzie, co wojna będzie.
Nie jedna matka, nie jedna matka, syna pozbędzie.

Nie płacz matko, nie płacz, na wojnę go trzeba.
Nie będzie nic robił, nie będzie nic robił, będzie miał dość chleba.

Na konika siada, nóżka we strzemieniu,
O mój najmilejszy, o mój najmilejszy, bacz o mem imieniu.

Na ostrodzkim polu stoi biały łabędź
O mój najmileszy, o mój najmilejszy, miejze o mnie pamięć.

[rita100]

Gizewiusz ma duże zasługi, ale mimo wszystko nie powinni jego imieniem nazywać
miasto o tradycjach warmińskich i na dodatek z własną odwieczną nazwą.
Nie wiem czy sam Gizewisz byłby z tego zadowolony .
Zobacz co jeszcze znalazłam :)

W procesie "upaidialnienia" postaci Smętka i kłobuka i wprowadzenia ich w
dziecięcą tradycję bajkowo- baśniową dalej jeszcze niż dotąd omówieni autorzy
poszedł Józef Jacek Rojek w Baśni o kłobuku psotniku77. Autor świadomie odwołał
się do tradycji literackiej, o czym świadczy dedykacja:

Kto czytał o skrzatach,
Krasnalach i elfach;
Kto słuchał koncertu
Świerszcza za kominem -
Niech pozna baśniowe
Swawole Kłobuka.

Koci-koci -łapki,
Pojédziam do babki,
Bábka da twáróżek,
A dziádek batóżek
I tubaczki różek (Olsztyn)
Z reguły notował Steffen kilka wariantów tego samego tekstu z różnych
miejscowości:

Koci-koci-łapki,
Pudziewa do bábki,
A łod bábki do grózka,
Dostaniewa twáróżka. (Butryny)

Powszechna w całej Polsce jest zabawa w podrzucanie dziecka na kolanach, ale na
Warmii towarzyszą jej oryginalne, chociaż wykazujące pewne podobieństwa
metryczne, rymowanki:

Jek pán jedzie po bruku
W łodrapanam kożuchu,
Sługa za niam, jek za panam:
Tak sugá, tak sugá, tak sugá. (Gietrzwałd)
lub:

Hopsa - wrona,
Hopsa - wrona,
Co po polu skacze,
Szurkom nic,
Szurkom nic,
Dziewczynom kołacze (Sząbruk)
Teksty dziecięcych piosenek nie weszły do antologii Maryny Okęckiej-Bromkowej
Śpiewa wiatr od jezior (1966), chociaż znalazły się w nim cztery kołysanki, ale
tylko dwie z nich można uznać za odpowiednie dla dzieci: Ziuśkaj, dziecię do
wieczora i Lulaj, lulaj do wieczora89, które są zresztą wariantami tej samej
kołysanki.

Gdzie byłem,
Zanim się urodziłem?
Gdzie jestem, gdy śnię?
Jak robi się cień?
(...)
Skąd przychodzą myśli?
W jakim celu serce stuka?
Co to jest sztuka?
(...)
Bóg istnieje, czy wymyślili go ludzie? -
Dlaczego moje pytania są głupie?
(Mam pytanie)
Mam pytanie - tytułowy wiersz zbioru to zarazem jego przesłanie. Czyż bowiem
pytania zadawane przez dzieci o sens i porządek świata zewnętrznego i
wewnętrznego są głupie? Czy też stawiane zarówno przez dziecko, jak i
dorosłych, od pierwszych lat życia aż do śmierci, nie wyrażają naturalnej
ludzkiej potrzeby (o której pisał znakomity polski psychiatra, Antoni
Kępiński)? Czy zatem zawarte w zbiorku wiersze przeznaczone są dla dzieci, a
raczej: czy tylko dla dzieci? Wprawdzie w większości utworów dziecięcy podmiot
liryczny wypowiada się w pierwszej osobie, jak w nawiązującym do formuły
wyliczanki Rzeźbiarzu czy Misiu, to inne wiersze skonstruowane są na zasadzie
odpowiedzi dorosłego podmiotu (ojca-poety) na pytania dziecka bądź na sytuacje
rodzinno-wychowawcze (Narzekał raz nudziarz, Nierycerz i rycerz) lub też
wypowiedzi skierowane wprost do dziecka, jak w wierszu Przedzimie:

Chodź tu
Zobacz, usłysz:
Na gałęziach świerków dwóch
Rośnie cisza - zimowy puch.
www.wbp.olsztyn.pl/bwm/3-4_04-ie/lit1.htm

[Gość: tralala]

O, Gizewiusz byłby ostani, który by się zgodził na zmienianie nazw
miejscowości - przecież dla niego tradycja była bardzo ważna.
A te wierszyki 'podrzucanki' z Gietrzwałdu i Sząbruka bardzo fejne - jak ktoś
ma małe dzieci, to może wykorzystać. Ja pamiętam taką wersję, dziś może
politycznie niepoprawną:
Jedzie, jedzie pan, pan,
na koniku sam, sam,
a za panem chłop, chłop,
na koniku hop, hop,
a za chłopem Żyd, Żyd,
na koniku hyc, hyc,
a ze Żydem Żydóweczka,
pogubiła ??? - no i właśnie, nie pamiętam co, powinny być buciki, ale się nie
rymują :(

[rita100]

Jedzie, jedzie pan, pan,
na koniku sam, sam,
a za panem chłop, chłop,
na koniku hop, hop!

A za chłopem żyd, żyd,

na koniku hyc, hyc!

to jest wylicznka i tylko do tego momentu się ją wylicza ;)))
a jak jest dalej ?

[rita100]

"Mateczka mi zdechli i psies umerł"
Wbrew pozorom było to bardzo logiczne, ponieważ człowiek oddawał ducha, czyli
zdechł, zaś pies stawał się martwy.

[rita100]

Przekleństwa Mazurów

Bodajeś zgnił !
Bodaj cie gnijoła napudła !
Bodaj cie sto tyszięcy myszów pojadło !
Ty pokrako !
Ty krzywoniu !
Ty psiorunie !
Ty brzydaku !
Ty powsinogo !
Ty kracało !
Ty gramajdo !
Ty psiawełno !
Z ciebie je chłop jek z marchwi góźdź.

Karol Małłek

Jutro Tralala będzie legenda w/g Rymkiewicza, zobaczysz jaka fajna :)

[rita100]

Mam nadzieje , że przekleństwami mazurskimi się nie przejełas Tralala ? ;)

Ledenda w/g Rymkiewicza
Przed trzystu laty - tak mówi jedna z nadwigierskich legend- kucharz z
klasztoru kamedułów, tego, który stoi na cyplu nad jeziorem i w którym
mieszkają latem jacyś prominenci przysłani tu przez Ministerstwo Kultury -
więc ten kucharz, imieniem bodajże Barnaba, zapragnął uczestować braciszków
sieją, rybą niezwykle smaczną, ktora stąd, znad Wigier, wożono potem na carski
stół. Ale siei w Polsce wówczas nie było, więc kucharz zawarł z diabłem taki
oto pakt: sprzeda mu duszę i przez całą wieczność będzie się smażył na patelni
w piekle, za co diabeł dostarczy mu z Włoch żywą sieję.
- Prosze bardzo, dla mnie to drobiazg, już tam lecę.
A że jako diabeł istnieję nie tylko w czasie i przestrzeni, zatem będziesz miał
tę rybę nie jutro, nie za godzinę i nie za pięć minut, lecz w tej oto chwili,
zaraz wracam, arrivederci, mój miły Barnabo, głupia ofiaro diabelskich
podstępów.
- Wraca więc diabeł, leci nad Wigrami, niesie sieję w pysku, macha skrzydłami,
steruje ogonem. Ale sprytny kucharz wcale nie zamierzał piec się na patelni.
Wdrapał sie szybciutko na kościelną wieżę, chwycił za sznury i bach bach w
dzwony, dum dum i bach bum, poniosło sie nad jeziorem aż do Gawrychrydy.
Diabeł, tym bach bum przerażony, wypuścił sieję z pyska i uciekł w wieczne
teraz, żeby tylko nie słyszeć, jak pięknie dzwoni poświęcany metal.
No i stąd właśnie sieja jest w jeziorze, a kucharz, w nagrodę za oszustwo,
poszedł wprost do nieba. Diabeł jednak, wściekły, mści się teraz na ludziach i
co pewnien czas zaczyna w głębi jeziora wywracać koziołki, mąci i burzy wodę,
przewraca żaglówki i kajaki.
Ale kucharz jest w niebie, więc wszystko w porządku.

[Gość: tralala]

Czy ta legenda może stanowić przyczynek do badań nad siedliskami siei
(Coregonus lavaretus) w Polsce pólnocno-wschodniej )))

[Gość: tralala]

Zaniedbałam ostatnio Gizewiusza, tak pracowitego. Wstyd, doprawdy. Dlatego dziś
najdłuższa ze spisanych przez niego piosenek, z przesłaniem do rodziców
dorosłych dzieci.


Wszystkim ludziom jest świadomo,
Innym bratom oznamiono,
Zem dla siebie brutki pozbył, (brutka = panna młoda)
A ktoż temu przypczyną był?

Rodzice mnie to zrobili,
Co mi ją brać zabronili,
A my sobie przyślubili,
Abym się nie opuscili.

Ach, moj synu, tyś nasz jeden,
Dlatego ty się z nią nie żeń,
Boc ty możesz inszą dostać,
A to się przy nas nie ma stać.

Patrzaj synu, patrz w dobrości,
Póki się nam złość nie wroci,
Bym cię panom nie podali,
Do więzienia wsadzić dali.

Och, cóż ja mam więcej gadać?
Do więzienia mię chcą wsadzać.
Ach, cóz ja mam więcej mówić,
Wolałbym był brutki nie mieć.

Juz mię więcej nie frasujcie
A tłomoczek mnie wyszykującie,
Bo ja muszę w świat wędrować,
Cudze strony przeświadować.

I poszedł się z nią pożegnać,
Że nie może z nią swoj ślub brać.
Jak jej wziął ręce całować,
Ona już nie mogła więcej gadać.

Wy rodzice przykład bierzcie,
A w tych sprawach nie zbraniajcie,
Boć się dla was szkoda stanie,
Widzysz ty sam, cha mój Panie.

[rita100]

Smutna pioseneczka, ale jest nauczka dla rodziców, by milości mlodych nie
przeszkadzali.

[rita100]

Legenda o wielkiej miłości Egle i Żaltisa - najciekawsza z tych legend, które
opowiada w swojej książce Aleksander Połujański - jest taka.
Nad jeziorem Szurpiły stał niegdyś zamek księcia litewskiego, zwany Surpiły,
Surpile albo Sunenpille. Książe miał czworo dzieci, trzech synów oraz córkę
imieniem Egle. Kim był ten ksiąze, nie wiadomo, ale przypuszcza się, że zamek
Surpile módł należeć niegdyś do księcia Erdziwiła. Wydaje się to jednak mało
prawdopodobne, bowiem Erdziwiłem lub Edywidem - był bratankiem Mendoga i w
połowie XIII wieku, po najeździe Batu-chana, odbudował zamek w Nowogródku.
Pewnego dnia córka, niech będzie Erdwiła kąpała się w jeziorze Szurpiły. Z
głębiny wynurzył się wtedy wielki, czarny wąż i zażądał - mówił ludzkim głosem -
by księzniczka została jego żoną. Egle popłyneła szybko do brzegu, ale wąż
dogonił ją, oplątał się wokół jej rąk i nóg, i powiedział :
- W moim pałacu, który jest o tu, pod nenufarami, szczupaki i sumy ścielą już
nasze małżeńskie łoże.
Lękając się, że wąż ją utopi, księżniczka zgodziła się na małżeństwo. Po kilku
dniach odbył się w zamki Erwiła ślub tej paty. Wąż na czas zaślubin przybrał
postać ludzką i okazał sie bardzo bardzo przystojnym młodzieńcem. Erdwił,
ojciec Egle nie wiedział. że ten przystojny mlodzieniec ma pokrewieństwo z
bogami Litwy.
Ten przystojny mlodzieniec był bogiem tutejszych jezior i nazywał się Żaltis.
Po ślubie młoda para dokądś odjechała, a dokąd tego Erdwił i jego synowie nie
wiedzieli. Przez piętnaście lat mieszkańy zamku nie mieli od Egle żadnej
wiadomości.
Po piętnastu latach Egle nagle zjawia się w zamku, przyprowadzając ze sobą
troje dzieci: dwóch synów i córkę. Erdwił już nie żył, zamek należał do jego
trzech synów. Księzniczka - a teraz już bogini litewskich jezior - przez te
piętnaście lat mieszkała, jak się okazało, w sąsiedzwie braci, na dnie jeziora
Szurpiły, w pałacu pod nenufarami. Święty wąż obdarzył ją nieśmiertelnością,
ale w zamian zażądał przyrzeczenia, że żona nigdy go nie opuści. Egle, choć
niesmiertelna, tęskniła jednak za śmiertelnymi ludźmi i przez piętnaście lat
każdego dnia błagała męża, aby pozwolił jej odwiedzić braci. Żaltis wreszcie
się na to zgodził. Wiedział zresztą , że żona go kocha, nie obawiał się więc,
że nie zechce wrócić do pałacu na dnie jeziora. Musiał jednak mieć złe
przeczucia, bowiem, kiedy się rozstawali, polecił jej, aby - gdy będzie wracała
i stanie na brzegu jeziora - wypowiedziała słowa :
- "Mężu mój, żona cię woła; jeśliś żywy, wypłyń w pianie mleczne; jeśli nie
żyjesz, pokaż się krwią na wodzie".
cdn

[rita100]

Trzej bracia Egle nie uważali jednak związku siostry z boskim wężem za
korzystny dla siebie. Dlatego, to też nie jest jasne. Może uważali, że dobrze
by było wydać siostrę za jakiegoś innego, potężniejszego boga ?
No więc, kiedy Egle zaczeła sie nudzić między śmiertelnymi ludźmi i postanowiła
wrócić do nieśmiertelnego męża, bracia zdecydowali ,że zabiją Żaltisa, a
siostrę zatrzymają w zamku. Egle nie powiedziała i nie zdradziła tajemnicy
wywołania świętego węża, ale córeczka Egle postraszona przez siostrzeńców
zdradziła słowa, ktore miała wypowiedzieć matka wracając do pałacu na dnie
jeziora.
Bracia Egle poszli nad wodę, wezwali Żaltisa - " jeśliś żyw, wypłyń w pianie
mlecznej" - a kiedy boski wąż wynurzył się z wody, pocieli go na kawałki
kosami. Legenda kończy sie sie tym. że Egle, nie wiedząc, że Żaitis już nie
żyje, staje na brzegu jeziora i wypowiada zaklęcie, a wtedy woda burzy się i na
powierzchni ukazują się krwawe bąble. Starszy syn Egle i Żalttisa zostaje przez
bogów zamieniony w dąb, młodszy w jesion, a córka w osikę. Egle zaś bogowie
zamieniają w świerk, bowiem Litwini na świerk mówią egle.

Trochę długa , ale to ostatnia jaka podaje Rymkiewicz i na tym chyba jego
ksiązke skończyliśmy :)

[Gość: tralala]

Ta wiara w to, że po śmierci ludzkie dusze mieszkają w drzewach była widac
wspólna Prusom i Litwinom. Prusowie wierzyli, że dusze mężczyzn mieszkają w
dębach, a kobiet w lipach. Może jakiś slad tego przetrwał w Świętej Lipce?

[rita100]

I słynny dąb w Świętej Lipce .
To teraz szukamy dalej tego folkloru :)
Mało mamy takich wesolych przyspiewek, flaszeczka jedna i druga najweselsza
jest.

[rita100]

"Gdzie to mieszka ten tani kupiec, co ma taki piękny towar nie tylko dla
żywych, ale i dla umarłych ?

Na soboty, do roboty,
Na niedziele na wesele,
Chustki po trzy trojaki
Kupią Niemce i Polaki,
Żydy i babtyści
Gospodarze , koloniści.

Nie potrzebujecie go daleko szukać, bo mieszka on w trzecim domu od starego
Lajbe, Rynek nr 30 i nazywa się Herrmann Frankenstein "

Gazeta Olsztyńska 1891 taką reklamę zamieszczała :)

[Gość: tralala]

Świetna reklama, ale i bez reklamy Warmiacy lubili kupować u swoich żydowskich
kupców, bo można było się z nimi targować. A że po targowaniu cena bywał i tak
wyższa niż u innych kupców, to nic. I tak każdy był zadowolony - jak z
dzisiejszych promocji!
A co powiesz Rito o takim ogłoszeniu z Gazety Olsztyńskiej z 3 kwietnia 1895
'Jako stręczycielka poleca się panom gospodarzom teresa Grandzińska,
mieszkająca przy ulicy Młyńskiej nr 3.' Czy dzisiejsza Gazeta zamieściłaby taką
reklamę?

[rita100]

Gazety Olsztyńskiej z 3 kwietnia 1895
'Jako stręczycielka poleca się panom gospodarzom teresa Grandzińska,
mieszkająca przy ulicy Młyńskiej nr 3.' Czy dzisiejsza Gazeta zamieściłaby taką
reklamę?

hehe, myślisz , że wtenczas była większa wolność i wyrozumiałość ? ;)))

[Gość: tralala]

Tak też i sobie pomyślałam, dopóki nie doczytałam ogłoszenia do końca -
'Chlebodawcom nastręczy parobków, dziewek służebnych, pasterzy, itd.' Nie
tylko pomniki, ale i słowa mają swoje losy.
jeszcze jedna reklama - bardzo na czasie, bo jesień już wchodzi drzwiami i
oknami:
M. Conitzer i Synowie, Olsztyn, Rynek 7. Wielki skład nowości na sezon jesienno-
zimowy. Materyje na suknie każdego rodzaju, jedwabie, aksamity, pół-płaszcze,
konfekcya damska dla dzieci, konfekcyja męzka, kapelusze i czapki, alzackie
towary łokciowe, wyroby lniane, firany, dywany, kortyny, kołdry i pledy, kołdry
stegnowane, rękawicki, krawaty, paski, gorsety, trykoty, spódniczki, halki,
obuwie, szycie eleganckich ubrań męzkich podług miary pod przewodnictwem mego
znakomitego przykrawacza (Gazeta Olsztyńska, 23 listopada 1907).
Na jesienne smutki warto kupić sobie coś nowego - może pół-płaszcz aksamitny?

[rita100]

Widać jak na dłoni, że handelek w Olsztynie kwitł i miasto się rozwijało. Jest
handelek są pieniądze. Była praca, no i te targi, jarmarki, zycie kwitło.
Wtenczas to długie ogłoszenia zamieszczano - nie to co dziś - pamiętasz
reklamę - Media Mark nie dla idiotów ;))))hehe

[Gość: tralala]

Zaletki moje - tej piosenki chyba jeszcze nie było:
‘Zaletki moje’ są jedną z siedmiu zaledwie piosenek, które Gizewiuszowi udało
się wydać drukiem za życia. Pojawiły się w 1839r. w leszczyńskim
czasopiśmie ‘Przyjaciel Ludu’, poprzedzone takim wstępem: ‘W Prusach Wsch.,
zwanych dawniej Książęcymi, na znacznej przestrzeni, mianowicie zaś w tych
okolicach, które z Mazowszem graniczą, przechował się dotąd język polski
pomiędzy ludem w całej swej czystości. Mówią tu i nawet piszą nim tu i ówdzie
wyższe stany, a duchowni nie mogą z ambony do ludu innym przemawiać językiem,
gdyżby nie byli zrozumiani.’ (Ze wstępu do Pieśni ludu znad górnej Drwęcy, Z.
Rondomańska)


Zaletki moje, na cóż mi wyszły

Zaletki moje, na cóz mi wyszły
Opuscił mnie mój najmilejszy,
A do innej myśli.

Choćci mię opuścił, ale we cnocie
Rozestalim się z mym
Najmilejszym jeszcze w pomiłości.

A ja nic nie dbam, bo inszego mam,
Jeno mi tego jeszcze z serca żal,
Co do mnie przymawiał.

Przychodził do mnie i namawiał mnie:
A ty moja najmilejza
Spuszczaj ty się na mnie.

Jam się spuszczała, bo on mnie kochał
W zycium tego bym nie myślała
Coby mę poniechał.

[rita100]

Ta piosenka to zawsze jest aktualna i w dzisiejszych czasach. Te stare pieśni
mają swoją dusze i wdzięk, sa takie inne. A czy zauważyłaś Tralala, że
dziewczęta warmińskie mają smutne piesni i najczęście słowa o rozstaniu, o
tym , że chlopak albo nie może , albo porzuca dziewczynę i dziewczyny
warmińskie są smutne. Dlaczego ?
Ale teraz musze uciekać , wróciła córka z wakacji i dziś wyjątkowo wcześniej
wchodzi na komputer.
spokojnych snów

[rita100]

Buł jeden ojciec na świecie,
niał troje córy jak kwiecie.
A jek najstarsu wydawał,
to za ji wzianek trzysta dał.

A jek tu średniu wydawał,
to za ji wzianek dwasta dał.
A jek najmłodsu wydawał,
to za jej wzianek nic nie dał.

Wziuł ojciec jaske, sed po wsi
i pezysed do tyj najstarszy:
"O tu córeńko, tu mnie mas,
tu mnie do snirci dochowas".

Posła córeńka do młyna,
przyniosła ojcu kaninia.
"O nacie , sie tu utopcie,
a po moich progach nie chodźcie".

A na to ojciec zapłakał:
"Cego ja bzidny docekał".

Wziuł ojciec laske, sed po wsi
i zased do tyj średnijsy.
"O tu córeńko, tu mnie mas,
tu mnie do snirci dochowas".

Posła córeńka do woza,
przyniosła ojcu prowoza.
"Nacie , sie ojce powieście,
po mojich progach nie chodźcie".

Wziuł ojciec laske, sed po wsi
i zased do ty namłodsy.
"O tu córeńko, tu mnie mas,
tu mnie do snirci dochowas".

Posła córeńka do skrzyni,
psyniosła ojcu psiecyni:
"Nacie, sie 'ojce posilcie,
a moje dzieci kołysce".

"O to, córeńko, dziękuję,
rynce i nogi całuje".

Opowiedziała L.Wiśniewska, wieś Wiśniewo, pow. Ełk.

[rita100]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=708&w=29830675
zobacz, przyjeżdza osoba , ktora może znać trochę historii i folkloru. Czy może
dać znać komuś , kto tym się interesuje i chciałby spisać wspomnienia i
wrażenia. Jestem ciekawa jak Olsztyn odbierze ?

[Gość: tralala]

Mało fortunny czas na zwiedzanie Olsztyna, który już odpoczywa po sezonie (((
Koncerty organowe w Katedrze skończyły się we wrześniu. Na zwiedzanie w ciągu
dnia, oprócz muzeum zamkowego, warto wybrać Domu Gazety Olsztyńskiej - dużo
zdjęć i pamiątek także z przedwojennego Olsztyna (ul. Targ Rybny 1). Miłe jest
także Muzeum Przyrody, ciągle mało znane. Mieści się w odremontowanym pałacyku
dawnego majątku na Nagórkach (ul Metalowa 5). Tyle za dnia. W piatek 11
października wieczorem jest koncert w filharmonii
www.filharmonia.olsztyn.pl/index1.php?id=4&idd=35
Nie wiem, czy nasza olsztynianka miałaby czas i ochotę na wspominkowe
spotkania. Ciekawe mogłoby być spotkanie ze studentami germanistyki - zawsze to
dobrze mieć kontakt z żywym językiem. Jednak w sobotę i niedzielę trudno by
było coś zorganizować, nie wiem czy jest też germanistyka zaoczna (Sekretariat
Filologii Germańskiej tel. [phone], tel./fax [phone],
e-mail: [e-mail]). Historią Prus bardzo intensywnie zajmuje się
Stowarzyszenie Borussia (Stowarzyszenie Wspólnota Kulturowa "Borussia"
PL-10-106 Olsztyn, ul. Wyzwolenia 2/7 tel./fax: [phone]). Myślę, że
nawet spisane wspomnienia, nie wspominając o zdjęciach i dokumentach, chętnie
by przyjeli. W Olsztynie działa też Olsztyńskie Stowarzyszenie Mniejszości
Niemieckiej (ul. Partyzantów 3, 10-522 Olsztyn). Tyle na gorąco - może później
jeszcze coś mi przyjdzie do głowy.

[rita100]

dzięki, ależ wizytę będzie miał Olsztyn, a dla tej Pani ogromne wrażenia, tyle
lat nie była w Olsztynie.
ps
Tralala - dobrze, że jesteś na forum, w ogole dobrze, że jesteś :)
Dzis sobie robię luz na forum, trochę w stronkach grzebię.

[Gość: tralala]

No to ja przykleję jeszcze to, co z wygrzebanej przez Ciebie bardzo ciekawej
stronki 'ulepiłam' z życiorysu księdza Friszke i będę czekać na następne
ciekawostki. Owocnego grzebania 8-)

[kosiflamaster]

11 października 2005 to akurat wtorek...:)

[berlinianka]

Ja tez zaluje, ze zdecydowali sie na odwiedzenie rodzinnych stron po sezonie.
Mam nazieje, ze przynajmniej pogoda dopisze. Ten koncert, o ktorym piszesz,
jest niestety w listopadzie...
Bardzo dziekuje za wszystkie kontakty i propozycje!!! :-)))
Goraco pozdrawiam i zycze milej niedzieli!

[berlinianka]

Bardzo jestem ciekawa, czy to Stowarzyszenie Mniejszosci Niemieckiej ma strone
lub adres internetowy. Moze udaloby znalezc sie kogos, kto chodzil do Horst-
Wenzel-Schule.
Do Wspolnoty Borussia zadzwonie jutro.

[Gość: tralala]

Nie wiem, czy Stowarzyszenie ma stronę internetową, ale mieści się w tym
budynku na ul. Partyzantów www.republika.pl/agdm/agdm_inhalt.htm
A gdzie była ta szkoła?
Rzeczywiście pisałam na gorąco i nie sprawdziłam, co to za dni tygodnia, ale
skoro to wtorek-czwartek, to może łatwiej byłoby zorganizować spotkanie ze
studentami. Do zagospodarowania czasu jest jeszcze planetraium i obserwatorium -
planterium w ciągu dnia (do 16), obserwatorium w ciagu dnia (można zobaczyć
panoramę miasta z wieży) i późnym wieczorem, byle pogodnym (Pokazy nieba
odbywają się w pogodne wieczory w poniedziałki, środy, piątki, o godz. 20.00 i
21.00, na tarasie Obserwatorium Astronomicznego przy ul. Żołnierskiej 13 w
Olsztynie) www.planetarium.olsztyn.pl/ Jeśli ta pani zna język
angielski, to może wybrać się do kina, bo większość filmów to produkcje
amerykańskie, tylko z napisami po polsku, bez dubbingu. I mimo bariery
językowej namawiałabym do wizyty w teatrze, po to, żeby zobaczyć wnętrze -to
budynek jeszcze przedwojenny Na dużej scenie w tych dniach jest Płatonow -
można przeczytać sztukę lub dobre streszczenie, żeby orientować się w treści.
Można też wyjść po pierwszym akcie, jeśli sie nie spodoba, i mieć za sobą
zwiedzenie teatru od środka. www.teatr.olsztyn.pl/main.php?fid=155&pg=21

[rita100]

Witajcie, to już mamy plan wizyty Pani, która po iluś latach wraca do dawnej
swojej ziemi. Ale popatrzcie jakie losy - opusciła Niemcy , a wraca do Polski.
Jakie to musi być przeżycie dla niej ogromne. Ja ją rozumę, nawet jestem w
stanie odczuwac jej wrażenia i powiem więcej - czuć będzie braj jej Dworca
Kolejowego, brak tramwajów i nie wiem, ale będzie sama dokładnie widzieć zmiany.
Tylko, że nie widziała Olsztyna po przejściu Armii Czerwonej. Nie wiem czy się
przyzwyczai do zmian nazw ulicy i miejscowośći. Wydaje mi sie , że powinnismy
łykać jej wspomnienia i dowiedzieć się czego jeszcze Olsztynowi brakuje , co
utraciliśmy , a co mozna jeszcze przywrócić.
Teatr , to najwazniejszy obiekt, jeśli go pamięta. Można ja poobwozić po
Olsztynie - zresztą ona będzie prowadzić swoimi ścieżkami, ona będzie pamietać
swoje tereny i jeziora.
Berlinianka - jak możesz, śledź jej drogę, może się coś więcej dowiesz i
przekażesz nam na forum - będziemy razem z Panią przeżywać te historyczne
chwile.
Tralala - wydaje mi się , że studenci beda mieć w rękach, coś co sie nazywa
żywą historią. Ciekawe gdzie mieszkała, żeby się nie okazało , że w moim domu
na ul. Partyzantów, dawniej chyba zwaną Dworcową. ;))))) Koniecznie trzeba jej
udostępnić do wglądu jej dom, jesli jeszcze jest.

[Gość: tralala]

Udało mi się odnaleźć szkołę, o której pisała Berlinianka - to była szkoła
ludowa im. Horsta Wessela przy ul. Mozarta, dziś szkoła podstawowa nr 1 przy
ul. Moniuszki (czyli na Zatorzu). Pewnie i tam nasz gość zawędruje.

[berlinianka]

Bardzo bardzo dziekuje za dzisiejszy adres tej szkoly!

[Gość: tralala]

Ach, mój Boże,
W tym klastorze,
Muszę rano wstać;
A ja młoda,
Jak jagoda,
Lubię długo spać.

Wlazę na chor,
Spojrzę na doł,
Widzę miłego;
Trzymajtaz mię
Za kitlicę,
Bo skocę do niego.

Rozkazała
Matka moja
Chuopca nie kochać,
A ja chuopca
Łap za syję,
Będę kochać, póki żyję!
(Bukarty, powiat niborski)

Tym razem wybrałam piosenkę z happy endem. W klastorze nie siedzę, ale muszę
rano wstać, więc z żalem powiem już Dobranoc.

[rita100]

Świetna piosenka, i dziewczyna z werwą :)

Rozkazała
Matka moja
Chuopca nie kochać,
A ja chuopca
Łap za syję,
Będę kochać, póki żyję!
dobranoc

[rita100]

bpkw napisał:
O Warmio moja...?

Kedajś po wojnie rzóndzili noma take co jych do noju w torbach z Warszawy
przyzieźli i łóni noma zakazuwali po naszamu godać, bo mózili co to nie je po
polskamu. Tero mniało być jenaczy, ale bogać tam. Pewno sia eszcze taki jedan
łostoł przygupsi abo stare znowój rzóndzić chce. Bez Śwanta am w gazycie wycytoł
co sia takamu jenamu nimkoziu łuzidziało nasz psiankno warnijsko spsiywnio
przejenaczyć. Aż ma strzójsło. Sióng am gazyta pod pacha im chućko polecioł z
nió do szołtysa. Bazyl aż gamba roztworzuł i mózi: ziysz Klyjmens jekbyś z tam
do mnie psiyrszygo apryla przyszed to bym sia sprowdy łuśnioł, ale tero? To ło
czam do psioruna morowygo mowam tero spsiywać! Jó mózia, mosz prowda Bazyl. Nie
ziam tlo co tamu gupkoziu w ty spsiywni nie w smaka. Toc muzyka napsisoł
człoziek co w Wotamborku na śwat przyszed i je nosz, z Warniji. Cołan noród go
zno. A to łoczam sia w ty spsiywni spsiywo je tyż psiankne. To tero dzieciuki
bandu brukowali znowój czygo nowygo sia łuczyć? I ło czam? Mowam w tam naszam
warnijskam hymnie spsiywać co w Łolstynie jek byś chcioł co zezryć to do
Mekdónolda, abo byle co kupsić to nolepsi w Ryjalu? Tedy łuradzilim z Bazylam co
zrobziwam taki kómityt no tych co chcó coby ło dwanosty z rotusza łuż zawdy buło
słuchać "O Warnijo mojo mniło". I kożdan coby chcioł coby łuż na zawdy tak sia
łostało, mo do gazyty psisać do Klyjmensa. A jek gwołt takych bandzie, to pewno
i ta torba nojdziewam esczcze, zapakujewam w nió tego zomniona i łodeślewam
nazod do Warszawy jek mu Warnijo nie je mniło.

Edward Cyfus, Po naszamu. Gawędy warmińskie, Audio-Soft, Olsztyn 2000, s. 153.

[rita100]

Chto w ciebzie kamnieniem, to ty w niego chlebem.

Łod muzy - bełk duży: robzić sie nie chce.

Jek się nałoży (przyzwyczai) to i w psiekle nienagorzy.

Spleta koszałki, opałki (plecie bez sensu)

Ni w kijki, ni w drewka. (nijak)

Łubogiemu zietr w łoczy zieje.

Na święty Józef - bocian na stodole,
gburze, szukaj sochy i jedź łorać pole.

Na świętego Franciszka
przyleci pierwsza pliszka.
(2 kwietnia)

Na Zmartwychwstanie dziadek przy plocie stanie.

Deszcz majowy - czyste złoto!
Gburze pośpiesz sie z robotą.

Gdy się świety Jan rozpłacze, liche będą kołacze.

Kiedy kście mak, to chleba brak.

Chto daje, to nie łodbziera.

Psieczone gołąbki
nie przyjdą same do gąbki.

[mobydickzolsztyna]

Niektórzy potrafili ładnie skorzystać z ludowych oryginałów:


Dwa serduszka

Dwa serduszka cztery oczy ojo joj!
Co płakały we dnie nocy ojo joj!
Czarne oczka co płaczecie
Że się spotkać nie możecie
Że się spotkać nie możecie
Oj jo joj!

Dziwna zazdrość starych ludzi ojo joj!
Wiek zgrzybiały to ich nudzi ojo joj!
Sami o miłość nie dbają
Młodym kochać zabraniają
Młodym kochać zabraniają
Oj jo joj!

Mnie matula zakazała ojo joj!
Żebym chłopca nie kochała ojo joj!
Kamienną bym być musiała
Żebym chłopca nie kochała
Żebym chłopca nie kochała
Oj jo joj!

Kiedy chłopak hoży miły ojo joj!
I któż by miał tyle siły ojo joj!
Kamienne by serce było
Żeby chłopca nie lubiło
Żeby chłopca nie lubiło
Oj jo joj!

Mnie matula zakazała ojo joj!
żebym chłopca nie kochała ojo joj!
A ja chłopca chaps! za szyje
Będę kochać póki żyje
Będę kochać póki żyję
oj jo joj!

opracowanie tekstu ludowego : M. Zimińska - Sygietyńska

Wykonawca - Mazowsze

Pamiętałem (więc i poszukałem Tego) wręcz z dzieciństwa, z lat 50-tych
Dziewczyny z podwórka na Zatorzu, za radiem, śpiewały to i ryczały rzewnymi łzami.

[rita100]

haha Moby , ja ją pamiętam ,nawet czytając śpiewałam - śliczna ta piosenka, tak
trzeba z chysteczką ją śpiewać i to jest nasza Warmińska ?
To jednak śliczne mamy piosenki.
Dzięki za wkład, tak piękny :)

[mobydickzolsztyna]

> [...] i to jest nasza Warmińska ?
> To jednak śliczne mamy piosenki.

Stop, stop - o jeden most za daleko !
Abolutnie nie twierdzę, że zacytowane przeze mnie "Dwa Serduszka" mają cokolwiek
wspólnego z Warmią - a jeśli nie myli mnie osłuchanie z piosenkami warmińskimi -
to "Dwa Serduszka" nie mają z Warmią ani dudu wspólnego.
Po prostu, gdy przeczytałem TU:

"Rozkazała
Matka moja
Chuopca nie kochać,
A ja chuopca
Łap za syję,
Będę kochać, póki żyję!
(Bukarty, powiat niborski)"

- to natychmiast SKOJARZYŁA mi się piosenka "Mazowsza", opracowana
profesjonalnie NA MOTYWACH ludowych.
Tak po amatorsku medytuję sobie jedynie, że może być to jedynie świadectwem
przenikania pewnych polskich wątków - "międzyregionalnie".

[rita100]

Czyli możemy tę piosenkę traktować jaką naszą i domagać się by zamiescili o jej
przypisanie do naszego regionu. Udawadniasz Moby, że są tm nasze motywy.
Bierzemy ta piosenkę do siebie. Jeszcze namówię kogoś , by nam zaśpiewał na mp3.
Może się uda.
Piękna pioseneczka i będziemy ją bronić ;)))))
Przydała się nam Twoja medytacja.
dzięki

[Gość: tralala]

Oczywiście, że pieśni ludowe wędrowały z jednego regionu do drugiego.
Wykryliśmy już, że piosenka o pani co pana zabiła powstała na Śląsku,
rozśpiewała się po Polsce i nawet na Prusy zawędrowała, a na koniec trafiła pod
pióro Mickiewicza. Ale z drugiej strony Sygietyńscy szukali tekstów i melodii
dla swojego zespołu nie tylko na Mazowszu. Niewykluczone, że Dwa serduszka
wzorowali na pieśni mazurskiej. Tylko 'klastor' musiał z niej zniknąć.
No to dziś dorzucę jeszcze jedną 'ponadregionalną' piosenkę.

[Gość: Tam na błoniu]

A na błoniu blizkiem kwiecie
Stoici zaumirz na wydecie,
A dziéwcyna
Jak malina
Niesie kosik rózow.

Gdzieześ była, psiękna dusko?
Co tak stapas drobno nozko?
Jam z tij chatki,
Rwałam kjatki
I powracam wzad.

Tu wrogowie o pół mili,
Może ciebie namowzili!
Kocham ciebie,
Jak Bóg w niebie,
Nie wzidziałam ich.

Mas ty dziewce lica tłusce
Daj buziaka, to cię puscę!
Jam nie tak
Dam buziak,
Tylko z konia siądz.

Z konia siondę, prawo złamnę,
Za to kulo w łeb dostanę!
Tyś tak prędki
Daj tij chętki,
Bez buziaka bądź.

A kiedy ja z boju przyjdę,
Gdzież cię dziewcę sukać bédę?
Tu w tij chatce,
Przy mej matce,
To zycenie złoz.

A kiedy ja w boju padnę,
To mię moj buziak przepadnie!
Wiernam tobie;
Na twym grobie
Pocałuję krzyz.

Pieśn spisana około roku 1880 we wsi Bukarty (powiat niborski - nidzicki) przez
Jana Sembrzyckiego, rodowitego Mazura z Olecka.

[Gość: tralala]

Ach, mój Boże, czas się zalogowac, bo mi się nick przez pomyłkę zmienił :-(

[rita100]

ach, jak sliczna pieśniczka, a jak w niej czuć tą gwarę, te akcenty warmińskie.
Fajna , fajna pieśń, napewno smutna melodia.
Ja chcesz to się zaloguj, ale masz styl pisania bardzo rozpoznawalny.
Nikt nie jest w stanie Cię podrobić, logowanie jest bezpieczniejsze.

[rita100]

Tralala, dzis mam mało czasu, nawet nie wiem ile, jak tylko coś masz to napisz
z chęcią przeczytam.
Być może spadnie nam do wątku niespodzianka dla wszystkich co czytają o
folklorze warmińskim. Tylko się nie zdziwcie. Sama trzymam kciuki !

[rita100]

Co masz zjeść dziś, łostaw na jutro.
Co masz jutro zrobzić, zrób dziś !

Ni ma w chlebzie łości,
kiedy się ciało wypości.

Kogo nie proszą, tego kijem wynoszą.

Lepsi ze swojemi płakać, niż z cudzym skakać.

Po rybach - tlo łebki.

Ględy pod płotem, a wesele potem.

Błądzisz, póki dążysz.

W społecznej rzeczy rzeczy zawdy zle skrzeczy.

Kto w Kościół wrzuci, duszy nie zasmuci.

Nie ten bogaty, co ma skarbów krocie,
ale ten co życie opiera na cnocie.

Lepszy jeden prowadnik głupsy niż dziesięciu mądrych.

[rita100]

A więc mamy muzyczne wykonanie naszej piosenki "Dwa serduszka" Kliknijcie na
piosenkę i usłyszycie cudowne wykonanie Marii Jopek. Nie dość tej
niespodzianki, szykuje sie wykonanie tej piosenki przez Warmiankę, urodzoną w
Olsztynie, ale na to musimy spokojnie poczekać i trzymać kciuki. Tralala, nawet
Moby nie ma pojęcia jakiego orginalnego wykonania się doczeka, wszak to on
poznał jej motywy warmińskie i nam zamieścił, za co Moby - może piwo postawie ,
nie , nie, szampana ! ?
Przystępuję do prezentacji piosenki "Dwa serca" podanej nam przez Hanys_hansa z
Gliwic. Tralala, gdybyś miała jakiś problem folklorystyczny z odszyfrowaniem
niemieckich motywów napewno Ci posłużą pomocą.
Czas na śpiew :)

*´¨) ¸.•´¸.•*´¨) ¸.•*¨)
(¸.•´ (¸.•` * .(`'•.¸(`'•.¸ ¸.•'´) ¸.•'´)
. * .(¸.•'´(¸.•'´ `'•.¸)`' •.¸)

(.• mitglied.lycos.de/corvey1/Dwa_Serduszka_Cztery_Oczy.mp3

::: (\_(\
*: (=' :') :*
.. (,('')('')¤°.¸¸.•´—`» ¸.•´¸.•*´¨) ¸.•*¨)
(¸.•´ (¸.•` * ** zapraszam..**

[mobydickzolsztyna]

> Moby nie ma pojęcia jakiego orginalnego wykonania się doczeka, wszak to on
> poznał jej motywy warmińskie i nam zamieścił, za co Moby - może piwo postawie ,

Piwo, owszem - szczególnie duńskie, lubię. Może więc - kiedyś, ale to co
najmniej po kilkuletnim okresie karencyjnym, po zaniechaniu jakiejkolwiek mojej
aktywności na forach.
Ze względu na pewne poruszone przeze mnie tematy i anonimowość osób "trzecich" -
nie mam prawa "dekonspirować się".
A propos "niespodzianek" - chyba byś z krzesła spadła, gdybyś się zorientowała,
jak wielki jest (pośrednio) mój współudział w tym wątku.
Cicho sza, Cichosza, po Wielkiemu Cichu.

Posłuchać mp3 - nie daję rady. Najpierw dostaję jakiś katalog w typie ftp, a po
kliknięciu piosenki - stronę www.tripod.licos.de - potem już mi się odechciewa.
Za stary jestem na tak dalekie podchody.

[mobydickzolsztyna]

Ufff - z mp3 poradziłem sobie jednak !!!

[rita100]

Świetnie Moby, mam tez nadzieję , że Tralala slucha tego utworu.
Prosze o wybaczenie i usprawiedliwienie mojej nieobecności.
Tak się zlożyło , że Ślązaki , którzy nam pomagali w takich ciekawostkach
zostali pokrzywdzeni i chciałam , bardzo chciałam im pomóc. Chciałam w tym
momencie byc z nimi. Ale też zrozumiałam, że Was i wątki o Warmii i Mazurach
nie mogę zaniedbywać.
Choć trochę mnie zrozumcie , bo dodam, że tradycją tej ziemi własnie oni mnie
natchneli, gdyż są zanwcy swoich tradycji. Pokazali mi , że mają swoją gwarę,
swoje legendy, swoje klobuki i utopki. Własciwie natchneli mnie na pomysł tych
watków.

Moby, ale opowiadasz tajemniczo, już mnie zakoczyłeś. Lepiej zostawić ten czar
wątku w otoczce tajemniczości, a Tralala jak Anioł spadł mi z nieba i prowadzi
nas w niesmowite nieznane zaułki po Warmii i Mazurach.
Ja już spadłam z krzesła kiedy ten Anioł ukazał się na wątku :) ale mru , mru
już o tym pisałam.
Wracając do piosenki to jest jej cudne wykonanie , takie spokojne , podchodzące
pod jazz. Wspominając o Warmiance Borasce, która postara się dla nas wykonać
ten utwór, to chiałam zauważyć, że wszyscy zamieszkujący ten obszar i szanujący
tradycje tej ziemi są w jakimś stopniu Warmiakami , bez względu na korzenie,
wystarczy ukłon w dziedzictwo tej ziemi. Tak myślę :)
Może kiedyś uda sie prościej zainstalować tą piosenkę, ale teraz cieszmy się
tym co mamy.

[Gość: tralala]

Jeszcze żyję w powłoce cielesnej, ale jak do czwartku (13!!!) nie skończę
pewnej pracy to ktoś może mi pomóc przejść w krainę duchów. Dziś więc zamiast
folkloru - prawo Owena:
Jeśli jesteś dobry, to cała robota zwali się na ciebie.
Jeśli jesteś naprawdę dobry, to nie dopuścisz do tego.
Odezwę się pod koniec tygodnia!

[rita100]

Tralala, dzięki, dzięki , ze jesteś. Nic sie nie martw, spokojnie zawsze coś
znajdę z folkloru. Teraz będę poszukiwać książki o gawędach, bo zamieszczone
kawałki bardzo mi się podobają.
pozdrawiam

Paskudne piosenki

[mobydickzolsztyna]

Cześć Rita
Przesłałem do Twojej poczty TUTAJ (zajrzyj) 3 skany z nutami, dość niewesołych
przykładów skomplikowanych losów polskości na Warmii.
Cześć

[rita100]

Moby - już odebrałam te pieśni - jestem pod wrażeniem.

[rita100]

Zwykły dzień Mazurski
W gospodarce to je tak. Jek szie reno wstane, to szie łósko poszciele, ale to
nie je richtik. Lepszi to szie pszierw troche poszciel s pół godżini wiluftuje.
Tedi zastazi szie do fristiku i tedi szie chizo, nem szie woda uważi, umjie i
ucese. Potem szie muze móntewko rozzierci, a jek szie zaważi, to szie posoli i
mleka wleje i chleba do tego i taki mi mami fristik. No a potem tszieba kuchno
i jizbe zaneszć, to do kurcaków jiszć, do kokosów, do genszi. Tedi muszi jiszć
w pole. Teraz mi jidziem rókle chakać albo pleć, mi i tak i tak móziem. Ja
dzisziaj scaziu nazbzierała, to bendzie na łoziat scasz. Potem mi psziśli na
potpołudnik. Na ten potpołudnik dało chleb pomazani z masłem i kawe. Tedi us
cas kartofle na łobziat uważieć, tes nenso i zuse. Jek mi podjedli, to leczieli
na pole dojeć, szwine futrować, a tedi mi jidziem dali do rókli, bo esce ne je
skóncóna. I tak as do zieciora. Ło cwrti mi zjedli podziecórek. Zjadło szie
znów kawe i chleb. Na ziecór, ten ostatni matlich, to mi móziem zieceżia. Na to
zieceżio dało kwaszne mleko i odgżiane ot obziadu kartofle.

K.Nitsch

richtik - słusznie
wiluftować - wywietrzyć
fristik - śniadanie
muza - mąka rozmieszana z wodą
móntewka - łyżka wazowa
rozziercić - rozwiercać
rókle chakać - buraki okopywać
scasz - szczaw
nenso - mięso
zuse - sos
matlich - posiłek

[rita100]

Był nie tylko poetą, ale również nauczycielem i księdzem. Jego pisarstwo „nie
wynikało - jak pisze Anna Kamieńska - tylko z potrzeby „śpiewania”, wyrażania
uczuć, ale brało na siebie świadomie funkcje dydaktyczne i moralistyczne” .
Nawet anegdotyczne „gadki uciesne” rzadko są opowiadane dla samej tylko
rozrywki i zabawy, częściej, żeby do czegoś nakłonić lub przed czymś
przestrzec. Zwykle opowiadanie kończy przysłowiowo wyrażony morał typu:
„Niewiele czyni, kto rozprawia wiele” ( 58, 205)
lub pouczenie, np.:
„ Gdy pan w podróż się szykuje,
Niechże więc nie pożałuje
Wziąć na drogę co strawnego
Dla się i dla sługi swego.” ( 58, 265 ).
Czasami morał wynika z samej powiastki, nie musi być wyrażony explicite, jak to
ma miejsce w gadce „O żydowskim koniu” (82,188) czy w „ Przygodzie muzykanta”
(82,220), gdzie zło jest ukarane, a głupota wyśmiana.

[rita100]

"Oprócz kancjonału również prasa mazurska i kalendarze były dla Kajki źródłem
formuł. I tak dwuwers
„Ej, szczęśliwy, kto z tej strony,
Chce poszukać sobie żony!”
nawiązuje do wiersza Marcina Gerssa, który jest z kolei wersją „sprzętnej
gospodyni” Kochanowskiego. Warto także zwrócić uwagę na typowe dla Kajki stałe
epitety: „lśniące”, „tęskliwy”, „wdzięczny”, „miły”, „prześliczny” mające
również charakter formuliczny.
Folklorystycznej proweniencji są też powtórzenia, na przykład incipitowe: „Mało
nas, bracia, nieliczny nasz chór” (58,127) rozpoczynające każdą strofę. Są
jednak powtórzenia o wyrazistej funkcji artystycznej jak w wierszu „Polska mowa
nie ustaje”, gdzie w różnych konfiguracjach w strofach powtarzają się dwa
wersy:
„Póki lud mazurski słynie”
„Polska mowa nie zaginie” oraz słówko „póki” rozpoczynające wersy. Podobnie
rzecz się ma z opisami mazurskiej przyrody. Jedne wyraźnie realizują określony
schemat: „Gdzie szumi ciemny las / I gdzie sterczą pasma gór” (58,153) (przede
wszystkim nie ma w ogóle gór na Mazurach ), inne są dużo bardziej oryginalne,
np. opisy jezior:
„Wy prześliczne jezior wody,
Wysrebrzone w swej ozdobie,
Podczas ciszy i pogody
Malujecie tedy w sobie
Łany, lasy i też wioski
I cały firmament Boski.”
Stąd wniosek, że w twórczości Kajki przeplatają się elementy ludowe i
literackie tak, jak dawne przeplata się z nowym, co widać na przykład w
tytułach wierszy poświęconych świętom Bożego Narodzenia: w niektórych pojawia
się nazwa Gody , w innych jest już nowsze Boże Narodzenie

[rita100]

Kajka mówi, że „słowziki po mazursku, po polsku spsiewajo” .
Porównania z przyrodą są dla Kajki źródłem nadziei, że mowa ojczysta powróci
tak, jak po zimie wraca wiosna ,
jak po deszczu pojawia się słońce ,
jak dzień przychodzi po nocy
i jak wracają ptaki .

[rita100]

Twórczość bowiem - zdaniem Bachtina - „rozwija się tylko na granicach kultur”.
Czerpiąc z literatury posługiwał się Kajka modelami literackości, jednakże
celowość i znaczenie takiego postępowania należałoby jeszcze dokładnie zbadać.
Z analizy treściowej zawartości poezji Kajki wynika, że cały opisywany w niej
świat jest fundowany przez Boga i od Niego zależny. Tego rodzaju wiara jest
charakterystyczna dla społeczności tradycyjnych, które „zawsze przypisują swe
prawa i obyczaje jakiejś woli transcendentnej” , a ponadto uważają za
naturalne, jedynie wartościowe i prawdziwe tylko swoje własne obyczaje, normy i
swój własny język. „Koniec tego zwyczajnego, prostego, naturalnego świata,
upadek etnicznych wzorów i norm jawi się członkom grupy ni mniej, ni więcej
tylko jako koniec świata, jako upadek najbardziej naturalnego, odwiecznego
porządku rzeczy równający się totalnej katastrofie” . Świadkiem takiej właśnie
katastrofy był Michał Kajka. Ma to wydźwięk tym tragiczniejszy, że po
mazurskiej kulturze nie zostało już dziś nawet śladu.

[Gość: tralala]

-Jedziemy jutro, córeczko, do Kajki.
- Tak jest, tatusiu.
Nie trzeba było więcej słów. Z dawna wiedzieliśmy, że Kajka - to będzie nasz
ostatni pokłon tej ziemi.
Nazajutrz jedziemy drogami polnymi. I jeszcze raz polnymi, najpolniejszymi, bo
i te boczne drogi w naprawie. Szofer Niemiec klnie, autem rzuca po wertepach.
Wjeżdżamy w koleiny w glinie, z prawieków tunele drążone, trawy nam się polne
ukazują nad głowami na brzegach wąskich jarów.
Ogródki - wieś, w której mieszka Kajka, toną w zieleni sadów i odbijają się w
wodach jeziora. W taki zapewne czas stary Kajka pisał:
'Wdzięczna lata ozdobo,
przyjemna wszej osobie
Słyniesz życiem, swobodą
Jak wdzięczny powab ku tobie...'
Dom Kajki ma ganeczek, ku ulicy zwrócony, ale całkiem zarosły dzikim winem. Ze
schodkami. Na głucho. Od lat widać tędy nikt nie wchodzi.
Idziemy do obejścia.
Na zydelku siedzi bardzo stara kobieta. Ma chustkę zawiązaną obyczajem
mazurskim pod brodą i schyloną głowę. Widzimy więc tylko ręce - niebywale
przejrzyste, wąskie, wychudzone ręce. Kobieta obiera ryby. Spod noża pryskają
łuski, migocąc w słońcu. Pod zydlem siedzi kot, chyhając na smaczne kęski.
Morgen - mówię - hier wohnt Herr Kajka?
Z wolna podnosi się głowa starej kobiety. Spod okapu chusty ukazują się przede
wszystkim oczy: wielkie, palące. Tkwią one w sinych torbielach na pergaminowej
twarzy.
Widzimy, że mamy przed sobą umierającą.
Głos słaby, drżący mówi po polsku.
- Nima Kajki ...
- A wyście Kajkowa?
- Toć ...
Ręka w śmiertelnym znużeniu opuszcza się wzdłuż fartucha.

Tak to nie spotkał się z Kajką w jego domu Melchior Wańkowicz, co opisał potem
w Na tropach Smętka. Smętny ten tekst, prawda Rito? Ale też taki obrazowy -
wystarczy przymknąć oczy, żeby zobaczyć ten dom i tę scenę. A Kajki nima!

[rita100]

Pięknie podsumowałaś wykład o Michale Kajce, cudownie, opis przyrody. Kajka
musiał czuś tą ziemię po której stąpał. A gdzie jest pochowany ?

[Gość: tralala]

gdzie został pochowany? Tam, gdzie powinien -
Michał Kajka zmarł 22 września 1940 roku i został pochowany w Ogródku.
A tu można zobaczyć zdjęcie jego mazurskiego domu
republika.pl/sp12/patron.html

[rita100]

pochowany na własnej ziemi, ktorą kochał, tam gdzie bylo jego godne miejsce.

[rita100]

Fryderyk Karol August Dewischeit (1805 - 1884) był nauczycielem w gimnazjum w
Ełku, a później dyrektorem progimnazjum w Olsztynku. Jego tytułem do chwały
jest poezja, a konkretnie zbiór wierszy "Wild flutet der see", skad pochodzi
wiersz "Pieśń mazurska", traktowany przez wiele lat jako hymn mazurski. W
okresie międzywojennym pieśń została przetłumaczona na język polski:
Wśród modrych fal
łódka rybaka pomyka się w dal
i pruje wody czystą toń
mazurska krzepka dłoń.
Gdy jednak burzy rozhuczy się grzmot
przyspiesza łódka, szybuje jak grot
przez rozszalałych fali splot.
Ojczyzna to nasza, te wody i las
Niech żyją Mazury, ten kraj pełen kras!
itp.
Tłumaczenie nie jest najlepsze, ale jedyne jak dotąd. Dewischeit został prawie
kompletnie zapomniany. Jedynie w Giżycku (zdaje się, że z inicjatywy Gerssa)
postawiono mu ów kamień pamiątkowy. Zresztą rybacy mazurscy, którzy nie bardzo
wiedzieli kto to jest , traktowali pomniczek jako kamień ku pamięci tych,
których pochłonęły Mamry i kiedy przepływali obok zdejmowali zawsze czapki.

“Całym swym, sercem duszą dziecinną

Kocham tę piękną ziemię rodzinną”

[Gość: tralala]

Może to dziwnie zabrzmi, ale chyba dobrze, że Michał Kajka zmarł przed 1945
rokiem. Gdyby żył dłużej to pewnie musiłaby albo z tego swojego Ogródka
wyjechać albo przechodzić jakąś upokarzającą procedurę weryfikacji polskości. A
poza tym szukając jego wierszy w internecie (raczej bezskutecznie - trzeba
będzie sięgnąć po tradycyjne książki) znalazłam jeszcze i taką informację:
Starszy syn Michała Kajki, Gustaw, przejął od ojca gospodarstwo i mieszkał
razem z rodzicami w Ogródku. W 1945 roku Gustaw zginął w Gdańsku. W domu poety
pozostała więc tylko synowa Kajki z dwojgiem dzieci. W 1966 roku całe
gospodarstwo razem z budynkiem przekazała na rzecz skarbu państwa. Sama zaś, z
dorosłymi już wtedy dziećmi, wyjechała do Niemiec.
www.lesniczowkapranie.republika.pl/mmkwo.html

[rita100]

Tralala, dziwnie to nie zabrzmiało, bo faktycznie Kajke czekały by ciężkie
czasy, lepiej jak zmarł w spokoju na własnej ziemi. Masz dar do cudownego
zakńczeniu wiedzy o Kajce, strasznie cieplutko i naprawdę godnie. Szkoda, że
nie mamy jego poezji, może kiedyś znajdą się na internecie i już będę wiedzieć,
jaką wieką osobistością był właśnie Kajka.
Ten domek, który pozostał po rodzinie Kajki to można by wyremontować i zostawić
dla badaczy historii Warmii i Mazur , ludzi , ktorzy mogliby się zatrzymać w
tym miejscu , jako hotelik dla takich wspaniałych ludzi , którzy docenią wiedzę
o Kajce. Bo tak się zmarnuje i nikt nie będzie dbał. Zresztą nie wiem, ale czy
rodzina Kajki wyjechała do Niemiec , bo chciała opóścić teren ? Znany jest
adres tej rodziny ?

[Gość: tralala]

Na szczęście dom Michała Kajki ma się dobrze. Wyremontowany, mieści muzeum
Michała Kajki. Pięknie też wygląda odnowiona stodoła z kamienia i cegły. W niej
można zobaczyć narzędzia ciesielskie, takie, jakich Kajka używał w codziennej
pracy. Może opiekun tego muzeum ma kontakt z wnukami Kajki? Może czasem
zaglądają do tego domu? Ja jeszcze tam nie była, ale w przyszłym roku też
będzie lato, więc będzie gdzie pojechać.

[rita100]

Tak , zobaczyć i dotknąć tego miejsca jest ważne dla takich milosników jak
my :) Nawet więcej połozyć kamyczek gdzies na posesji i niech sobie leży
spokojnie ku jego czci.
A teraz , nie wiem czy znasz Erwina Kruka i zacznę od poezji, ślicznej poezji.

WYJDŹ NAPRZECIW
Jeżeli pochodzisz ze starych,
Dawno wymarłych plemion,
Jeśli nie znasz języka
Ani sposobu,
Jak można to udowodnić,
Popatrz w niebo,
Nad którym zawisł jastrząb w południe,
Podnieś ziarenko piasku,
Źdźbło trawy, gałązkę jałowca,
Stań nad wodą,
W której mija twoje odbicie,
Wyjdź naprzeciw wieczoru.

Jak jasno
Pulsuje ta ciemność.

[Gość: tralala]

Oj, to już chyba listopad puka do drzwi, bo na hasło 'Erwin Kruk' tak mi się
wiersz przypomniał. Znalazłam i wpisuję:

Śpiew nasz
Już tylko w kancjonałach,
A kancjonały - w rękach umarłych.
Wolność nam się śniła
i wszystko się ziściło
W muzyce piasku:
Nasze groby
nad nami się zapadły.

Nie da rady - muszę na jutro coś weselszego wyszukać, niech jeszcze potrwa
trochę złota polska jesień :)

[rita100]

Erwin Kruk , sliczne wiersze napisał, równiez jeszcze zamieszczę z tomiku
Baśń Czereśniowa. Duchowa poezja Ziemi

ŚLADY
Szlaki jantarowe i ścieżki niedźwiedzie,
bóstwa pogańskie można wyliczać,
Bezdenna jest pamięć. Religią jej - kłamstwo
i moja tradycja staroplemienna,
co jak skrzep bursztynu
w chrobocie gwary odciska się
niewyraźnym echem. To tylko północ -
ona prowadzi przez tysiąclecia
Warmów i Sasinów. To tylko ja,
który szamoczę się między tym, co jest,
a przeszłym. Więc tak oto stoję pokornie
wobec nie oswojonego języka. I wiem,
że coraz więcej jest we mnie
błędów i wahań, które trwają.
Nawet mówię: azyl mój był z międzyczasu.

[Gość: tralala]

Czekam na więcej wierszy Erwina Kruka! Ten, który tu zamieściłaś Rito wydaje
się nieprzetłumaczalny na żaden inny język i chyba niezrozumiały do kogoś, kto
nie zna Warmii i Mazur (ani Prus). Co niestety oznacza, że jest na świecie
wiele pięknych wierszy, których ja z kolei nigdy nie poznam i nie zrozumiem.

[Gość: tralala]

Chciałam dziś też coś bardziej żartobliwego dołączyć. Oby książę biskup i poeta
nie obraził się, że trafił do wątku folklorystycznego, ale przecież Warmia
przez lata była jego domem (a może dominum:
'Myszy'
Każdy się swoim zatrudnia kłopotem?
Myślały myszy, co tu robić z kotem.
Mówiły jedne: "Darami go skusić!"
Mówiły drugie; "Lepiej go udusić!"
Wtem się odezwał szczur szczwany, bo stary:
"Próżne tu groźby, próżne i ofiary.
I dary weźmie, i przysięgi złamie!
Najlepiej cicho siedzieć sobie w jamie,
A opatrzywszy zewsząd bez łoskotu
Ani być z kotem, ani przeciw kotu".

P.S. Uprasza się nie traktować tego jako naruszenia ciszy wyborczej )))

[rita100]

Wiersze Kruka to chyba wiersze pisane duszą samego autora i ciężko to
analizować.
Ignacy Krasicki, faktycznie bardziej żartobliwy i przedwyborczy.

[rita100]

Wśród wierszy, z najnowszego tomu "Znikanie", które Erwin Kruk przeczytał
podczas piątkowego spotkania w olsztyńskiej parafii ewangelickiej, był
poruszający utwór "Co zostało".

Autor przeczytał wiersz o swojej rodzinnej wsi "która się w sobie zapadła". W
tej wsi już "niczego nie ma co było". Zostało tylko słońce, które "Toczy się po
niebie jak piłka". Autor tłumaczył, że oczywiście tom "Znikanie" pisał
przeciwko... znikaniu. Przytoczył słowa Lutra: Gdybym dowiedział się, że jutro
świat zginie, posadziłbym jabłoń... - Żyć trzeba tak, żeby się nie wstydzić
tych chwil przeżytych i zauważać, że żyje się wśród innych ludzi o innej
wrażliwości - powiedział Erwin Kruk w trakcie spotkania.

Poeta przeczytał również wiersz "Mazury", jedyny tekst literacki po 1945 roku
napisany po mazursku. Poeta objaśnił znaczenie niektórych z nich. Jak bredy i
łgi ( bzdury i łgarstwa) czy: pozbadli (przejrzeli na wylot). To ostatnie użył
w gorzkiej frazie:
"Boć obcy ludzie okolice obsiedli
I wnet pozbadli, że nas
Jak miotłą to popycha się, to wymiata".
Na przykład słowo kadyk, które po mazursku znaczy jałowiec, jest zapożyczeniem
z języka pruskiego.

No i co myslisz o Erwinie Kruku ? Tak prawdę mówiąc to nic o nim nie wiem.

[Gość: tralala]

Erwin Kruk stał się kiedyś mimowolnym bohaterem dość ponurej anegdoty. Kiedy
wytykano, że na Warmii i Mazurach nie ma już Warmiaków ani Mazurów, padała
odpowiedź 'Jako to nie ma - jest jeden Warmiak (Jan Chłosta) i jeden Mazur
(Erwin Kruk) :(
A czy będą jeszcze jakieś wiersze Kruka?

[Gość: tralala]

Skorzystam z przedłużonej ciszy wyborczej i podczepię jeszcze jedną bajkę
polityczną Ignacego Krasickiego.

Wół minister

Kiedy wół był ministrem i rządził rozsądnie,
Szły, prawda, rzeczy z wolna, ale szły porządnie.
Jednostajność na koniec monarchę znudziła;
Dał miejsce wołu małpie lew, bo go bawiła.
Dwór był kontent, kontenci poddani - z początku;
Ustała wkrótce radość - nie było porządku.
Pan się śmiał, śmiał minister, płakał lud ubogi.
Kiedy więc coraz większe nastawały trwogi,
Zrzucono z miejsca małpę. Żeby złemu radził,
Wzięto lisa: ten pana i poddanych zdradził.
Nie osiedział się zdrajca i ten, który bawił:
Znowu wół był ministrem i wszystko naprawił.

Kto by nie został prezydentem, ja czekam na ministra woła, by wszystko mozolnie
naprawił :-)

[rita100]

Tak, często te anegdotki sa tak rzeczywiste, targowisko niesamowite, a Krasicki
trafnie ocenia sytuację :)

[Gość: tralala]

Dla tych co wygrali i dla tych co przegrali - do sztambucha:

Lew i zwierzęta

Lew, ażeby dał dowód, jak wielce łaskawy,
Przypuszczał konfidentów do swojej zabawy.
Polowali z nim razem, a na znak miłości
On jadł mięso, kompanom ustępował kości.
Gdy się więc dobroć taka rozgłosiła wszędy,
Chcąc im jawnie pokazać większe jeszcze względy,
Ażeby się na łasce jego nie zawiedli,
Pozwolił, by jednego spośród siebie zjedli.
Po pierwszym poszedł drugi i trzeci i czwarty.
Widząc że się podpaśli, lew choć nie obżarty,
Żeby ująć drapieży, a sobie zakału,
Dla kary, dla przykładu zjadł wszystkich pomału.

[Gość: tralala]

Lekcja krytyki (lub oportunizmu):

Lew pokorny

Źle zmyślać, źle i prawdę mówić w pańskim dworze.
Lew, chcąc wszystkich przeświadczyć o swojej pokorze,
Kazał się jawnie ganić. Rzekł lis: "Jesteś winny,
Boś zbyt dobry, zbyt łaskaw, zbyt dobroczynny".
Owca widząc, że kontent, gdy liszka ganiła,
Rzekła: "Okrutnyś, żarłok, tyran..." Już nie żyła.

[Gość: tralala]

A tu bajka, której Leszek Miller najwyraźniej nie czytał. Ciekawe, czy znają ją
obecni posłowie i senatorowie?

SŁOWIK I SZCZYGIEŁ
Rzekł szczygieł do słowika, który cicho siedział:
"Szkoda, że krótko śpiewasz". Słowik odpowiedział:
"Co mi dała natura, wypełniam to wiernie.
Lepiej krótko, a dobrze, niż długo, a miernie".

[rita100]

Tak , jeszcze jeden mam :) tez taki duchowy

NIEBO, ZIEMIA
Nie bój się.
To bezbronne
Niebo się zatraca
U twych stóp.
Nie broń się.
To ziemia wraca,
Przytula się
Do twych ust.

* * *
Chodź ze mną, synu północy,
Twoje znaki: jastrząb i ryba,
Ich lot opadający
Nad ogrodami starych jałowców,
Ich lot przez zapomniane sny,
Ale dalej
Jest las, jezioro
Kolebie się w jego wnętrzu,
I co przejrzyste staje się
Oddechem mgły. Jeżeli nie umarłeś -
Chodź, zanurzymy się w cienie i światła,
Uniesiemy sumiennie powieki.
Drobna koniczyna
Biegnie wśród piasków, powój
Trzyma się kurczowo kamieni.
Nie widzisz mnie, synu północy?
Jestem plamą rdzy,
Której nie zetrzesz, choć możesz
Udawać, że mnie nie znasz.
Ja urodziłem tę północ, teraz
Jej gwiazda trzyma mnie
Przy życiu. Pod cieniami
Jastrzębia i ryby
Pulsuje twoja krew,
Wieloimienna - w locie opadającym
Przez zapomniane sny.
Chodź ze mną.
Zanucimy cicho piosenkę o miłości,
Zanim zmrozi nas chłód
Martwego krajobrazu.
Tam tlą się jeszcze twoje znaki:
Las i jezioro, jałowce na wzgórzach zapomnianych.
Piasek i rzeki, które płyną na przemian,
Jak korzenie,
Przez ciebie, przeze mnie.

Chodź ze mną, mój wierszu.
Musimy się o tym przekonać.

[Gość: tralala]

Proszę o więcej - bardzo piękne, choć cały czas smutne.
No to teraz coś przyjemnego z dzisiejszej gazety:

Współzałożyciel stowarzyszenia Wspólnota Kulturowa Borussia - Robert Traba,
został laureatem Nagrody Zygmunta Glogera za szczególne osiągnięcia w badaniu,
ochronie i rozwoju kultury.
Robert Traba dla "Gazety": Nagroda jest dla mnie ważna. Uważam, że 15 lat
aktywności społecznej upoważnia mnie do wygłoszenia stwierdzenia, że Borussia
nie jest ani stowarzyszeniem historycznym, ani literackim, ani też polsko-
niemieckim. To część Polski obywatelskiej, która dziś funkcjonuje w niszach,
zbyt słabo. Trzeba sobie wreszcie uzmysłowić, że działalność tego rodzaju
organizacji stanowi najważniejszą część naszej rzeczywistości. Dzięki
aktywności takich małych organizmów, jak m.in. Borussia, możemy mieć realny
wpływ na tworzenie normalnej rzeczywistości i pokazywać polskość w całym
bogactwie jej doświadczeń historycznych i kulturowych.

miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,2981644.html

A Mama pana Roberta to moja dawna nauczycielka i wieloletnia dyrektorka Szkoły
Podstawowej nr 13. Tym bardziej się cieszę:))) No i Borussia nie jest jedyna.
jest jeszcze Sasinia w Ostródzie i Galindia (chyba z Ełku?).

[rita100]

To jest wspaniała wiadomość, tym bardziej, że muszę Ci przyznać , że znam
dziennikarke tego artykułu Joannę wojciechowską, młodą wspaniałą i myśle , że
pisząc ten artykuł zarazi się tą starą kultura i będzie bardziej zainteresowana
dziedzictwem tej ziemi.
Bardzo dobrze, że jest to współpraca na rzecz pojenania obu narodów.
Przy takich stowarzyszeniach jest nadzieja rozwoju i popularyzacji :)

[rita100]

Tralala, dzis mam zajety komputer, córka sprawdza jakieś prace, a ma ich
trochę, więc nie mogę nalegać. Jak myślisz jakie tematy możemy jeszcze poruszać
w folklorze ?
pozdrawiam

[Gość: tralala]

Na jesienne smutki najlepszy temat to Boże Narodzenie. Już zaczynam przepisywać
Jutrznię mazurską Karola Małłka, ale okazuje się, że i Michał Kajka napisał
swoją. Może uda się gdzieś odnaleźć? A dziś jeszcze pokłosie kampanii wyborczej
i kolejna bajka Ignacego Krasickiego.

[rita100]

dobrze, czekam na bajke , ale musze Ci powiedzieć , że u mnie w domu, niestety
zdania są podzielone i wyjątkowo omijam temat Prezydenta - jak się to mówi ,
klopotliwy temat :)

[rita100]

"PIEŚNI DUCHOWNE I POEMATA ŚWIATOWE"
ORAZ O TYM, SKĄD PŁYNĄ ŹRÓDŁA - takie dzielo znalazłam Tralala, Erwina Kruka.

"Ta książka została wydana w Gołdapi. Gdyby zdobyć się na żart, można by
powiedzieć, iż jest ona wyrazem swoistego EGO-izmu. Jakkolwiek ma
podtytuł "Antologia mazurska", to przecież nie całe Mazury obejmuje, ale ich
północno-wschodni skraj, od dawnych miast powiatowych: Ełk, Gołdap, Olecko,
nazywany po wojnie skrótowo: EGO. Może lepiej by było powiedzieć: Mazury
garbate, jednak ta nazwa jakby wychodzi z użycia. W każdym razie książka
stanowi jeszcze jeden dokument, o ciekawym i z lekka zapomnianym życiu duchowym
i kulturalnym dawnych Mazur. Na Mazurach żyli i komponowali swoje pieśni i
poematy autorzy tej antologii, wiejscy wierszopisarze, którzy w drugiej połowie
XIX wieku stanowili swoisty fenomen w polskiej kulturze ludowej. Utwory
niektórych z nich, dzięki tej publikacji, zostały przypomniane."

[rita100]

"Wróćmy na chwilę jednak do najstarszych źródeł, skąd autor antologii wypisał
parę wierszy, a mianowicie do "Przyjaciela Ludu Łeckiego" wydawanego w latach
1842-1845. Marcin Gerss był jednym ze współpracowników pisma. Tu na ogół
podkreśla się rolę Gustawa Gizewiusza. Lecz oprócz niego drukowali w tym piśmie
swoje utwory rymowane lub poetyckie tłumaczenia, zarówno Marcin Gerss, jak i
Jan Marczówka, nauczyciel ze Starych Juch, potem pracujący w szkole w Grabniku.
Współpracownikami pisma byli także: kandydat na kaznodzieję ewangelickiego
Skubich, pastor Skrodzki z Kalinowa, nauczyciel Kozłowski z Suczek i inni. Na
skutek aktywności politycznej Gizewiusza, który w wydanym w Lipsku dodatku
do "Przyjaciela Ludu Łeckiego", który wtedy przestał się już ukazywać,
rozprawił się z wymową wiersza Jana Marczówki "Względna rada" (gdzie m.in.
znajduje się fraza: "Ucz się bracie po niemiecku, będziesz dobrym chłopem"),
Jan Marczówka postrzegany bywał przez historyków literatury jako "czarna owca"
mazurskiej poezji ludowej. Nie wydaje mi się to słuszne."

[rita100]

W kalendarzu na rok 1866 Gerss pisał: "Już w kalendarzu na rok 1864
przypominaliśmy, że w rękach wielu mieszkańców mazurskich piosnki i opowieści
się znajdują, które jeszcze nigdy drukowane nie były, lecz które od
starodawnych lat, od pokolenia do pokolenia, tylko w pisanych książkach są
zawarte. Nazywają się piosnkami spisanymi. Są dokazem, że i między ludem się
tacy znajdują, którzy do ułożenia pieśni talent mają. Odtąd podamy corocznie
jedną albo parę takowych piosnek do znajomości powszechnej, aby je przed
zagubieniem zachować." A rok wcześniej, w kalendarzu na rok 1865, Marcin Gerss
napisał: "Poeci mazurscy, o których pierwej nikt nie wiedział, mieli odtąd
sposób poemata swoje dać drukować i imię swoje wsławić."

[rita100]

W 1856 roku urodził się Jan Karol Sembrzycki - redaktor pism dla ludności
mazurskiej, folklorysta. Stał się propagatorem i organizatorem Towarzystwa
Czytelni Ludowych. Był jednym z pierwszych polskich folklorystów i etnografów
zajmujących się Mazurami, po którego prace i dzisiaj się sięga. Jego ojciec,
nauczyciel Karol Sembrzycki, wydał w Olecku zbiorek pt. "Powieści i pieśni dla
Mazur" (1866). Niestety, ten zbiorek znam tylko z omówień. Karol Sembrzycki
pomagał badaczom w zbieraniu folkloru i drukował wiersze. M.in. w utworze "O
krainie mazurskiej. Sielanka", wydrukowanym w kalendarzu Gerssa na rok 1866,
pisał:
"Chwalcie wy inne kraje i strony, jak chcecie,
dla mnie nasze Mazury najlepsze na świecie".

Tego utworu Karola Sembrzyckiego w antologii nie ma. Można żałować, że został
pominięty. A przecież i tu znajduje się potwierdzenie, jak bardzo Mazurzy
kochali swój kraj rodzinny.

Chyba Tralala się trochę pogubiłam w tej twórczości, bardzo dużo nazwisk jest
wymienianych , osób , które zajmują sie badaniem i tworzeniem folkloru i czym
badziej się wgłębiam w temat tym bardziej się gubię.

[Gość: tralala]

Ze zbiorów Jana Sembrzyckiego korzystałam w naszych wątkach nader hojnie.
Stamtąd przyszła gumiędzianka, i trzy flaszki jedna za drugą, i panna co ach
mój Boże nie chciała być w klasztorze, i wiele innych. To teraz się odwdzięczę
i dopiszę do biografii Sembrzyckiego kilka słów.
Otóż Johannes Sembrzycki, rodowity Mazur z Olecka, dorastał jako pruski Mazur,
a około 1880 roku odkryłó swe polsko-mazurskie korzenie, a nawet przeszedł na
wiarę rzymskokatolicką. Odtą podpisywał się Jan Sembrzycki i pisał w języku
polskim. Z tego okresu pochodzi jego praca Przyczynki do charakterystyki
Mazurów pruskich. Sembrzyckiemu udało się sporządzić dokumentację gwary polsko-
mazurskiej i opublikować w języku polskim.
Czternaście lat później - w 1903 - ukazał się jego kolejny artykuł O
pochodzeniu i znaczeniu słów mazur i Mazury. W tym czasie Sembrzycki pracował
jako aptekarz w Kłajpedzie i wrócił do wyznania ewangelickiego. Prace
Sembrzyckiego reprezentują pruską wieloetniczność, sprzed epoki nacjonalizmów.
Z zebranych przez Sembrzyckiego pieśni ludowych za chwilę kolejna.

[Gość: tralala]

Kolejna pieśń spiasana przez Jana Sembrzyckiego pod koniec XIX wieku:

W Działdowzie na zamku,
Na wysokim ganku;
Modry atlas,
Czerwony pas
Na mojim kochanku.

Moja pani matko,
Chowajciez mię gładko,
Od niedzieli
Do niedzieli
Jak w sadecku jabko.

Moja pani matko,
Chowajciez mię pysno,
Od niedzieli
Do niedzieli,
Jak cerwono wisnę.

A kiedy ja umrę,
Schowajciez mię w miescie,
Baryłeckę
Z gorzałecko
Nade mną powiescie.

Będo ludzie mowić:
Ta dusa zbawiona,
Bo baryłka
Z gorzałecko
Nad nio powiesona.

(Bukarty, pow. niborski)
Dziwna piosenka - do połowy o młodej dziewczynie (jak jabko, jak wisnia), a od
połowy o śmierci i gorzałeczce? I jeszcze jakiś kochanek na działdowskim zamku,
pewnie bogaty (atłasy, czerwony pas - może to on przyczynił się do śmierci
dziewczyny?

[rita100]

Czyli dobrze trafiłam z Sembrzyckim. Tak , wierszyki jego zmuszają nas do
myślenia . Spójrz na ostatnią zwrotkę :
Będo ludzie mowić:
Ta dusa zbawiona,
Bo baryłka
Z gorzałecko
Nad nio powiesona.

Czyli mam rozumieć , że dusza zostaje zbawiona jak bedzie wisieć gorzałeczka ?

[Gość: tralala]

Ja się poddaję - nadal nie rozmumiem tej piosenki i mam wrażenie, że jakimś
sposobem 'skrzyżowały się' tu dwie pieśni - jedna o młodej, zakochanej
dziewczynie, a druga bardziej jak 'Umarł Maciek, umarł, już leży na desce.
Jakby mu zagrali zatańczył by jeszcze' czy jakoś tak. Może tę piosenkę śpiewał
Sembrzyckiemu ktoś w karczmie przy gorzałeczce?
A teraz widzę, że i Sembrzycki pisał o jutrzni mazurskiej, to i ja będę miała
co pisać przed Godami :)

[rita100]

Że nic to nie bedzie mialo z tematem, ale powiem Ci , że słyszałam , ze w
sklepie z gorzałeczką powininna wisieć petla ze sznura do powieszenie i tak
mnie naszły myśli czy to nie ma coś wspólnego z tym. Ta petla sznura ma wisiec
na szczęście niby.

[Gość: tralala]

Na szczęście? Marek Hłasko (autor Pętli) by tak nie pomyślał.
No to jeszcze na dobranoc jedna piosenka, bardzo robotna, ze zbioru
Sembrzyckiego:

Frydrych Snicer, mądra guowa,
On bez zony dzieci chowa.
Sąc to tęgie robotniki,
Ale duze marudniki.
Ma on psieknie w izbie, w sieni,
Zbiera zytko az w zjiesieni;
Całą zimę wełnę przędzie,
Na swenty Jan sukno bedzie.
Sukno sobie sam farbuje,
Przez to w swecie modę psuje.
Jest to falbarz nad modami.
Chcecie poznać Snicra gbura:
Poła carna, poła bura.
(Bukarty, pow. niborski)
A na tym warsztacie kolorowy chodniczek:
www.owczarnia.com/image/muzeum/muz9.jpg

[rita100]

"Frydrych Snicer, mądra guowa,
On bez zony dzieci chowa."

Popatrz się Tralala, to i męższczyżni umieli tkać sukna, a zawsze myslałam , że
to praca kobiet :)

[Gość: tralala]

O potrafili i to jeszcze jak. Wiem o tym z przekazów rodzinnych, bo mój
pradziadek był cechmistrzem cechu tkaczy. Miał taki warsztat w domu, a w kufrze
dokument z pieczęciami i podpisem cesarzowej austriackiej, nadający przywileje
cechu. Wiem też, że do cechu należeli tylko mężczyźni, i że zimą zbierali się i
wspólnie robili świece woskowe, które potem zanosili w darze do kościoła. Takie
wspólne wyrabianie świeć widziała jeszcze moja babcia, kiedy była małą
dziewczynką. Te świece paliły się potem przed ołtarzem, którym opiekował się
cech tkaczy.
Może dlatego ciągle mam ochotę poszukać jakiś informacji nie tylko o folklorze
wiejskim (bo o tym wiemy więcej) ale też i o cechach i rzemiosłach miejskich
(tu jakoś mniej przekazów).

[rita100]

Oj, tak Tralala, cechy rzemieslnicze bardzo dobrze prosperowały przed wojną. W
mojej rodzinie też była stolarnia i do dziś funkcjonuje z pokolenia na
pokolenie, moi teściowie też rzemieślnicy i nalezeli co cechu rzemieślniczego.
Wiązalo sie to ze składkami ale też z udogodnieniami.
Opowidali mi jak mój dziadek , stolarz za czasów wojennych zrobił szopke
noworoczną dla dzieci Niemca i poszedł prosic o urlop świąteczny dla mojego
ojca, ktory był wywieziony do Niemiec do prac. Tak się ta szopka spodobała, że
Niemiec się zgodził i mój ojciec wrócił, a jak wrócił to potem uciekł i dziadek
był wezwany przed oblicze Niemca i tam w jego biurze dostał dziadek zawału
serca i zmarł. Ale pisze już nie na temat.
Dziś mam nieunormowany czas przy komuterze.

[Gość: tralala]

W końcu udało mi się trafić na ciekawy artykuł o życiu w miasteczkach pruskich.
Będzie też i o cechach i o tym, jak trudno było zostać mistrzem rzemieślnikiem.
Powolutku będę dopisywać te ciekawoski, ale chyba w tajemnicach naszej
ziomecki. Tutaj tylko na początek, skoro było o tkaczach i stolarzach, to może
o szewcach: 'Uczeń ma być przyjmowany jedynie za wiedzą cechu, uczyć się dwa
lata i zapłacić cechowi jedną grzywnę, dwa funty wosku i pieniądze na pół
beczki piwa. Jeśli chce zostać mistrzem, musi pracować jeszcze przez rok w
mieście u któregoś mistrza i sporządzić trzy majstersztyki: 1. doskonałą parę
rybackich butów z najlepszej skóry nasyconej świńskim tłuszczem oraz podeszwą,
2. Parę wyściełanych męskich butów, 3. Parę damskich butów do tańca.'
Ciekawe, kto sprawdzał doskonałość tych butów do tańca - może majstrowa
tańcowała z majstrem?

[rita100]

No to kapelę musieli też mieć, by tańczyć gdzieś w poblizu :)
Po malutku rzemiosło w Prusach rozkwitało i to chyba najbardziej w miare
naplywu ludności, ktorzy ze sobą wieźli fach.

[Gość: tralala]

Jak tańczyć to może do piosenek spisanych przez Gustawa Gizewiusza (trochę o
nim zapomniałam, dziś się poprawiam i dwie piosenki wklejam - dla chłopaka i
dla dziewczyny).

Gustaw Gizewiusz - Pieśni znad górnej Drwęcy

[Gość: tralala]

W 1939 r Gizewiusz zamieścił kilka z zebranych przez siebie pieśni w
leszczyńskim czasopiśmie 'Przyjaciel Ludu'. Do pięciu z nich podano także zapis
nutowy. Radość z ich wydania mieszała się z odrobiną goryczy, o czym świadczył
list Gizewiusza do redaktora: 'Jakże mam Wpanu Dobrodziejowi dziękować za
radość, którąś mi sprawił niespodziewanym zjawieniem się onych Pieśni
w 'Przyjacielu Ludu'? Szkoda tylko, że się wkradły niektóre omyłki w druku'.

Ta piosenka nie trafiła do druku, a szkoda, bo skoczna i do tańca zdatna:

Cztery Jasiek konie miał,
Złotem, srebrem kować dał,
Hej, hej, złotem, srebrem kować dał.

Z gory konie stąpali,
Złotem, srebrem brząkali.
Hej, hej, złotem, srebrem brząkali.

Nie pojadę do starej,
Koniczki mi ustały.
Hej, hej, koniczki mi ustały.

Pojadę ja do młodej,
Do tej pięknej urody.
Hej, hej, do tej pięknej urody.

[Gość: tralala]

W dalszej częsci listu Gizewiusz pisał: 'Jeśli Pan Dobrodziej zechcesz, mogę i
więcej tych piosenek udzielić.' Niestety, nigdy nie powrócono już do złożonej
przez Gizewiusza propozycji dalszego drukowania jego zbioru, dlatego Pieśni
ludu znad górnej Drwęcy pozostały w rękopisie. Wśród nich i ta o smutnej
dziewczynie:

Była niedzioleczka, była nieszczęśliwa,
Chodził do mnie moj najmilszy,
A teraz nie bywa.

Chodził do mnie, chodził, a teraz nie bywa,
Zarosła mu ta drozeczka,
Którą on chodziwał.

Nie zarosłać trawą ani pokrzywami,
Oj, zarosła, oj zarosła,
Ludzkiemi słowami.

Poszła do karczemki, ustała za drzwiami
Co spojrzała na kochanka,
Zalała się łzami.

A onci tancuje, jak marna bestyja,
Ona stoi kole dzwerzy,
Jak biała lelia.

A onci tancuje, jako różany kwiat,
Ona stoi kole dzwerzy,
Już jej nie żądny świat.

Abo mię weź do tańca, abo mię daj komu,
Bo ja rządna dziewczyneczka
Muszę iść do domu.

rządna = porządna

[rita100]

Tralala, skąd Ty to wziełaś , to sliczny zbiór piosenk. Jednak cos regionalnego
mozna znaleź i pokazać. Czyli zajmiemy się Gizewiuszem :) Ale czy zauważyłaś ,
że obydwie przez Ciebie zamieszczone pioseneczki mówią o zdradzie ? hehe

[Gość: tralala]

Zdrada nad zdradami to jest w tej piosence o wiarołomnym Jaśku. Szkoda słów :(

A baczyszże Jaśku, coś mi obiecował,
Kiedyś ze mną w stodole na szanie nocował.
Obiecowałeś mi drogie klejdy sprawiać,
Nie kazałeś mi się i inszymi zabawiać.

Pojdęć ci ja, pojde, do pana starosty
Kiedy mi nie zapłacisz, to otrzymasz chłosty.
Całuj ty, całuj ty pana starostę w rzecz,
Bo on głupim by był za takie fraszke bić.

Rozliczył jej tysiąc po cesowym stole.
Obejrzyj się dziewczę leźli masz za swoje.
Oj nie dość ci, nie dość, trzeba jeszcze i przyrzuć
Za wianek sto talarow a za cnote tysiąc.

Zgarnęła talarki w swoj modry fartuszek,
Co spojrzała, zapłakała na swoj duży brzuszek.
O brzuszku, moj brzuszku czemuś tak wysocki
Juźci mnie nie chce stać moj fartuch szerocki.

Coś mi się wydaje, że takie piosenki to śpiewały matki i ciotki młodym
dziewczętom, żeby uważały na takich jaśków - nicpotów.

[Gość: tralala]

Dziś piosenka liryczno-smutna z elementami funeralnymi, ale mimo wszystko
zabawana:

Kochaneczku, oczki moje, serce jedyne,
W sercu mojem zakochanie i pocieszenie.
Oj, głupiam ja wpierwu była,
Com ci wrazie przymowiła
W pierwszej godzinie.

A wy ludzie, wy poganie, wy źle radzicie,
Coście mnie z nim przegniewali w tem się cieszycie.
Oj, cieszcież się poki chcecie,
Mnieć nie długo na tym świecie,
Umrę dla niego.

Kiedy umrzesz miła moja, to nie we złości.
Dam pochować twoje ciało i twoje kości,
Dam wypisać takie słowa,
Że tu leży miła moja
Zalem strapiona.

No, po takim dictum to się chyba dziewczynie odechciało umierać.

[rita100]

Faktycznie , klimacik ten piosenki niezbyt, ale pewnie nie ma tego złego co by
na dobre nie wyszło :)
Piosenki warmińskie maja specyficzny swój urok.

[Gość: tralala]

Nieco zaniedbany, ale nie całkiem zapomniany Gustaw Gizewiusz, dziś z piosenką
tak antyfeministyczną, że pani była minister Środa nie powinna jej na oczy
widzieć (ani na uszy słyszeć):

Nie ma lepszej wygody,
Jak u chłopa żona,
Jak u chłopa żona.
Zaprzęga ci ją w wóz do lasa, kiedy nie ma konia,
Zaprzęga ci ją w wóz do lasa kiedy nie ma konia.

I nakładzie furę drew,
I jeszcze sam wsiędzie,
I jeszcze sam wsiędzie.
Pogania ją, oj, batogiem, ona lepiej ciągnie,
Pogania ją, oj, batogiem, ona lepiej ciągnie.

I przyjechał zeń do domu,
Wygnał ją na łóńki,
Wygnał ją na łóńki.
Zbierajże tu, moja żonko, aż cię zeżrą bonki.
Zbierajże tu, moja żonko, aż cię zeżrą bonki.

[rita100]

haha, wreszccie taka rozrywkowa piosenka, humorystyczna, nadaje się na biesiadę
warmińką :))))

[rita100]

Tralala, wybacz , znów zajęty komputer, goście.

[Gość: tralala]

Gości brukuje ugościć, tak jak na warmińskim kiermasu:

Goście wchodząc do pokoju pozdrawiają staropolskim:
- Niech bańdzie pochwalony Jezus Chrystus!
- Na co gospodyni przytakuje:
- Na zieki zieków. Aman. Zitajcie łu nás. A Bóg że wáma zielgi zapłać, żeśta
też do náju zajrzeli, wy sia wáju spodziewali, wyglądali i tak ciajsto o wáju
wspominali. Łusiądźta i zabáwta sia.
Po czy zdejmują gościom płaszcze i chustki, chowają do szafy i raczą siadać do
nakrytego stołu i przynoszą wino. Do wina dają przegryźć słodkie ciastka. Tedy
zasiadają wszyscy do kawy, kosztują kucha i podjedzą kawałek kaczki pieczonej,
kiełbaski lub młodego prosiaczka, przy czym krótko się pomówi o najważniejszych
zajściach domowych i nowinach.
Miłego wieczoru, Rito :)

[rita100]

I dziś nie widzę różnicy w podejmowaniu gości i witanie i wino, oj, popiłam
sobie wina i rozmowy, najczęściej w taki dzień wspominkowy. Tak się sklada, że
przyjmuję chłopaka córki również i więcej rąk do klawiaturki :)

[Gość: tralala]

O, to wizyta może skończyć się tak, jak ta kiermasowa )))
Spręcowscy naprzód wstali z tą ważną noziną, że się dziś łumozili w rajbach
(rajby – opatry, oględy). Wnet glandy bandą, ale małe jano – na późną jesień
wesele, na chtóre wáju wszystkich zaprászáwa już teráz.
I powstało duże wzruszenie i ogólne życzenie i pożegnanie. Dzieci zdziwione
patrzały w raźną brutkę (brutka = narzeczona) jak w raroga, dorośli – a
szczególnie wuje i ciotki – z pełnego dobrego serca życzyli jej wszelkiego
błogosławieństwa bożego.
- Przyjedziewa albo przyślewa młodych na twoje wesele – tak wołają 'zitając
się' na rozstanie.
Tak tedy Spręcowscy odjechali naprzód z różnymi kłopotami o bliskim weselu!

[rita100]

Aleś pieknie mi odpisała, ale wizyte weselną będę miała na świeta kiedy to
brutka zaprosi rodziców chłopaka :)
Coś mam nowego o rzemieslnikach - więc klikam :)
Pierwsze wiadomości o rzemieslnikach w Olsztynie zorganizowanych w cechy
pochodzą z 1380 roku. Były to cechy piekarzy, szewców i rzeźników, którzy mieli
swoje zarezerwowane miejsca na targu. Droga awansu w ucznia na czeladnika i
nawet mistrza była bardzo trudna.
W Skajbotach odnotowano, że szewc nie przyjął czeladnika do pracy tylko ze
względu na pochodzenie polskie. Dlatego czeladnicy wędrowali za pracą.
Solidarność cechowa nakazywała zawarcie związków małzeńskich w obrębie cechu.

Kapituła olsztyńska musiała znieść ucztę mistrzowską.
W 1722r wdowa po Lehnardtcie , olsztyńskim krawcu, skarżyła się kapitule, że
jej syn , nie tylko wniósł stosowne opłaty przy egzaminie mistrzowskim, ale
wykosztował się na ucztę dla czlonków cechu, gdyż wypito w czasie jej trwania
pół garnca wina, garnec wódki, półtorej beczki piwa. Nieborak tak mozno przeżył
stres związany z egzaminem i ucztą, że osiem dni po jej zakończeniu zmarł.

Ale incydent , wiedziałaś Tralala o tym ?

[Gość: tralala]

Czy wiedziałam - nic a nic, a powinni o tym wiedzieć wszyscy doktoranci, bo to
na nich teraz spadł ten obowiązek przygotowywania uczty dla profesorów,
promotorów, opiekunów, itp, itd. No, może nerwy mają silniejsze, niż niedoszły
mistrz krawiectwa. Powolutku będę dopisywać, co tam znalazłam o cechach, ale
chyba jednak w ziomecce, bo tu miały być piosenki, wiersze, tańce ... no to
dziś jeden, bardzo smutny wiersz ...

[rita100]

Idąc dalej tropem rzemieslników olsztyńskich dochodzimy do nazwiska Gesse.
Czlowiek ten należał do cechu kowali i ślusarzy , do których nalezeli też
złotnicy. Do dziś po nim zostalo 90 prac złotniczych. Dzięki licznym
zamówieniom stał się najbogatszym olsztyńskim mieszczaninem.
Między cechami dochodziło do sporów i ostrych kłótni. W 1608 roku pokłocili się
mocno o wyrób czapek krawcy z kusnierzami, nastepnie powstał spór między
szklarzami i stolarzami o skrzynie.
Ale też rzemieślnicy odgrywali ważną rolę w mieście, mianowicie im podlegała
opieka nad kościołami i instytucjami. Rzemiślnicy walczyli między soba o opiekę
nad kościolami, gdzie musieli doglądać , naprawiać , odnawiać.
Najbardziej licznym cechem byli szewcy.
Oprócz warsztatów rzemieślniczych byly też większe zakłady przemyslowe.
W 1655 roku były już dwa browry, folusz, młyn garbarski, tartak, cegielnia.
Produkowano też wino palące w usta czyli gorzałeczkę.
Widziałas Talala , jakie życie ich bylo skąplikowane, były nakazy, były zakazy,
były też podatki i akcyzy.

[Gość: tralala]

tak smutny, że się wahałm czy go spisać, czy nie. Ale jeśli nie dzisiaj, to już
innego dnia (nocy) na taki wiersz nie znajdę. Z Kiermasów warmińskich księdza
Barczewskiego, w wieczór przed Świętem Wszystkich Zmarłych, wiersz Przy
pogrzebie dzieci:

Rychło ze świata zebrane
Dziecię rodziców kochane
Wziąć do grobu dziś mamy.
Co za boleść, co za smutek
Sprawiła śmierć. Jej to skutek,
Którego doznawamy.

Niedawno na świat wydane,
A już nie ma być widziane
Od dziś więcej na świecie.
Już zamkneło powieki,
Nie chce świata znać na wieki,
Jest z aniołami w poczecie.

Wy rodzice się smucicie,
Kiedy ze łzami patrzycie,
Że już dziecię bez duszy.
Dusza wzięta jest do chwały
Takiej, której nie słyszały
Żadne śmiertelne uszy.

Dziecię nieba żyj w pokoju,
Opływaj w rozkoszy zdroju,
Gdy się wiek twój tu skończył.
My twe ciało pogrzebiemy,
Boga współ prosić będziemy,
Aby nas z Tobą złączył.

[rita100]

Smutny wiersz, oj smutny, ale i takie wiersze bywały i o nich też nie wolno
zapominać.
Ja też o cechach jeszcze sie rozpatrzę, ten teks o uczcie mistrzowskiej był
ciekawy, niesamowicie ciekawy.

[rita100]

Dla miasta Olsztyn ważniejsze od cotygodniowych targów były roczne dwa jarmarki.
Jarmark był świętem danego miasta, nie tylko zjeźdzali się rzemieślnicy, kupcy
z innych miast ściągali chłopi ze wszystkich wsi komornictwa, ale też zjawiali
się kuglarze, linoskoczkowie, trupy teatralne. Całe miasto handlowało i bawiło
się.
Tralala, masz jakieś linki o jarmarkach dawnych i tradycjach miejscowych ?
Będę uciekać, u mnie zmiana warty będzie :)

[Gość: tralala]

kuglarze, linoskoczkowie, trupy teatralne - o, to wesoło było. Ciekawe jakie
sztuki wystawiali? Może pantonimy, komedie, i takie sztuki z arlekinem,
poliszynelem, itp. Oj, muszę poszukać i popytać.

[Gość: tralala]

a w nich rzemieślnicy. Co prawda autor (grzegorz Białuński) pisze o małych
miasteczkach wschodnich Prus, bliżej Wielkich jezior mazurskich, ale w tamtych
czasach (XVI i XVIIw) Olsztyn też był małym miasteczkiem i życie w nim pewnie
toczyło się podobnie:
'Wraz z rozwojem miasteczek: Węgobork (Węgorzewo/Angerburg), Gołdap (Goldap),
Olecko (Marggrabowa), Lec (Giżycko, Lötzen), Ełk (Lyck) oraz Jańsborg
(Pisz/Johannisburg),coraz większego znaczenia nabierało rzemiosło. Rzemieślnicy
miejscy tworzyli cechy, których organizację i działalność wyznaczały wilkierze.
Regulowały też drogę do mistrzostwa w danym rzemiośle – obowiązki ucznia i
czeladnika, egzaminy mistrzowskie. Wymieńmy przykładowo kilka cechów: szewców,
krawców, piekarzy, kuśnierzy, garncarzy, sukienników, rzeźników, siodlarzy.'
Dalej mam kilka fragmentów z takich wilkierzy, bardzo ciekawych, ale to już
jutro, bo dziś bardziej jestem zmęczona od niejednego czeladnika. dobranoc )))

[rita100]

nie bój się cierpliwie czekam, spokojnych snów :)

[Gość: tralala]

O wolnym rynku nikt wtedy nie słyszał ani o nim nie myślał. Wręcz przeciwnie -
każde miasteczko i każdy cech starały się utrzymać swoje przywileje i
zabezpieczyć przed konkurencją. Przykładem takich starań jest petycja krawców
leckich z 1612 r. o wydanie wilkierza (spisu praw i obowiązków cechowych)do
rady miasta:
‘Krawcy proszą o wydanie im wilkierza, aby się chronić; zdarzają się bowiem
rzemieślnicy, którzy swe rzemiosło uprawiają bez żadnego ładu. W szczególności
w naszym rzemiośle zdarzają się włóczędzy, tak w mieście, jak i w okolicznych
wsiach, którzy, gdy opuszczą termin, zaraz zaczynają zajmować się swoim
nieudolnym krawiectwem. W ten sposób nie tylko psują ludziom materiał, ale
szkodzą nam, którzy osiedliśmy tu na stałe, opłacamy wszelkie powinności wobec
zamku, czynsze i tym podobne. Poleciliśmy spisać wilkierz, wzorując się na
cechu z Węgoborka, i prosimy o jego zatwierdzenie. Krawcy i osiedli mieszczanie
Leca’.

[rita100]

Tralala, mam strasznie zabiegane dni, wczoraj kino , dzis oceanarium i
teatr .Będę na forum albo póżno , albo dopiero jutro :)
Tak jakoś imprezuję :)

[Gość: tralala]

O! Oceanarium? A gdzie jest to oceanarium? Ja miałam to szczęście (i pecha), że
pierwsze oceanarium, jakie zwiedziłam było jednocześnie jednym z największych i
najpiekniejszych oceanariów i teraz każde kolejne to lekkie rozczarowanie. Ale
może jeszcze trafię na takie, które mnie oczaruje. W każdym razie -
zazdroszczę. No i jeszcze teatr - piękny weekend. U mnie niestety pracowity,
więc pochylę się nad losem równie spracowanego czeladnika szewskiego ...

[Gość: tralala]

Cytat z wilkierza szewców w Lecu z 1610r.: ‘Uczeń ma być przyjmowany jedynie za
wiedzą cechu, uczyć się dwa lata i zapłacić cechowi jedną grzywnę, dwa funty
wosku (funt = 0.46 kg) i pieniądze na pół beczki piwa. Jeśli chce zostać
mistrzem, musi pracować jeszcze przez rok w mieście u któregoś mistrza i
sporządzić trzy majstersztyki, mianowicie: 1. doskonałą parę rybackich butów z
cholewami z najlepszej skóry nasyconej świńskim tłuszczem oraz podeszwą, 2.
parę wyściełanych męskich butów, 3. parę damskich butów do tańca. Podczas swej
pracy musi zaopatrywać swoich braci w jedzenie i picie. Gdy po 14 dniach
przedłoży cechowi swoją sztukę i doda mu jeszcze cztery funty wosku, pół
grzywny i beczkę piwa, może w towarzystwie dwóch poręczycieli ślubować przed
cechem.’

[rita100]

Tralala, takie małe wyjście z domu. Najpierw do słynnego krakowskiego
Oceanarium , ale jak się okazało tylko nazwa jest dobra, a tak to normalna
akwarystyka i minerały, ogromna ilość minerałów. Tak więc wyszłam niezbyt
zadowolona. Pózniej teatr, ale to malutki teatr na Kanoniczej, za to ma
doskonałe przedstawienia, byłam na UBU, wczoraj przedstawiali LAPUTA & LAGADO
według Jonathana Swifta czyli trzecia podróż Gullivera. Aktorzy doskonali ,
reżyser jeszcze bardziej . Dziwię się , że z takimi przedstawieniami nie
przyjadą do Olsztyna, szczególnie ten UBU rozbawiłby cały Olsztyn.

[rita100]

W XVIII wieku miasto przeżywało okres rozkwitu. Ciekawostką z tamtego okresu
był rodzaj pobieranych od mieszkańców podatków od "luksusu"- płacić trzeba było
gdy nosiło się suknię zdobioną złotem (2 talary rocznie), perukę francuską (25%
jej ceny) oraz perukę krajową (6% ceny). Płacono także za używanie karety,
pończoch, pantofli czy kapeluszy oraz spożywania czekolady lub kawy.

Widziałaś, to niesamowite, takie podatki :)

[Gość: tralala]

Podatek od używania karety pozostał ((( Ale rzeczywiście niektóre z tych
podatków są niezwykłe. Ciekawe, kto sprawdzał, czy peruka była francuska czy
krajowa? Z całą pewnością jednak w małych miasteczkach prawo chroniło lokalnych
rzemieślników i kupców. Oto przykład:
'Żaden partacz nie będzie tolerowany w odległości jednej mili od miasta, kto
będzie z nim obcował lub dawał mu narzędzia, podlega karze (wiertel piwa, ok.
13,7 litra). Kto sprowadza lub sprzedaje obcy towar, również płaci karę. Kto
wystawia w oknie towary inne, niż przed siebie samego wytworzone, płaci całą
beczkę piwa’. (beczka = około 132 l).'

[rita100]

www.castlesofpoland.com/prusy/index.html
tu też sa stare pocztówki

[Gość: tralala]

Tutaj widać, że woda w kanale giżyckim była bardzo czysta - nawet pranie można
było zrobić. Ciekawe, jak jest teraz?
www.castlesofpoland.com/prusy/gizy_po014.htm

[Gość: tralala]

No właśnie, w nazwie oceanarium a w środku minerały. Na pociechę wklejam dwie
rybki, które pływają w czymś, co nazywa się Akwarium, a w środku ma nie tylko
oceanarium ale nawet las tropikalny. Ciagle nie trafiłam na piękniejsze
oceanarium niż to, choć kto wie, może gdzieś, może w Australii, są jeszcze
ciekawsze oceanaria?
www.mccullagh.org/image/10d-12/longhorned-cowfish.html
www.mccullagh.org/image/10d-12/spotted-ray.html

[rita100]

Teraz , przy takiej stronce można powiedzieć , że u nas to oceanarium to jakaś
antrapka , duzo szumu a mało wody
Jak już jesteśmy przy folklorze to może coś tym rybkom zaśpiewamy :)

Umarł Maciek , umarł

Idzie Maciek, idzie,
Z bijakiem za pasem,
Przyśpiewuje sobie
Dana, dana czasem.
A kto mu na drodze stoi,
Tego pałką przez łeb złoi.

Oj dana, dana, dana, dana, dana.

Oj, biedaż nam, bieda,
Że nasz Maciek chory,
W karczmie go nie było
Ze cztery wieczory;
Oj, któż nam tutaj zaśpiewa,
Oj, któż nam tu kupi piwa.

Oj dana, dana, dana, dana, dana.

Umarł Maciek, umarł,
Już więcej nie wstanie,
Zmówmy zań pobożne
Wieczne spoczywanie.
Oj, bo to był chłopak grzeczny,
Szkoda tylko, że nie wieczny.

Oj dana, dana, dana,dana, dana.

Położyli Maćka
Na sam środek wioski,
Zeszli się do niego
Kmotrzy i kumoszki.
Już nikt mu nie dopomoże,
Bo nam Maciek zmarł niebożę!

Oj dana, dana, dana, dana, dana.

Umarł Maciek, umarł,
Już leży na desce...
Gdyby mu zagrali,
Podskoczyłby jeszcze.
Bo w Mazurze taka dusza,
Gdy zagrają, to się rusza.

Oj dana, dana, dana, dana, dana.

[Gość: tralala]

To było do rybek, czy pod rybkę? Nie miałam pojęcia, że to taka długa piosenka,
w głowie kołatała mi się tylko ostatnia zwrotka. Na jutro zapowiadam się z
legendą o Królu Sielaw!

[rita100]

czyli ciekawy konsek się zapowiada :)
dobranoc Tralala

[Gość: tralala]

Dziś początek legendy - czyli jak osadnicy rozgniewali pruskich bogów:
... dawno, dawno temu wodami mazurskich jezior władał Król Sielaw - ogromna
ryba w złotej koronie na głowie, najsilniejszy i najsprytniejszy ze wszystkich
stworzeń wodnych. Gdy rozpoczął się napływ rzeszy osadników na te tereny, na
jeziorach zaroiło się od wielkich łodzi rybackich, których sieci wyciągały z
toni ogromne ilości ryb. I wtedy to bogowie pruscy wezwali do siebie Króla
Sielaw i nakazali mu, aby zahamował nienasyconą chciwość ludzi. Król wypłynął
na jeziora i rozpoczął swoją wojnę z rybakami. Wywracał łodzie, rozrywał sieci,
aż przestraszeni rybacy zaprzestali wypływania na połowy. Nastały ciężkie czasy
dla mieszkańców Mikołajek.

[rita100]

Dobrze sie zaczyna , jestem ciekawa dalszej historii, a tymczasem przygotowuje
o św, Marcinie czyli o 'Marcinkowiakach' warmińskich.

[Gość: tralala]

Św. Marcin -jak mogłam zapomnieć! Dobrze, że jesteś Rito i pilnujesz
kalendarza. No to przyspieszam baśń o Królu Sielaw, żeby ta dostojna ryba
zdążyła ustąpić miejsca równie wspaniałaj gęsi z pyzami i modrą kapustą.

'Głód zaczął zaglądać do ich domów, a wielu rybaków poszło szukać zajęcia tam,
gdzie nie sięgała władza sielawowego króla. Wtedy to żona jednego z nich
przypomniała sobie o starym, pruskim zwyczaju składania ofiar dla przebłagania
bogów. Gdy w ciemną pochmurną noc w głębi puszczy złożyła ofiarę, na moment
rozproszyły się chmury, a blask księżyca padł na kamień ofiarny, gdzie błysnęło
małe żelazne kółko. Kobieta chwyciła je, zaniosła do domu i oddała mężowi. Mąż,
który poza rybactwem parał się także kowalstwem, zabrał się zaraz do pracy .
Przez długie tygodnie w tajemnicy wykuwał w swojej kuźni ogromna sieć z
żelaznych kół.'

[rita100]

Tralala, znów nie mam dojścia wieczorem do monitora - napisz, rano przeczytam.
pozdrawiam
ps. córka pisze referat, na jutro musi on być

[Gość: tralala]

Noce coraz dłuższe, więc myslę, że na jutro referat będzie gotów. Wirtualnie
dotrzymam towarzystwa, bo też masz jeszcze pracę do skończenia na 'jutro z
samego rana'. A na dzisiejsze dobranoc słów kilka o smutnym losie Króla Sielaw:

'Gdy rybak zakończył dzieło, wraz z synami wypłyną na jezioro i zarzucił sieć.
Po paru chwilach woda rozkołysała się, białe bryzgi piany uniosły się wkoło - w
sieci szamotała się ogromna, srebrna ryba z koroną na głowie. Ludzkim głosem
poprosiła rybaka, by darował jej życie, a w zamian za to sieci napełnią się
rybami, jak nigdy dotąd. Rybak zamocował sieć z Królem Sielaw na mieliźnie i
wyruszył na połów. Sieci rzeczywiście napełniły się, a sprytny rybak przypłynął
do Mikołajek i sprzedał cały połów, otrzymując za każdą rybę srebrną monetę..
Następnego dnia zrobił to samo. Wieczorem rozochocony, z mieszkiem pełnym
monet, poszedł do karczmy, gdzie przy piwie rozwiązał mu się język i wyjawił
swoją tajemnicę...
Nazajutrz, gdy tylko wzeszło słońce na jezioro wypłynęły wszystkie mikołajskie
łodzie i skierowały się na Śniardwy. Tam rybacy znaleźli mieliznę, a na niej
Króla Sielaw. Przyciągnęli go do Mikołajek i zaczęli się zastanawiać, co zrobić
ze zdobyczą. Wówczas Król odezwał się ponownie ludzkim głosem, prosząc ich o
darowanie życia i obiecując już na zawsze obfite połowy w swoim królestwie.
Rybacy po naradzie postanowili darować życie władcy jezior, ale aby mieć go
zawsze na oku, przytwierdzili go żelaznym łańcuchem do przęsła mostu...'
Każdy, kto trafi do Mikołajek może zobaczyć Króla Sielaw, choć nie przykutego
do pomostu, ale na środku ryneczku, ciut za daleko od swojego ukochanego
jeziora. O losie!

[Gość: tralala]

No to jest - zaproszenie do teatru 10 stycznia 1892 roku - 'w niedzielę o
godzinie 5-tej po południu, w sali hotelu Centralnego przy ulicy Szańcowej
Polsko-Katolickie Towarzystwo Zgoda urządza teatr polski. Odegrane zostaną dwie
sztuczki: 'Ostatnie chwile Kopernika' i 'Kominiarz i młynarz'. Teatr umyślnie
rozposznie się tak rychło, aby przybywający z okolicy mogli wcześnie wrócić do
domu.'
Nie jest to co prawda jarmarczny linoskoczek ani teatralna trupa comedia
dell'arte, ale zawsze coś dla teatromanów, i to także tych spoza Olsztyna.

[rita100]

Tralala, zbliża się Świety Marcin a z tym wiążą się również zwyczaje i obrzędy.
Z tematem czekałam na zbliżające sie Święto 11 listopada.
Na uboczu gospodarstw wiejskich żyła czeladź służebna - dziewki i parobkowie. W
związku z wynajmowaniem ich do pracy powstały różne
zwyczaje "świętomarcinkowskie". Na św. Marcina, czyli 11 listopada, kończyła
się roczna służba.
Czeladź . pracując ciężko u gbura, cały rok czekała z utęsknieniem na ten
dzień. Gdy święto nadeszło, gbur i gburka wstawali raniutko do pracy, a parobek
lub dziewka spali tak długo, dopóki ich nie zawołano na sniadanie. Gburka
smażyła patelnię jajecznicy na szynce albo ze skawrkami, a jeśli gbur nie był
skąpy - dodawał butelkę wódki. Po śniadaniu rozliczno się z myta, po czym
parobek i dziewka, zapakowawszy swój dobytek, odjeżdzali do domu rodziców na
trzydniowy urlop. W tym czasie robiono zakupy, wypoczywano i bawiono się,
tańcząc niekiedy do rana.
Jeśli gospodarze byli dobrzy, uczciwi i sprawiedliwi, to po urlopie służba
wracała do nich. Nie wszędzie jednak traktowano czeladź dobrze. Zdarzały się
częste przypadki złego traktowania i wtedy parobek lub dziewka decydowali się
na ucieczkę. Jeśli ich złapano, zwykle skazywano na karę stawania pod
pręgierzem. Prawo było bowiem po stronie gbura, a nie czeladzi.

[rita100]

Służebne dziewczęsta, przędąc wieczorem len lub wełnę, śpiewały o swojej doli
taką piosenkę:

Marcin niedaleko, ino za łolszyną:
Rozstaniem się dzisiaj z naszą gospodynią.
Nasza gospodyni rzadko krupy warzy,
Czeladź pomorzuła, sama ledwo łazi.
Służebny chleb dobry, ale łopłakany.
Jeszcze go nie dają, już ci wymawiają.
Łukrajali ci go jek klonowy listek,
Jeszcze sie pytają, czym go zjadła wszystek.
Oj, Zjem ci ja go, zjem w sieni za dźwierzami,
Łojczulek łobaczy, zaleje sie łzami.
Oj, Kieby tak można we gbura bronować,
Ziedzieliby z gburką, jek ludzi szanować.

[Gość: tralala]

Marcin niedaleko, ino za łolszyną:
Rozstaniem się dzisiaj z naszą gospodynią - o, te dziewczyny już do służby
chyba nie wrócą, a już na pewno nie do tak skąpej gospodyni. Kromka chleba jek
klonowy listek - to nawet trudno tak cienko ukroić.
Podobno istnieje ponad 40 przysłów związanych ze świętym Marcinem. oto jedno z
nich, prawdziwie warmińskie:
'Jeży Święty Marcin przyjedzie na bziałym koniu to gody przyjadom na czornym.'
Jeśli się sprawdzi, to będziemy mieli śnieżne Boże Narodzenie.

[Gość: tralala]

Może trochę w bok od tematu ale Gałczyński - leśniczowka Pranie - Zielona Gęś -
i mglisty deszczowy dzień, w sumie:

Teatrzyk Zielona Gęś
ma zaszczyt przedstawić "Deszcz"

Chór Czekających Na Autobus:
O, jak nudno jest czekać na autobus.

Deszcz: (zaczyna lać)

Chór Czekających Na Autobus:
Cholera z takim deszczem.
Cholera z takim czekaniem.
Cholera z takim autobusem.

Przejeżdżający W Samochodzie: (wysiadając z samochodu przed ogonkiem
czekających) Mój samochód jest bardzo malutki. Mój samochód was wszystkich nie
pomieści. Ale mogę zrobić jedną prostą rzecz: mogę wysiąść z samochodu, mogę
stanąć w ogonku, mogę czekać i moknąć razem z wami. (staje ostatni w ogonku)
K U R T Y N A

Konstanty Ildefons Gałczyński
1949

[rita100]

Przejeżdżający W Samochodzie: (wysiadając z samochodu przed ogonkiem
czekających) Mój samochód jest bardzo malutki. Mój samochód was wszystkich nie
pomieści. Ale mogę zrobić jedną prostą rzecz: mogę wysiąść z samochodu, mogę
stanąć w ogonku, mogę czekać i moknąć razem z wami. (staje ostatni w ogonku)
K U R T Y N A

Konstanty Ildefons Gałczyński
1949

Tralala, doskonałe to jest, jak chwyta za serce, nie znałam tego.
A ja to świeto Marcinkowe obchodziłam w pracy i dobrze, bo żniwa miałam
doskonałe, dobrą zapłatę za pracę.

[rita100]

Tralala, zobacz co znalazłam , jaką ciekawą opowieść tylko , że z Galicji, ale
bardzo ciekawe, jeszcze wszystko nie przestudiowałam ,bo to strasznie gługie.

"Starsi parobcy na kmiecych gruntach dostawali zamiast zapłaty w pieniądzach, o
które wówczas było trudno, parę zagonów obsianych zbożem, które parobek sobie
zbierał, omłócił i osobno zsypywał. Ten rodzaj wynagrodzenia nazywał
się »obsiewkiem« albo »osiewkiem«. Czasem otrzymywał parobek taki »osiewek« w
snopkach. Odpowiadało to dzisiejszej ordynarji we dworach. Jeżeli parobek był
porządny, to zboże przechowywał do czasu, aż było droższe i wtedy je
sprzedawał, ale gdy lubił wódkę, to zaraz je przepił u żyda. Toteż była o tem
śpiewka:

Wójtów parobeczek
Przepił osieweczek, –
Podwójciego dziewka
Ruciany wianeczek.

Pastuch dostawał w zasłudze jedynie wikt i okrycie, składające się z dwóch do
trzech koszul i portek, kamizieli, – z czapki i butów na zimę. Czapka była
zazwyczaj z kogoś starszego i często przepuszczała dziurami włosy, czyli, jak
się mówiło, wróble się w niej gnieździły. Zasługa wyrostka była zwyczajnie o
tyle tylko większa, niż pastucha, że dostawał na zimę stary kożuch wartości 3–5
złr. Kożuchy takie skupywali żydzi po domach na wiosnę, następnie łatali je i
jesienią znowu sprzedawali, wystawiając na rynku."

www.linux.net.pl/~wkotwica/slomka/slomka-04.html#sec_4_01

[Gość: tralala]

U la la, pod tym linkiem rzeczywiście ukrywa się cała gruba książka. Chyba
ją 'sprzedam' naszej rodzinnej studentce etnografii, a i sama poczytam. Coś tam
wspominają o wędrówkach za pracą do Prus - taki kawał drogi.
A tu kolejne świętomarcinkowe przysłowie: Na świętego Marcina gęś do komina.
Kogo było stać, to w ten dzień piekł tłustą gęś, na przykład w ten sposób:
Gęś umyć, natrzeć na zewnątrz solą, a wewnątrz solą i majerankiem. Do wnętrza
włożyć surowe masło, po czym całą gęś włożyć do brytfanny wysmarowanej
wytopionym sadłem gęsim. Szybko obsmażyć na silnym ogniu ze wszystkich stron ,a
zaraz potem włożyć do piekarnika i przykryć. Piec w dość wysokiej temperaturze
na początku, podlewając lub skrapiając woda w razie potrzeby. Po upływie ok. 20
minut obniżyć temperaturę piekarnika i podlewając systematycznie uzyskanym
podczas pieczenia sosem piec do miękkości. W trakcie pieczenia można również
delikatnie obracać gęś w brytfannie. Pod koniec pieczenia na chwile zdjąć
przykrywkę z brytfanny, w celu uzyskania chrupiącej skorki na powierzchni gęsi.
Smacznego!

[rita100]

Tak , ta strona to ksiązka i ile tam jest rozdziałó, to pamiętnik gospodarza,
ale fantastycznie napisany. Jeszcze nie miałam czasu przeczytać , ale tez
planuję przestudiować.
Podany przepis na gęś zamiesciłam w innym wąku, bpkw , zalozył i może dobrze,
bo takie kulinaria powinny być znane :)
Ja myślę, a trochę fantazuje , że to był dzień wesoły i ucztowany, bo parobki
dostali pieniądze. I jak myslisz gdzie poszli ? Poszli do karczm, bo w tym
czasie karczm było pod dostatkiem.
Tralala , zapytam się przy okazji - czym się rózni karczma od zajazdu czy
oberży ?

[Gość: tralala]

Rety, rety, a to się porobiło. Kaczka poleciała do kuchni warmińskiej, a ona
śląska była. No ale na Warmii osiedlało się wielu Ślązaków, nawet Kopernik
stamtąd sprowadzał osadników do wyludnionych wsi, więc może i ten przepis z
nimi tu przywędrował.
Hm, czym się rożni karczma od zajadu? Myślę, że w zajeździe strudzony wędrowiec
mógł przenocować, można też było zmienić konie, jeśli ktoś podróżował
dyliżansem. A karczma to chyba tylko do wypitki i do tańca słuzyła. Oberża to
zdaje się słowo przeniesione z jezyka francuskiego - nie wiem, czy w Prusach
funkcjonowało. A jak karczma lub zajazd nazywa się po niemiecku - nie wiem.
Teraz to już tylko puby nam zostały. I jedna z moich ulubionych powieści grozy
Jamaica Inn (Daphne de Maurier), w polskim tłumaczeniu nie wiem, czy Zajazd
Jamajka, czy Obreża?
Wracając do świętego Marcina i gęsi, mam przed sobą zdjęcie - trzy Mazurki
siedzą i drą pierze z gęsi, obok siedzi mała dziewczynka z jakąś zabawką w
ręku. A podpis: Marcińska gęś trafiała na biesiadny stół, a pierze darto i
sprzedawano. Kogo było na to stać, ten wypychał nim własną pierzynę. (Andreas
Kossert, Mazury).

[rita100]

Co do gęsi, to Tralala, z piór jej napewno Warmiaci I mazurzy wyrabiali
poduszki pierzynki puchowe. W dzisiejszych czasach znana jest mi Firma Animex,
która ma swoje miejsce właśnie na Mazurach i wielkie fermy drobiu z których
wytwarzają własnie pierzymki. Ten zakąd handluje rónież w Krakowie i ma duże
wzięcie. Tak więc śpie sobie na puchowych poduszeczkach rodem z Warmii :)

[Gość: tralala]

Bo na Świętego Marcina gęś pióra tracić zaczyna! No i zima mniej straszna jak
się ma taką puchową kołdrę. Dobrej nocy i ciepłych snów :)

[rita100]

Dobrej nocki Tralala, jestem Ci wdzięczna za te wszystkie informacje

[rita100]

Ta ksiązke mam w rękach, a jutro się z nia zapoznam :)
Czytałaś ją Tralala ?

[Gość: tralala]

Czytałam, od deski do deski, a potem na wyrywki. A najlepiej się czyta w
plenerze, chodząc śladami autora. Czy jest też taki Kraków Magiczny?

[rita100]

Kraków też jest magiczny, szczególnie wieczorami, ale Kraków jest tak duży , że
żeby go poznać dokładnie, to trzeba się w nim urodzić. Ja go ciągle podziwiam,
jestem dumna , że w nim mieszkam ale to jednak nie to co Olsztyn, jakby tu
powiedzieć , ja go podziwiam li tylko :) Traktuję go turystycznie i ciągle jak
jestem na Rynku ciągle podziwiam te drogi , którymi chodzili królowie i ważne
osobistości, te kamienice, każdy szczegół potrafie wypatrzeć , ale nie znam
Krakowa tak jak Olsztyna od wewnątrz. Bardziej Wieliczke podziwiam, to druga
ojczyzna moja po Olsztynie, ona mnie wychowała.
Tralala, jak mnie zbiera melancholia, a Ty jakie miasta najbardziej pieścisz
swoimi wspomnieniami ?

[Gość: tralala]

Wiem, że Kraków jest magiczny, ale jestem siekawa, czy ktoś, tak jak Stanisław
Piechocki w swoich książkach o Olsztynie, opisał Kraków - nie tylko taki zwykły
przewodnik po mieście. Londyn ma też świetną książkę Andrew Duncana 'Walking
London' z opisem tras spacerowych, także po mniej znanych, zupełnie nie
turystycznych miejscach. Kraków też powinien mieć takiego zamiłowanego w nim
opisywacza.
W Wieliczce byłam tylko raz i na dobrą sprawę zwiedziłam wyłącznie koplanię
soli, w dodatku było to w czasach przedpotopowych, a właściwie
przedmaturalnych. A moje miasto magiczne, tak jak Kraków, też było kiedyś
stolicą Polski i też jest piękne, choć nieco zaniedbane :(
No to dziś już uciekam - miłych snów, Rito.

[rita100]

Czyli Gniezno, nigdy w nim nie byłam.
Ale , powiem Ci szczerze, że nie interesowałam sie książkami i wiedzą o
Krakowie. Wydaje mi się , że ogrom jego zabytków mnie przytłacza. Pewnego czasu
musiałam znać wszystkie zabytki Krakowa kl.O i chyba zanm do tej pory, ale nikt
mnie nie potrafił tym zainteresować, tak jak Ty Olsztynem, tak jak jd do
filozofii - taka rozmowa , takie dociekanie zostaje w pamięci na zawsze.
A Kraków ma wielu milośników, piszących , spiewających, wierszujących, ma
wielkie osobistości i ma ogromną ilośc albumów.
Dobranoc Tralala
Niech Turnau nam ul. Bracką przypomni tak pocichu :)

Po cichu
po wielkiemu cichu
idu sobie ku miastu na zwiadu
idu i patrzu

Na ulicach cichosza
na chodnikach cichosza
nie ma Mickiewicza
i nie ma Miłosza

Tu cichosza tam cicho
szaro brudno i zima
nie ma Słowackiego
i nie ma Tuwima

Po cichu
po wielkiemu cichu
idu sobie i idu i idu
i patrzu i widzu

W rękach w głowach cichosza
w ustach w oczach cichosza
nie ma samozwańców
i nie ma rokoszan

Tu cichosza tam cicho
szaro brudno i śnieży
nie ma kosmonautów
i nie ma papieży

Tu cichosza tam cicho
i wogóle nic ni ma
wiosna to czy lato
jesień albo zima

[rita100]

Tralala, dzis coś Ci opowiem o Pałacu Burgrabiego :)
Zastanawiam się czy czasmi nie powinnaś założyć nowego wątku o Magicznym
Olsztynie. No , nie wiem , nie wim jak to urządzić , czy może trwajmy tak jak
jest ?
Jak myslisz ?

[Gość: tralala]

Magiczny Olsztyn to słowa jednak zarezerwowane dla ś.p. Stanisława
Piechockiego. Niech tak zostanie, ale oczywiście czekam na opowieść o Pałacu
Burgrabiego!
Poza tym taki wątek o Olsztynie - o, zaraz zleciałyby się różne alfiki
elbląskie, żeby nam dogryzać. No to ich uprzedzę, i w ziomecce dziś o Elblągu -
choć to nie Warmia ani nie Mazury :)
Niestety, pogoniono mnie z robotą na jutro, więc posiedzę dziś długo przy
komputerze, ale nie na forum.

[rita100]

Zgadzam się z Tobą Tralala, jak Ci tylko nie przeszkadza długośc watku to ja
nie mam nic przeciwko temu, by kontynuować opowieści o samym Olsztynie.

MaM w rękach 'Olsztyn Magiczny' Stanisława Piechockiego. Trzeba przyznać, że
cięzka praca była przed Nim opisując tak dokładnie dzieje miasta. Zamieścił też
spis alfabetyczny polskich i niemieckich nazw, które tak poszukiwałam i ulic,
ale nie pomyśleli o mapie Olsztyna, tak bardzo przydatnej do takiego zestawu.
Piechocki zaczął rozdział od Pałacu Burgrabiego, który sie kojarzy mieszkańcom
z Klubem Garnizonowym koło zamku w którym odbywały się zabawy sylwestrowe oraz
bale karnawałowe.
No więc jakie losy były tego obiektu ?
Pałac Burgrabiego położony przy ulicy Zamkowej 5 na malowniczej skarpie zaraz
za mostem na Łynie. Został zbudowany w XVII wieku i zamieszkiwali go
burgrabowie i wysocy urzędnicy administracyjni.
Ten barokowy pałac 'Dom Burgrabiów' wielokrotnie przebudowywano po licznych
zawirowaniach i pozarach. Najbardziej rozbudowany został w XX wieku przez
ówczesnego własciciela Ernesta Haricha. Do końca II wojny światowej willa była
własnością Harichów. Ernest, był posiadaczem dużej, która miesciala się w
istniejącym do dziś budynku u zbiegu ulic Skłodowskiej-Curie i 11 listopada.
Jego syn był pisarzem.
Przed I wojną światową mieszkali w nim m.in. dowódca brygady w stopniu
generała majora i jego adiutant oraz szef 10.Pruskiego Pułku Dragonów , major
August von Schoenebeck, zastrzelony we własnym mieszkaniu przez innego oficera
wskutek rywalizacji o kobietę. Od tego czasu dom okreslano mianem 'Willi
Mordu". Ta sprawa zakończyła się głośnym procesem sądowym, które to wydarzenie
stało się kanwą powieści 'Taniec zbrodni' i 'Bliźnieczki' węgierskiej autorki
Zyte Fagyas. Ostatnim prywatnym właścicielem tej kamienicy była Else Lóffke,
wdowa po byłym prezesie Sądu Krajowego w Olsztynie.
cdn

[rita100]

W 1945 roku budynek przeszedł na własnośc Skarbu Państwa RP i został
przeznaczony na rezydencję wojewodów olsztyńskich. W 1948 roku przekazano
mieszkanie Mieczysławowi Moczarowi - wiemy kim był Moczar. Jednak przeniósł sie
Moczar w inne miejsce i kamienica została zajęta przez Wojewódzką Szkołę
Partyjną PPR.
Od roku 1950 dom jest we władaniu Ministerstwa Obrony Narodowej. Budynek
stanowi siedzibę Klubu Garnizonowego i biblioteki. Zwany jest też potocznie i
orginalnie 'Casablanca'.

Tralala, jeśli masz tą książkę, to wiesz, że zajmiemy sie cudownym tematem -
jarmarkami Jakubowymi, które zanikły, a które warto odbudować i tradycyjnie je
obchodzić.
A teraz czas popatrzeć na ten zabytek i zapraszam do oglądnięcia go na stronce
Suda.
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=11&pg=0
Przyznam , że nie jestem pewna czy to ten, bo Sud chyba nie zamieścił w swojej
stronce tego zabytku, szukałam , szukałam i nic.
Przyznam , że będąc w Olsztynie nie zwróciłam na niego uwage i po raz pierwszy
poznaję taki zabytek :)

[rita100]

Autor: Gość: sud
Casablanca jest w remoncie. Będzie tam restauracja.
Podczas remontu okazało się (a podobno niektórzy o tym wiedzieli), że wojsko tam
kiedyś murek na zewnątrz wyłożyło macewami z cmentarza żydowskiego (to te płyty
na zdjeciu).
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=11&idz=5555
i bpkw napisał :
Czy legendarna olsztyńska Casablanka znowu ożyje? Tak obiecuje jej nowy
właściciel, a prace konserwatorskie już się zaczęły
serwisy.gazeta.pl/metroon/1,0,2720638.html

No to temat mamy wyczerpany, zostaje nam czekac na koniec remontu :)

[rita100]

Kuba z wieży dmucha
Stanisław Piechocki wspaniale opisuje Dzień św.Jakuba Starszego Apostoła
patrona Olsztyna. i najstarszego tu kościoła. Ten dzień przypada na 25 lipca.
Ten dzień już od czasów średniowiecznych do schyłku XIX wieku był szczególny
dla Olsztyniaków. Było to najważniejsze święto Olsztyna, a że pora dogodna bo w
lecie to i świętowanie było najczęściej pod gołym niebem. W świętowaniu wszyscy
brali udział, bez względu na wyznanie, narodowość, wiek czy płeć. A ten
szczególny dzień zaczynał się od samego wczesnego rana, kiedy to Olsztyniacy
wcześnie wstawali i wyruszali do kościoła św. Jakuba, by wziąść udział w
uroczystym nabożństwie ku czci tego patrona. Pózniej wszyscy zbierali się na
Rynku Staromiejskim wokół Starego Ratusza oraz w okolicznych knajpkach z
ogródkami, bo wiemy, że Olsztyn w tym czasie należał do najbardziej zielonych
miast i aż do świtu bawiono się jedząc, pijąc, tańcząc i śpiewająć. Zwieży
ratuszowej, ktora była przybrana flagami miejskimi rozbrzmiewały w tym dniu
patetyczne choraty. Następnie na plac wtaczano trzy moździerze, z których
oddawano salut. Wspaniale się bawiono, życie w Olsztynie tętniło i huczało od
zabawy w tym dniu.

W 1872 roku po raz ostatni zabrzmiał z wieży ratuszowej świąteczny hejnał.
Według mieszczańskiego podania od tego czasu przez kilka następnych
dziesięcioleci Kuba w dniu swojego święta dął w trąbę z wieży obecnej
współkatedry. Oto ona w dzisiejszej krasie.
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=10&pg=0cdn

[rita100]

Największą artakcję festynu stanowił jarmark Jakuba. Liczne stragany z
cudeńkami były roztawione wokół ratusza i to nie tylko kupców z Olsztyna ale
również z innych miast w tym też Elbląga. Echo wspaniałych jarmarków nióśł się
daleko i przyciągał wielu, wielu ciekawskich. Taki był Olsztyn lecz....
Tradycja Świętego Jakuba zaczynała zanikać w drugiej polowie XIX wiku, kiedy to
świętowanie połączono ze zbiorowym wypoczynkiem sobotnio-niedzielnym, wtenczas
ludność zaczeła opuszczać Olsztyn i wyjeżdzali na imprezy na obrzeżach miasta w
malownicze miejsca urokliwych jezior i lasów.
Niestety nie wiele dały póżniejsze próby przywołania tej tradycji. Po II wojnie
światowej 25 licpca był już li tylko dniem imienin Jakuba. Festyny wprawdzie
odbywały sie huczne ale połączone ze znanym świętem PRL- 22 lipca co
oznaczało , że charakter lokalny zanikł prawie całkowicie.
W latach 60. i 70. podczas wakacji organizowano w śródmieściu Olsztyna imprezy
artystyczne jak Młodzieżowy Lipiec Artystyczny, Olsztyńskie Dni Folkloru, Dni
Olsztyna, jednak to były imprezy przejściowe, które nie ugruntowały tej
tradycji. Dalsze lata też nie przyniosły przełomu w tej tradycji. Chociaż
urządzano różne imprezy w Olsztynie - jednak z dawnym 'Świętem Jakuba", poza
nazewnictwem niewiele miały współnego.
Stara tradycja przeszła do lamusa "
Czy aby napewno ? Czy możnaby ją przywrócić ? I jak to zrobić ? Kto tym
powinien się zająć ?
To są pytania na które cięzko otrzymać odpowiedź, ale czy napewno, czy napewno
musimy zapomnieć o jednym , jedynym dniu Olsztyna, Olsztyna magicznego, gdzie
festyn z jarmarkiem króluje, gdzie Kuba zagrałby na trąbce hejnał w tym dniu,
gdzie odezwałyby sie duchy przeszłości , by całkowicie już nie zanikły tradycje
tej ziemi.
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=3
Tu jest Stary Ratusz pod którym były słynne jarmarki i wszystkie imprezy

[Gość: tralala]

Z dawnej świetności willi Haricha (pałacu Burgrabiego, czy też Casablanki)
pozostały także stare drzewa rosnące przed budynkiem, od stronu zamku. Wyraźnie
widać dawny układ alei prowadzącej do głównego wejścia.
Jeśli rzeczywiście w trakcie remontu odnaleziono macewy, to warto by wróciły na
swoje miejsce i zostały otoczone opieką. Szkoda, że już nigdy nie uda się
odnaleźć nagrobków z cmentarza św. Józefa. Znikały stamtąd w latach
osiemdziesiątych, i podobno też zostały wykorzystane przez przedsiębiorcę
budowlanego *** (nazwisko zachowam dla siebie).

[rita100]

Tralala, o parku nie wspomniałam , ale wiem , że rosną tam bardzo stare i
zabytkowe drzewa. A co to sa macewy ?
Własnie się wacham nad zalożeniem watku w poszukiwaniu obrazu św. Nepomucena -
gdzies jest tylko gdzie - powinno byc sledztwo w tym temacie.

[Gość: tralala]

Park nad Łyną jest za pałacem, od strony ogrodowej, a od strony frontowej rosną
dwa szpalery drzew (niestety, nie znam się na gatunkach)prowadzące do głównych
schodów. Bardzo dostojne.
Macewy to kamienne nagrobki żydowskie, takie stojące pionowo.
Czy chodzi o obraz Niepumucena, czy o rzeźbę z mostu św. Jana? Jeśli o rzeźbę,
to szanse na jej znalezienie chyba są niewielkie.
Na dobranoc dorzuciłam jeszcze jedną piosenkę spisaną przez Gizewiusza, ale
wkleiła się gdzieś bardzo wysoko w wątku. Co mogę zrobić, żeby przesunąć to
trochę w lewo, żeby nie leciało 'ciurkiem' i nie splątał się Gizewiusz i
Olsztynem? Zajrzę jutro, może mi pomożesz? Dobranoc.

[rita100]

Znalazłam tą piosenkę antyfeministyczną, doskonała jest i humor z niej tryska ,
a juz myslałam , ze takich piosenek nie ma wśród ludu warmińskiego , a jednak :)
Tak , to dalej ciagniemy ten wózek warmiński :)
dobranoc

[rita100]

Park nad Łyną
Wracając do Parku, to na skwerze , po drugiej stronie ulicy Zamkowej, naprzeciw
Klubu Garnizonowego, znajduje się popiersie Mikołaja Kopernika, odsłoniete w
tym miejscu 27 października 1946 roku.

"Wokoło rozpościera się natomiast urzekającej wprost urody stary park miejski
czyli Park Podzamcze, a zaraz po wojnie nazywany Parkiem im. Jakuba Prawina
(pierwszego pełnomocnika rządu RP na Okręg Mazurski), potem zaś Parkiem nad
Łyną. Rośnie tu ponad 50 gatunków i odmian drzew oraz krzewów o dużej wartości
przyrodniczej. Są wśród nich piękne egzemplarze pochodzących z Ameryki
Południowej drzew takich jak robinia biała, klon jesionolistny i jodła
kalifornijska, które wspólnie z rodzimymi olchami, dębami czy wierzbami
przydają temu zakątkowi Olsztyna swoistego, niepowtarzalnego uroku."

A swoją drogą, jestem ciekawa jak wygląda taka stara jodła kalifornijska. Owego
czasu posiadałam malutką w ogrodzie, a ponieważ sie bardzo rozrastała musiałam
ją wyciąć, zaczym objął by mnie zakaz wycinania drzew .
Ta jodła ma niesamowicie długie igły i jest naprawdę urokliwa. Ciekawe jak
wygląda w Parku nad Łyną ?
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=11&pg=1

[rita100]

miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,3016380.html
Trallala - popatrz :)
Napewno pójdziesz na ta sztukę - to doskonałe bedzie, ciekawe jak im to wyjdzie.
Szkoda , że nie ma kaset z takiego przedstawienia na CD.

"Najważniejsza w obchodach będzie jednak prapremiera spektaklu "Baby pruskie"
wg Alicji Bykowskiej-Salczyńskiej w reżyserii Szczepana Szczykno. W "Babach..."
autobus, którym jedzie z Kaliningradu do Olsztyna grupa przemytniczek, ulega
wypadkowi. Zaczyna się podróż w świat magii i duchów, mitologia Prusów
przeplata się ze współczesnością. Grają tu niemal wszystkie aktorki teatru. -
To opowieść o kobiecości, ale w żadnym wypadku nie jest feministyczna -
zastrzega się autorka sztuki. - Historia regionu opowiedziana z kobiecej
perspektywy.

- To sztuka trudna, ale dzięki zawartej w niej magii bardzo ciekawa i
inspirująca - mówi reżyser. - Wielka tu zasługa Scholi Teatru Wiejskiego
Węgajty i jej muzyki - dodaje. Muzycy z podolsztyńskiej Scholi, badającej
pieśni liturgiczne i obrzędowe od średniowiecza aż do współczesności, by
oddać "pruski" nastrój, nawiązali do pieśni litewskich i posłużyli się
archaicznymi instrumentami.

- To jubileusz, w który wkraczamy z podniesionym czołem, a nie taki, którym
zasłaniamy słabości - mówił wczoraj nie ukrywając dumy Janusz Kijowski,
dyrektor teatru."

[Gość: tralala]

To popiersie Kopernika za zamkiem jest dowodem na to, że nie tylko koty mają
więcej niż jedno życie. W 1946 dokonano ponownego odsłonięcia tego pomnika,
który został zamówiony przez radnych miasta Olsztyna w 1913 roku, i wykonany w
Berlinie przez Johannesa Goetza. Pierwsze uroczyste odsłonięcia pomnika,
ustawionego wowczas przed zamkiem, od strony Starego Miasta (mniej więcej na
tej wyskoności, co obecna ławeczka z Kopernikiem, ale po przeciwnej stronie)
odbyło się w 1916 roku, w czterchsetlecie objęcia przez Kopernika funkcji
administratora na zamku olsztyńskim. Poza cokołem i popiersiem było jeszcze
zwieńczenie w stylu neogotyckim (Kopernik wygladał w tym jak świątek w
kapliczce). Pod koniec wojny Niemcy przenieśli pomnik Kopernika do zamku - co
się stało z kapliczką, nie wiadomo. Polacy ustawiając pomnik za zamkiem
przekręcili cokół o 180 stopni - z tyłu do tej pory widoczne są ślady po dawnej
tablicy, na której był napis 'Astronomus, Medicus, Clericus'. Z boku cokołu
można także wypatrzeć nazwisko rzeźbiarza J. Goetz.
Jak wygląda jodła kalifornijska - zapewne pięknie, ale ja z trudem odróżniam
kilka podstawowych gatunków drzew, czego niepomiernie żałuję :(

[rita100]

Tak, pomnik Kopernika przedwojenny był bardzo ładny i taki wzniosły, czytałam o
tym.

Jeszcze w XVIII wieku w Olsztynie istniały trzy średniowieczne kościoły i
cztery kaplice.
Były to :
- kościół św. Jakuba (obecnie współkatedra) +
- kościół św. Ducha (koło mostu św.Jana Nepomucena) -
- kościół św. Krzyża (w miejscu nowego Ratusza) -
Kaplice :
- kaplica św. Jerzego -
- kaplica św. Ducha -
- Kaplica Jerozolimska +
Wszystkie znajdowały sie przy dzisiejszej ulicy Grunwaldzkiej, nazywanej
wówczas Drogą Miłakowską.
- kaplica św. Jana Nepomucena , która znajdowała się w miejscu zbudowanego
później więzienia przy obecnej alei Piłsudskiego.
I piękne słowa autora 'Magicznego Olsztyna' Stanisława Piechockiego:
"Do dziś przetrwały jedynie współkatedra oraz Kaplica Jerozolimska. Pozostałe
budowle pogrążyły się w mrokach historii miasta. Odeszły, nie pozostawiając po
sobie utrwalonych w jakiejkolwiek formie wizerunków. Co więcej, do tej pory
nikt nie pokusił się, by odtworzyć ich dawne oblicza."

[rita100]

Jak wynika z zachowanych opisów, bardzo skromnych, szczególnie interesująco
prezentował się kościół św.Krzyża stojący na dzisiejszym miejscu Nowego Ratusza.
Dokładna data budowy tego kościoła nie jest znana. Datuje się w XIV wieku.
Początkowo nbyła to budowla drewniana o konstrukcji ryglowej. W 1621 roku w
skutek wielkiego pożaru uległ zniszczeniu. Trzy lata później został on
odbudowany już z cegły. Na przełomie XVIII i XIX wieku kościołowi św. Krzyża
groziło zawalenie. Przetrwał do roku 1803, po czym został rozebrany. Na jego
miejscu powstał następnie cmentarz parafii św. Jakuba. Po odsprzedaniu parceli
w roku 1909 przez parafię magistratowi i likwidacji w 1911 roku cmentarza,
wzniesiono tu w latach 1012-1915 nowy ratusz.

[rita100]

Jakie mamy pozostałości po tym kościele św. Krzyża ?
Mamy, coś mamy. A więc część inwentarza znajduje się do dziś w kościele św.
Jakuba. Możemy tam znaleź żyrandol w formie świecznika z poroża jelenia. A dwa
barokowe ołtarze boczne - ołtarz Matki Boskiej Bolesnej i ołtarz św. Andrzeja
zostały przeniesione do kościoła pod wezwaniem św.Wawrzyńca w podolsztyńskim
Gutkowie, gdzie przetrwały do chwili obecnej jako ołtarze boczne - z lewej i z
prawej strony.

Tralala, czy nie uważasz , że te bajania warmińskie właśnie często nawiązywały
do tego kościoła i do przewożenia pamiątek kościelnych w innne miejsca.
Nie jestem pewna i już się nie dowiemy czy Pan Piechocki miał w rękach to
opracownie studentów 'Bajki Warmii i Mazur' w gwarze ? Mógłby skojarzyć pewne
wydarzenia.

[Gość: tralala]

Rito, zajrzyj na str. 16 Magicznego Olsztyna - ciemne i mało widoczne,
niestety, zdjęcie bardzo pięknego tryptyku, który z kościoła św. Krzyża trafił
do św. Jakuba. Obraz przyciemniony przez stulecia i trzeba podejść bardzo
blisko, żeby wypatrzeć szczegóły, ale warto.
Z żyrandolem z poroża jelenia związana jest legenda (a także pewna anegdota),
ale dziś już nie zdążę o tym napisać. Muszę jeszcze parę rzeczy na jutro
przygotować a pobudkę mam strasznie poranną. Dobrze, że pierwszy śnieg już się
rozpuścił, to może nie będzie trzeba szybek jutro oszronionych oskrobywać.

[rita100]

Dobrze, więc czekam na ta legendę o żyrandolu, nie znam jej, a pewnie jest
bardzo ciekawa. Na stronę 16 zaglądne i dokładnie opatrze :)
Teraz faktycznie zajmę się czym innym, za czym zmieni mnie zmienniczka - juz
czeka zajadając się łazankami ;)
dobranoc

[rita100]

Masz rację Tralala, faktycznie w współkatedrze olsztyńskiej jest zachowany do
dziś tryptyk św. Krzyża, który stanowił ołtarz główny w nieistniejącym już
kościele św. Krzyża. Namalowany on został na desce w XVI wieku. W słoneczne dni
może być oglądany w blasku przebijającego się przez witrażowe okna ciepłego
światła, które tworzy niepowtarzalną atmosferę - jak napisał Piechocki -
tchnienie nieistniejącej już budowli. A w/g to warto się wybrać specjalnie i
zobaczyć na własne oczy ten duch przeszłości.
Oczywiście , że wstąpiłam do współkatedry w czasie mojej wizyty, ale
nieświadoma tej wielkiej jej wartości podziwiałam tylko za to , że jest, a nie
za to że właśnie w niej jest coś co powinno się poczuć. Dzięki Tralala za
zwrócenie tak ważnej uwagi i jak dobrze, że nie został ten ołtarz wywieziony do
konserwacji w Krakowie ;) Choć zauważyłaś , tą wspaniałą wiadomość ?
Odnalazł się, teraz tylko trzeba czekać , aż będzie zawieszony w odpowiednim
miejscu ten obraz.
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=64&w=32021236

[Gość: tralala]

na początek legenda o tym, skąd wzięło się poroże, z którego powstał wiszący
świecznik (teraz żyrandol) z olsztyńskiej katedzre, a wówczas w kościele
parafialnym św. Jakuba. Ponoć przed wiekami w gęstych lasach rosnących wokół
Olsztyna, w trakcie polowania pewien rycerz postrzelił z łuku dorodnego
jelenia. Ranne zwierzę uciekło w stronę miasta, i przez otwartą za dnia Bramę
Dolną (dziś już nieistniejącą)wbiegło na ulice miasta ostatkiem sił dotarło do
kościoła św. Jakuba, gdzie padło martwe na posadzkę. I właśnie poroże tego
jelenia dziś zdobi katedrę. No, ale skoro ten kadelabr przeniesiono z kościoła
św. Krzyża, znajdującego się poza murami średniowiecznego Olsztyna, to nie
wiem, czy w tej legendzie jest choć ziarnko prawdy.
Druga opowieść wydaje się jeszcze mniej prawdopodobna. Otóż podobno kiedy koło
żyrandola stanie zdradzany mąż, poroże skieruje się w jego stronę. O takim
przypadku jednak kroniki miasta milczą.

[rita100]

hehe, a ja myslę , że takie poroże zafundowała jakaś grzesznica męzowi ;)))
I tu już zadziałała tajemnica spowiedzi ;)) Ale fajne są te legendy.
Jutro zajmę się samy św. Jakubem, jako patrona Olsztyna.

[Gość: tralala]

Smętnie się dziś zrobiło na olsztyńskim forum, choć mam nadzieję, że Borasca
zrezygnowała tylko z moderowania, a nie pożegnała się z nami for good. Żeby
nieco rozwiać te smutki, dziarska mazurska piosenka o Bartosu - co to nawet jak
go wszy gryzły werwy nie tracił:

Chodził Bartos po swecie,
Nosił zupon na grzbziecie,
A to z wełny scerej,
I guziki ctery.
Jam Bartos, jam Mazor.
Mam ja pasek rzomiany
Z mosiędznemi prząckami,
A to się tak pscyło
Jakby złoto było.
Jam Bartos, jam Mazor.
Mam ja boty za złoty,
Nie mam z niemi roboty;
Jak ja z rana wstanę,
Na ławce ustanę,
Skocę w nie, skocę w nie.
Do botów smarowania,
Do botów juchtowania
Smoły za dwa grosa,
To dosc dla Bartosza.
Jam Bartos, jam Mazor.
Mam ja tako oponco,
Co mi krawcy je konco;
Jak ja się w nio oblekę,
To się zaraz powlokę
W zaloty, w zaloty.
A u zyda Lajzera,
Brzmiała tamój kapela,
Jak się Bartos zeniuł,
I zywot swój zmieniuł
Co zywo, co zywo.
Dałem dukat na psiwo,
Psiją je tam co zywo,
Teraz nie mam i grosa,
Wsy kąsjo Bartosa.
Jam Bartos, jam Mazor.

[rita100]

Fajny wiersz o Bartosie, toż to Mazur żwawy i ładnie gwaruje :)

"Postać św.Jakuba Starszego ma dla Olsztyna znaczenie symboliczne. Jego
wizerunek wszedł do herbu miasta i pieczęci miejskich, przechodząc na
przestrzeni wieków liczne przeobrażenia. Święty ten stał się patronem obecnej
współkatedry oraz licznych nazw topograficznych w samym Olsztynie i najbliższej
okolicy jak: Jakubowo zwane też Wzgórze Jakuba (Jakobsberg), słynne dawne
miejsce sobotnio-niedzielnego wypoczynku olsztynian ; Dolina Jakuba
(Jakobstal), obszar na którym znajduje się Stadion Leśny. Imię Jakuba do 1945
roku miała ulica obecna Skłodowskie-Curie zwana ongiś Jakobstrasse. (No komu to
przeszkadzało , by tak drastycznie zmienić nazwę starej ulicy ? Wnioskuję o
przywrócenie nazwy :).
Wciąż możemy podziwiać w olsztyńskiej współkatedrze rzeźbioną w drewnie i
polichromową figurę św. Jakuba Starszego Apostoła pochodzącą z dawnego
barokowego ołtarza głównego wykonanego w Elblągu w latach 1645-1650.
Św. Jakub Starszy został patronem Olsztyna za sprawą średniowiecznego kultu
tego świętego i związanym z nim pielgrzymek do Santiago de Compostela w
hiszpańskiej prowincji La Coruna.
Istniej również pogląd, że przy wyborze patrona Diecezja Warmińska wzieła pod
uwagę tego świetego, jako patrona, który wspomoże kapitułę w chrystianizacji i
pokonaniu napadających Warmię niewiernych.
Przypomnę , że św. Jakub Starszy jako pierwszy z Apostołów umarł w glorii
męczeństwa uznany za mesjonarza oraz krzewiciela ewangelizacji wśród
niewiernych i innowierców.
www.emazury.com/index.php?JEZ=pl&LIS=miasta&MENU=olsztyn&GL=olsztyn1
Dodam tylko, że postać patrona Olsztyna fascynowała od dzieciństwa Stanisława
Piechockiego , autora książki 'Magiczny Olsztyn'.
Tralala, wiesz ja jestem zaskoczona ogromem tematów olsztyńskich u
Piechockiego. Ja, właściwie myślałam , że Olsztyn malutki jest, że w jeden
dzień można go przelecieć, a tu czytając tą książkę, to nie wiem czy mi życia
starczy na te wszystkie zakamarki i tajemnice olsztyńskie :)

[Gość: tralala]

Oczywiście, jak tylko 'Olsztyn magiczny' wpadł mi w łapki, zaczęłam od
oglądania zdjęć. Oglądam i oglądam i trafiam na stronę 21 - a to co? Gdzie w
Olsztynie jest taki kościół? Zamurowało mnie kompletnie, i dopiero jak
ochłonęłam, przeczytałam podpis - katedra w Santiago de Compostela! No to teraz
wędruję do źródeł: zdjęcie rzeczonej katedry i pomnik św. Jakuba:
www.sacredsites.com/europe/spain/santiago_de_compostela.html
Oraz fragment tekstu: 'Legendy chrześcijańskie głoszą, że św. Jakub starszy,
jeden z dwunastu apostołów Jezusa Chrystusa, pielgrzymował po całym Półwyspie
Iberyjskim, niosąc wiarę chrześcijańską mieszkającym tu Celtom. Po swej
męczeńskiej śmierci w Jeruzalem ok. roku 44 naszej ery, szczątki Jakuba zostały
ponoć przewiezione do Hiszpanii i pochowane w sanktuarium. Jednak ze względu na
prześladowania Rzymian, hiszpańscy chrześcijanie musieli świątynię opuścić, a
wraz z wyludnieniem się tej okolicy dokładne położenie świątyni uległo
zapomnieniu. W roku 813 lub 838 pustelnik prowadzony przez gwiazdę i niebiańską
muzykę odkrył pochowane relikwie świętego.'
Niestety, już następny akapit wyjaśnia - tę legendę należy włożyć między bajki
i historie o hiszpańskiej rekonkwiście.

[rita100]

Czyli z Hiszpani przywędrował nam Św. Jakub patron Olsztyna. Oglądałam to
zdjęcie , tylko nie w kolorze.

Kamienica przy ul. Mrongowiusza 3
Kamienica jak kamienica, ale jednak wyróżnia się spośród sąsiednich. Ma
wyjątkowy szczegół elewacji, a więc w połaci dachowej umieszczony jest herb
Olsztyna stylizowany przez nieznanego artystę.
Na przełomie XIX i XX wieku , kiedy przystępowano do budowy kamienic , ulica
nosiła nazwę Magisterskiej (Magisterstrasse). Kamienica została zbudowana w
latach 1905-1910 z zamiarem kamienicy czynszowej czyli do wynajęcia mieszkań.
Uroku dodają jej natynkowe zdobienia oparte na motywach botanicznych no i
rewelacją jest już wspomniany umieszczony herb Olsztyna, którego kompozycja ma
niepowtarzalne elementy. Przede wszystkim jest repliką postaci w najstarszych
pieczęciach Olsztyna.

Właścicielami domu od początku istnienia do 1945 roku byli Hugo i Olga
Freisleben, włąsciciele kilku innych kamienic. Hugo Freisleben był nadto znanym
olsztyńskim kupcem, prowadzący zanane sklepy z ubraniami przy dzisiejszej ul
Kołłątaja 21. Czy włąsciciel nieruchomości udekorował kamienicę herbem i kto
wpadł na ten pomysł , tego juz się nie dowiemy. Budynek spełniał funkcje
mieszkalne, wynajmowano 10 mieszkań o średnim standarcie. Po 1945 roku
zamieszkiwali go funkcjonariusze bezpieczeństwa. Potem kamienicą zawładną
kwaterunek, przydzielając mieszkania w/g zasady jedno mieszkanie dla kilku
rodzin. Aktualnie na parterze budynku funkcjonuje kilka firm, sklep z pieczywem
i biuro podrózy.
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=2&ido=54&pg=0
O , rany, Tralala, to jest ta ulica , którą często przechodziłam w
dzieciństwie;)))) Od teatru Jaracza, skręt w ul. Warmińską , a żeby dojść do
Warmińskiej trzeba przejść ul. Mrongowiusza i wiesz, że ja tej nazwy ulicy
nigdy nie mogłam zapamiętać.Te ulice mają coś w sobie, wąskie uliczki i te
kolosy stojące, gdzie nigdy słońca nie było i te ciężkie bramy, gdzie za
uchleniem kryły się duchy przeszłości. Och, jak sie bałam tych bram , czyli
drzwi wejściowych. Piękny kawałek prawdziwej historii Olsztyna.

[rita100]

Wieża z zegarem
"Po pięćdziesięciu ośmiu latach przerwy na dach Starego Ratusza powróciła wieża
zegarowa czyli jej wierna rekonstrukcja.
Początki Starego Ratusza sięgają zarania Olsztyna Zbudowany został
prawdopodobnie 1380 roku, podczas pożaru miasta 1621 Ratusz spłonął. Odbudowano
go i rozbudowano w 1624 roku i wtenczas być może wzniesiono wieżę zegarową i
ratuszową dzwonnice. Wieża była ciągle odrestaurowana i modernizowana, jako że
była drewniana.
Tu trzeba sprostować , że powtórnie Stary Ratusz objął płomień w 1942 roku i
wieża uległa całkowitemu zniszczeniu, a nie w 1945 r.
Po II wojnie światowej odbudowano szybko Stary Ratusz i w tej szybkości i
braków finansów zrezygnowano z odbudowy wieży zegarowej, jak również z
zagospodarowania gotyckich podziemi czyli lochów z sekretnymi przejściami. Ale
o legendarnych lochach, następnym razem.
Jeśli chodzi o zegary , które są również wizytówką miasta to trzeba wspomnieć
że w 1930-1943 był zegar na wieży nowego ratusza wyposażony w kuranty. Jak jest
teraz, nie wiem ?
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=3

[rita100]

Jak głosi stare ludowe podanie, pod olsztyńską Starówką powinny być podziemia
pochodzące z początków istnienia miasta. Łączyły ongoś siecią korytarzy
gotyckie budowle Olsztyna - Stary Ratusz, zamek i kościół św. Jakuba. Ponoć
znajduje się XIX wwieczna kronika, będaca rekonstrukcją dziejów miasta, ale
niestety tajemnicę tą zabrał ze sobą już nieżyjący historyk Andrzej Wakara.
Co mówi za tym, że takie lochy mogą być ?
Znajdują się ponoć fragmenty dotyczące tajnych korytarzy i opanowania miasta i
zamku przez Krzyżaków podczas wojny trzynastoletniej w XV wieku oraz wydarzeń
przy dzisiejszej ulicy Okopowej (nazywanej ongiś Szańcami), podczas okupacji
branderbursko-szwedzkiej.

Co ciekawe Tralala, że Piechocki sam sobie zaprzecza pisząc , że 'ostatni
wielki pożar Starego Ratusza miał miejsce w roku 1945', a sam w poprzednim
rozdziale zwrócił nam uwagę , że błędnie ta data jest podawana, bo pożar
nastąpił 1942. Ale to nic, wszystko się wybacza , a szczegolnie takie drobne
ustereczki :)

[rita100]

No więc po tym pożarze, przystąpiono szybko do odbudowania Starego Ratusza i
zrezygnowano z zagospodarowania piwnic przez zasypanie piaskiem i gruzem i tak
zostawiono innym pokoleniom.
Że piwnice były to dowodzi fakt, że w czasie targowisk wykorzystywano je jako
magazyny. Niestety nad tym zagadnieniem nie prowadzili badań archeolodzy
niemieccy, stąd nie wiadomo czy prawda to jest czy nie ?
W 1972 roku zrobiono próbę wyjaśnienia zagadaki , próbowano dostać się do
piwnic, odnaleziono gotyckie sklepienie wejściowe i fragment zasypanego
korytarza.
I na tym wszystko się kończy.
Czy będa jeszcze badania archeologiczne, też nie wiemy. Wydaje mi się , że brak
funduszy temu przeszkadza.
Tralala, to musi być napewno zaplanowane, ustalone i tak jak w Krakowie kopią
cały Rynek dla odnalezienia tajnych przejść tak i Olsztyn kiedyś musi dokopać
sie do swoich tajemnic.
"Jak dowodzi przypadek współczesnych odkryć korytarzy pod Starówką w
Sandomierzu, przejścia podziemne równie dobrze mogą znajdować się pod Olsztynem"
Stanisław Piechocki

[Gość: tralala]

Może jednak Piechocki się nie mysli? Może pisząc o ostatnim wielkim pożarze ma
na myśli pożar per se, a nie spalenie Ratusza i większości Starego Miasta przez
Armię Radziecką?
Takie lochy byłyby niesamowitą atrakcją, ale nie do końca wierzę, że istnieją.
Może z tego powodu, że zamek i miasto w średniowieczu były oddzielone murami,
mostem zwodzonym i fosą, i to właśnie ze względu na bezpieczeństwo twierdzy.
Trudno uwierzyć, żeby budowniczowie zamku, dochowując wszelkich starań, żeby
budowla oparła się atakom, pod ziemią drążyli przejścia do miasta. ale kto wie?
Może się jeszcze zdziwię?

[rita100]

Ale przecież przy dzisiejszej technice wykopalisk, może warto wykopać tunele ,
zrobić tam piwniczne kawiarenki, puby i inne atrakcje. Sam pomysł podziemnych
korytarzy jest bardzo dobry.
Tralala, ksiazka jest tak gruba, że ja będę tylko pisać te najciekawsze dla
mnie tematy, te które będa na mnie wywierać ogromne wrażenie.
Najgorzej , że złapałam trojana w biurowym komputerze i tak sobie siedzi w
pamięci i nic nie mogę zrobić. Jak narazie to nie przeszkadza mi, ale nie
działają programy antywirusowe.

[rita100]

schlesien.nwgw.de/m/d/Dwa_serduszka.mp3
Popatrz się Tralala, nasza warmińska piosenka w wykonaniu Borasci. To jest
niesamiwete, że w naszym prawdziwie regionalnym wykonaniu - doczekaliśmy się
takiego wykonania. Przesyłam tą drogą podziękowania.

[tralala33]

Odświeżam dziś stary wątek, zobaczymy, gdzie 'wskoczy' :)

Był też to tu pan, co ja go nie znam,
Jenom ci go raz widziała
Będę o nim pieśń spiewała
Ej, pieśń spiewała.

A zona jego przyszła do niego
I za łeb go uchwyciła,
Po ziemi go uderzyła,
kijem go biła.

A po co bijesz? a po co pijesz!
On ci do niej rączki słada,
Do nożeczków jej upada:
Stój, bo zabijesz.

Radabym była, bym cię zabiła,
Bym takiego psa hultaja,
Bym takiego poganina
Ze świata zbyła.

Oj, krewkie potrafiły być mazurskie żony!

[Gość: tralala]

Chłopek ci ja, chłopek,
Zawsze w polu orzę,
Wszystko mi się dobrze dzieje
Dzięki tobie Boże!

Mam ja cztery konie,
Parę wołów w pługu
Na mojej ładnej chałupie
Zadnego też długu.

Mam cztery dziewczęta
I cztery chłopczęta.
Gdy ja na nich pojrzę sobie
Myslę, że książęta.

Odrobiłem pańskie,
Nie boję się pana,
Każe sobie zagrać hojdy
Hojdy, dy, dy dana!

Odrobiłem dwa dni,
Odrobię i trzeci
Nie boję się mego pana
Ani jego dzieci.

Idę do kościoła
Co cztery niedziela,
Wstąpię potem do karczemki,
Tam sobie podchmielę.

[Gość: tralala]

O, tu wskoczyło? Myślałam, że podkleję pod wcześniejszy wątek. No nic, to tylko
taka folklorystyczna wstawka, mam nadzieję, że nie zakłóci nam zwiedzania
Magicznego Olsztyna.

[rita100]

Ale skąd , tybardziej , że chlopek roztropek bardzo wesoły był i po kościele
jak to bywalo wchodził do karczmy na flaszeczkę jedną, może i drugą i tak
nastepną, oj, głowa mi się kiwa, czas chyba wyjśc z karczmy ;)))
Kaczmareczka jestem
każdemu nalejem
jak kto ma humorek
to mu naleje browarek ;))) moja twórczośc ;)

[rita100]

Mamy już kolekcję wspanialych pieśni warmińskich :)Jak cos jeszcze będziesz
miała Tralala to zamieszczaj, lubię taką twórczość ludową.

Złoczyńcy i kaci
Najdawniejszym stałym miejscem kary śmierci w Olsztynie było wzgórze znane jako
Góra Szubieniczna (Galgenberg) znajdujące się na terenie dawnych nieużytków
zwanych Soja. Drugim urządzonym już pózniej w XVIII wieku miejscem straceń były
ugory położone przy obecnej ul. Bałtyckiej, naprzeciw jeziora Długiego.
Rozbójnicy i złodzieje byli powieszani, mordercy oraz sprawcy zbrodniczych
podpaleń najczęściej łamano kołem. Ścięcie toporem wykonywano sporadycznie ,
najczęściej za zdradę.
Stracenie skazańca poprzedzone było specjalnym orszakiem na wzór pogrzebowego
konduktu. Orszak taki składał się z idących na czele pachołków miejskich, za
którymi kroczyli bijący w bębny dobosze, obwieszczając mieszkańcom o ponurym
wydarzeniu. Następnie pachołkowie prowadzili skazańca , obok którego szedł
ksiądz, za nimi kroczył sędzia lub urzędnik sądowy. Na końcu konduktu podążał
wożny miejski , który zdawał sprawę z przebiegu egzekucji magistratowi. Na
końcu kolumna ludności, ktora wszystko to obserwowała. Tuż przed szubienicą
skazańca ładowano na katowski wóz, który od razu podstawiano pod stryczek. Po
udzieleniu złoczyńcy ostatniego słowa kat czynił swoja powinność.
Praktyką w Olsztynie było pozostawienie go na stryczku przez kilka dni, by jego
widok stanowił przestrogę przed przestępstwem.

Jak świat światem ludzie za zło byli karani. Jeszcze tak niedawno w Polsce była
kara smierci. To jest dyskusja niekończąca się , szczegolnie przy strasznych
przestępstwach. Nie jedni pomyśleli, że powinna ona być, ale lepiej nie
rozważać tej sprawy w tym wątku.

[Gość: tralala]

Pod takim wątkiem nie pozostaje mi nic innego, jak wkleić mroczną balladę o
zbójcy, który poślubia dziewczynę po to, by ją ograbić i zabić:

Koniki zarżały,
z podwórka nie chciały,
bo o jej wielkim
nieszczęściu wiedziały.

Ujechał z nią mil
trzydzieści i cztery;
żadne do żadnego
słówka nie mówili.

Przemówiła Käsia
słóweczko do Jasia:
A dalekoż, Jaśku,
rodzineczka nasza.

Ty mnie się nie pytaj
o mojej rodzinie,
będziesz ty pływała
w dónaju, we trzcynie.

I zajechał ci z nią
z tatmej strony zdroja:
zewłócze Käsiecko,
twe bogate stroje.

I ujął ci ją czart
za jej cienkie boki,
i wrzucił ją w dónaj
bardzo też głęboki.

I zawadził jej się
fartuszek na kole;
ratujże mnie, Jaśku,
pocieszenie moje.

Nie na tom cię wrzucił,
bym cię miał ratować,
ty musisz, ty musisz
ten dónaj gruntować.

I ujrzał ją, ujrzał
brat w wysokiej górze:
spuśczył się do siostry
po jedwabnym sznurze.

[rita100]

Jak nic pasuje do tematu i pewnie do tamtych czasów. A ja dzis króciutko, bo
klawiaturka zajęta , a tymczasem zabiorę sie za olsztyńskich Cyganów - czyli do
białej plamy Romów na Warmii.
dobranoc

[rita100]

Losy Romów na ziemiach Warmii i Mazur były tragiczne. Ich wojenne losy owiane
są mgłą tajemnicy i stanowią białą plamę w historii.
Na teranie Prus pojawili się w XVI wieku przybywając z Mołdawii i Wołoszczyzny
oraz z Węgier. Zrazu zostali uznani za osoby niepożądane. Traktowano ich
niechętnie, a nawet wrogo. Ich populacja nieustanie się powiększała i w 1613
roku biskup warmiński nakazał wypędzić ich z Warmii. Jednak wkrótce pojawili
się ponownie. Z czasem Romowie od okresu wojen napoleońskich stali się już
obecną , acz niechętnie aprobowaną grupą etniczną Warmii. Jako , że nie umieli
pisać nie pozostawili po sobie żadnych żródeł pisanych. Jedynie z relacji
mieszkańców dawnych olsztynian i to mieszkających dziś w Niemczech możemy się
dowiedzieć, że tabory cygańskie dość często były widziane pod Olsztynem.
Krótkie pobyty mieli w stałych określonych miejscach. Jedno z nich znajdowało
sie przy dzisiejszej ul. Bałtyckiej, za wiaduktem kolejowym przy Dworcu
Zachodnim. Drugim miejscem była okolica Jakubowa. Obozowiska też rozbijali we
wsiach, często zatrudniani byli w gorzelniach przy maszynach. Trudnili się też
kowalstwem, handlem obwoźnym, wróżbiarstwem i muzykowaniem. Jednak ciagle
obawiano się kradzieży i oszukiwania.
Po wybuchu II wojny światowej tych co pozostali , nie opóścili Warmii
wywieziono do miejsc zagłady i obwieszczono, że Olsztyn jest wolny od Cyganów.
("Allenstein zigeunerfrei")
Smutne ta historia Tralala.

Ale wiemy
Romowie żyją i są wśród nas.

[Gość: tralala]

Rzeczywiście - nie wiem, czy poza tym jednym rozdziałem w książce Piechockiego
ktoś jeszcze pisał o Cyganach w Prusach, czy na Warmii lub Mazurach. ja na nic
takiego (drukowanego) nie trafiłam. A ten wóz cygański (dziś w Skansenie w
Olsztynku) widziałam - w środku jest tak ciasny i niski, że aż trudno sobie
wyobraźić, jak tam można było wysiedzieć, a co dopiero mieszkać. I na tle tych
wszystkich chat warmińskich, mazurskich i z Powiśla wygląda bardzo egzotycznie
i efemerycznie - istny przybysz z innego świata. Czasem na ulicach Olsztyna
widuję inny wóz cygański(a właściwie furgonetkę) z napisem Hitano. Wędruje nim
zespół z Olsztyna, który tańczy, śpiewa a wygląda tak, jak na tych zdjęciach:
www.mok.olsztyn.pl/hitano_03.htm

[rita100]

Tak o Romach w Polsce nic się nie mowi, a oni tak jak Żydzi przecież zostali
wyniszczeni.
A tu Tralala, jest sliczna cygańska ballada, nie mam melodi, ale same słowa sa
piekne, warto sobie je zanucić przy temacie Romów.

Re: Sinti i Roma
amfiza

Tonto el que no entienda Każdemu kto nie rozumie
Cuenta una leyenda Opowiada legenda
Que una hembra gitana Że cygańska kobieta
Conjuró a la luna Modliła się do księżyca
asta el amanecer Aż do świtu
Llorando pedia Płacząc go prosiła
Al allegar el dia Aby do nadejścia dnia
Desposar un calé Mogła poślubić
cale (cygan-
z rodu cale)
Tendras a tu hombre piel morena Będziesz miała męża o śniadej karnacji
Desde el cielo hablo a luna llena Z nieba przemówił księżyc w pełni
Pero a cambio quiero el hijo primero Ale w zamian chcę pierworodnego syna
Que le engendres a él Którego mu urodzisz
Que quién su hijo inmola Kto syna kocha
Para no estar sola Żeby nie być samotnym
Poco le iba a querer Będzie go kochał krótko
Estrebillo: -Refren
Luna, quieres ser madre Księżyc chce być matką ( w j.hiszp.r.ż.)
Y no encuentras querer Ale nie może znaleźć ukochanego
Que te haga mujer Który uczyni ja kobietą
Dime, luna de plata Powiedz mi srebrny księżycu
Que pretendes hacer co'un nino de piel Co zamierzasz począć z ludzkim dzieckiem
Hijo de la luna Syn księżyca
De padre canela nació un nino Ojciec dziecka o śniadej cerze
Blanco como el lomo de un armino Białe jak grzbiet gronostaja
Con los ojos grises en vez de aceituna O oczach szarych zamiast zielonych
Nino albino de luna Dziecko księżyca albinos
Maldita su estampa Przeklęta istota
Este hijo es de un payo To jest syn białego człowieka
Y yo no me lo cayo A ja tego nie przemilczę
Estrebillo -Refren
Y yo no me cayo A ja tego nie przemilczę
Gitano al creerse deshonrado Cygan myśląc, że jest zhańbiony
Se fue a su mujer cuchillo en mano Zaatakował swoją żonę nożem
De quien es el hijo? Czyje to dziecko?
Me has enganao fijo Zapewne mnie oszukałaś
Y de muerte la hirio I zranił ją śmiertelnie
Luego se hizo al monte Potem uciekł do lasu
Con el nino en brazos Z dzieckiem na rękach
Y alli lo abandono... I tam je zostawił
Estrebillo - Refren
Y en las noches W takie wieczory
Que haya luna llena Kiedy jest pełnia księżyca
Sera porque el nino este de buenas Zapewne jest bo dziecko śpi spokojnie
Y si el nino llora A kiedy dziecko płacze
Menguara la luna maleje tarcza księżyca
Para hacerle una cuna by zbudować mu kołyskę
Y si el nino llora A kiedy dziecko płacze
Menguara la luna maleje tarcza księżyca
Para hacerle una cuna... by zbudować mu kołyskę

Przyznasz , że słowa działają jak kołyska księzyca

[Gość: tralala]

Dziś na niebie nie widać księżyca - może kołyska nie będzie potrzebna.
Wystarczy kołysanka i przyjdą sny, oby miłe. Dobrej nocy, Rito.

[rita100]

W taka noc, kiedy księzyca nie ma, a za oknem mglisto i mroźno , dobrze jest
się połozyć w ciepełku .
dobranoc

[rita100]

Dworzec w cieniu kasztanów
Jednym z pamiętnych obiektów w Olsztynie , do którego mam ogromny sentymeny,
poniewaz tam wsiadałam do pociagu, który mnie z Olsztyna wywióz na wieczność,
ponad 30 lat temu i kiedy po 30 latach przyjechałam do Olsztyna Dworca już nie
było. Tylko jakieś pudełko, ktore w żaden sposób nie przypominał dawny piękny
niemiecki Dworzec. Tramwaji też nie było , ale o tym po tym.
Początek prosperity kolei w Olsztynie datuje sie 1868 roku, kiedy Olsztyn stał
sie ważnym węzłem kolejowym.
Budowę Dworca Głównego wraz z ul. Partyzantów (dawniej Dworcowej) ukończono 1
grudnia 1872 roku. Oddanie obiektu było uroczyste, przy akompaniamencie salw
armatnich. Obiekt ten w ciągu 100 lat trzykrotnie zmienił swoje oblicze. Nie
był on wprawdzie jakiąś pompatyczną budowlą, ale miał swój styl. Wraz z
założeniem elektryczności w Olsztynie w 1907 roku uruchomiono pierwszą linie
tramwajową Nr 1, która poczatek miała na przystanku pod Dworcem i sobie
spokojnie biegła do Śródmieścia. Tak , ze już mniej było dorożek konnych i
zostały wyparte przez transport publiczny.
Ważne jest też, że wraz z zabudową Dworca, Olsztyn podzielił się na dwie
części - dlatego też część za torami odrazu została nazwania Zatorze i istnieje
do dziś i mieszka tam wielu naszych fajnych forumowiczów olsztyńskich :)
Wiem, wiem , ze długo pisze ale o tym też trzeba wspomnieć, że po oddaniu
obiektu Dworca, powstał śliczny skwer, a ulicę obsadzono kilkoma rodzajami
drzew. "Jeszcze po II wojnie światowej drzewostan mojej ul. Partyzantów
uchodził za najpiękniejszy w całym mieście. Latem korony drzew tworzyły tu nad
jezdnią i chodnikami unikatowej urody botaniczny baldachim."
To wszystko było przed wojną , a po wojnie budynek tak strasznie nie był
zdewastowany, więc szybciutko przywrócono go do stanu używalności, po czym , po
20 latach został rozebrany.
Tu Tralala łezki się potoczą, bo to największy szok dla powracających ludzi,
może dla bliskiej okolicy też, która zżyła sie z tym obiektem, która widziała
tych ludzi wywożonych, ta tragedię ludzi tej ziemi i tak lekką ręka - bach i po
Dworcu.

[Gość: tralala]

Rito - to chyba szósty zmysł, a może wiedziałaś? Że też właśnie dziś piszesz o
dworcu! Otóz, pierwszy, uroczyście witany przez burmistrza i ludność Olsztyna,
pociąg wjechał na dworzec w Olsztynie - tralala tra la la - 26 listopada 1872
roku. No to mamy rocznicę.
A czy jesteś pewna, że ten powojeny dworzec, to był ten sam budynek? Czy nie
było tych dworców trzy: pierwszy z XIX wieku, drugi z połowy XXw i obecny
szkaradek gierkowski. Tak to wygląda na zdjęciach. Ten drugi dworzec to jeszcze
pamiętam, ale bardzo mgliście. Najbardziej utkwiły m w pamięci obracane
rozkłady jazdy, przymocowane do takiego słupka pośrodku hali.

[rita100]

Co za przypadek , no tak się złożylo niesamowicie , że w rocznicę , nawet tego
nie zauważyłam. Tak ten Dworzec był trzykrotnie przebudowywany, ale jakoś swój
styl zachował.
Jest nowy, ale czy Olsztyniacy mogą być z niego dumni ? Watpię. Takie pudełko
marketowe i nic więcej, nic tam nie można podziwiać, prostotę tylko, ale
turyści potrzebują też podziwu , bo dla podziwu przyjeżdzają.
W pamięci co starszych olsztyniaków zostaną szczegóły związane z dworcem z
tamtych lat jak pobliski postój dorożek konnych, postojem taksówek,
podświetlany słóp zegarowy, duże agawy w lecie na swerach, a także umieszczony
na klombie i każdego dnia modelowany z sezonowych kwiatków botaniczny kalendarz
z aktualną datą, bo wiemy , że dawniej Olsztyn mianował sie miastem cudownej
zieleni, a jak jeszcze dołaczymy plażę to ciiichuteńko zapłaczemy za tamtym
Olsztynem.
I tak skromnie wzniesiemy toast za pamięć, bo to wszystko kiedyś było.

Właściwie to ja tez mgliście go pamiętam, ale gdzieś oglądałam zdjęcia , a
teraz je nie mogę znaleź. Te zdjęcia mnie przypomniały mi jego widok, stąd
teraz trudno mi się przyzwyczaić do nowego.

[rita100]

Następny temat melancholijny. Jeszcze sa ludzie , ktorzy pamiętają te wspaniałe
czerwone pojazdy.
Tramwaje uruchomiono w 1906 roku. Pierwsza linia biegła od Dworca Głównego do
Jeziora Długiego, druga od Ratusza do Jakubowa. Znikły z naszych ulic w 1965
roku, cichuteńko i niezauważalnie. Nikt nawet nie wie jak to się stało, owiane
tajemnicą bardziej, bo jak czytam to i Piechocki nie ma na to wytłumaczenia
logicznego. Po prostu one w Olsztynie musiały zniknąć, kiedy w innych miastach
tramwaje triumfowały. Ju teraz obchodzilibyśmy stulecie tramwajów w Olsztynie,
ale nam to nie dano. Ludnośc tłoczy sie w autobusach i wszystko jest dobrze.
Jedni budują drudzy burzą. Była też zajezdnia tramwajowa na alei Wojska
Polskiego, były stanowiska naprawcze, było też zatrudnienie dla Olsztyniaków. I
tak pod koniec 1907 roku zajezdnię opóściły pierwsze tramwaje w towarzystwie
fanfarów, festynów i przystrojone odświętnie. Miato się cieszyło, miasto
zaczeło żyć i rozwijać. Pracowało osiemnastu motorniczych i trzydziestu
konduktorów.
A jak wyglądało po wojnie ?

[Gość: tralala]

Tramwaje mi umknęły, ale trolejbusami zdążyłam jeszcze pojeździć. Ha, mam nawet
super opowieść o dwóch trolejbusach, które ścigały się na ulicach Olsztyna i
ten jadący z tyłu wyprzedził! Jak to było możliwe - opowiem niedługo, ale dziś
muszę zmykać do roboty, oj.
Przypomnę tylko, ze dziś pierwsza niedziela adwentu:'W pierwszą niedzielę
adwentu na Warmii i Mazurach robiono z choiny wianek z zcerwonymi wstążkami i
świeczką. Całość zawieszano w pokoju pod sufitem. w każdą następną niedzielę
dodawano jedną świeczkę, aż było ich cztery. Wstążki zdobiące adwentowy wieniec
miały różne kolory: w pierwszą niedzielę czerowne, a drugą - żółte, w trzecią
srebrne, a w czwartą - złote.'

[rita100]

O ho, zapomniałam o adwencie , faktycznie trzeba się przygotować na Świeta
Bożego Narodzenia i od dziś już o nich myśleć. Ciekawe z czego robiono ten
wianek ? Poszperam o tym.
O trolejbusach może być ciekawe, skolei ja ich nie pamiętam :)

Po wojnie obiekt został przejęty przez Skarb Państwa RP i przystąpiono do
odbudowy i w 1946 roku tramwaje wyjechały na miasto i było fajnie przez
dwadzieścia lat i nie wiem jaki czort potrafił je usunąć z Olsztyna.
W zajezdni ulokowano w 1967 r zakład komunalny, by w 2001 roku całkowicie
rozebrać obiekt i wybudować na tym miejscu stację benzynową. I tak tramwajowa
remiza została tylko wspomnieniem........ tak zakończył swoje opowiadanie
Pichocki, bo cóz tu dodać - nic.
Wznoszę następny toast za tramwaje moich i nie tylko moich wspomnień.
A jak sobie już trochę popiłam tej goryczy, to dziękuję konduktorom , że
przymykali oko, że my dzieciaki jeżdziliśmy na gapę, by tylko zaoszczędzić 20
gr na cukierka. Mój pamiętny przystanek to Teatr Jaracza.

[Gość: tralala]

Uff, robota zakończona, przynajmniej na dziś, więc szybko (bo to baaardzo
szybka) historia opiszę jak to jeden trolejbus ścigał się drugim. Tego w
żadnych książkach, Rito, nie wyczytasz. To historia, którą przeżył (dzieckiem
będąc)i opowiedział znajomy.
Otóż jechał trolejbusem (chyba 4) na Kolonię Mazurską. Trolejbus z jakiegoś
powodu odjechał z pętli opóźniony i jechał tuż za trolejbusem tej samej linii,
który zgodnie z rozkładem miał jechać za nim. Kierowca (a może to motorniczy?)
opóźnionego trolejbusu postanowił ambitnie wyprzedzić kolegę i założył się z
pasażerami, że tego dokona! A jak to zrobił - otóż rozpędził się ulicą
Kościuszki, po czym zamiast skręcić w stronę ratusza pomknął dalej w dół,
paląki zerwały się z linii elektrycznej, a trolejbus potoczył się siłą rozpędu
w dół ul. Kościuszki (na której wóczas nie był ani korków ani świateł).
Dojechał do ul Niepodległości, kierowca ponownie zaczepił pałąki o druty i
dalej pojechał już planowo w stronę Kolonii Mazurskiej. Oczywiście, kilka
przystanków w centrum miasta ominął, ale pasażerowie nie mieli mu tego za złe.
W końcu to była niezapomniania jazda wyścigowym trolejbusem! Dobrej nocy.

[rita100]

Faktycznie, to było przeżycie i dobrze, że to były dawne czasy, bo w
dzisiejszych to korek murowany :) Jazda niekontrolowana.
Własnie w myślach poszukuje swoje jakies zdarzenie w Olsztynie, ale coś mi się
nie nasuwa.
dobranoc

[rita100]

Ten temat jest najpiękniejszym moim tematem, tu zostawiłam sporo śladów, ten
obiekt był jak na owe czasy najpiękniejszym wypoczynkowym miejscem.
Plaża Miejska i kąpielisko nad Jeziorem Krzywym (Ukiel) powstała w 1928 roku.
Sładały sie na nią drewniane pawilony, hangary, bufety, sezonowa restauracja z
tarasem i parasolkami oraz umywalnie i toalety.
Z piaszczystego brzegu wcinały się pomosty i molo z wieżą dla skoczków oraz
odgrodzone brodziki dla dzieci.
Nieopodal znajdowała sie mała przystań z motorówkami i spacerowymi statkami.
Były dwa statki spacerowe, które zawoziły gości do gospody, ktorych w owych
czasach było dużo. Statki były nazwane : jeden 'Kopernikus', drugi nazwany od
imienia wieloletniego burmistrza i nadburmistrza Olsztyna 'Beliana".
W 1942 roku sporządzono wspaniały plan rozwoju tej plaży, gdzie oprócz plaży
miał powstać stadion, korty tenisowe, place rekreacyjne i lokale gastonomiczne.
Z wiadomych przyczyn do realizacji tego programu nigdy nie doszło.
A co było po II wojnie światowej ?

[Gość: tralala]

Nie uda mi się dziś dłużej posiedzieć na forum, ale wrzucam garść ciekawostek -
nie wiem, czemu 'złoczyńcy i kaci' wyskoczyli tak na boczek - widać los tak
chciał.
Plaża Miejska nad Jeziorem Krzywym, wstyd przyznać, to miejsce dla mnie niemal
zupełnie nieznane. Moim jeziorem jest Kortowskie, napiszę kiedyś o wspaniałym
kocie rybołówcy znad Kortowskiego, i o odcinku Stawki większej niż życie, tam
nakręconej, ale dziś dla Ciebie, Rito, coś o Plaży Miejskiej:
U schyłku roku 1927, kiedy lody skuły Jezioro Krzywe, przystąpiono do budowy
kapieliska miejskiego, które latem 1928r. będzie oddane do użytku i służy
mieszkańcom do dziś.
A skąd nazwa Ukiel?

[rita100]

Tralala, nie wiem - i muszę Ci powiedzieć , że kiedy na forum wymieniali nazwę
Ukiel to nie wiedziałam o co chodzi, nigdy tej nazwy nie znałam, zasze było to
dla mnie jezioro Krzywe. Tą nazwę poznałam dopiero na forum, ale skąd się
wzieła to nie wiem , jest to nazwa niemiecka :)
Nie pamiętasz pewnie dlatego , że rodzice Cię tam nie zabierali, mnie natomiast
co niedzielę tam ciągli :)

Czasy wojenne, plaża została nieznacznie zdewastowana, a już w latach
pięćdziesiątych powrócił statek spacerowy 'Kopernik", póżniej pojawił sie nowy
statek 'Cyranka'.
W latach 50. i 60. plaża cieszyła sie ogromnym powodzeniem. Odwiedzało go nawet
do pięciu tysięcy osób dziennie mimo , że obiekt był płatny, wejściówka
kosztowała cenę biletu tramwajowego, więc nie nie ma co sie dziwić, że tabuny
olsztyniaków z kocami pod ręką i prowiantem wczas rano zajmowali miejsca na
plaży.
W połowie lat 70. powstał pomysł zbudowania na miejscu sypiących się już
obiektów na plaży nowych obiektów jak hotelu i krytego basenu. Kiedy rozebrano
stare obiekty zrezygnowano ze śmiałych planów, jedynie postawiono zjeżdzalnię ,
która miała stanowić wielką atrajkcję tego miejsca. Zbudowano w 1997 całkiem
nowe molo, a mimo wszystko ten obiekt nie powrócił do dawnej świetności.
Nawet w dni gorące nie znajdziemy takich tłumów i facynacji jak w tamtych
czasach. Niestety, inny klimat zawładnął tym obiektem. Brak wykonania świetnego
planu z 1942 roku.
Nieuważasz Tralala, że te plany były doskonałe, przyciągły by ludzi nie tylko w
sezonie, ale i w zimie, ze wszględu na planowany basen kryty. A miejsca jest
napewno dość.
ps. Tralala , ja pamietam dokładnie tą plażę, tam wszystko było doskonałoscią,
każdy skarwek ziemi wykorzystany, te schodki drewniane , te agawy dekoracyjne i
pomosty drewniane na których można było siedzieć i patrzeć na warjujących i
bawiących sie w wodzie ludzi.
Jak masz pracę to się zajmij , ja również mam duzo ciekawostek wyszukanych, ale
czasu przed nami jest duzo.

[rita100]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=708&w=28910748&a=30058864
Tralala, spójrz, jak mozna nie pamiętac tej plaży - ona była cudowna, wszystko
z drewna i ogrodzenia i kratki ozdobne i nawet kwiaty w donicach drewnianych.

[Gość: tralala]

Plaża Miejska była piękna, zadbana, i ludna. Nadal jest ludna, może dlatego
wolę inne, bardziej ciche miejsca. Nawet plaża w Korotwie stała się już zbyt
zaludniona latem. Za to zimą można spokojnie podziwiać odremontowaną przystań.
Nieco przewrotnie wklejam to zdjęcie, bo kto pamięta o plażach w mroźny, zimowy
dzień? Tylko morsy www.uwm.edu.pl/pl/plik/ryc/uwmz007.jpg

[Gość: tralala]

Pierwszy uruchomiony po wojnie tramwaj wyruszył 30 kwietnia 1946 roku, na
trasie Dworzec Główny - Jezioro Długie. Pierwszymi honorowymi pasażerami byli:
prezydent miasta Tadeusz Pałucki, i aktorzy Teatru Miejskiego - Eugenia Śnieżko-
Szafnaglowa i - uwaga, uwaga - Jan Kurnakowicz. 26 maja tego roku wyruszy na
trasę drugi z wyremontowanych wozów, a miesiąc później oddana zostanie do
użytku druga linia: Ratusz - Jakubowo.

[rita100]

I pomysl Tralala, że Elbląg obchodzi 110 rocznicę uruchomienia tramwajów. Czy
im nie zazdrościć. Miasto tak duże i wojewódzkie bez tramwajów.

[Gość: tralala]

Żal, pewnie, że żal tramwajów. Na pociechę powiem, że my za to możemy świętować
stulecie wojewódzkości Olsztyna. W 1905 roku Olsztyn został stolicą rejencji
(odpowiednika województwa).
Może na dwustulecie doczeka się powrotu tramwajów :(

[rita100]

Stulecie wojewódzkości - ale heca, to będą napewno imprezy i będa zjeźdzać
artyści z całej Polski. Tak to powinni być głośnie, 100 lat to kawał czasu.
A co do tamwajów, to one by dawno wróciły tylko , że fundusze , ciagle fundusze
marne. Może ja bym bardziej była za lotniskiem. W dzisiejszych czasach to
jednak chyba byloby bardziej potrzebne. Turystyka to dochodowy interes nawet w
sezonie , a Warmia potrzebuje pracy i pieniedzy.

[rita100]

www.castlesofpoland.com/prusy/olsz_po017_de.htm

[Gość: tralala]

Rada miejska w Olsztynie w 1717 roku uznała, że kat miejski, uposażony trzema
kawałkami gruntu i dwiema łąkami, dającymi furę siana, który posiada mieszkanie
służbowe i czeladników do pomocy 'zasługuje na najwyższą pochwałę z powodu
umiejętności leczenia chorób', dzięki czemu może zastąpić lekarza!
No proszę, czyżby sposób na kryzys w służbie zdrowia?

[rita100]

haha, tak czytałam gdzies , że kaci byli uprzywilejowni i zastępowali czasmi
terepautetów, zwalczaniem czarownic itp, a sami zaczeli leczyć ludzi ;)))

[rita100]

Na miejscu dzisiejszego 'Manhattanu" była daniej Miejska Hala Targowa. Pojawiła
sie ona w latach 50. Przez około 30 lat była symbolem handlu róznego rodzaju.
Był tam kompleks pawilonów drewnianych. Obiekt był zadaszony, a w hali stoiska
na handel , na zewnatrz stoły do ogolnego handlu. Dodakowo przed ścianami stały
przekupki oferujące towar od ręki.
Jeszcze do dziś wielu olsztynian wspomina ta halę z czułością jako relikt tego,
co bezpowrotnie mineło. Właściwie to swoim widokiem przypominał obiekt - slamsy
i nie przynosiłu chluby miastu. Zawsze kojarzył się z brudem , smrodem. Ale
pomimo tego był tam największy ruch, a o miejscu nawet krązyły kawały.
'Jeden męższczyzna mówi do drugiego: "Masz pozdrowienia od Hali. Tamten
pyta; 'Od jakiej Hali ?' Na to pierwszy: 'Targowej' :)
Pod Halą również wróżyły Cyganki. Pod Halą odchodziły niejedne interesiki, tam
sprzedawano wszystko nawet groch z kapustą. Hala ze względu na bezpieczeństwo
została rozebrana w latach 80 i handel odbywał się pod gołym niebem, a 1992
roku rozpoczęto budowę 'Manhattanu' i ja tam byłam i nic takiego nie
zauważyłam. Normalny styl amerykański, luksus,przepych za to ceny już nie z
tamtych lat. Teraz to nie wiem czy czasami ten Manhattan przy innych marketach
nie zbankrutuje.

[rita100]

będzie jutro, może się ociepli ;)))

[rita100]

"Jezioro Ukiel (Krzywe) jest największym olsztyńskim akwenem (381 h). Składa
się z kilku basenów rozdzielonych cieśninami oraz półwyspami. Posiadają one
tradycyjne orginalne nazwy, dziś już niestety nieużywane i zapomniane. Można je
jeszcze znaleź na starych odręcznych mapach z 1946 r i warto przy tej okazji
wspomnieć o nich.
Zatoki noszą nazwy: Zatoka Kopernika, Łabędzia szyja, Pacyfik, Zatoka
Grunwaldzka i Zatoka Miła.
Cieśniny: Czarcie Wrota, Zakręt oraz Lwia Paszcza.
Półwyspy: Korona, Ostry Róg i Orle Gniazdo.
(Tralala, wspomnę przy tym, że klient opowiadał mi o dwóch orłach , które
upatrzyły sobie pewien kamień i tylko na nim przebywały, codziennie w jednym
stałym miejscu, to tak mi sie przypomniało, ale nie pamiętam o jakim miejscu to
mowił)
Nazwa jesiora Ukiel jest nazwą staropruską, wzięta z języka Prusów (auka -
ofiara) Można ją spotkać w dokumencie pochodzącym z roku 1353, gdzie posłużono
się formą "Aucel"
Nie bedę już zanudzać o istnieniu gospody "Seestern" i jej ciekawej histori,
ale musze wspomnieć o atrakcjach turystycznych w tym rejonie. A więc w pobliżu
brzegów tego jeziora znajdują się pozostałości po domniemanych grodziskach
pruskich. Dawne fortyfikacje w postaci rowów z wałami ziemnymi nazywane
jako "Starym Szańcem", który rozpościera się między Uklem a Długim jeziorem."

[Gość: tralala]

Rito - spójrz na to zdjęcie, trochę długo się otwiera, ale warto poczekać.
Prawdziwa magia: Jesienna mgiełka nad jeziorem Ukiel i cisza, cisza jak dziś na
forum. Ja też niestety pomilczę, choć nie barbórkuję, ale ciut pracy mi jeszcze
zostało. Za to jutro nadrobię!
foto.moon.pl/zdjecie.php?id=13211

[rita100]

Cudowne zdjęcie , profesjonalne, jak pisze Jarek Bukowski, trzy dni czekał by
zrobić takie zdjęcie, ale i następne jest piekne. Szkoda tylko , ze dlugo się
ładują.
foto.moon.pl/zdjecie.php?id=13246&PHPSESSID=87adf5e28968202b15bae7ce64978a2d

[rita100]

W pierwszych latach II wojny światowej władze hitlerowskie nakazały pozyskanie
surowców strategicznych dla niemieckiej armii i przemysłu zbrojeniowego. Pod
hasłem "Ofiara narodu dla Rzeszy" do końca wojny masowo konfiskowano przedmioty
z metali szlachetnych bez względu na zabytkowość. Przetapiane miały być m.in.
wszystkie dzwony z brązu. Akcja ta nie omineła również Olsztyna. W 1943 roku
zdemontowano i zdjęto trzydzieści dzwonów stanowiących wyposażenie ratuszowych
kurantów.
Jedno wydarzenie odbiło się szczególnym echem w Olsztynie. ze względu na
wyjątkowy dramat i przebieg.
Opisywany dramat odbył się w kościele św.Jakuba dziś współkatedry.
Jak wynika z relacji dawnych olsztynian, w tym dwóch naocznych świadków
żyjących do dziś w Monachium i Dortmundzie, trudno było przede wszystkim znaleź
kogoś, kto ściągnął by dzwony z wieży tego kościoła.
W końcu zadania podjął sie jeden z miejscowych zakładów budowlanych. Przy
demontażu pomagał były pracownik tego zakładu przebywający akurat na urlopie
marynarz Kriegsmarine. Przebieg samego zdarzenia był bardzo spektaktularny.
Podczas odprawianej w dzień powszedni porannej mszy świętej panujący w kościele
spokój zakłócił nagły hałas. Okazało się, że właśnie zdejmowano dzwon.
Spuszczany dzwon o imieniu św.Jakuba zerwał łańcuch śmiertelnie raniąc
marynarza. Wpadł przez pochodzący z XVIII wieku otwór w stropie do kościoła.
Uszkadzając fragment stropu i posadzkę, rozpadł sie na dwie części.
Zaraz po wypadku marynarz dawał jeszcze znaki życia, lecz był już w stanie
agonii i skonał. Uszkodzony dzwon zabrano na przetopienie. Już wtedy miejscowa
ludnośc uważała grabież kościelnych dzwonów za świętokradztwo, zaś tragiczny
finał ściagania dzwonu jakubowego uznała za karę niebios.

Z Olsztyna zabrano wtenczas żelazny parkan okalający kościół, oprawę metalową
przypominającą kapliczkę pomnika Mikołaja Kopernika sprzed zamku. Jeszcze do
tej pory mozna ją podziwiać na starych widokówkach.

[Gość: tralala]

O, to wiadomo co się stało z obudową popiersia Mikołaja Kopernika! Biedny
astronom - moknie teraz na deszczu. Za to w zimie, jak śnieg popada, ma ładną,
białą czapeczkę.

[rita100]

A tak opisuje swoje uwagi Piechocki:
" W roku 1996 podczas ziedzania zamku rodu von Bergów w Solingen (Nadrenia
Północna Westfalia) niespodziewanie natknąłem się na dzwon z Krolewca. Jak się
okazało, na dzwonnicę tego zamku trafił on ze składowiska w Hamburgu, gdzie
podczas wojny gromadzono dzwony w celu ich przetopienia. Niktóre przetrwały
wojnę i trafiały do parafii na terenie Niemiec Zachodnich. Zachowane dzwony
zostały już w znacznej mierze zidentyfikowane i skatalogowane. Nie jest zatem
wykluczone, że przynajmniej niektóre z nich w przyszlości mogą powrócić na
swoje pierwotne miejsce".
Widzisz Tralala, kiedyś mogą powrócić.

Ale wiesz, teraz to wiem , ze nie wojna zniszczyła te metalowe zabytki, ale
armia zbrojeniowa, sami Niemcy je niszczyli, a póżniej mówią , że zaniedbaliśmy
to czy to - prawda ?

Gustaw Gizewiusz - Pieśni ludu znad Drwęcy

[Gość: tralala]

Czy mi się wydawało, że dziś będę miała więcej czasu? No to się ździebko
pomyliłam. Ale pięć minute dla Gustawa Gizewiusza wykroję - dziś piosenka,
którą można przygotować i odśpiewać jutro:

Z poniedziałku na wtorek
Przywędrował pachołek,
Aj, ej, aj, ej, przywędrował pachołek.

Przywędrował do karczmy
Do nadobnej szękarki,
Aj, ej, aj, ej, do nadobnej szękarki.

Wlej kaczmarko piwa dzban,
Zapłacę ci jako pan,
Aj, ej, aj, ej, zapłacę ci jako pan.

A kataś ty jako pan
Bo na tobie zły sukman,
Aj, ej, aj, ej, bo na tobie zły sukman.

Choć ci na mnie zły sukman,
Ale pieniądze w nim mam,
Aj, ej, aj, ej, ale pieniądze w nim mam.

cdn w poniedziałek :)

[rita100]

śliczne, jakie masz szczęście , że dostęp do takich rarytasków masz, mało
znanych, a przeciez tak cudownych.

[rita100]

Czekając na wtorkowa piosenkę zajme się innym tematem olsztyńskim

"Kasernopolis"
Do roku 1945 Olsztyna miał potoczną nazwę "Kasernopolis", a to dlatego, że
znajdowała się tu siedziba drugiego pod względem wielkości, po krolewieckim,
garnizonu w Prusach wschodniach. Nasze miasto było miasto 'przyfrontowym'.
Kiedy w 1912 roku utworzono w Olsztynie niemiecki 20. Korpus Armiijny prawie
wszystkie kamienice były zasiedlone żołmierzami. Kiedy powołano w Olsztynie
11. Dywizję Piechoty Wehrmachtu uznano, że trzeba wybudować specjalny do tych
celów obiekt. I tak został wybudowany przy alei Wojska Polskiego 37, a
ukończono budowę w 1936. Jak na ówczesne czasy obiekt był monumentalny i
wzbudzał respekt. Od samego początku do dziś służy służbom mundurowym.
Po wojnie mienie przejął Skarb Państwa. W 1950 roku uruchomiono też poliklinikę
dla funkcjonariuszy i ich rodzin. Kompleks budynków przy alei Wojska Polskiego
37 jest siedzibą olsztyńskiej polikliniki najdłużej. Pod koniec lat 80.
rozbudowano placówkę.
Od pewnego czasu w żargonie mieszkańców Olsztyna krążą nazwy dwóch placówek
tego samego obiektu "stara poliklinka" i "nowa poliklinika".

[rita100]

Gmach "starej polikliniki", ma swoje stare tajemnice i ponoć czekają ciągle na
wyjaśnienia.
Jak wynika z relacji dawnego mieszkańca Olsztyna, obecnie mieszkającego w
Duisburgu (Niemcy) montera grupy budowlanej, podaczas naprawy instalacji
elektrycznej jako uziemienia użyto odnalezionej wtedy na strychu metalowej
płyty, pochodzącej ze zburzonego po II wojnie światowej niemieckiego pomnika
plebiscytowego, który znajdował się dwaniej w miejscu dzisiejszego pomnika
Bohaterom Walk o Wyzwolenie Narodowe i Społeczne Warmii i Mazur. Płytę, będącą
emblematem , zakopano na trawniku przed "starą poliklinkią", gdzie
prawdopodobnie tkwi do dziś. Gdyby się zatem odnalazła, byłaby materialną
pozostałoscią po dawnym pomniku."
Prawdopodobnie ta 'stara poliklinika' odegrała najważniejsza rolę w mym życiu
Tralala, tam się urodziłam i tam wydałam pierwszy krzyk . Tam też w wieku 7 lat
dokonali na mnie brutalnej egzekucji na migdałkach :) Wycieli je na żywca,
przywiązując mnie do fotela i takimi ogromniastymi zakręconymi nażyczkami ,
które wkładali do gardła wycieli je. Przeżycie nie do zapomnienia. Ale też
pamiętam z tej poliklinki innych , starsznie poparzonych ludzi, ktorymi się
opiekowano. Tam w samotności umarła moja matka na odziale onkologicznym,
trzymana do końca na morfinie. Ale ona chciała umrzeć w samotności , dlatego
teraz klikam stąd skąd klikam.

Ale Piechocki wspomina o drugim szpitalu na Wojska Polskiego - najpierw
kolejowy dzis miejski i trochę mi zrobił mętlik, a może to chodzi o szpital
miejski ?
Sama już nie wiem.

[Gość: tralala]

Czy to tej operacji wycięcia migdałków dostałaś chociaż solidną porcję lodów?
Tak pocieszano moją kuzynkę, która chyba w podobnym wieku przeszła podobny
zabieg. Kolejne porcje lodów pozwoliły nieco złagodzić przykre przeżycia.
Życie i śmierć - rozumiem, jak ważna jest dla Ciebie poliklinika. Spojrzę na
nią teraz innym okiem. W dzieciństwie mieszkałam na Zatorzu, często bawiłam się
w parku po drugiej stronie ulicy, ale chyba nie do końca wiedziałam co to za
budynek. Pamiętam też za polikliniką resztki starego cmentarza. Nie wiem, czy
został tam jeszcze choć jeden nagrobek.
Szpital Kolejowy za to poznałam dość dobrze. Jedna z moich licealnych koleżanek
chorowała na nerki i tam właśnie co i rusz trafiała na leczenie. A my,
koleżanki, wędrowałyśmy do niej w odwiedziny, na plotki, pocieszanki, z
lekcjami. Wyzdrowiała i mieszka teraz bardzo daleko od Olsztyna.
Ten szpital był już na końcu ulicy Wojska Polskiego, prawie w lesie. Teraz
jest, zdaje się, sprywatyzowaną kliniką położniczą.

[rita100]

Nie zauważyłam tego wpisu wczoraj, cos ukazuje się ze spóżnieniem.
Szpitale to raczej nieprzyjemne obiekty najczęściej ale bardzo ważne dla życia
ludzi. Olsztyn jednak miał dobre wyposażenie, bo przeciez wiadomo , że
stacjonowały tu jednostki wojskowe i takie obiekty były bardzo ważne.
Teraz fajny temat, bo prawie dla dzieci z okazji Mikolaja :)

Stajenki z marcepana
Tradycja robienia szopek w Olsztynie sięga aż XVI wieku. Początkowo szopkę na
Gody, bo tak nazywali na Warmii święta Bożego Narodzenia stawiali w kościele
św. Jakuba rzemiślnicy zrzeszeni w czechach. Szopka co roku była zatem
orginalna. W okresie międzywojennym szopki pojawiały sie też w witrynach
sklepowych i na targowiskach jako towar handlowy. Przy Starym Ratuszu
organizowane były specjalne świąteczne jarmarki.
Szopki dekorujące przeważnie wystawy były sprodukowane i sprowadzane z Niemiec.
W sklepach kolonialnych, piekarskich oraz cukierniczych dominowały wyroby z
kompozycji ciast, marcepana, karmelu, suszonych owoców oraz czekolady. Dzieci
uwielbiały ten okres przedświąteczny, chętnie się gromadziły i brały udział w
różnych odbywających się loteriach prowadzonych przez sklepikarzy. Jak jest
dziś wszyscy wiemy :)

[Gość: tralala]

Pyszne te szopki z marcepana! Czekałam i czekałam na świąteczną atmosferę, żeby
w końcu napisać o jutrzni mazurskiej na Gody. Chyba już można? Dziś
wprowadzenie: 'Chyba najpiękniejszą mazurską tradycją była jutrznia. Jej
przebieg opisał już Max Toeppen w 1866 roku i w takiej postaci jutrznia na
Mazurach cieszyła się ogromną popularnością. W kościołach, a tam, gdzie w
rozległych parafiach nie było kościołów, głównie w wiejskich szkołach, w dzień
Bożego Narodzenia odbywały się jasełka z żywym udziałem miejscowej dziatwy
szkolnej. Karol Małłek zabiegał o utrzymanie starych tradycji mazurskich. Coraz
bardziej zapominaną na niemieckich Mazurach tradycję jutrzni w latach
trzydziestych udało się ponownie na krótko ożywić w okolicach Działdowa.'
(Mazurzy - tradycja i codzienność).
Jutro - fragmenty jutrzni napisanej przez Karola Małłka. Podobno jutrznię też
spisał Michał Kajka, ale tego tekstu nie mam. A czy teraz gdzieś na Mazurach, a
może na Warmii odbywają się jutrznie?

[rita100]

Jutrznia, cos czytałam , przypuszczam , że to świeto o świcie w Wigilie :)
Tak ?
Ta tradycja już chyba zagineła.

[Gość: tralala]

No właśnie niekoniecznie! Choć to tylko moje przypuszczenia. Kilka lat temu
wróciłam z pasterki, trafiłam na jakiś dobry film, posiedziałam do późnej nocy,
a właściwie wczesnego poranka, i kiedy już szłam spać, wyjrzałam przez okno - i
ku swemu niepomiernemu zdziwieniu zobaczyłam rodzinę z dziećmi, wszyscy nieśli
zapalone lampiony i szli w stronę Starego Miasta. Do tej pory zastanawiam się,
czy to znaczy, że być może w kościele ewangelickim jednak jest jutrznia, nie
pasterka. I może ożywają te stare mazurskie teksty? Może w końcu w tym roku to
wybadam i wypytam moją koleżankę, ewangeliczkę?

[rita100]

Wiesz Tralala, to jest dla mnie najciższy temat, bo tu się przeplata wiara
katolicka z ewangielicką i robi mi zamieszanie. Czyli Jutrznia jest po Wigilii ?
I jest ona tylko uznawana przez ewangielików.
Dlatego też możesz spotakć ludzi o świcie z lampionami w Olsztynie, ale w
Krakowie takich nie spotkasz.

[Gość: tralala]

Wolę nie twierdzić, że katolicy na pewno i od zawsze na pasterkę szli o
północy, a ewangelicy wyruszali wczesnym rankiem na jutrznię. Nie wiem, czy nie
zdarzało się tak, że jednak bezpieczniej było iść na mszę nad ranem, a nie w
środku nocy, zwłaszca jeśli ludzie mieszkali w odległych wsiach i musieli iść w
nocy przez las. Takie lampiony może odstraszały wilki? Jak jest teraz w
kościele ewangelickim w Olsztynie, spróbuję podpytać. A od jutra zapraszam na
Małłkową jutrznię.
Ech, jutro wstaję raniutko, jak nie przymierzając na jutrznię, więc się już
pożegnam i dobrej nocy życzę. Deszczyk cały czas siąpi, pogoda usypia jak nic.

[rita100]

dobranoc, ale mamy tu wielokulturowość i o pomyłke nie trudno :)
Popatrz, też coś mam :)
"Z kamnienia na kamnień skowronecek skace,
tak i moje serce, tak i moje serce, zawse we mne płacze.
Ojczulek z mateczką pod ziemną sie skryli,
a mne sieroteckę, a mne sieroteckę, na świecie zostawili".

Tak spiewała Dina Małłek - teraz rozumie tą pieśń, to pieśń 'Jutrzni'
Ale zostawmy to na jutro, bo ciekawy temacik
spokojnych snów

[rita100]

Tralala, zaloże nowy watek , bo temat świateczny jest bardzo obszerny

[tralala33]

Czas dokończyć piosenkę. Pachołek, choć w marnej sukmanie, pieniądze miał i
piwa dostał:

Dziewka piwko toczyła,
Rączka jej się świeciła,
Aj, ej, aj, ej, rączka jej się świeciła.

A od czegoż takiego?
od pierścieńca złotego,
Aj, ej, aj, ej, od pierścieńca złotego.

Pytamze się kaczmarko,
Ty nadobna szękarko,
Aj, ej, aj, ej, ty nadobna szękarko.

Czy to twoja coreczka
Czyli rzędna dzieweczka?
Aj, ej, aj, ej, czyli rzędna dzieweczka.

Nie moja to coreczka,
Ale rzędna dzieweczka,
Aj, ej, aj, ej, ale rzędna dzieweczka.

rzędna = porządna!

[rita100]

Dobrze, że wytłumaczyłas słowo - rzędna, bo bardziej odwrotnie sobie to
tłumaczyłam :)
szękarko - co to może oznaczać - gaduło ? ;)

[tralala33]

Rzewna piosenka na mazurskie Gody:

Gody moje, gody,
Toć moje wesele,
Daj mi pan kolędę,
Kedy się podzieję?

Da mi pan kolędę
I wygna za wrota,
Gdzie ja się podzieję
Uboga sierota?

Idźże dziewczę, idźże,
nie wyrzewniaj sobie,
Nie będzie nikt wiedział
Na służbie o tobie.

Ni ojciec, ni matka,
Ani przyjaciele,
Ni siostra, ni bracia
Bo ich nie masz wcale.

Idźże dziewczę, idźże
Niewyrzewniaj sobie
Będzie Pan Bóg wiedział
Na służbie o tobie.

Boże mój, ach Boże,
Czyjaż ja też teraz
Wyjdę na poleczko,
Zapłaczę ja nieraz.

[rita100]

Zawsze czekam na takie konski, to są unikaty , których nigdzie się nie
znajdzie. Ale rzewna pioseneczka, a jeszcze będzie rzewniejsza śpiewana przez
prawdziwą sierotkę. Ciekawe jaka jest melodia do tego. Czy nie myślą o
nagraniach na mp3 ?

[tralala33]

Co prawda nie ze zbiorów Gustawa Gizewiusza, lecz późniejszych, Jana
Sembrzyckiego, ale że w niedzielę rzecz się dzieje, to posłuchajmy tej
Legiendy:

A w niedzielę po onziedzie
Sed Pan Jezus po tym świecie
I sedci ci on srodkiem drogo
I natrafiuł dziewkę z wodo.

Stój, dziewecko, daj mi wody,
Twem dusyckom do ochłody!
- A tać woda nie jest cysta,
napadało z drzewa liscia.
- A cyzci jej nie cysciła?
Siedem synów w nij straciła!

I uznała, ze to sam Bóg,
Upadła mu krzyzem do nóg.
Wstań, dziewecko, nie lękaj się!
Idź do kościoła, spowiadaj się!

Do kościoła wstępowała,
Siedem sązni ziemia drzała.
Tak długo się spowiadała,
Az się tez w proch rozsypała.

Same dzwony zadzowniły,
Ołtarze się wykrenciły.
-Wez, ty Piotrze, wez ty kluce,
-Wez, ty Pawle, wpusc duse,
A tij jednij nie wypuscaj,
Co zabziła ojca, matkę!

- Jescemci ich nie zabziła,
Dopierom się zamierzyła!
-Gorse twoje zamnierzenie,
Nizli cyje uderzenie!

(Bukarty, pow. niborski)

[rita100]

www.silk.net/RelEd/graphics/2-aw.gif
Tralala, jaki śliczny wiersz, kocham sie w takiej poezji i w folklorze. Bardzo
Ci dziękuje . Jęsli kiedyś sie sptkanmy to stawiam szampana, poznaje to co
nigdy bym nie poznała. Tyle wierszy przeczytałam, ale jednak te sa
najcenniejsze, bo maja swoją historę i ducha regionu.

[rita100]

Tralala, chciałabym z Tobą o czymś porozmawiać. Problem taki luźny. Otóż,
wiem , bo czytałam na pewnej stronce, że odkrywająca się twórczość warmińsko-
mazurska nie powinna być używana do zabaw, do radosnego spędzenia czasu tylko
czczona i podchodzić trzeba do niej z pokorą. Czy Ty też tak myślisz ?
Bo ja mam odmienne zdanie, widząc jak swoim folklorem bawią się Ślązacy,
uważam , że i nasze utwory nie są gorsze, że przez zabawę można się uczyć i je
upamiętniać. Przykład wiersza o flasece jednej i drugiej, kiedy recytuję wiersz
podając flasecki to naprawdę nie widze nic w tym złego, a tylko propagowanie
tej gwary i powiedzenie, że jest coś fajnego o czym nie słyszał i sprawiam tym
wierszem radość ludzi, bo sie uśmiechają.
Powiedz mi, czy nie nadużywam tego co jest bardzo cenne i chronione ściśle. W
ogóle czy wypada ?
Ważne to dla mnie , bo jak bedzie karnawał, chciałam wydobyć z niej , z tej
gwary własnie radość dla ludzi.
Jak myślisz ? Napisz jak uważasz i jak to widzisz, bym nie popełniła gafy.

[rita100]

Ale gdyby to było niewygodne pytanie to nie przejmuj się, nie odpowiadaj.

[tralala33]

Nie wiem, czy powinnam coś mówić, bo jak spojrzę w dowód i miejsce urodzenia,
to wygląda na to, żem wielkopolska pyra. A przecież poznaniacy tak wspaniale
ożywili tradycję św. Marcina - mają paradę, św. Marcina na białym koniu, i
rogale świętomarcińskie. Okazji do smutku i zadumy mamy aż nadto, choćby
dzisiaj. Z tych wierszy a przed wszystkim z tych bajek, które nam przypominasz
wynika, że Warmiacy i Mazurzy mieli świetne poczucie humoru, więc gdziekolwiek
teraz mieszkają, chyba się nie obrażą, jeśli ktoś się uśmiechnie :)

[tralala33]

Śmiech i radość nie są świadectwem braku szacunku. Za to napewno jest nim
niepamięć.

[rita100]

Tak też myślę Tralala, mając pod reką tak wspaniałą gwarę , zapomnianą już to
tylko po przez zbawę możemy ją propagować. Oczywiście nie mylić sobie z
wyśmiewaniem. Tak samo jak te domki bojarskie Białegostoku, z nich nikt sie nie
wyśmiewa tylko ukazuje sie jego piękno. Ale heca , to Ty 'pyra', a ja prawie
krakowianka taka jedna, a zajmujemy się folklorem warmińskim ;))))- aż nie
wierzę , to niesamowite. Ale przyznam , że jesteś sercem Warmianką i ja już
też. Dzieki, jeśli to będzie na internecie , to to nie zaniknie i nie zginie.

[tralala33]

Znów piosenka nie ze zbiorów Gustawa Gizewiusza, i nawet nie mazurska, ale jak
naj bardziej warmińska. Tak sobie pomyślałam, że może się komuś niedługo
przyda :-)
Oracja placmistrza z warmińskiego wesela:

Prosza panów muzykantów,
By wama trąby nie brzmiały!
Panów przydanów i panny przydanki,
By wama nóżki nie drgały!
Tylko byśta moi mowy psilnie słuchali.
Panno brutko pożegnaj już łojców progi
I matczyne jizby, chlewy i stogi:
Żegnajta też garki, łuszki i mniski,
Już was ziancy myć nie będzie,
Bo się dziś waju pozbędzie;
Już przeminęły te chwile
Kiedyśmy pospołu latały,
I w bziałym psiasku grzebały.
A jakem trocha podrośli,
Do karczemki pośli.
Bok łobok na stołuszkach siadali,
Rączki na szyje zakładali,
Teraz się rozstać musiwa.
Bywat ji!

[rita100]

haha, właśnie w piatek przyjeżdzają przyszli teściowie, to może im zaspiewam,
tylko , że oni z Kaszub .

[rita100]

www.luteranie.pl/diec.mazurska/pl/biuletyn/msgwarymazur.htm
Może się kiedyś przydać :)

[rita100]

Muszę zdobyc jakieś książki o folklorze, moze na Allegro ?

[wardog1]

Rito droga
na wstępie życzę ci dużo szczęścia i zdrowia w nowym roku!
A teraz HELP!!! Szukam od paru dni Twego opisu obfitego obiadu
związanego z kiermaszem wsi warmińskiej.
Ten objad trwał od po kościele do wieczora, i składał się z wielu dań.
Byłbym Ci bardzo wdzięczny za linka do tej strony.
moze być tu lub napisz na [e-mail]
Wielkie dzięki już na zaś.
Z poszanowaniem wardog1.

[rita100]

Witaj Wardog, to miłe, że tradycja nie umiera i nie umrze mając Tralala i
Ciebie. Musisz troszeczkę poczekać , bo trochę w/g zwyczaju odwiecznego w tym
czasie pobalangowałam, a teraz jeszcze mam rozliczenie roczne i cięzko mi się
pozbierać. Pomalutku dochodzę do siebie i postaramy się z Tralalalą Ci pomóc.
pozdrawiam i Ciebie i oczywiście moją Tralalę :)

[wardog1]

Zdrówko, nie rób sobie stresu, to ma czas.
A jednak dziękuję że tak szybko znalazłaś czas, odpowiedzieć :)

[tralala33]

Ktoś tu widzę głodny, a głodnego nakarmić trzeba! Już podaję warmiński obiad
kiermasowy:
Jadłospis na kiermasowy obiad (za W. Barczewski, Kiermasy na Warmii):
Przynoszą pierwszą potrawę: rzadki ryż z kurą, przyprawiony muszkatowym
kwiatem, pietruszką, kolabrą, marchwią i pachnącą kubebą, do tego chleba
sitnego. Przy drugiej strawie zwanej słodka skopoziną z selerią, cebulą,
pietruszką i z nieuniknioną kubebą, do niej ziemniaki – rozpoczyna się już
żwawa rozmowa.
Idzie trzecia potrawa.
-Weźta no sia do ty czárniny z pszannymi kluskami. To buł zawdy mój nájlepszy
grycht (potrawa) – a jeka słociuchna, gwáłt w ni cukru i śwaczk, a mało
majráranu, kaneli, gwoździków, a i trocha cybuli i łoctu, a cąbru to już wcale
w nia nie włożyły, bo niektórzy nie lubzią z cąbrem, mózią, że za łostra, że za
duży zapach.
Tymczasem przynoszą czwartą strawę; ‘rantowną psieczonkę’ dobrze zaprawioną
cebulą i solą, do niej nieunikniony chrzan i kartofle.
Następuje piąte i szóste podanie: pieczone gęsi z cebulą, majránem, jabłuszkami
tęgo natkane i prosiaczki także gustownie nadziane wątróbką z cebulą, pieprzem
pachnącym i ostrym, jajeczkiem i tartą cółtą (bułką). Do tego prażona kapusta i
na życzenie chleb gruby, dalej zaprawiane wiśnie, ogórki, borówki, itd. Nawet
musztardy (mustryku) nie zabrakło.
I tak tedy następuje siódmy i ostatni grycht: gęsty ryż lub gryz, kasza albo
krupy gotowane w mleku, z kanelą, przesłodzone miodem, słodkimi migdałami i
koryntami.
A przed deserem miały być jeszcze ryby - szczupaki ze Skandy i łokońki i
płocicki z bartążkowego jeziora, ale już nikt nie miał na nie miejsca w
żołądku.

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=64&w=26972910&a=28288241

Smacznego! A przy okazji - szczęścia, zdrowia, zdrowia i jeszcze raz zdrowia w
Nowym Roku, i wszelkiej pomyśloności życzę.

[rita100]

Wardog, powinien być juz uszczęśliwiony, bo chyba o to chodziło. Tralala,
jesteś niezawodna w tym temacie i niezastąpiona. Ja zacznę pomału przeglądać
wszystkie te wpisy od nowa, bo trochę się pogubiłam w nich :)
Jest to ogromna wiedza o przeszlości Warmii i Mazur.

[rita100]

miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,3092347.html
Starostwo powiatowe w Olsztynie przygotowuje niezwykłą książkę kucharską. Będą
w niej przepisy z przedwojennych warmińskich "kochbuchów" i receptury
podarowane przez Ukraińców i Wilniuków, których na Warmię przygnała powojenna
zawierucha

Warmińskie przepisy będą pochodziły z książek kucharskich podarowanych przez
byłych mieszkańców powiatu olsztyńskiego, z którymi starosta od kilku lat
regularnie się spotyka. - Dostaliśmy trzy takie książki - mówi Andrzej
Szeniawski, sekretarz olsztyńskiego starostwa. - Teraz pracują nad nimi
tłumacze, bo nawet znającym niemiecki niełatwo byłoby dziś ugotować coś według
tych przepisów.

W biurze promocji obejrzeliśmy jedną z takich książek - kopię "Kochbucha"
wydanego w 1930 roku w Królewcu, najprawdopodobniej dla uczniów szkoły
kucharskiej. Książka drukowana jest niemieckim gotykiem, ma 272 strony. Oprócz
przepisów są w niej wskazówki, jak porcjować świnie, byki, cielęta i barany.
Przy kilku przepisach są odręczne dopiski przedwojennego kucharza.

Andrzej Szeniawski: Chcemy, by przedwojenne warmińskie przepisy stanowiły trzon
przygotowywanej książki kucharskiej, która ma pokazywać kuchnię warmińską. A
ponieważ po wojnie na Warmię trafili Ukraińcy, Wilniuki i mieszkańcy centralnej
Polski, wykorzystamy także ich przepisy.

Starostwo chce, by książka o regionalnej kuchni - na jej wydanie potrzeba ok.
20 tys. zł - wpisywała się w budowanie tożsamości warmińskiej. - Warmia ma
bogatą tradycję i kulturę, której nie należy się wstydzić - mówi Szeniwski. -
Dlatego m.in. zaangażowaliśmy się w projekt odnawiania kapliczek warmińskich. "

Tralala, ja jestem zaskoczona , że jednak coś się dzieje i co chwilę znajdujemy
wzmianki o utrwalaniu tradycji. W dobrą droge idziemy :)

[tralala33]

Z dzisiejszego wydania GW coś o Warminkach:
Warminki, czyli drewniane laleczki, mają na sobie suknie i czepki wzorowane na
rysunkach z XVIII wieku. - Są ekologiczne, pomalowane farbą do zabawek,
bezpieczne dla dzieci, bo zrobione z jednego klocka, więc nie można nic
oderwać. Sukienki mają kolorowe, choć najbardziej charakterystyczna dla Warmii
jest czerwień, jako że było to księstwo biskupie. Teraz myślę, jakby tu zrobić
chłopaka w kapeluszu... - opowiada Teresa Tarnacka.

Nowa pamiątka odniosła już pierwszy sukces komercyjny. - Latem sprzedawaliśmy
ją na lidzbarskim zamku i bardzo dobrze nam szło. Jej cena zależy od wielkości
i wynosi od 7 do 15 zł. Z jakiegoś powodu turyści najchętniej kupowali te po 9
zł - opowiada Tarnacka.

miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,3095654.html

[rita100]

"Jest Warmiaczką z zasiedzenia, przyjechała na te tereny w 1958 roku. - Dużo
zawdzięczam Warmii, a trzeba pielęgnować grzędę, na której się siedzi - śmieje
się Teresa Tarnacka."

Ładny wstęp jest napisany - zasiedziana i pokochała Warmię.
A Warmniaki z drewna, czy zauważyłas , że gdyby im zmienić usta podobne by były
do Bab Pruskich ? Pisza , że do tej Warmiaczki pasuje pluszowy klobuczek :)
Ja to bym jeszcze napisała na tych drewnianych Warmnikach - nazwę miejscowości,
by kazdy jednak wiedział po czasie skąd ma. Pomysł dobry, prosty i wiem , że
wdrewnie kochają się Niemcy, bo w Wielicze jest pan , ktory produkuje drewniane
dawne koniki na biegunach na zamówienie z Niemiec. Trzeba nad tym chlopakiem
pomysleć, pomyśle, pomyslimy do jutra :) Cos wymyslimy - poszperam w swoich
zwojach :)))Najlepiej to przypomniec sobie inne pamiatki z innych regionów.
Ale już mi wpadło do głowy , że być może chłopak powinien byc z rybą ?

[rita100]

Wiesz, Tralala, nie mam dziś weny do pisania, ale , bardzo podobają mi sie te
Warmniki - ze względu na prostotę. Niektórzy chcieli by stworzyć na Warmii
zachód, ale niestety wolę osobiście tradycję cenić.

[tralala33]

A ja myślę, że coraz więcej ludzi zadomawia się na Warmii i Mazurach, i zaczyna
rozumieć istotę tradycji. He, he, ja za to zapomniałam o tym, iż
'Mieszkaniec Prus Wschodnich z serca i ducha
Do Wniebowstąpienia nie zdejmie kożucha,
a jeśli mu jeszcze większa mądrość dana
Włoży go z powrotem na świętego Jana.'
No i złapało mnie przeziębienie :( Zima choć nie mroźna, to śnieżna, więc
trzymajmy się ciepło.

[rita100]

He, he, skąd masz te cudeńka wierszykowe i te porzekadła. Mnie się zródła
wyczerpały ksiązkowe :)
dobranoc, już kolejka do klawiaturki u mnie

[rita100]

I jak tam z przeziębieniem Tralala ? U nas strasznie cięzki jest snieg,
niestety łamie krzewy . Jak słyszałam , to nawet potrafią sie dachy załamywac
od tego ciężaru. A dziś szklaneczka na jezdniach i na chodnikach.

[tralala33]

Okropnie - dobrze, że tu mogę pisać, a nie muszę mówić, bo z gardła wychodzi mi
tylko takie krakanie. Jak mnie jeszcze czarne piórka porosną, to razem z moimi
czarnymi kotami stworzę iście czarowny tercet.

[rita100]

To masz klopot tylko z mówieniem :) Gardło też musi odpocząć , a duzo mowisz w
pracy ? Mój kot to strasznie sie potrafi wydzierać, zrobił się taki wazny , ze
nie wolno go dotknąć. To kuruj sie syropkami i oszczędzaj się w mówieniu :)

[tralala33]

Niestety w pracy cały czas muszę mowić, i to ładnie, głośno i wyraźnie. he, he,
dziś mi nie za bardzo wychodziło. No to uciekam się inhalować, żeby jakoś do
weekendu dociągnąć. Miłej, spokojnej nocy.

[rita100]

jeszcze to :)
"Naprzód rosół z nudlami, potam groch z marchsió, i bratklopsami o dali łuż
różniste mniaso z kartoflami. Smakowite zółsty jak ech to som eszcze nie jod.
I wszystko to przy występach muzykontów zespołu regionalnego "Warmia" ze
przytańcówką i potupajem. Jek am nazo przyśli, na stołach łuż stojeli nowe
talyrze i goróńce jydzanie. Kożdan sia dziwował i na kuchy i na torty. A mnie
nolepsi do gorzołeczki ryby smakowali."
wpis Ed

[rita100]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=64&w=33148805&a=34365279
Tutaj zamieszczę wątek świąteczny, żeby został na pamiatkę nastepnego roku.

[rita100]

Ale jutro zajmę sie już Olsztynem Piechockiego. Skończyłam remanet i napisałam
wiele pism, które czekały na wydrukowanie. Trochę pracy na przełomie roku
miałam.

[rita100]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=708&w=34012464&a=34022598
Popatrz sie Tralala, jak św. Jakub ma śniezną czapeczkę ?
Czy to czasmi nie mocherowy berecik ? ( żartuję );)

[tralala33]

Święty Jakub chyba by się nie pogniewał o moherowy berecik. A przed dawną
Szkołą Podstawową nr 14 (teraz gimnazjum) stało sobie popiersie Karola
Świerczewskiego. Głowa ogromna i zupełnie łysa, stąd też nazywano go Kojakiem,
a szkołę 'kodżakówką'. Zimą za to, jak śnieg popadał, to Karolek miał na głowie
piuskę:) Ciekawe dokąd trafił ten pomnik?

[rita100]

Oj , w zimie świat wygląda inaczej i ubiera nam pomniki :)
A teraz popatrz jakie mamy świetne żródełko wiedzy, sa tam nawet nam nieznane
teksty, dopiero to oglądam ogólnie , a już jestem zauroczona stronką.
www.olsztyn-pamiatki.pl/

[rita100]

dobranoc Tralala, kuruj gardełko , już muszę lecieć :)

[rita100]

Piechocki pisze, że przedwojenny Olsztyn był miejscowością turystyczną.
Świadczy o tym zawrotna liczba, bo około 2tys starych pocztówek oraz stosunkowo
duża liczka hoteli i pensjonatów (18), miejsc rozrywek i uciechy dla
podniebienia - restauracje (48) oraz kawiarnie (10).
Do najbardziej znanych i renomowanych była 'Kawiarnia Zamkowa' (Schloss-Cafe).
Znajdowała się przy dawnej ul.Zappelinstrasse 15, mająca nieco inny bieg niż
obecnie ulica 11 Listopada. Hehe, może znajdę jeszcze taką widokówkę starą,
gdzies taka stronka była z tymi widokówkami, musze pogrzebać w linkach.
Ta przedwojenna kawiarnia wyrózniała sie surowum i interesującym kształtem
budynku wybudowanego w latach 1905-10. Budowla wyrózniała się od innych
charakterystycznymi wieżyczkami oraz na połaci dachowej widniały trójkątne
szczyty. Kamienica należała do kupca Augusta Herrgotta.
Kawiarnia ta posiadała i sale konsumpcyjne i koncertowe i taneczne. Jak widzisz
Tralala dbano o turystów i zaspokajano i dusze i żółądki i oczy. Trzy
najważniejsze pokarmy dla turystów :) Jak pisze dalej Piechocki ta własnie
kawiarnia była reklamowana jako styl wiedeński gdzie królowała muzyka i taniec.
Była to najelegentsza kawiarnia Olsztyna. Działała ona do czasu wkroczenia
odziałów Armii Czerwonej 1945 roku. Padła ona pastwą płomieni, a po II wojnie
światowej nikt już nie był zainteresowany jej odbudową i ponoć w tym miejscu do
dzisiaj jest niezabudowany teren na którym jest skwer.

[rita100]

Ponieważ Tralala stwarzamy wirtualny nasz Olsztyn, to mi się już same wybijają
literki na klawiaturze, że ja to bym zaraz postawiła tam nie pomnik, ale jakiś
upamiętniający głaz i informację , że jednak w tym właśnie miejcu przed wojną
bawiła sie cała Europa w rytm tańca wiedeńskiego, może nawet zamieściła zdjecie
tej Kawiarni Zakowej, której do dziś żadna inna nie dorówna.
Nie mogę sobie skojarzyć tego dzisiejszego skweru.

[tralala33]

A to ci zagadka - gdzie dokładnie była Kawiarnia Zamkowa. Nazwa ulicy zmieniła
się, i to dwukrotnie, po przecież po wojnie to była ul. 22 lipca, a teraz 11
listopada, a jedyny długo niezabudowany plac był niedaleko Ratusza. Niestety,
od kilku lat straszy tam kolejny wrzód na oku, czyli tak zwana czarna trumna,
nagrobek lub czarna perła. Paskuda co najmniej o jedno piętro za wysoka,
oklejona czymś czarnym, niby marmur ale bardziej jak lastriko. Jeśli to tam
była Kawiarnia Zamkowa, to zamiast pamiątkowego kamienia doczekała się
nagrobka! Ale warto by było sprawdzić numerację - może ta w przeciwieństwie do
nazwy ulicy nie uległa zmianie?

[rita100]

Nie, Tralala, Piechocki w następnym rozdziale opisuje Inkę, o której mówisz,
ale to jutro ;))))
Gdzieś jest ten skwer pusty.

[tralala33]

Nie, nie, Inka jest na przeciwnym końcu tej ulicy, bliżej Starego Miasta, nawet
nie wiem, czy przypisana jest do ul. 11 listopada, czy też nie. A tą paskudę
czarną wystawiono zaledwie parę lat temu, być może zanim Piechocki napisał
Olsztyn magiczny. Może gdzieś wypatrzę zdjęcie, choć szczerze mam nadzieję, że
nikt specjalnie tego 'cudu' archtektury nie fotografował.

[tralala33]

O to jest ten ohydnik w całej okazałości
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=2&ido=46&idz=2074
a na tym zdjęciu widać, jak psuje widok na Ratusz od strony Starego Miasta.
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=2&ido=46&idz=2115
Co nie znaczy, że właśnie na tym placu stała niegdyś Kawiarnia Zamkowa?

[rita100]

www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=2&ido=46&idz=2115
Ohyda, straszna ohyda, że też nie przybędą tam ci z Klewek i bombeczki nie
podłożą - to wstydla dla Olsztyna taka bydowla - a architekt powinien dostać
naganę i po starej tradycji z tobolkiem wysłany z Olsztyna.
To gdziez ten ekskluzywny piękny lokal - sama zobacz, nawet pisze , że lokale
są do wynajęcia, bo nikt tam pewno nie chce przebywać. Oj, dobrze, że Piechocki
tego niewidzi i tak łagodnie krytykuje niektóre pomysły architektoniczne.
Teraz szukam starych zdjęć w linkach , ale to potrwa. Może znajdę na jakiejś
widokówce tą starą Kawiarnie zamkową.

[rita100]

www.castlesofpoland.com/prusy/olsz_po064_de.htm
W tych pocztówkach musimy szukać

[rita100]

www.castlesofpoland.com/prusy/olsz_po033_de.htm
Popatrz sie Tralala jaki Olsztyn był piekny z tymi wszystkimi skąponowanymi
kamienicami i tramwajem i jaki spokój i harmonia panuje. To powinni widzieć
przed oczami architekci i samorząd olsztyński

[tralala33]

Tu jest Zeppelinstrasse.
www.castlesofpoland.com/prusy/olsz_po033_de.htm
Może Kawiarnia Zamkowa to ten duży budynek po lewej stronie, z samego przodu?
Na parterze ma duże okna, szkoda tylko, że napisu nie da się odczytać. A z
opisu: 'Ta przedwojenna kawiarnia wyrózniała sie surowum i interesującym
kształtem budynku wybudowanego w latach 1905-10. Budowla wyrózniała się od
innych charakterystycznymi wieżyczkami oraz na połaci dachowej widniały
trójkątne szczyty.' - surowa jest, trójkątne szczyty - no, przynajmniej jeden
widać, ale gdzie te wieżyczki? Mniej więcej w tym miejscu jest teraz Inka, choć
bardziej cofnięta od ulicy.
Za to czarna paskuda została wybudowana tam, gdzie na odległym końcu ulicy, pod
Ratuszem widać taką kremowo-żółtą kamienicę. Nie jest to chyba Kawiarnia
Zamkowa?

[rita100]

Może być ten budynek, ale jestem tak zakopana w tych zdjeciach , że teraz
bardziej je podziwiam i rozumie Piechockiego.
A popatrz tu, jakie piekne ogrodki są przy cudownych kamienicach - w całej
okazałości :)
www.castlesofpoland.com/prusy/olsz_po037_de.htm
ale świetna stronka

[rita100]

www.castlesofpoland.com/prusy/olsz_po040_de.htm
Tralala, a co to jest ?

[tralala33]

Kościół parafialny pw Najświętszego Serca Pana Jezusa przy obecnej ul
Kopernika, od paru lat wpisany na listę zabytków (nie wiem, czy nie w stulecie
powstania - a zbudowany został w latach 1901-1903 ze składek polskich
Warmiaków), od paru miesięcy pięknie podświetlony nocą.

[rita100]

Kościół Najświętszego Serca Jezusowego zbudowany 1901-1903. Nad portalem
znajduje się piękna mozaika, wykonana 1008 roku. Całośc otacza łaciński napis:"
Połóż mnie jako znak na twoim sercu" Autorem mozaiki jest malarz z Królewca,
który podpisał się jako Gostek.

To ten kościół, cudowny - brak mi juz słów pochwalnych :)

To może zejdźmy na ziemię i zobaczmy jeszcze raz dzisiejsza ohydę
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=2&ido=46&idz=2115
Tak spaskudzić miasto

[tralala33]

W 1908 roku, dziewiąteczka zamieniła się z zerem, ale to nic, ważne, że mozaika
jest i można ją nadal podziwiać. Jutro postaram się dopisać historię powstania
tego kościoła, bo ciekawa. Teraz zmykam lekować swoje przeziębienie. Dobrej
nocy, Rito.

[rita100]

Tośmy wczoraj powertowali pocztówki olsztyńskie.
A dalej Piechocki pisze, że w latach późniejszych powojennych zaczeły rozkwitać
lokale gastronomiczne. Były lokale eleganckie jak "Staromiejska", "Andromeda",
czy "Parkowa". Restauracje jak "Nowoczesna", "Kolorowa" czy "Pod Żaglami" jak i
spelunki typu "Pod Koniem", "Zgoda" czy też "Tramp".
A że to były lokale uspołecznione to wyobrażamy sobie jak one wyglądały
szczegolnie w czasach przywiązywania łyżek i misek metalowych do blatu stołu :)
Nie byłam w żadnej z tych kawiarnorestauracji, ponieważ na Dworcu Autobusowym
przy ul. Samulowskiego był spelunkowy bufet i zaspakajał potrzeby
potrzebujących.
Ale Tralala, jak grzebię w pamięci to przypomina mi się coś co wcześniej nie
pamiętałam, a mianowicie kiedyś w Olsztynie była piękna i pełna ludzi cudowna
kawiarnia.
Piszę co mi pamięć mówi, bo sięgam głeboko w pamięć. Była ona chyba przy ul.
Partyzantów w ogródku, za drewnianymi ciekawymi parkanami, na wolnym powietrzu
i było tam dużo dekoracji roślinnej. W wyjątkowych , światecznych okazjach
chyba tam bywaliśmy z rodziną.
Ale nie mogę sobie tego dokładnie przypomnieć , jedynie to , ze była urocza i
już takiego stylu kawiarni nigdzie nie spotkałam. Może później zmieniła swój
charakter, ale wtenczas widziałam ją cudowną.
To był przerywnik, a dalej Piechocki pisze , ze w latach 1965-66 wybudowano do
Olsztyniaków przy ulNowowiejskiej kawiarnię "Inkę" z betonu, stali i szkła coś
na wzór paczki papierosów. Widzę ten budynek własnie na zdjeciu i przypomina mi
to budynki stawiane w całej Polsce tego typu. Kto był w Krynicy Górskiej, to
podobny budynek z kawiarnią i restaurauracją tam się wznosi a nazywa
się "Hawana". Patrzę na to zdjecie i się zastanawiam czy olsztyńska Inka to
krynicka Hawana, czy na odwrót, tak są identyczne. Takie obiekty miały ogromne
wzięcie i swoją klientelę owego czasu, ale w latach siedemdziesiątych
przeistaczyła się Inka w spelunkę, knajpę i dobra renoma prysła. No i cóż było
zrobić z tą spelunką ? Władze Olsztyna stwierdziły , ze najlepiej ją zniszczyć,
zburzyć i postawić nowy, nowoczesny obiekt o architekturze światowej. Tak więc
w 1991 roku Inka została zamknięta i pogrzebana w przeszłości a w 1999 roku
powstała nowa Inka już jako super archiktoniczny obiekt handlowy tuż przy
Wysokiej Bramie.

[rita100]

Wydaje mi sie Tralala, ze wyręczam mysli Piechockiego. Piechocki nie mógł
przeciez napisać prawdziwych swoich myśli, odebrali by za krytykę, ale Ci co
pamietają stary Olsztyn wiedzą swoje i on też napewno wiedział.
Teraz tylko można pisać fantastyczne opowiadania typu : "Rozmowa starej
Wysokiej Bramy z arcy nowoczesną Inką" i sobie trochę pofolgować
wyobraźnią ;))))
Ja myślę , ze gdyby 'Wysoka Brama' miała oczy to popłynąłby strumień łez.



------------
No i tak ta Rita przisz'ła, wzieła głoske i mówi: Wypijem z przyjacielem - i
trąciła - nie dobrze by było nie wypić. Jek wypiła, zaroz padła ;)))

[tralala33]

Oj nie wiem, jeśłi ta kawiarnia był przy ulicy Partyzantów (między ulicą a
torami), to może była to Stokrotka, a wówczas rzeczywiście trzeba przyznać, że
przeszła nieciekawą metamorfozę. W latach siedemdziesiątych była to pijalnia
piwa i choć położona między miejską i wojewódzką komendą milicji, to widać
najciemniej pod latarnią - awantur tam nie brakowało. O tym, co się tam
wyrabiało opowiadał nam czasem nas nauczyciel fizyki w podstawówce(super,
hiper, i w ogóle nasz najlepszy nauczyciel!), który miał nieszczęście mieszkać
w domu obok Stokrotki. Odetchnął z ulgą, kiedy przeprowadził się na drugi
koniec miasta. Ale może ta bajkowa kawiarnia była zupełnie gdzieś indziej?

[tralala33]

Przebudowę Inki obserwowałam najpierw z sympatią, bo ten stary klocek nie mógł
się podobać. zaczęło się nawet nieźle - od strony ul. Nowowiejskiego, coś na
kształt starych kamienic. Ale kiedy od frontu doczepiono tę gigantyczną,
blaszaną konserwę - zamarłam ze zgrozy. Uwaga, uwaga - ten sam archtekt miał w
planach zaprojektowanie czegoś na drugim końcu ulicy, przy skrzyżowaniu Pl
Jedności Słowiańskiej i Pieniężnego, tam gdzie teraz straszy pusty plac ze
strzeżonym parkingiem. W tej sytuacji grozi mi nawrót katatonii :(((

[rita100]

Faktycznie , pewnie to chodzi o Stokrotkę, bo to miejsce własnie kojarzę.
Na poczatku pewnie miała inny charakter a wraz z nowa klientelą piwną, poszła
w drugą stronę. Czyli ta Inka, to niezbyt dobry pomysł, no ale jest .
Tralala, czekam na dzieciaki i jestem strasznie zdenerwowana , bo jest późno ,
a ich jeszcze nie ma, tymbardziej , ze o 5.00 odwożę chlopaka na Dworzec, a ich
nie ma. Idę dzwonić, a siedzę jak na szpilkach.

[tralala33]

Rozumiem, takie czekanie jest okropne, zwłaszcza jak zacznie działać
wyobraźnia. No, mam nadzieję, że zaraz zapukają do drzwi i zdziwią, że jesteś
zdenerwowana. O 5 rano - co za barbarzyńska godzina. To może lepiej wcale nie
kłaść się spać?

[tralala33]

Obawiam się, że przemiesza mi się historia kościoła z knajpkami, ale cóż
począć :( Niech i coś dla ducha i dla ciała będzie.

O historii powstania kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa pisze w swojej
najnowszej książce ‘Architektura i urbanistyka Olsztyna’, Andrzej Rzempołuch:
W 1898 roku proboszcz od św. Jakuba, ks. Józef Teschner napisał odezwę do
Warmiaków: ‘Katolicy olsztyńscy jakoby w rozproszeniu żyją, bo posiadłości
poprzechodziły przeważnie w ręce innowierców, a wyżsi urzędnicy w rzadkich
przypadkach tylko są katolikami. Ludność katolicka jest bez wpływu i składa się
po większej części z ubogich. ... Tak więc, jeżeli pomoc nie nadejdzie,
wtenczas będzie Olsztyn utracony dla katolickiej Warmii. Dla tego błagam,
kochani bracia, kochane siostry warmijskie, dopomóżcie nam! Chodzi o to, ażeby
wystawić świątynią Najsłodszemu Sercu Jezusowemu i św. Rodzinie na pożytek
dusz, które w największem niebezpieczeństwie utracenia wiary Ojców.’

Zbiórkę na budowę kościoła rozpoczął poprzedni księdza Teschnera, dziekan
August Karau. W 1895 powołano pod jego przewodnictwem Komitet Budowy; tempo i
skutek olsztyńskich katolików do dziś są przedmiotem podziwu. Olsztyniaków,
którzy opodatkowali się na rzecz budowy kościoła, wspomogli wierni i księża z
całej diecezji. 10 czrewca 1901 roku rozpoczęto prace ziemne; po niespełna pół
roku stały już mury korpusu i prezbiterium. W latach 1901-1903 wydano na budowę
świątyni 448 000 marek.

Przedsięwzięcie o skali dotychczas w Olsztynie niespotykanej realizowano
własnymi siłami. Cegły konstrukcyjnej dostarczyły olsztyńskie cegielnie Ottona
Naujacka i Maksa Liona, licówki – cegielnia A. Schlütera w Kluczniku koło
Prejłowa. Jedynie glazurowane zielone i żółte kształtki sprowadzono z dolnego
Śląska. Prace kowalskie i ślusarskie wykonali Julius Reitzug jun. I Rudolf
Neuber, a pokrycia i detale blacharskie – Albert Heinrici. Jako głównych
wykonawców ksiądz Teschner zaangażował Alberta Scholza i Franciszka Sowę.

Autorem projektu był królewiecki architekt Fritz Heitmann. Bezpośrednim wzorem
były późnogotyckie świątynie z Ulm i Fryburga, ale wiele detali zostało
zaczerpniętych z rodzimej architektury warmińskiej, oraz z zamku w Malborku
(szczyt kaplicy św. Józefa, oraz arkadowe szczyciki prezbiterium) oraz z
kaplicy na zamku w Królewcu.

[rita100]

Oj, dzięki Bogu wrócili, alem sie zamartwiała, jednak dzieciaki nie zdają sobie
sprawy. To wstaję o 5.00. Lecę już.

Ale faktycznie lud warmiński był pod specjalną opieką kościoła i dobrych
proboszczów miał, a kościoł Najświętszego Serca Pana Jezusa ma specjalną
wartość w Olsztynie.
Tralala, ja koniecznie muszę być w Olsztynie, ja tego tak nie widze jak Ty, ale
będąc ostatnio weszłam do wnetrza kościoła, chyba jak szłam w stronę Dworca po
bilety, to za Manhattanem jest kościół i jego wnętrze było takie inne jak tych
krakowskich , pełno tam bylo tablic upamietniających, taki był surowy w środku,
całkiem inny.
dobranoc

[tralala33]

Po tak porannej pobudzce pewnie miałaś Rito dłuuugi dzień? A ja się dziś
poleniłam i teraz za karę muszę siadać do pracy. Dlatego wpadam tu tylko na
chwileczkę, żeby zostawić zdjęcia z wnętrza kościoła NSJ. O, i jeszcze korekta -
na stronie parafialnej doczytałam, że ten kościół jest na liście zabytków dużo
dłużej niż od paru lat, a mianowice od 1988 roku. Miłego oglądania :)
www.republika.pl/nspj_olsztyn/nspj_galeria.html

[rita100]

Witaj Tralala, pracuj spokojnie , bo będziesz miała co czytać, a temat wybrałam
sobie kamienice, cos ciekawego, coś dziejowego i coś z tragedi ludzkich, a to
dlatego , ze przyszło mi się styknąć z pewną krakowską kamienicą i z
zaskoczenia nią adminstrować, a biorąc do ręki starą książkę meldunkową to tak
jakbym wzieła kawał histori pewnych kamieni. Ale o tym po tym. Nawet pokażę Ci
ją na zdjęciu. Mam taki album gdzie mogę natychmiast kasowac zdjecia, więc
umówimy się na dzień i je wkleję,a później wykasuję.
Teraz oglądam zdjęcia NSJ i cieszy mnie , ż ejest w rejestrze zabytków, bo
konserwatorzy rózne rzeczy moga wyczyniać, a w tym wypadku, dość , ze będzie
finansowany to jeszcze pod ochroną.

[Gość: wardog1]

Stokrotne dzięki za jadłospis :)
A w nowym roku, to nawzajem:)

[rita100]

Wardong, będzie ksiązka Kuchnia Warmińska juz ponoć powstaje i jest nawet na
forum wątek.

Tralala, tu jest artykuł , który teraz znalazłam , bo wcześniej go nie
widziałam i byłam zaskoczona nim, naprawdę. Po prawej stronie jest zdjecie ,
jak na nie klikniesz zobaczysz mnie, jako jedyna stoję. Nawet redakcja fajne
zdjecie wybrała, a musze Ci powiedziec , że byłam czerwona jak burak , po
jeżdzie na rowerku po Jeziorze Krzywym w pełnym slońcu :)
forum.gazeta.pl/forum/1,59000,2175293.html

[rita100]

Tak Plac Bema i jak i kamienice przy tym Placu przechodziły metamorfozę. Nie ma
drugiego miasta chyba w Polsce , gdzie by historia tak nagle wirowała i obiekty
zabytkowe nie były obiektami zabytkowymi a zabytki przechodziły z białych rąk
do czarnych i na odwrót. Przy tych zawirowaniach możemy tylko być dumni , że
kamienice zbyt nie ucierpiały, bo kamień to kamień wszystko zniesie, ale jednak
bez pomocy renowacji i ciągłego dbania może stracić urok. Do dzisiejszego
pokolenia należy dbanie o tego typu obiekty, które powinny być zapisane do
rejestru zabytków , a nie tylko chronione przez konserwatora. Konserwator to
czlowiek, jak każdy czlowiek przekupny i może się tak stać, że ktoś wybuduje
poddasze lub jakieś inne widzimisie, a w zabytek nie można już zmienić, musi
zostać tak jak w pierwotnym stanie. Tyle tytułu wstępu, bo wiem , że kamienice
przy Placy Bema stanowią zabytki klasy najwyższej i są jedne z nielicznych ,
ktore przetrwały wojnę.

Kamienica na Placu Bema 2 była kamienicą czynszową, włascicielem jej był
Ruchard Fuch, ale po wojnie jej żywot był burzliwy. Co ona nie pamięta ? hoho..
Oczywiście po II wojnie światowej obiekt został upaństwowiony i od tego czasu
mozna ją nazwać kamienicą metarmofoz. Od 1948 roku lokum miała Polska Partia
Robotnicza i rozwieszano na niej flagi partyjne i polskie , kamienica nabrała
żywego czerwonego koloru, a po schodach jej tam i nazad kursowali działacze
partyjni. W 1957 roku po schodach jej już chodzili tam i nazad petenci Wydziału
Finasowego Wojewódzkiej Rady Narodowej. W 1958 roku obiekt przejeło na krotko
liceum pielęgniarskie i schody znów były zatłoczone uczniami.
W 1962 kamienica przeszła w ręce Wyższego Warmińskiego Seminarium Duchownego
Hosianum. 1991 roku Seminarium zbyło kamienicę Zakładowi Ubezpieczeń na
Życie "Westa-Lift". Po upadku tego zakładu, kamienicę przejął następne
Towarzystwo Ubezpieczeniowe "Polisa", ktore przystąpiło do remontu tej
kamienicy , ale nie ukończono, "Polisa " zbankrutowała i w 2002 r gmach kupił
warszawski bank planując urochomienie w nim biur swojego odziału i schody,
schody tej kamienicy już są napewno schodzone.... a na początku były drewniane.
Jak sie chodziło to aż drewno piszczało pod nogami z zadowolenia - to są
tajemne tajemnice starych kamienic.

Tralala - temat schodów to nieamowicie interesujący temat. Zwróciłam uwagę , że
drweniane schody są w Wysokiej Bramie, oby zostały na wieki. jak po nich
wchodziła i patrzyłam przez okienko na Olsztyn to mówię Ci..... nie powiem co
sie czuje... :) Byłaś tam ?

Kurcze, Sud na swojej stronce nie ma Bema2 , ma Bema1 i Bema4 i nie moge
skojarzyć tej słynnej kamienicy :)

[rita100]

Alem się rozpisała, ale kamienice to dla mnie największy urok miasta. Miasto
bez kamienic to już nie miasto.
Olsztyniacy powinni pamiętać tą kamienicę przy Placu Bema 2, bo jej
metamorfoza, to symbol metamorfozy całej Polski. Zobacz jakie flagi były
wieszane i czerwone i żółte i niebieskie - a z racji swojego usytuowania
obwieszana była całkowicie i specjalnie dekorowana w zależności jacy goście
gościli w Olsztynie i jakie swięta obchodzono. Jest też ona na drodze do dworca
Kolejowego , więc i turyści powinni jej specyfikę pamietać.
Jak Piechocki pisze, upływ czasu był dla kamienicy niezwykle łaskawy mimo , że
duch tej kamienicy był zmieniany z roku na rok ale kiedyś może skapitulować i
zostanie z niej tylko szkielet.

Tralala, taki budynek w żaden sposób nie powinien być bankiem , ani instytucją
użytkową , jedynie hotelem z restauracją na dole w starym stylu. Ale żeby tak
było musi kamienica być jak najszybciej wpisana do rejestru zabytkowego i
sprzedać ją osobie fizycznej.
Ciekawe jak schody wytrzymały taką metamorfozę ?

fjną mam sygnaturkę ?
----------------------
No i tak ta Rita przisz'ła, wzieła głoske i mówi: Wypijem z przyjacielem - i
trąciła - nie dobrze by było nie wypić. Jek wypiła, zaroz padła ;)))

[tralala33]

Rito, jeśli chcesz zobaczyć tę kamienicę na zdjęciu, zerknij na stronę 76
Magicznego Olsztyna. Także na stronie Suda jest cała seria fotografii, ale już
współczensych - podupadającej kamienicy Jest tylko jakiś drobny problem z
numeracją - tam jest oznaczona jako Plac Bema 1, a nie 2.
Coraz bardziej się sypie, a tu czytam, że Starostwo Powiatowe, urzędujące też
przy Placu Bema, ale w budynku z lat 50-tych, planuje przebudowę tego gmachu,
żeby go nieco postarzyć i wystylizować secesyjnie. Czy nie lepiej by było wydać
te pieniądze na remont tej pięknej kamienicy? A ten budynek po przeciwnej
stronie też ma swój styl - nawet jeśli się on komuś nie podoba i kojarzy ze
stalinizmem czy socrealem. Nic dobrego z takiej przebudowy nie wyniknie - ja
nie jestem z w stanie tego pojąć (choć byłam za przebudową bloków w Lidzbarku,
ale to pospolite bloki i nic im nie zaszkodzi).
No nic, przyznam, że ten pomysł z hotelem od dawna siedzi mi w głowie - tak
sobie marzę, że gdybym miała (nie wiem skąd) grube miliony, to bym z chęcią
urządziła pięciogwiazdkowy hotel w tej kamienicy - taki jak hotel George we
Lwowie, albo Bazar w Poznaniu, a może Grand w Sopocie czy Bristol w Warszawie.
A który hotel w Krakowie ma taką rangę? Ale po piewsze nie mamy armat (czyli
pieniędzy), a po drugie miejsce hałaśliwe, i nie bardzo wiadomo, gdzie ulokować
parking, no i czy budynek nie jest jednak za mały na taki cel. To może Pan
Starosta się zastanowi?

[tralala33]

Ratynku, Rito, czy widziałaś już ten artykuł. Co za zbieg okoliczności (tylko,
że ja nie wierzę w coś takiego jak zbieg okoliczności - to fatum!)
miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,3105288.html
Do kamienicy przy pl. Bema wprowadzili się bezdomni. Ogrzewają się przy ognisku
rozpalanym wewnątrz budynku. - Boimy się, że zabytek spłonie - mówią
mieszkający tuż obok olsztyniacy.
JA TEŻ SIĘ TEGO BOJĘ. :-0

Finalizujemy właśnie transakcję kupna-sprzedaży - mówi Renata Osiecka z
Colliers International. - Powiadomimy oczywiście przyszłego nabywcę o tym, by
lepiej zabezpieczył budynek przed dostępem niepożądanych gości.

Jak dowiedzieliśmy się nieoficjalnie, w zabytku ma powstać hotel. Wczoraj w
kamienicy przy pl. Bema pojawili się robotnicy, którzy zabezpieczali okna i
drzwi wejściowe.

No i proszę - ktoś ma te milionym których mi zabrakło.

[tralala33]

A jednak nie hotel, tylko - nie wiem co - coś na kształt ekskluzywnego
biurowca. Byle szybko i jak najładniej, trzymam kciuki:
www.wm.pl/index.php?ct=olsztyn&id=807368

[rita100]

Ha, świetnie, to bardzo dobra widomość
Kamienica olsztyńskiego biznesmena Wiesława Pokrzywickiego.


Tym przedsiębiorcą jest Wiesław Pokrzywicki, właściciel firmy Pok-Toursit i
hotelu "Żejmo" nad jeziorem Żbik.

- Udało się. Pół roku walczyłem o tę kamienicę - mówi Pokrzywicki. - W budynku
już jest prąd, gaz, woda i ogrzewanie. W przyszłym miesiącu chciałbym przenieść
tam swoje biuro.
Taka piękna
Remont kamienicy nie będzie łatwy. Nad wszystkim będzie czuwał konserwator
zabytków.

- Będę musiał uzgadniać nawet wymianę klamki - tłumaczy właściciel kamienicy.

- Miasto uruchomiło program rewitalizacji obiektów zabytkowych, więc każdy
właściciel będzie mógł się starać o dotację z Urzędu Miasta - wyjaśnia Aneta
Szpaderska, rzecznik prasowy Urzędu Miasta.

Pełna entuzjazmu jest architekt Ewa Rombalska, szefowa olsztyńskiego SARP.

- Największe prace czekają przy remoncie elewacji - mówi Ewa Rombalska. -
Znajduje się tam mnóstwo detali, ozdób, które pięknie będą się prezentowały w
pełnej krasie. Ludzie, gdy przechodzą koło tej kamienicy nawet sobie nie zdają
sprawy, jaka jest piękna...

Tylko zostaje jeszcze jedna sprawa, sprawa samego Placu Bema
cdn

[rita100]

To faktycznie spore zagrożenie dla kamienicy - dzicy lokatorzy, którzy za nic
nie odpopwiadają. Problem bezdomnych to problem całej Polski, ale włąsciciel w
tym przypadku jeszcze Urząd Miasta powinien tego strzec i jak widać strzegą.
Takie przypadki sie zdarzają. Bądźmy jednak dobrej myśli.

[rita100]

Plac Kopernika , dziś Bema pojawił sie w magisterskich dokumentach na początku
XX wieku jako plac z okalającą go zabudową komunalną złożoną z dużych i
pięknych kamienic. Stanowił on wówczas niepowtarzalny rodzaj skrzyżowania
pięciu ulic : Partyzantów, Limanowskiego, Kopernika, Kętrzyńskiego i
nieistniejącej dziś ulicy Stara Barczewska. Pośrodku placu urządzono coś w
rodzaju skweru z parkiem z alejkami i ozdobnymi drzewami i krzewami, trawnikami
i klombami. W 1923 roku postawiono tam pomnik ku czci żołnierzy poległych
podczas I wojny światowej. Pomnik ten przedstawiał klęczącego żołnierza
niemieckiego na wysokim cokole, otoczony kamiennymi schodami. Po minionej
wojnie w jego miejscu urządzono piskownicę dla dzieci.

No i co by tu powiedzieć Tralala, przepraszam, cisną mi sie na usta te słowa,
za które bardzo przepraszam ale nie mogę się powstrzymać od napisania swoich
spostrzeżeń. Nie widziałam tego pomnika klęczącego żołmierza niemieckiego, ale
czy trzeba było go usuwać , tego klęczącego żołmierza niemieckiego ? Przecież
klęczał na warmińskiej ziemi, czyż to nie symbol sam w sobie ? Wystarczyłoby
tylko zmienić napis na symboliczny. Czyżby w dzisiejszych czasach nie byłby
wielką ozdobą tego Placu i tych kamienic ?
Ciekawe gdzie się podział ten pomnik klęczącego żołmierza ?
A swoją drogą w I wojnie światowej Olsztyn wogóle nie ucierpiał, a Niemcy
potrafili dogadać się z Rosjanami.
Żal mi tego pomnika, bo jak sie zgłębimy w historię, to Niemcy ocalili miasto
Olsztyn od działeń wojennych w centrum miasta. Taktyka Niemców dogadania się z
Rosjanami była super wzorowa i bardzo pożyteczna dla ludności olsztyńskiej. Ale
to na marginesie ino.

[rita100]

A jaki pomysł miało miasto po II wojnie światowej na zagospodarowanie tego
Placu Bema ? Ano takie, że oprócz pamiętnej pisakownicy na tym miejscu miał
stanąć pomnik wdzięczności Armii Czerwonej. Na szczęście postawiono go w innym
miejscu , przy dzisiejszej alei Piłsudzkiego. Ze względu na wielkiego i
cenionego artystę rzeźbiarza Xawerego Dunikowskiego pomnik ten powien stanowić
zabytek i tej karty historii, i stanowić symbol minionej epoki.
Plac Bema stał się teraz ważnym węzłem komunikacyjnym, ale nie pomyślano o
objazdach , o zachowaniu odrębności tego Placu i zaczęto go ciągle remontować.
Pierwszym pomysłem było zburzenie dziwiętnastowiecznego mostu żelaznego i
postawienie nowego. To jednak jest za mało, ruch wzamga sie na tym rondzie z
godziny na godzinę i staje się coraz bardziej niefunkcjonalne - na jaki pomysł
wpadną nasi samorządowcy, tego nikt nie jest w stanie przewidzieć, to jest
trudna sprawa tak jak nie mam pojęcia jak będzie wyglądało 'Nowe Miasto' w
Krakowie tuż pod zabytkowym Dworcem Głównym - też sprawa dość kontrowersyna
była.
Tralala, zamówiłam już książkę Piechockiego o ulicach Olsztyna.

[rita100]

zobacz-olsztyn.cso.pl/
Plac Bema w dawnym kształcie i pomnikiem klęczacego Niemca

[rita100]

rita100 napisała:

> zobacz-olsztyn.cso.pl/
> Plac Bema w dawnym kształcie i pomnikiem klęczacego Niemca

Tylko trzeba kliknąć na Galerie

[tralala33]

Oj, niedobrze, już się wydawało, że nowy właściciel zaopiekuje się tą piękną
kamienicą, a tu taka nowina

miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,3170489.html
W ostatni czwartek miejski konserwator zabytków dostał sygnały od mieszkańców
okolicznych budynków, że w kamienicy słychać odgłosy prac budowlanych. Tego
samego dnia, późnym popołudniem, urzędnicy razem z policją pojawili się w
kamienicy na pl. Bema 2. Potwierdzili, że zaczęły się w niej normalne prace
budowlane. - Zobaczyliśmy skute tynki na trzecim piętrze, częściowo zniszczone
sztukaterie, zaczęły się też prace w piwnicy przy fundamentach

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/thumbnails.php?album=65
Tralala, zobacz . Daj znać jak je przeglądniesz.

[Gość: to ja ale nie zalo]

Rita po lekórze twoich postów muszę stwierdzić, że coraz bardziej Cię lubię
(aczkolwiek niechętnie bo w ogólę nie lubię kobiet)

Plac Bema 3 - 4

[rita100]

Wyjątkowy komplement mnie spotkał :)
Hej, nie zalog, słowa to słowa , różnie można je odbierać, pisać można z każdym
tylko nie u każdego znajdziesz wyrozumieni i zrozumienie bez względu na płeć.
Ale powracam do tematu tych śliczniutkich kamienic przy Placu Bema, za czym
mnie z transu wybijesz ;)))
Trzeba wspomnieć , że Olsztyn pod koniec XIX i na przełomie XX wieku stulecia
przechodził niesamowity boom budowlany. W tym okresie rozbudowywano ulice,
inewestowano i dorabiano się wielkich fortun. To były piękne czasy dla
Olsztyna. Takim wielkim przedsiębiorcą był Robert Mrzyka, właściciel jednego z
największych zakładów murarsko- brukarskich. On to postawił ogromną rezydencję
z trzema klatkami schodowymi przeznaczoną pod wynajem czynszowy. Są to
kamienice oznaczone numerami 3,3/4,4,4a. Nie będę opisywaś szczegółów i detali
architektonicznych , bo się nie znam, ale proponuję spojrzeć na fotografię i
niech sam wzrok oceni to cudeńko. Piechocki , mimo, ze uprzedziłam jego myśli
zwrócił uwagę na klatkę schodową, która w budynku 4a ponoć jest zachowana do
dnia dzisiejszego w postaci rzeźbionej stolarki poręczy i drzwi.
Kamienica grzecznie spełniała funkcję mieszkań czynszowych, a część jej nawet
była przystosowana na rejencję, gdyż właściciel był też radnym miejskim. Razem
z nadburmistrzem Olsztyna Oskarem Belianem stworzyli Olsztyn potężny. Po
śmierci Roberta Mrzyka , wdowa Franziska odnajmowała lokale komendaturze wojska
20 Korpusu Armijnego.
Po II wojnie światowej gmachem zawładnęła służba zdrowia urządzając w nim swoje
placóki. I tak schody, schody przechodziły swoją historię. Jak jest dziś - nie
wiem.

[rita100]

www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=5&ido=29&pg=0
Ciekawostka tej rezydencji jest to , że mimo antymasońskiej i antyżydowskiej
polityki niemieckich władz, która restrykcyjnie zwalczała wszystko co... do
dziś zachowała sie symbolika, która przetrwała na elewacji.
Z żalem stwierdzam, że dalsze dzieje tej kamienicy są nam nieznane i
przestrzegam przed tym co sie stało w Krakowie, kiedy niektóre kamienice
zostały przejęte przez fikcyjnych właścicieli z podrobionymi aktami
dziedziczenia ich i to sami starzy lokatorzy wykryli te przekręty. A najwięcej
o historii kamienicy to nie urzędy wiedzą tylko starzy, bardzo starzy
lokatorzy, ktorzy osobiście mieli do czynienia z danymi właścicielami lub
administratorami.
Tralala, ależ piekne ma Olsztyn kamienice. Teraz pokażę Ci inne kamienice,
znalazłam je w galerii Katowic.
A ciekawe , dlaczego teraz się nie buduje kamienic ?
Haha, na wsiach zauważyłam , ze buduje sie pałace i jest ich coraz więcej.
Jadąc w stronę Wiśnicza na zamek po drodze oniemiałam widząc wybudowane
warownie i pałace.
Ale nie na długo oniemiałam , bo zaraz zaproponowałam swojej kuzynce z którą
jechałam , a która zaczynała własnie urlop i to był jej pierwszy dzień urlopu
ta wycieczka , że ją natychmiast wysadzę i niech spędzi ten urlop na służbie w
pałacu ;)))) Taki przygodowy wehikuł czasu ;)


-------------
" O jedan roz bukało w dźwierze i wołało: " Rita, rita, otwórz, bo sam
wloza". "Una dostała strach i móziła: "Kiedy przydziesz ze stóma krowam'i ze
złotem'i kopytam'i i rogam'i, to wom otworza".

[rita100]

Kamienica na Partyzantów 30
Jest niesamowita, ze względu na urok secesji i dobrą kuchnię, ale nie tylko ta
kamienica kryje w sobie tajemnicę, która do dziś nie została rozwiązana.
Szczęśliwym trafem wyszła ona z II wojny światowej bez uszkodzeń i miała
szczęście na dobrego własciciela, który po remoncie w 1990 roku otrzymał
specjalną nagrodę i uchonorowany członkowstwem Opieki nad Zabytkami.
Przejdźmu jednak do jej dziejów. Ten okazały 3-kondygnacyjny budynek pochodzi z
roku 1905. Właścicielami kamienicy byli członkowie znanej rodziny kupieckiej
Augustinów. W lokalu na parterze Otto Augustin prowadził piwiarnię o
nazwie "Augustinus Bierstuben". Przypominam , że Olsztyn międzywojennym był
miastem niesamowicie rozwijającym się i posiadał aż czterdzieści trzy
piwiarnie. Poza tym kawiarnie i cukiernie i restauracje i hotele i....bogatą
ofertę winiarni, trunków krajowych i importowanych. Na pierwszym piętrze
znajdowały sie apartamenty , a na poddaszu mieszkanka dla skromniejszych
lokatorów.
W okresie międzywojennym wdowa Else Augustin wynajmowała lokale na parterze
kolejnym restauratorom min. znanego Stephana Biermanskiego. Po wojnie 1945
istniał tu hotel z restauracją 'Polonia' z polską kuchnią, pózniej placóki
zdrowia. W 1989 roku wpisano kamienicę do rejestrów zabytków.
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=5&ido=123

[rita100]

Jeśli chodzi o tajemnicę tej kamienicy to znajduje sie ona w piwnicach. W
piwnicach podczas wojny urządzono schron przeciwlotniczy z drewnianymi pryczami
przeznaczony dla klientów i mieszkańców kamienicy. jak wynika z relacji
plądrującego powojenny Olsztyn dokonał on odkrycia mrożącą krew w żyłach.
Mianowicie znaleziono tam zwłoki młodej kobiety. Kim była ta niewiasta i kto
oraz w jakich okolicznościach zgineła tego nie wiadomo.
Nie były to zwłoki właścicielki kamienicy o losach której Piechocki już nie
wspomina, a w owym czasie była już w podeszłym wieku.

[tralala33]

Tak, do dziś widać, że parter tej kamienicy zaprojektowano na restaurację, albo
może kawiarnię ze stolikami na zewnątrz. Tylko sąsiedztwo ruchliwej ulicy i
brudnego przystanku dziś nie sprzyja takiemu przeznaczeniu. Wielka szkoda.
A z placówek zdrowia, które tam się mieściły ja na zawsze zapamiętam
przychodnię okulistyczną. tam dostałam swoje piersze okulary, i kiedy w nich
wyszłam na ulicę ze zdumieniem zobaczyłam, że świat jest zupełnie inny niż do
tamtej pory myślałam. Niestety, dużo brzydszy :(

[rita100]

Tralala, a jakie schody tam są , krete , drewniane z poręczami ?

[tralala33]

Do ośrodka zdrowia wchodziło się z boku, nie od frontu, od razu na pierwsze
piętro - pewnie kiedyś było to wejście do mieszkań. Schody były drewniane,
skrzypiące, ale proste i dobrze - bo wchodziłam tam jeszcze jako krótkowidz,
ślepy jak kret 8-)
Schody od frontu pamietam już z późniejszych czasów - kiedy kamienicę
wyremontowano na sklep Bolero. Były nowe i bardzo zwykłe, wyłożone terakotą,
zero magii.

[rita100]

Wspomniałas o sklepie Bolero, które wyremontowało wnętrze, a nie powinno. Sa
takie sklepy na ul. Grodzkiej gdzie pachnie wnętrze starością . Jeden taki
sklep posiadała tesciowa i wiesz wnętrze nieruszone od nowości, sklepienia
cudowne, podłoga skrzypiąca, witryna staroświecka , drewno ciemnne ,
wylakierowane i jak była cisza to tylko korniki pracujące można było słyszeć.
Ten sklep jeszcze istnieje w tej samej formie , teraz jest w nim galeria ale
wnetrze nietknięte.Tak jak bylo, warto wejśc tylko pobyć w tym wnętrzu. Nawet
krata zauwana jest jeszcze przedwojenna. Chyba nic tam nie wolno jest zmieniać
i dobrze, bo Grodzka to ulica wiekowa.
To co bajeczka i dobranoc :)

[tralala33]

A ja znam jeden taki sklep, który nie zmienił się nic a nic odkąd pamiętam. Nie
wiem, jak długo jeszcze przetrwa, ale jeśli mam okazję, to do niego zagladam.
To księgarnia na ul. Żeromskiego - co roku kupowałam tam książki do szkoły i
bajki, dla siebie i w prezencie. Acha, to teraz czekam na bajkę warmińską i
dobranoc.

[rita100]

Kamienica ul.Partyzantów 3
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=5&ido=96
To jest szczególna secesyjna kamienica, najczęściej mieszkańcą kojarzyła się z
fiskusem, potem z milicją i policją. Niestety dużo o tej kamienicy nie wiemy,
jedynie to , że została wybudowana 1905 roku jak zresztą wiele kamienic w
Olsztynie. Jest to budowla 4-kondygnacyjna, podpiwniczona z wieloboczną
wieżyczką na kwadratowej podstawie. Obiekt jest tak piekny architektonicznie ,
że tylko go łykać wzrokiem. Został on w 1989 roku wpisany do rejestru zabytków.
Ludzie , którzy tam przez jakiś czas przebywali twierdzą, że kamienica ma
swojego ducha, ale nikt się nie pokwapił z jego opisem ;) Może ten duch
związany jest z sąsiadującą posesją, która dwniej była cmentarzem ewngielickim
i wyobraźcie sobie był tam grób bardzo cenionego i wspaniałego burmistrza i
nadburmistrza Olsztyna Oskara Beliana. Oskar Belian 1877-1903, ktory przyczynił
się do ogromnego rozwoju Olsztyna. Wprawdzie bardzo kontrowersyjny Burmistrz,
bo zwalczał katolicyzmi i polskośc, ale nie można mu odebrać sukcesów w rozwoju
Olsztyna.
Tak więc , na tym cmentarzu postawiono garaże i zapomniano juz o człowieku
dzięki , ktoremu możemy podziwiać te wspaniałe pozostałości budowli.

Wracajmu jednak do kamienicy. Do 1945 roku budynek należał do Skarbu Państwa
Rzeszy, mieściły sie tam urzędy finansowe, podatkowe i celny. Po II wojnie
światowej budynek przejął Skarb Państwa RP gdzie swoje lokum zajeły również
urzędy finansowe i skarbówka. I tak póżniej przechodził w ręce milicji i
policji gdzie urządzono hotel dla funkcjonariuszy niestety nie remontowana była
i w 1996 Skarb Państwa zbył tą nieruchomość na rzecz Olsztyńskiego
Stowarzyszenia Mniejszości Narodowej. Kamienicy nadano nazwę 'Domu Kopernika'
(Haus Kopernikus). No i zaczął się piękny okres obiektu. Przy wsparciu
instytucji i osób z Niemiec kamienica przeszła gruntowny remont. Wymieniono
wszystko co jest możliwe, specjalną technologią wzmocniono fundamenty, od
zaplecza dobudowano klatkę schodową z windą. He, he - nie jeden właściciel o
takim remoncie by marzył, został żywot kamienicy przedłużony o wiele, wiele
wieków dłużej.
A jest w niej duża sala konferencyjna, nowoczesne sale dydaktyczne, biblioteka
z czytelnią, sale wystawowe i przedszkole. Obiekt ten ma za zadanie integrować
Polaków i Niemców w dziedzinie kultury.
Ktoś tą piękną kamienicę wybudował, a Piechocki nic nie wspomina. Domyślam
się , że od samego poczatku była ona Skarbem Państwa Rzeszy.
Tralala, nasuwa mi się pytanie - czy wiesz jak współpracuje to Stowarzyszenie
Mniejszości Narodowej z Domem Warmińskim ?

[rita100]

www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=9&ido=87&idz=3027
wspaniałe zdjęcie
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=9&ido=87&idz=3028
Dom ze Świętym
Jest to dom pochodzący z 1899 roku przy ul. Grunwaldzkiej 31 zwany tradycyjnie
Domem ze Świętym. Figurka znajduje się w niszy narożnika tego domu. Jak się
okazuje mieszkańcy błędnie okreslają Świetego mówić , że jest to Św. Jakub,
patron Olsztyna. P wnikliwej analizie kościelnych autorytetów okazuje się , że
jest to figurka świetego Józefa Rzemieślnika. Przemawiają za tym atrybuty tego
świętego jak toporek ciesielski w prawej ręce, a w lewej powinna znajdować się
brakująca dziś lilia. Oprócz tego budowniczym i włascicielem tego budynku był
Józef Bauchrowitz czyli imiennik św. Józefa.
Józef Bauchrowitz był też właścicielem stojącego obok domku oznaczony numerem
33. Niepozorny domek, powstał jeszcze wcześniej niż ten budynek ze świętym i
nic konkretnie o nim nie wiemy, ale zajmiemy sie teraz tym okazałym budynkiem
przy Grunwaldzkiej 31. Budynek 3-kondygnacyjny, okazały z ciekawą elewacją, z
balkonikiem z żelaza, a we wnętrzach stoją jeszcze dekorowane piece kaflowe.
Kamienica ta od samego poczatku była budynkiem czynszowym. Po śmierci
właściciela, która nastapiła jeszcze przed I wojną światową jego rodzina
prowadziła na parterze sklep spożywczy z wejściem od narożnika. Po II wojnie
światowej kamienica zbytnio nie ucierpiała, a administratorem został
kwaterunek. Obecnie kamienica nalezy do wspólnoty mieszkaniowej co oznacza
przypuszczam , że lokatorzy wykupili mieszkania na własność.
Możemy jeszcze dodać, ze kamienica nie cieszyła się pięknym widokiem, zazwyczaj
o remonty nie dbano, nie zauważano jej piękna, jedynie w 1993 roku dzięki
odbywającym się w grodzie nad Łyną Centralnymi Dożynkami pomalowano niechlujnie
elewację. Wymaga ona prac konserwatorskich i częściowej rekonstrukcji.
Sami zreszta widziecie na załączonych zdjeciach

[rita100]

Villa Sperlów
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?alf=alf
Niestety obiektu namierzonego nie mogę odnaleź :)
Przy ul. Nowowiejskiej 10 mieści się dziś hotel "Pod Zamkiem". Jest tomteren
dawnego olsztyńskiego podzamcza. Ta urocza elektyczna willa pochodzi z roku
1909. Oprócz tego , że jest gustowna, składająca się ze sztukatorskich
elementów to jej wnętrze z drewnianą antresolą z wystrojem przyprawia nas o
zawrót głowy i jest wyjątkowy w skali całego Olsztyna. Gruntowny remony tej
willi został tak wykonany, że wydobyto z niej całą dusze tego budynku. Oprócz
wspomnianej antresoli , klatki schodowej, z drewnianego holu i stylowym
kominkiem to na uwagę zasługuje odkrycie napisu na belkowaniu o treści :"Na
północy i na południu. Na wschodzie i na zachodzie. Mój dom moje gniazdo.
Wszystko co najlepsze."
Przesłanie to jest bliskie ideii wyznawanej przez ówczesną masonerię, której
członkiem byli Sperlowie - właściciele willi.
W roku 1989 willa wpisana została do rejestru zabytków.
Teraz krotki rys historyczny.
Budowniczym i właścicielem domu był Walter Sperl. znany własciciel Młyna
Olsztyńskiego, a oprócz tego odziedziczył po ojcu prężnej firmy rejestrowej.
Trzeba też dodać, że sam Walter Sparl był szefem olsztyńskiej loży
masońskiej "Kamień nad Łyną". Zmarł w w połowie lat 30. po czym willę przejeła
gmina miasta. Początkowo było tam schronisko młodziezowe, następnie utworzono
szkołę muzyczną, a po II wojnie światowej na skutek pozostałego wyposażenia
utworzono polską szkołę muzyczną. Następnie użytowało to służba zdrowia
otwierając swoją Przychodnię Rejonową nr 4, a kiedy władze wystawiły ją na
przetarg w 1997 roku kupił ją właściel pensjonatu nad jeziorem Narty i po
gruntownym remoncie doprowadził ją do ekskluzywnego obiektu. Willa ta powróciła
do swojej pierwotnej mieszkaniowej funkcji - jest to hotel , bardziej może
nawet pensjonat o niesamowite duszy tchnionej przeszłością. Jedna noc w tym
hotelu nie zastąpi 100 - u nocy w Hotelu Warmińskim.

[rita100]

Tralala, trochę swoich wspomnień zamieszczę przy tej okazji. Prawdą jest , ze
przy pierwszej wizycie w Olsztynie wybrałam sobie hotel najnowocześniejszy
Hotel Warmińki, techniką jego byłam zaskoczona, pół dnia zastanawiałam sie jak
się świeci światło. Po zaznajomieniu się z tą techniką i szwedzką kuchnią byłam
zadowolona, ale kiedy wyszłam na miasto i weszłam do tego Hotelu "Pod Zamkiem"
to uderzył mnie jego styl, jakbym sie nagle znalazła w innym świecie. Weszłam i
wyszłam z bolem głowy i żalem, że wybrałam nowoczesność.
Ale żeby to naprawić, to następnym razem wybrałam słynny hotel 'Wysoka Brama' -
myślę sobie, to miejsce to będzie jeszcze lepsze od takiego hoteliku "Pod
Zamkiem", przecież Wysoka Brama to symbol, mieszkać w Wysokiej Bramie to
szpan ;))). A tu , daj spkój szok - jak zobaczyłam te kliteczki pokojowe i ten
szajs, dalej nie opiszę to się zastanawiam czy nie czas ten obiekt sprzedać
prywatnemu właścicielowi. Na co czekają władze Olsztyna ?

[tralala33]

No jo, hotel Wysoka Brama nie zasługuje na nazwę hotel - powinno być
schronisko, przytulisko, albo noclegownia. Wielka szkoda. Nie wiem jednak, czy
to władze Olsztyna dają taką plamę, być może. Czy hotel jest prywatną
własnością, czy jest dzierżawiony? Ale w tak wyjątkowym miejscu powinnien być
równie wyjątkowy hotel. I pewnie prędzej czy później tak będzie, bo nikt z
własnej woli po raz drugi tam się teraz nie zatrzyma, prawda?

[rita100]

Jeszcze w lecie , kiedy są ciepłe dni to tylko by się rzucić do łózka i nie
widzieć wnetrza, ale w pochmurne dni czy w zimie to to schronisko jest
beznadziejne. Napewno juz się tam nie zatrzymam, choć żeby zobaczyć Wysoką
Bramę od wnetrza to mozna wejśc z innym turystą tam zamieszkającym. Ale
Tralala, władze Olsztyna i dzierżawca nie zdają sobie sprawy z
niebezpieczeństwa dla samej Wysokiej Bramy. Tam ludzie idą na schody , te
drewniane palić papierosy i stanowia zagrożenie dla Wysokiej Bramy, no niech
tak przez nieuwagę ..... Powinno być zagrodzone wejście na te schody, cudowne
schody Wysokiej Bramy.

[tralala33]

Ja też nie mogę znaleźć żadnego zdjęcia Villi Sperlów na stronie Suda. Może
hgdzieś się tam ukrywa na Starym Mieście, może w okolicach zamku, bo ulicy
Nowowiejskiego w spisie nie ma :(
No to wkleję stronę hotelu Pod Zamkiem. Jeśli ze strony głównej zajrzysz Rito
do Galerii, to na stronie 5 (ostatnie zdjęcie) zobaczysz tę piękną klatkę
schodową, a na stronie 3 (zdjęcie 0033) - ciekawostkę - płaskorzeźbę, bardzo
naturalistyczną, przedstawiającą gniazdo i gołębie. Czy Piechocki coś o tym
pisze? Pewnie to też symbol domu.
tinyurl.com/de5tm

[rita100]

płaskorzeźbę, bardzo naturalistyczną, przedstawiającą gniazdo i gołębie.
Wspomniał o tym Piechocki, to znajduje się na elewacji od strony Zamku. Dawniej
to nawet wokół tej willi były sliczne ogrody i ciekawa przyroda.

[tralala33]

Wczoraj zajrzałam, dziś zaglądam ponownie - a tam pieski są, kotek też, choinka
stoi jak stała (śliczna), jest i park i korty tenisowei śnieżna zima, tylko
kamienica znikła. Czy to była magiczna kamienica?

[rita100]

Tak , ale ją widziałaś , to było zdjecie na moment. Ale masz wyobrażenie jak
piękne bywają kamienice, ale pod warunkiem , że sa zadbane. Historia tej
kamienicy jest faktycznie interesująca, ale muszę się kiedyś zebrać do jej w
skócie opisania. A przede wszystkim znaleź czas do rozmowy z ostatnia babcią
lokatorką , to dopiero źródło wiedzy tajemnej.

Wiesz co Tralala, ten Plac Bema to powinien być czymś w rodzaju drugim
ośrodkiem zabytkowym, centrum , takie jak w Krakowie dzielnica Kazimierz. Ma na
to zadatki przy dobrym projekcie. Gdyby tam mieszkali Żydzi to już wiedzieliby
co zrobić, by zrobić z tego dzielnicę najbardziej popularną.

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=65&pos=5
Ta zieleń to jest park w Wieliczce w którym sa korty, a przez ten park
codziennie przechodziłam do Liceum i pamiętam jak te drzewka były małe w tej
aleji grabowej. Bardzo fajnie ktos to rozplanował. Park jest do dzis , korty
tez , tylko drzewa już stare , a częśc powycinana. Miałam przyjemność mieszkać
w pieknej części Wieliczki. Teraz mój dom rodzinny tam popada w ruiny i
niestety nie ma już nadzieji - rozczenia rodziny i podział majątku przyczynił
się do upadku domu i pomalutku zanikaniu, niezamieszkany i nieremontowany.
A kiedyś tętnił życiem i wypiekane były placki w piecu, kury znosiły jajka,
kóliki szły na pasztet, a z drzew zbierało sie owoce. Mieliśmy tam nawet białe
poczeczki. I tak toczy się życie.

[tralala33]

Białe porzeczki - pycha ducha! Czerwone, czarne i złote też.
No a teraz parę przysłów na zimę:
'Na Trzy Króle - na kobylim ogonie' - dzień coraz dłuższy :)
'Jeży Nanuar poda Februaroziu
to draszować będziemy z zdroziu' Jeśli styczeń będzie taki jak luty, to młcić
będziemy zdrowo (obficie) (tłumaczenie - dzięki Szwagrowi z Laband)
'Co Januar ni może
to Februar pokoże' (uwaga - w lutym może być mroźniej)
'Luty to pluty
Łoblecz buty!
A jeży nie masz
to nie wytrzymasz' (jeży - jeśli)
'Po świętej Dorocie
wyschną chustki na płocie' - do wiosny coraz bliżej, ale
'Kiedy w święty Walenty deszcze
będzie ostry mróz jeszcze'.
No i wreszcie wiosna:
'Na świętego Macieja
zniesie gajś psiersze jeja.'

[tralala33]

W oczekiwaniu na łaskawą zgodę Pana Michała Kawckiego, powodowana nie dającą
się opanować niecierpliwością (czy wzięte to będzie przez Wysoki Sąd za
okoliczność łagodzącą), pozwalam sobie wkleić prawdziwą, mazurską legendę
sprzed pół wieku, podebraną (przyznaję się do winy i głęboko kajam) ze strony
www.starejuchy.pl/enter.html
'Często w legendach tych występuje motyw diabła, albo innych sił nieczystych.
Ludowi bajarze upodobali sobie szczególnie pod tym względem niewielkie jezioro
Ślepieniec w pobliżu Gorła. Opowiedziana w 1956 roku przez Jana Biernata
historia o tym jeziorze brzmi następująco:

„... Ojciec i syn Kossak z Gorła (nima tam już nic, ni bobinku po nich nie
zostało) łozili na tym Ślepińcu ryby. Dostali srogiego scubła, a potem kleli co
tak więcej nie dostali. Ten scupak jim ros w bacie. Tedy tak zakleli to scubeł
zaginął, ale wietrz taki zisier, tak zrobziuł. To ten diabeł (zły zietr) ino
posed po brzezinie. Ino się brzezina gięła i zginął...”

[rita100]

Ten scupak jim ros w bacie

A co to znaczy w bacie ?

[tralala33]

W saku do łowienia ryb? ten szcupak rósł im w saku? A bobinek ?
Co by nie mówić, jak się ryby łowi to nie należy kląć, bo przyleci zły zietr
(diabeł) i jeszcze łódkę może wywrócić.

[rita100]

Dzieki, Tralala, musze uciekać , jutro przyslę Ci na pocztę fajną stronkę ,
której nie mogę rozpracować, a tam są takie tajne rzeczy militarne , ze nie
mogę je podawać. W coś chyba wpadłam.
pa, dobranoc

[tralala33]

W transzeje? Oby nie, bo spać tam cięzko. Dobrej nocy.

[tralala33]

> Czy zgodzi się pan na zamieszczenie Legend z okolic Juch Starych
> na olsztyńskim forum GW, w wątku o baśniach i legendach Warmii i
> Mazur?

Proszę bardzo. W miarę możliwości prosiłbym tylko o zamieszczenie linku do
strony z legendami.

Pozdrawiam

--
Michał Kawecki

[rita100]

Pięknie, miłe zaskoczenie i mamy zezwolenie. Ala Tralala jestem na stronce z
której nie mogę wyjśc , siedzę tam i szukam tajemnic, zachwycam się wszystkim.
Popatrz na to , sa tam zdjecia ciekawych wycieczek rowerowych , gdzie na trasie
odnajdowano cudeńka , pommiki przeszłości. Zobacz na ten i klikaj dalej , sa
tam cmentarze, jeden tajemny grób zadbany, ciekawe alejki wśród drzew - cudeńka.
www.rowery.olsztyn.pl/photo.php?r=111&i=121
Ślicznie pozdrawiam Michała Kaweckiego i zapraszam do unikatowej tez ksiązki na
wątku - Bajanie na ekranie :)

[rita100]

Tralala, to dla Ciebie - widziałaś coś piękniejszego ? Nie ! :)
www.arta.olsztyn.pl/polski/foto_kwitajny.htm

[tralala33]

Przepiękny widok, ale jaki mroźny i groźny - jakby pierwsza scena w gotyckiej
powieści grozy. Dobrze jest takie zachody słońca podziwiać, jeszcze lepiej
wrócić potem do ciepłego domu.

[rita100]

www.arta.olsztyn.pl/polski/foto.htm
Faktycznie art sztuka, popatrz na calośc zdjęć :)
dobranoc

[rita100]

Czekam na ksiązkę o ulicach Olsztyna Piechockiego i jakoś długo idzie, musze
zadzwonić tam bezposrednio i sie zapytać w który miejscu w Polsce już
jest ? ;)))

Ale popatrz Tralala, patrze i romyslam nad tym zdjęciem - czy należy ten pomnik
oczyścić z mchu czy nie. Ja to bym chyba oczyściła i zbadała dokładnie , czy
czasmi coś pod nim nie jest zakopane , jakas karteczka z jego historią ?
A Ty jak sądzisz ?
www.rowery.olsztyn.pl/photo.php?r=111&i=129

[tralala33]

Miejmy nadzieję, że książka nie zwiedza po drodze wszystkich ulic Olsztyna i do
Wielkiej Nocy dotrze do Wieliczki.
Co do kamienia - sama nie wiem, może mu lepiej w takiej kołderce z mchu i
paproci, a może faktycznie warto wziąć szkiełko i oko, i sprawdzić co
upamietnia?

[tralala33]

Na dobranoc taka oto wesoła piosenka mazurska dla Rity, i dla wszystkich
ogrodników-amatorów:

Szedłem przez las

A kwiatusek w cieniu stał, tra la la la la la
spojrzał jakoj ocki miał, ocki miał.

Chce go urwać, prosi się
Ja ci zwiędnje, nie rwij mnie.

Więcem go zkrząkiem wziół.
Wsadził, polał, az sie 'joł.

Dziś w ogrodku, prosto drzwi
Rośnie, kwitnie, pachnie mi.

[rita100]

Fajna pioseneczka, a kazdy pałac i zamek powinien miec ogrodnika , ktory
dbałby o roślinność. Ciekawe czy Pan Kulczyk będzie takiego miał ?
Dziś zauważ księzyc w pełni, własnie zagląda mi do okna i mamy mróz -20 stopni.
Pamiętaj o dokarmianiu ptaków :)

ps. Jest gdzieś nagranie tej piosenki ?
Jakby to zrobić , żeby mozna ją puszczać na mp3 ?

[rita100]

Tralala, przeciez wszystko wymaga konserwacji, jeśli nie fachowcy sie zajmą to
jacyś przygodni turyści lub inni ciekawscy. Zdjęcie jest już na internecie i
popularne, co z jednej strony dobrze , a z drugiej ....
Konserwacja przedłuża żywotność pomnikowi.

[rita100]

a dziś to nawet rano zauwazyłam , ze ten księzyć świecił podświtlany słońcem w
mroźny ranek. Codziennie inny dzień.
dobranoc

[rita100]

www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=5&ido=94&idz=5707
Popatrz się Tralala, jak slicznie wygląda ta ulica w głębi, ile tam jest
kamienic, ale niestety szpeci ten domek po prawej stronie i tylko dlatego
szpeci , że zapomniano o nim i o gruntownym remoncie. Tam koniecznie trzeba
wymienić okna . To jest przedwojenny dom i wewnątrz kryje tajemnicę, a ta
tajemnica jest w piwnicach i strychu. Tak strych zasze był zagracony.
Szkoda , że nie chce się znaleź prywatny właściciel lub miasto się tym nie
interesuje.

[tralala33]

Ten zielony domek? Mie wiem, czy przypadkiem on nie jest właśnie miejski
(komunalny), a może należy teraz do wspólnoty. A może chodzi Ci o ten domek:
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=5&ido=124
Ten wygląda jak z bajki. Ciekawe, jak się mieszka w pokoju z basztą?

[rita100]

Ten zielony domek, pewnie komunalny i jeszcze nie sprzedany, ach że też go nikt
nie chce kupić, a taki fajny i historyczny , co by tam nie mozna zrobić , może
przeniść tam ten Turist fatalny, by ludzie nie stracili pracy a tamto wyburzyć
i wtenszas nie będzie nikt pokrzywdzony chyba :)
A to co pokazałaś Tralala to pałacyk i jak widać nikt nim nie zainteresowny, a
taki ładny, mógłby cieszyć wzrok :)

A popatrz na powiekszenie zdjęcia Hotelu Wysokiej Bramy - i ta brzydka reklama
hotelu, zdjęcie pewnie robione jeszcze po remoncie.
commons.wikimedia.org/wiki/Image:Polen2004_005.jpg

[tralala33]

Zdjęcie na pewno już po remoncie, bo z boku widać dobudowany 'murek' obronny -
fantazję na temat prawdziwych murów otaczających niegdyś Olsztyn, a w Bramie
rekonstrukcję kutej brony - kraty zamykającej dostęp do miasta.
Wiesz, Rito, kiedyś w jakimś przewodniku doś amatorskim przeczytałam, że
prowadnicami w Bramie spuszczano nie bronę (kratę) tylko sochę! czyli taki
prymitywny pług. I to narzędzie rolnicze, i to także, ale jaki to byłby efekt,
gdyby oblęgający miasto rycerze zaciężni zobaczyli, jak dzielni olsztynianie
spuszczają z Barmy pług, bezskutecznie starając się nim zamknąć dostęp do
miasta. No to może jeszcze powinni do kompletu spuścić traktor i kombajn, tak
by wraże wojska padły ze śmiechu. jak i ja padłam czytając ten opis.

[rita100]

Ale heca, to faktycznie śmieszne, ale powiem Ci , jak Gliwice obroniły miasto
przed najazdem wrogów, otóż z mur obronnych kobiety wylewały na wrogów
wsześniej ugotowana kaszę i tak wiaderkami i naczyniami wylewały z góry tą
kaszę na wrogów i zwycięzyły. Taka jest legenda Gliwic. Też fajny i
niezapomniany sposób obrony.
A teraz coś jeszcze z historii Olsztyna :)

[rita100]

Czekam, czekam na upragnioną ksiązkę i nic. Została ponoć wysłana, jednak przez
te śniegi chyba nie może dotrzeć :) Lada dzień ma się pojawić w Krakowie.
A tymczasem doszłam w Magicznym Olsztynie do rozdziału gdzie dowiedziałam się
skąd Piechocki ma taką wiedzę.
Otóż po II wojnie światowej ojciec Piechockiego odnalazł prace napisane przez
mało znanego nam Hugo Bonka. Są to ponoć tomy prac o historii Olsztyna. Są one
teraz zbiorem prywatnym samego Piechockiego, choć teraz nie wiemy gdzie się
znajdują ? Jest to ponoć ogromne źródło wiedzy. Na szczęście wydanie zostało
wznowione w Niemczech i można go zakupić. Sam Hugo Bonk był Olsztyniakiem.
Zmarł 10 października 1936 roku w Ostródzie. Jak pisze Piechocki, możliwe, że
grób przetrwał do dziś. Czy znajdzie się ktoś kto wskaże jego miejsce ? Na
odpowiedź Piechocki się już nie doczekał, bo przychodzimy i odchodzimy
niestety, ale dzieło Piechockiego zostanie. Pierwszym , ktory spisywał historię
Olsztyna był Anton Funk, na jego pracy opierała sie praca Hugo Bonka, na pracy
Hugo Bonka opierał się Stanisław Piechocki - kto będzie następnym tak wielkim
miłośnikiem Olsztyniakiem, nastepnym ogniwem ?

[tralala33]

Po drodze był jeszcze Andrzej Wakar z dwutomową monografią Olsztyna. Drugiego
tomu nie czytałam i nie żałuję, bo pisana w czasach PRL-u powojenna historia
Olsztyna musiała być zapewne zgodna z jedyną poprawną myślą. Ale w pierwszym
tomie - od założenia miasta do 1945 roku - znalazłam wiele ciekawych historii i
jeszcze ciekawszych mapek, na przykład plan Starego Miasta z kolejnych epok z
zaznaczonymi kamienicami i nazwiskami ich właścicieli. To był początek mojego
zainteresowania się historią Olsztyna.

[rita100]

Tak, czasmi ksiązka ma bardzo duzy wpływ na zainteresowanie , tak jak ja
dostałam książkę o Warmi i już się zafascynowałam , a juz bajeczki w gwarze to
pełnia szczęścia - czasmi przypadkowo znajdzie sie książka , ktora skieruje nas
na inne drogi myślenia. Ja to jestem teraz pod wrażeniem Imperium
Kapuścińskiego, nie wyobrażałam sobie takiego ogromu cierpień całego imperium
Rosji przez wieki i nawet jeszcze dziś. Czasami sie zastanawiałm Tralala, jak
dobrze by było się urodzić w Londynie , Paryżu, ale po przeczytaniu tej ksiązki
to się cieszę z miejsca swojego urodzenia jeszcze bardziej niż dotychczas,
nawet można powiedziec , że Olsztyn to miejsce w czepku urodzonych, a
mieszkający tam mają szczęscie, bo kraina wprawdzie nie mlekiem i miodem
płynąca ale nadzwyczaj urodziwa.

[tralala33]

A ci urodzeni w gnieździe, znaczy sie w Gnieźnie, też nie mają na co narzekać,
nawet jeśli nie są orłami, prawda? Muszę zmykać na dziś - dobranockę przeczytam
jutro - z podwójną przyjemnością. Ciepłych snów w tak mroźną noc życzę.

[rita100]

W Gnieździe urodzeni to może nie są orłami ale mają w dziedzictwie gniazdo,
pewnie doskonałe gniazdo rodzinne. Ptaszek wyfrunął i nowe gniazdko sobie uwił
w Olsztynie :) Wiedział ten ptaszek gdzie przylecieć. Czy to prawda , ze ptaki
pierwsze wyczuwają niebezpieczeństwo i odlatują ? Dopóki jesteś Tralala ,
Olsztyn jest bezpieczny :)

A teraz wspaniała wiadomośc dla Polski i Krakowa i dla Rynku gdzie ciagle
zaglądam i podziwiam jako turystka, bo tak już się nauczyłam - podziwiać :)
Rynek krakowski najlepszym rynkiem swiata
miasta.gazeta.pl/krakow/1,35798,3119967.html
dobranoc , tez uciekam

[tralala33]

Choram :( i zimno, oj jak zimno. Muszę zaraz łyknąć lekarstwa i pod trzy
kołderki wskoczyć. Ale zanim się ponownie zahibernuję, przepiszę taką zabawną
historyjkę z Gazety Olsztynskiej sprzed stu lat - bo taki był początek tego
wątku - wice i żarty ludowe.
Chłop i dwa zające
Za napisanie podania do landrata pisarz w gminie wziął od chłopa 5 marek i
kazał sobie na dodatek przysłać dwa zające w prezencie. Po jakimś czasie pisarz
spotyka chłopa i robi mu wyrzuty, że zajęcy nie dostał. - Jak to - dziwi się
chłop. Zaraz po wyjściu od pana poszedłem na pole. Spotkałem dwa zające, którym
kazałem przyjść do pana. A że nie przyszły, to nie moja wina!

[rita100]

Bardzo dobra anegdotka :)
Tralala, a grzeją choć u was ? Ciągle mowią , ze tam na Warmii same awarie.
Wiesz, cięzki okres zimowy jest teraz, ale u nas w Krakowie , jakoś nie ma gryp
w okolicy, wszyscy na nogach codziennie. Nie wiem , co Ci radzic , ale
ochorowac trzeba w łózeczku i pierzynką się nakryć, ale jak jest zimno to
strasznie. Ja mam w domu 25 stopni ciepła. Najbardziej się cieszy kot, żebyś
widziała jak on lubi ciepło.
Ksiązka jeszcze nie przyszła, a ja sie zastanawiam czy kupię gdzieś dzieła w
gwarze Gizewiusza i Kajki ? Sa takowe w sprzedaży ?
Ale dziś nie odpowiadaj, połóż się spokojnie pod pierzynką :))) Ale masz
karnawał ;)))

[tralala33]

Oj, Rito, jakbyś mi tak z 5 stopni przysłała, to bym miała w domu 18, a tak
zamróz okropny. Z komina MPC-u w Kortowie unosi się już dym, ale kaloryfery
ciągle zimne. Nawet koty siedzą nastroszone. Ulice Olsztyna zaśnieżone i
zamrożone, nic dziwnego, że nie mogą 'dojechać' do Krakowa. Idę spać - może mi
się przyśnią jakieś tropikalne kraje.

[rita100]

Oj, żebyś tylko nie zamarzła, jak Wam wszystkim współczuję. Na szczęscie nasz
ciepłociąg pracuje i o awarii nic nie słychać, ale wiem jakie to straszne. W
pracy mam też cieplutko, tak że tylko obserwuję zimę z okna.
Ale w taki mróz jak macie taka awaria to nieszczęście. Może pomyśl o gorącym
sercu na śniegu pod pierzynką.
dobranoc, cieplej nocki z kotkami.

[rita100]

www.sklodowski.pl/panoramix/0000033.html
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=64&w=35036600
Tralala, jak będziesz miec czas , to jak myślisz, czy te drzewa nalezy wycinać ?
Takiego krajobrazu nie ma nigdzie.

[rita100]

Tralala, mamy następny temat o Gazecie Olsztyńskiej
www.gazetaolsztynska.pl/index.php?tyt=1&mnu=prez#cont
Kolekcja lektur z Gazetą Olsztyńską
Już w poniedziałek, 9 stycznia wraz z Gazetą Olsztyńską ukaże się wyjątkowa
kolekcja lektur. Czytelnicy Gazety znajdą m.in. "Pana
Tadeusza", "Zemstę", "Wesele", Romeo i Julię". To kanon literatury polskiej i
światowej, który powinien być w każdym domu; książki przydatne nie tylko
uczniom: są to przecież tytuły po które można sięgać zawsze.

Tralala, no popatrz, kolekcja wspaniały pomysł , tylko zobacz jakie dzieła ?
Czy naprawdę nasza ziomecka nie ma swoich dzieł, swojej pieknej literatury,
poezji, cekawych pozycji ? Jak mówią cudze chwalimy swego nie znamy. A 'Pana
Tadeusza ', to każdy ma juz w swojej biblioteczce.

Powiem Ci szczerze, że towarzysze Twojej chorobie. Rano wstając złapało mnie
lumbago, takie , że do tej pory czuję :) Gdzieś mnie zawiało i teraz poruszam
się bardzo pomalutku. Ale mróz mamy tak straszny, że zapowiadają , kto nie musi
wyjśc to niech nie wychodzi. Ludzie chodzą przemarznieci. Na szczęście nie mamy
żadnej awarii.

[tralala33]

Pomysł nie nowy - pierwsza była chyba Gazeta Wyborcza, a wybór książek taki
lekturowo-szkolny, żeby skusić rodziców gimnazjalistów i licealistów. Ale
szczególnie Gazeta Olsztyńska, korzystjąca z nazwy (czy jest to całkiem prawnie
i w porządku) Gazety Olsztyńskiej Liszewskiego i Pieniężnych, tak promującej
język polski na Warmii, rzeczywiście powinna wzbogacić taki kanon choćby o
Kiermase warmińskie, albo reprint tych baśni, które nam pracownicie Rito
przepisujesz. Byłby cudownie!
Lumbago - oj, to ja już wolę swoje niewinne przeziębienie. Współczuje, a i
mrozy teraz na południu gorsze. Tutaj albo osłabły, albo się już do nich
przyzwyczaiłam - takie przynajmniej miałam wrażenie wracając dziś z pracy.
przynajmniej do następnego ataku zimy :(

[rita100]

hehe, właśnie tak pomyślałam , ze nie mają ludzie gustu i smaku, jak nie
zmienią nazwę miasta np. Gizycko, jak nie zmienią nazwę ulic, jak nie wydadzą
zgody na jakąś paskudę budowlaną to teraz gazeta obchodzaca swoje 120 rocznicę
powstania, dają dzieła na skalę światową , zamist swoje dzieła, które kiedyś
powinny być poznane i spopularyzowane. Dopowiem o dziełach Kajki czy Gizewiusza
i napewno wielu , wielu innych. I pomysleć jeszcze o krzywdzie naszych Bab
Pruskich. Tralala, czy tylko my widzimy te podstawowe błędy ? Czy my jesteśmy
inne ? Nie wiem co myśleć , ale coraz bardziej krytykujemy niż chwalimy :)

Mrozy mamy tak straszne, że nie pamiętamy takich. Wyobraź sobie jak bramy
metalowe skrzypią w okolicy jak ktoś otwiera, jak ludzie przechodzą to
orkiestra sniegowa gra i jutro wszyscy sobie robia wolne nawet w pracy i nie
wychodzą z domu z mroźnych przyczyn :) Lumbago przejdzie, strasznie podoba mi
sie ta nazwa :)
To dobrej nocki Tralala, cieplutkiej :)

[tralala33]

Czy to są już takie mrozy, że nawet drzewa z hukiem pękają? Tak, czas zawinąć
się w ciepłą kołderkę i śnić o Hawajach. Dobranoc, Rito.

[rita100]

hehe, Tralala, mam już ksiązkę - Tajemnice olsztyńskich ulic - Piechockiego i
jestem zszokowana, bo nic za nią nie zapłaciłam. Listonosz dał plik listów,
razem z listami sąsiadów i tak segreguję je, a tu ksiązka. Mamy taki mróz, że
listonosz w biegu rozdaje pocztę myląc sobie adrestatów :) I teraz mam ksiązke
i nie wiem co robić , czy listonosz z powodów mrozów cos przeoczył, to znaczy
kasę czy tak miało być. Muszę tam jeszcze zadzwonić. Jestem dziś tak bardzo
zmarznieta, bo w pracy jednak było chlodno, lumbago dalej atakuje , choć
mniej , no i dodatkowo kicham - pewnie coś będzie.
Wracając do książki to zaczełam ją czytać i to jest ksiązka już inna od
tamtej , to znaczy inaczej ujęte zagadnienia. Bardzo ciekawie i więcej
szczegółów. Już mi się nasuwa jedno pytanie - Czy ta fontanna na Rynku to dawna
studnia na ul. Staromiejskiej ?
Hehe , a czy wiesz jak dawniej przezywano ul. Staromiejską ? Tak śmiesznie :)
Dopiero ja zaczełam czytać, a już jestem zadowolona.

[tralala33]

Kaczkenstrasse?

[rita100]

tak , przerwa, mamy awarię cieplociągu - nie ma ciepła w Krakowie

[tralala33]

Ratunku, a na dworze ile stopni? Rito, masz chociaż kominek w domu?

[rita100]

Mam, ale kto by na noc palił w pokoju dziennym. Już sie dowiedziałam , że
włączą w nocy, bo my ponoć mamy tak , że jak jest awaria w jednej cieplowni to
przełańczaja na druga cieplownię ze Skawiny. Ale okaże się jak to zrobią. Jak
narazie to ciepłe psierzynki trzeba przygotować :)

Tralala, a jak z tą studnią na Staromiejskiej ? Teraz na tym miejscu jest
fontanna ? Idę po bajeczkę na dobranoc.

[tralala33]

Zawsze mozna te pierzynki i poduszeczkę przenieść na kanapę w pokoju dziennym i
tam przenocować, albo mieć taki kominek z płaszczem wodnym i rurami
ogrzewającymi rozprowadzonymi po całym domu. A jak nie, to choćby przytulnego
kota.
Studnia pewnie została zasypana, bo tam przecież przez dziesięciolecia był plac
Karolka - płaski jak naleśnik i bez żadnych takich atrakcji jak studnia bądź
fontanna. No, może czasem trybunę ustwiali dla oficjeli.
Czekam na dobranockową baśń i dziękuję, że choć w rękawiczkach, to jednak ją
wyklikasz :) Ciepłych snów i niech tam szybko co trzeba poprzełączają.

[rita100]

>Studnia pewnie została zasypana, bo tam przecież przez dziesięciolecia był
>plac Karolka
Czy Targ Rybny to plac Karolka ?

Bardzo, a bardzo ciekawa ta książka, bardzo dużo ciekawych wiadomości. Ale dla
mnie, dla osoby , która spędziła pierwsze dziesięć lat to nowość, bo i co tam
ja mogę pamiętać z tych lat, oprócz zabaw podwórkowych ? ;)
Dlatego dobrze, że poznałam inne pozycje ksiązkowe, bo teraz mogę sobie
kojarzyć fakty i miejsca, rozumiejąc co czytam. Pierwszy rozdział 'Tajemnic
ulic Olsztyna' omawia w szegółach Starówkę i ul. Staromiejską. Wiesz co mnie
najbardziej zaskoczyło, oprócz dokładnego usytuowania domu Jana z Łajs, sam
poprzedni widok ul.Staromiejskiej. Jak opisuje Piechocki, to ona nie była taka
cudowna jak teraz. Do czasu ułożenia torów tramwajowych to ta ulica była
Kaczkenstrasse ponieważ w kałużach jej pływały najprawdziwsze kaczki, istna
błotna ulica. A kamienice , wprawdzie ładne od zewnątrz, ale na podworcach to
chlewiki, stajnie i zanieczyszczenia. Ponoć z tyłu tych kamienic istniało
całkowicie wiejskie życie. Na parterach domów najczęściej były warsztaty
rzemieślnicze i wędzarenki. Ciekawe jak jest teraz ?. Jak te kamienice
wyglądają od tyłu ? Wracajac dalej na naszą ulicę Staromiejską, to kiedy
zlikwidowali szyny w latch 70. to znów wyłożono tą drogę asfaltem. Ale na
szczęście odsłonieto kamienie. Dziś Starówka bardzo mi się podoba.
W pobliżu ul. Staromiejskiej, w pobliżu Wysokiej Bramy była pamiętna,
legendarna studnia, o której mało kto dziś pamięta dlatego przytoczę urywek z
Piechockiego:
"28 października 1839 roku, kiedy to zaginął, a jak się później okazało wpadł
do tej studni, 63-letni miejscowy garncarz Johann Kaminski. Pomimo usilnych
poszukiwań, człowieka nie można było odnaleźć, gdy tymczasem jego trup przez
trzy tygodnie tkwił w topieli, po czym wypłynął na powierzchnię wody i został
wydobyty. Ludzie przedtem i potem korzystali z wody jakby sie nic nie stało,
tylko samą studnię od tej pory zaczęli określać mianem Topieli (Totenteich), co
przez pewnien czas biedna studnia nie miała dobrej sławy. Z upływem lat
pozostała tylko nazwa miejsca, ale nikt już nie kojarzył ją z garncarzem
Kaminskim. "

Z przykrością stwierdzam , że dalsze losy studni są już nieznane, dawno
zapomniane i pewnie w bajkę i legende zamienione. Gdzie ta studnia mogła być ?
Czy w tym miejscu stoi już jakiś dom, a ludzie, mieszkający w nim nawet nie
wiedzą, że mieszkają w miejscu zgonu garncarza Kaminskiego, który być może
został zauroczony pięknym widokiem Meluzyny.
Tralala, myśmy już mówiły o garncarzu Kaminskim i o tej studni - dlaczego on
się utopił ?
hehe, wiesz, Tralala z każdego rozdziału nasuwają mi się fajne legendy. Ta, o
studni, w następnym rozdziale o przejździe Napoleona przez Olsztyn. Bardzo
dobrze sie zaczyna.
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=6&idz=162

[tralala33]

Tak, Karolek to obecny Targ Rybny, czyli za PRL-u Plac Karola Świerczewskiego.
Wczoraj niedokładnie przeczytałam Twoje pytanie i pospieszyłam się z
odpowiedzią, bo przecież fontanna jest obok Starego Ratusza, a na Targu Rybnym
dopiero planowana jest budowa kolejnej fontanny. Może jakimś trafem tajemnym
stanie na miejscu studni Topieli? Żeby tylko była ładniejsza, niż ten
lastrykowy krąg obok Starego Ratusza!

[rita100]

Tyle pieknych fontan jest, oby tylko nie zrobili jej zbyt nowoczesnej , bo w
tym rejonie nie pasuje. Powinien tam siedzieć garncarz Kaminski ku pamięci.

Gustaw Gizewiusz

[tralala33]

Jeszcze mi kilka piosenek ze zbiorku Gustawa Gizewiusza zostało, więc dziś
jedną z nich tu wpiszę i nasz wątek do góry :)

Na pierwszego maja
Wojnę zaczynano
Wszystkim wojennikom
Na nią rozkazano.

Oj radbym ja, radbym
Na wojenkę jechał
Kieby mi konika
Kieby kto osiodłał.

Najmilejsza jego
Gdy to usłyszała,
Poszła do stanienki
Konia osiodłała.

Konia osiodławszy,
Wzięła rzewnie płakać:
Jak się najmilejszy
Mam bez ciebie ostać.

Najmilejsza moja
Wziąlci bym cię z sobą
Kólaseczki nie mam
Slubu'm nie brał z tobą.

A siodmego roczku
Gdy się z wojny wrócę,
To tobie najmilsza
Z serca żalu skrócę.

Niemądra ta dziewczyna - gdyby konia nie osiodłała, to by jej najmilejszy na
wojnę nie pojechał. A tak teraz siedem lat musi czekać?!

[rita100]

Ten Gizewiusz, śliczne wiersze pisał

Najmilejsza jego
Gdy to usłyszała,
Poszła do stanienki
Konia osiodłała.

Konia osiodławszy,
Wzięła rzewnie płakać:
Jak się najmilejszy
Mam bez ciebie ostać.


A ta majmilejsza , zamiast konie pogonić w czorty, to mu osiodłała.
Jakie pokorne były te Warmianki, spełniały kazdą prośbę, nawet te , które były
dla nich przecież niewygodne :)
Ciekawe czy można kupić taką ksiązkę ze zbiorami wierszy Gizewiusza ?

[tralala33]

Nie wiem na jaką to wojnę wybierał się ten nieco leniwy najmilejszy, ale pewnie
nie była to wojna z wojskami napoleońskimi, bo z nimi starła się Armia
Rosyjska. Oglądałam zdjęcia i trafiłam na te z Lidzbarka Warmińskiego, a w nich
wpis Gajowego o bitwie pod Ignalinem z 1807 roku (a może lepiej Heilsbergiem -
Lidzbarkiem Warmińskim) - oj, nie była to potyczka. Nie lubię historii
militarnej, ale nieco poszperałam, i znalazłam to:

www.rowery.olsztyn.pl/photo.php?r=52&i=006&f=

web2.airmail.net/napoleon/Heilsberg_battle.htm

Głównodowodzącym Armii Rosyjskiej był sześdziesięciodwuletni baron Lewin August
Gottlieb von Bennigsen.

Wojskami francuskimi dowodził bezpośrednio Joachim Murat. Murat był świetnym
wojownikiem, podziwianym przez kawalerię Armii Napoleońskiej. Odznaczył się w
każdej bitwie, w której brał udział. Murat był człowiekiem dzielnym, z
fantazją, wyperfumowany, w ekstrawaganckim stroju, swoich kawalerzystów
prowadził do boju zawsze na czele ataku.

Bitwa pod Heilbergiem trwała całą dobę. W końcu wojska rosyjskie wycofały się.
Kolejna, ostateczna w tej kampanii bitwa miała miejsce pod Pruską Iławą.
Według Szikanowa w bitwie pod Lidzbarkiem Warmińskim Rosjanie stracili 6 000
ludzi. Francuzi stracili 12 600 (1 398 zabitych, 10 359 rannych i 864 ujętych
do niewoli) Po każdej ze stron było 7 rannych generałów. Inne źródła podają
następującą liczbę ofiar bitwy: Rosjanie 8 000 - 11 000, Francuzi 11 000.

Więcej pewnie dowiemy się przy okazji inscenizacji bitwy w czerwcu, choćby
gdzie pochowano poległych? I co to za pomnik na tej stronie rowerowej?
A teraz muszę pożegnać dostojnego generała rosyjskiego von Bennigsena i
zawadiackiego Murata, Tobie Rito życzyć miłego forumowania, i wrócić do pracy.

[tralala33]

Dziś jeszcze jedna wojenna piosenka ze zbioru Gizewiusza - tym razem
najmilejszy na wojnę nie dojechał. A było to tak:

Służył Jasiek przy dworze
Przy tym slicznym klasztorze,
Hej, hej, przy tym slicznym klasztorze.

I wyslużył Kasieczkę,
W siodmem roczku dzieweczkę,
Hej, hej, w siódmym roku dzieweczkę.

I jak ci ją wysłużył
Zaras się z nią ożenił,
Hej, hej, zaraz się z nią ożenił.

Krol na wojnę rozkazał,
jasiek konia siodłać dał,
Hej, hej, Jasiek konia siodłać dał.

I ujechał wpoł drogi,
Kon mu zemgłał na nogi,
Hej, hej, kon mu zemgłał na nogi.

- No i bardzo dobrze, bo gdyby tak dojechał pod Heilsberg, to różnie by mogło
być, hej, hej!
A teraz zmykam do pracy. Dobranoc :)

[rita100]

Służył Jasiek przy dworze
Przy tym slicznym klasztorze,
Hej, hej, przy tym slicznym klasztorze.

I wyslużył Kasieczkę,
W siodmem roczku dzieweczkę,
Hej, hej, w siódmym roku dzieweczkę.

I jak ci ją wysłużył
Zaras się z nią ożenił,
Hej, hej, zaraz się z nią ożenił.

Krol na wojnę rozkazał,
jasiek konia siodłać dał,
Hej, hej, Jasiek konia siodłać dał.

I ujechał wpoł drogi,
Kon mu zemgłał na nogi,
Hej, hej, kon mu zemgłał na nogi.


hehe, to musi być wesoła piosenka z podrygiem i przytupem :)

[rita100]

Więcej pewnie dowiemy się przy okazji inscenizacji bitwy w czerwcu, choćby
gdzie pochowano poległych? I co to za pomnik na tej stronie rowerowej?

Tak , tak , najczęsciej wszyscy sie pytają, gdzie pochowano ciała , bo kosci
nie znaleziono - jak w przypadku Bitwy pod Grunwaldem.

www.rowery.olsztyn.pl/photo.php?r=52&i=006&f=
A ta kapliczka musi być bardzo , bardzo stara i jeszcze obok rośnie drzewo.
Często tak jest przy kapliczkach, że drzewo rośnie obok. Ciekawe na ile lat
wygląda to drzewo ? Napewno ze 150 lat.
Tak , to idę jeszcze oglądnąć ogródek Gajowego, ma bardzo sliczny taki wiejski,
sielski.

Zaumirz ci ja

[tralala33]

Tym razem pieśń spisana na Mazurach (Bukarty, powiat niborski, czyli nidzicki)
pod koniec XIX wieku przez jana Sembrzyckiego. Przyznam, że nie odrazu pojęłam,
kim jest ów zaumirz. Myslałam, ze to coś od umierania. Ciekawe, Rito, pewnie
szybciej na to wpadniesz - kim był zaumirz?

Zaumirz ci ja, zaumirz, marne moje życie,
Co ja wspomnę ojca matkę, zapłacę suowicie.
Suowicie zapłacę i tak mówie sobie:
Nie było, nie bédzie, jak u ojca, dobrze
Ojciec, choć wyzbije, to go dusa boli:
Na wojence bzijo, bzierzo do niewoli,
Do niewoli bzierzo i tam karę dajo;
Zmartwionemu zaumirzowi krwawe łzy padajo.

(cdn)

[tralala33]

Oj, awaria na łączach. ale może jakoś zaumirz ze swą smutną historią przebije
się na bagnetach? Bo już pora mu iść na wojenkę:

Matko moja, matko, coś mię wychowała,
Zebys była z malenkiego nogi połamała,
Coś mię wykarmiła psiersiami swojemi!
Juz się zegnam z ojcem, z matko, z braciami swojemi.
Siostra usuysała, tak sobie mowziła,
Potem z tak wzielkiego żalu nożem się przebziła.

(cdn)

[tralala33]

Tak oto jeszcze wojenka się nie rozpoczęła, a już pogrzeb w rodzinie - o losie:

Nie trzebać to dumać ani też żałować;
Pani matce z panem ojcem trzeba ją pochować,
Trzeba ją pochować i pogrzeb wyprawić,
A mię karabinek drobnym srotem nabić,
Drobnem srotem nabić, na drogę wystrzelić,
Moji kochanecce serce rozweselić.

Czemuż to kochanecka miała się rozweselić z tego strzelania śrutem? Mam
nadzieję, że to dla nie, a nie DO niej strzelał zaumirz.
(cdn)

[tralala33]

Powoli dobiega końca pieśń o zaumirzu:

Gdzie w boru drwa robio, rodzice nie wziedzo.
Rodzice nie wziedzo i żalu nie majo;
W ten czasci jem dziatki miłe, kiedy je chowajo,
Kiedy je chowajo, na réku piastujo;
Na wojence jak zabzijo, koniami tretujo.
Koniami tretujo, krew się z boku tocy,
Ach mój Boze miłosierny, dodaj nam pomocy.

I jeszcze Uwaga od jana Sembrzyckiego: 'Doniesiono mi, że to pieśń, którą
ludzie już dawno śpeiwali; niezawodnie pieśń ta do starych należy, jako to się
z całego jej układu pokazuje. Tretujo pochodzi od niemieckiego treten - deptać;
zapłacę - zapłaczę. Pieśń ma jeszcze jeden wiersz ostatni, którego drukować nie
można'.
No co też w tym ostatnim wierszu było, czego Keiser zabronił Mazurom śpiewać?

[rita100]

Tak , żolmierz z karabinkiem. Tragedia rodzinna.
Tralala, nie wierze , że nie można drukować - to jeszcze coś nie można pisać ?
Strasznie jestem ciekawa tej ostatniej zwrotki.
A wiesz, że bardzo duzo twórczości jest tez po niemiecku i to ponoć pięknej, bo
ich tęsknota do ziemi była jednak wielka i opisywali ją. Ciekawe czy ktoś
tłumaczy to z języka niemieckiego ? W innym artykule piesze o tym.

[tralala33]

Wiktoria - zaumirz przedostał się przez blokadę formumową do samego Krakowa! No
niestety, ostatnia zwrotka padła ofiarą kajserowskiej cenzury i nawet Jan
Sembrzycki nie mógł jej zanotować, by przyszłym pokoleniom przekazać. Nie wiemy
więc, co takiego zrobił zaumirz - może naładował śrutem swój karabinek i
wystrzelił do dowódcy, żeby tylko z tej wojenki uciec? Dziś możemy się tylko
domyślać :(

[rita100]

Chociaż Ci powiem Tralala, że mogło być inaczej. Znając bajeczki i legendy
wiemy, że żakończenia czasmi sa zaskakujące :) Ale mimo wszystko pieśniczka
powinna mieć zakoczenie, chcociaz to domyślne.
Wyobraz sobie , troche pogrzebałam gdzie trzeba i wiem , że dużo twórczości
jest niemieckiej na obczyźnie na tej ich nowej "małej ojczyźnie". Jutro Ci
zamieszczę taka malutką fajną twórczość prztłumaczoną z niemieckiego na ślaski
i badzo fajnie im to wychodzi.
Krótki fragmencik , takiego przykładu juz przetłumaczonej wersji.

"Kożdy kamiyń je czonstkom i tfojom
Kożdy tyn kamiyń pokazuje sława i honor
Polub sie śmioć i miej uśmiych niy na pokaz
Jak kożdy kamyń żyje sfom troszkom łot nos."

Chyba trzeba znaleź tą mazursko-niemiecką twórczość - ona tez jest dziedzictwem

[tralala33]

Po śląsku, z trudem bo z trudem, ale coś wydedukuję. Po niemiecku - jestem
niema, więc proszę o tłumaczenie, choćby na mazurski :)
A tu jeszcze jedna piośniczka smutna, wojenna, i w dodatku ponoć najstarsza
spisana pieśń mazurska - tak twierdzi Jan Sembrzycki

Zielony lasek! Zielone rąbanie!
Komuż mnie porucisz, mój Jasiu kochany?

Poruczam ciebie temu, co jest w niebie;
Nie płacz, Kasio! przyjadę do ciebie.

Kiedy nie przyjadę, będę listy pisał;
Ty będziesz czytała, ja nie będę słyszał.

Wyjrzyj przez okno na tę drogę widną!
Wyjrzyj przez drugie aż do Pana Boga!

Wyjrzyj przez trzecie! już mój miły jedzie;
Skończy się kłopot i wszystka bieda.

- i tu piosenka powinna się kończyć, niestety, za chwilę ciąg dalszy.

[tralala33]

Dla tych, którzy lubią rzewne historie, ze smutnym końcem, ciąg dalszy pieśni
nadesłanej przez pastora Pauliniego ze wsi Drygały, w powiecie janzborskim -
dziś piskim.

Wyjdę na górkę, już żołnierze jadą,
Mojego jasinka koniczka prowadzą.

Konika prowadzą, płaszczem nakryto;
Mojego Jasinka na wojnie zabito!

Ach, mój mocny Boże, karałeś mię marnie!
Kogo ja nie kocham, ten się do mnie garnie.

Kogo ja kochałam, tego teraz nie mam;
Oj, nie mam, nie mam, boleści się doznam.

Spokojnam nie jestem, bodaj i nie będę,
A moje serce od żalu rozsiędzie.

[rita100]

Strasznie smutna piosenka, a nasi mazurzy to tylko na wojence bywali. Straszne
losy kobiet mazurskiech. Teraz się nie dziwię , że Baby Pruskie tak wyglądają
jak wyglądają, że są jakie są. Ta wojenka ciagle trwała, wiecznie trwała. Może
dzisiejsze czasy będa lepsze już dla nich.
Strasznie inna jest twórczość ślaska i jak strasznie się one róznią w swym
stylu.

[tralala33]

Robota to głupota :) Czas na moment się oderwać. Dobranocki dziś nie było,
sląskich piosenek też nie, to może choć spóźnione ostrzeżenie na 2 lutego.

Matki Boskiej Gromnicznej

[tralala33]

... czyli 2 lutego - ważny dzień. Kto jesienią zasiał len, powinien w tym dniu
udać się na przejażdżkę, chocby niedaleko, żeby zapewnić sobie urodzaj.
Plantatorów lnu przepraszam, że tak późno o tym piszę.
Uwaga na wilki: W dniu św. Mikołaja wilki się gromadzą a w święto Matko Boskiej
Gromniczej się rozchodzą. W tym czasie podróże są niebezpieczne, zwałszcza
saniami przez ciemny las - warto zabrać ze sobą gromnicę (ewentualnie jadąc
samochodem sprawdzić swiatła i uważać na wilki, żeby żadnego nie rozjechać!)

[rita100]

Ciekawe jak dużo jest plantatorów lnu ? ;) Na poludniu kraju nie widziałam
nigdzie.
Czyli od 2 lutego wilki poszły w las.
Wiesz co , przypomina mi się jak byłam w ZOO z dzieciakami i wzieliśmy resztki
kurczaka dla wilków. Kiedy rzuciliśmy go za grodzenie to te wilki tak się
rzuciły na nas i między sobą, że omalo siatki nie wygryzły. Jak żeśmy uciekali
w nogi ;))) Wiem , wiem , w zoo nie wolno dokarmiać, teraz to nawet bym sie nie
odważyła.
No to uważajmy na wilki.

[rita100]

O znikaniu pisał również Erwin Kruk, chyba , żeśmy już o tym wspominali, ale
przypomnę, że poeta napisał jeden wiersz po warmińsku 'Mazury". Ciekawe, gdzie
ten tekst możnaby znaleźć ? Jak myślisz Tralala ?

Spotkanie z Erwinem Krukiem
Wśród wierszy, z najnowszego tomu "Znikanie", które Erwin Kruk przeczytał
podczas piątkowego spotkania w olsztyńskiej parafii ewangelickiej, był
poruszający utwór "Co zostało".

Poeta przeczytał również wiersz "Mazury", jedyny tekst literacki po 1945 roku
napisany po mazursku. Poeta objaśnił znaczenie niektórych z nich. Jak bredy i
łgi
(bzdury i łgarstwa) czy: pozbadli (przejrzeli na wylot). To ostatnie użył w
gorzkiej frazie:
"Boć obcy ludzie okolice obsiedli
I wnet pozbadli, że nas
Jak miotłą to popycha się, to wymiata".

[tralala33]

Czy chodzi o ostatni piątek 3 lutego?

[rita100]

Nie , to chyba było dawno, dawno temu , znalazłam taki tekst w którymś z linków.

[rita100]

A więc Tralala zapoznaj się z Ernestem Wiechertem. którego przodkowie przybyli
do Prus Wschodnich z Niemiec. Ich losy są tak skomplikowane , że sama musisz
spokojnie przeczytać by zrozumieć. Nadzwyczaj ciekawa i tragiczna historia.
Człowiek prześladowany i osadzony w obozie. Wyszedł wprawdzie ale pod nadzorem.
Mała drobnostka jak wzięcie udziału w Zjeździe Pisarzy III Rzeszy, po
zakończeniu wojny zostało wykorzystane przeciwko niemu.
"Ernst Wiechert tworzył przez 37 lat i opublikował 13 powieści, około 50 nowel
i opowiadań, 40 bajek, 4 sztuki teatralne, 3 tomy wspomnień i 6 publicznych
przemówień. Po śmierci pisarza opublikowano również jego listy i wiersze."

Najbardziej mnie interesują te 40 bajek i wiersze, których tematyką były
własnie Prusy Wschodnie czyli ta ziemia, jej opisy, wspomnienia gdzie
najczęściej akcja była tutaj u nas umiejscowiona.
Zwróć uwagę na takie zdanie:

"Podczas wakacji często spotykał się z brodatymi staroobrzędowcami
zamieszkującymi okolice Wojnowa. "

Co to są brodaci starobrzędowcy ?

A teraz czas na całość tej publikacji , bo linki bardzo lubią się nie otwierać,
o czym się już przekonałam.
Miłej lektury Tralala.

[rita100]

Przodkowie Ernsta Wiecherta byli prawdopodobnie osadnikami niemieckimi
przybyłymi do Prus Wschodnich. Drzewo genealogiczne jego rodziny na przestrzeni
wieków wzbogaciło się o korzenie polskie, litewskie i być może francuskie .
Pochodził z tradycyjnej rodziny leśniczych. Dziadek ze strony ojca, którego nie
pamiętał, pełnił funkcję leśnika w Puszczy Piskiej. Natomiast dziadek ze strony
matki był właścicielem gospody w Krutyni. Ojciec pisarza, Emil Martin, po
odbyciu służby wojskowej w strzelcach, po rocznym pobycie w Alzacji powrócił do
Puszczy Piskiej, do Krutyni . Tu poznał swą przyszłą żonę Henriettę. Po ślubie
podjął pracę gajowego w północnej części Prus Wschodnich (tzw. części
litewskiej). Tam urodził się najstarszy syn Wiechertów. W 1887 r. Emil Martin
Wiechert otrzymał awans na stanowisko leśniczego w Piersławku (do 1945 r.
Kleinort) koło Piecek. Tu 18 maja 1887 r. na świat przyszedł Ernst, a trzy lata
później 3 marca 1890 r. - najmłodszy syn Wiechertów - Paul . Młodszy brat
pisarza zmarł 18 lutego 1895 r. na dyfteryt (wg innych źródeł - na
szkarlatynę), co dla niego było wielkim wstrząsem psychicznym.
Dzieciństwo i wczesną młodość E. Wiechert spędził w Puszczy Piskiej, nie
tylko w leśniczówce Piersławek i okolicznych lasach. Bywał we wsi Krutyń. Jego
mazurskie strony ojczyste to także leśniczówki Strzałowo i Lisunie, jeziora
Wągiel oraz Mały i Wielki Majcz. Świat ten zasadniczo ukształtował przyszłego
pisarza, co możemy odszukać w prawie całej jego twórczości, a szczególnie
świadectwa przywiązania do krainy dzieciństwa i młodości. W 1898 r., czyli w
wieku 11 lat, Ernst z woli ojca rozpoczął naukę w królewieckim gimnazjum (w
tzw. Burgschule). Przeprowadzkę z rodzinnej leśniczówki do Królewca bardzo
przeżył, bowiem musiał opuścić swój raj dziecinny. Będąc w gimnazjum przeżywał
chwile załamań. Bywały momenty, że zamierzał porzucić szkołę i podobnie jak
ojciec zostać leśniczym. Ferie każdorazowo spędzał jednak w domu, aż do chwili,
gdy ojciec w 1907 r. uległ wypadkowi. Z tego powodu nie mógł już wykonywać
zawodu leśniczego. Jego rodzice zmuszeni byli do opuszczenia leśniczówki.
Podczas wakacji często spotykał się z brodatymi staroobrzędowcami
zamieszkującymi okolice Wojnowa.
cdn

[rita100]

Już w szkole podjął pierwsze próby literackie . W 1905 r. E. Wiechert zdał
egzamin maturalny. Po ukończeniu gimnazjum podjął studia na uniwersytecie w
Królewcu, zwanym Albertyną. Studiował przyrodoznawstwo, filozofię, filologię
germańską i angielską. Po egzaminie państwowym w 1911 r. podjął pracę jako
nauczyciel w królewieckim gimnazjum. W tym samym roku rodzice pisarza
przenieśli się do kurortu Cranz nad Bałtykiem . W 1912 r. w wyniku rozstroju
nerwowego samobójstwo popełniła jego matka, która przez całe życie była kobietą
chorowitą i połowę swego życia spędziła w szpitalach i sanatoriach. Po jej
śmierci ojciec pisarza powrócił do Piersławka. W 1912 r., czyli w drugim roku
pracy w szkolnictwie, E. Wiechert ożenił się. Po wybuchu pierwszej wojny
światowej jako ochotnik zgłosił się do wojska. Brał udział w bitwie pod Verdun.
Wyruszając na front napisał pierwszą powieść pt. ,,Ucieczka" (,,Die Flucht")
wydaną w 1916 r. Podpisał ją pseudonimem Ernst Barany Bjell .
Po wojnie pracował dalej jako nauczyciel. W tym samym czasie napisał 4
powieści: ,,Wilkołak" (,,Die Totenwolf"), w 1924 r.; ,,Niebiańskie wzloty"
(,,Die blauen Schwingen"), 1925 r.; ,,Sługa Boży Andreas Nyland" (,,Der Knecht
Gottes Andreas Nyland"), 1926 r. i ,,Mała pasja" (,,Die kleine Passion"), 1929
r. Ponadto powstały wówczas nowele, opowiadania i wiersze, które drukował w
czasopismach wydawanych w Królewcu i Berlinie
W 1917 r. zmarł tuż po urodzeniu synek pisarza - Emil Edgar. 25 września 1929
r. jego żona popełniła samobójstwo, co w Królewcu wywołało duży rozgłos, bowiem
pochodziła z wschodnioporuskiej elity towarzyskiej . W 1930 r. E. Wiechert
wyjechał z Prus Wschodnich i osiedlił się w Berlinie. Podjął pracę w Gimnazjum
im. Cesarzowej Augusty. W 1931 r. opublikował powieść ,,Każdy" (,,Jeder mann"),
wyróżnioną nagrodą Schünemanna. Rok później pojawiła się powieść ,,Służąca
Jürgena Daskocila" (,,Die Magd des Jürgen Daskocil"). 22 grudnia 1932 r.
poślubił Paulę Marię Junker, którą znał od 1927 r. Po zakończeniu roku
szkolnego w 1933 r. Wiechertowie wyjechali z Berlina, osiedlając się w Ambach
nad jeziorem Starnberger w Bawarii. W 1936 r. przenieśli się do Hof Gagert koło
Wofratshausen, gdzie mieszkali do 1948 r. Pobyt w Bawarii był najbardziej
płodnym okresem w jego twórczości literackiej. W pierwszych latach pobytu na
południu Niemiec powstały następujące utwory: ,,Pani Majorowa" (,,Die
Majorin"), 1934 r.; ,,Nowela pasterska" (,,Hirtennovelle"), 1935 r.; ,,Proste
życie" (,,Das einfache Leben"), 1939 r.
W 1937 r. E. Wiechert ostatni raz odwiedził Piersławek, tuż przed śmiercią
ojca . W latach 1933-1938 pisarz dużo podróżował po kraju i Europie, biorąc
udział w spotkaniach autorskich, podczas których wyrażał dezaprobatę wobec
sytuacji politycznej w Niemczech. Działania te ściągnęły na niego
prześladowania. 6 maja 1938 r. został aresztowany przez gestapo i następnie
skazany na pobyt w obozie koncentracyjnym w Buchenwaldzie, z którego wyszedł 30
sierpnia tegoż roku i powrócił do posiadłości Hof Gagert. Pod nadzorem gestapo
pozostał jednak do 1945 r. Trzy miesiące po opuszczeniu obozu, 27 października
1939 r. E. Wiechert wziął udział w Zjeździe Pisarzy III Rzeszy, co po
zakończeniu wojny zostało wykorzystane przeciwko niemu.

W 1941 r. ukończył pierwszy tom powieści ,,Dzieci Jerominów" ("Jerominkinder"),
ale wydawcy nie chcieli ryzykować jej wydania. Potem pisarz zaczął tworzyć
bajki, w sumie 40 utworów, z czego 35 bajek ma akcję umiejscowioną na Mazurach.
W 1947 r. ukazała się dwutomowa powieść ,,Dzieci Jerominów", która jest epopeją
Puszczy Piskiej, a jej akcja rozgrywa się w Sowirogu koło Pisza. Po wojnie
ukazały się ponadto: ,,Las umarłych" (,,Der Totenwald"), 1946; ,,Baśnie"
(,,Märchen") - 2 tomy, 1946 r. i ,,Missa sine nomine", 1950 r.
Od 27 grudnia 1947 r. do 20 lutego 1948 r. E. Wiechert odbył czwartą podróż
po Szwajcarii i chyba wtedy podjął decyzję osiedlenia się w tym kraju, po tym
jak rozczarował się rzeczywistością powojenną w Niemczech. W 1949 r. Pisarz
przebywał w Stanach Zjednoczonych, m.in. w Kalifornii, prowadząc głównie
wykłady na uniwersytecie w Berkeley. W tym samym roku podróżował po Holandii i
Austrii.
31 marca 1950 r. został zabrany do kliniki neurochirurgicznej w Zurychu, w
której przebywał do 1 maja. 4 kwietnia ,,Südkurier" podał wiadomość o ciężkiej
chorobie pisarza. Ponieważ stan jego zdrowia nie poprawiał się, powrócił do
rezydencji w Rütihof. Zmarł 24 sierpnia 1950 r. i został pochowany na cmentarzu
Stäfa nad Jeziorem Zurychskim.
Po śmierci pisarza została wydana ostatnia jego powieść pt. ,,Egzotyczność"
(,,Der Exote") i ,,Zapiski numeru 7188. Notatki codzienne i listy" (,,Häftling
Nr. 7188. Tagesnotizen und Briefe"). Ernst Wiechert tworzył przez 37 lat i
opublikował 13 powieści, około 50 nowel i opowiadań, 40 bajek, 4 sztuki
teatralne, 3 tomy wspomnień i 6 publicznych przemówień. Po śmierci pisarza
opublikowano również jego listy i wiersze.

Ryszard Wojciech Pawlicki
cdn

[tralala33]

"Dzieci Jerominów' - ta książka jest przetłumaczona i była wydana w Posce,
nawet miałam ją w ręku, ale jakoś mnie nie zachęciła do czytania - może
spróbuję jeszcze raz, a może ktoś mi ją poleci?
Staroobrzędowcy czyli Filiponi - nie pogodzili się z reformami wprowadzanymi w
cerkwi prawosławnej w Rosji i musieli opuścić kraj. Zostali zachęceni do
osiedlenia się w słabo zamieszkałej Puszczy Piskiej. zasługują na odzielny
podwątek, więc dziś już więcej o nich nie piszę - pokażę tylko, jak wyglądali w
czasach, gdy spotykał ich Ernest Wiechert
de.geocities.com/jugendzeit_ostpr/philipponen1_pl.html

[rita100]

Bardzo ciekawy rozdział i zdjęcia.

No i dalej , też bardzo ciekawe dzisiejsze wiadomości. Nie można to pominąć,
tego Stowarzyszenia Mazurskiego, członków Stowarzyszenia Miłośników Twórczości
Ernsta Wiecherta którzy...... piękną idee mieli.

Więcej informacji dotyczących rodu Wiechertów można odszukać w
autobiograficznej książce pt. "Lasy i ludzie". Młodość", napisanej w 1936 r., a
wydanej w Polsce w 1976 i 1983 r. W książce tej pisarz przywołuje wspomnienia z
lat 1890-1910, czyli z mazurskiego okresu życia.
Na zabytkowym cmentarzu ewangelickim w Krutyni, odrestaurowanym na początku lat
90. przez tamtejsze Stowarzyszenie Mazurskie, członków Stowarzyszenia
Miłośników Twórczości Ernsta Wiecherta i dyrekcję Mazurskiego Parku
Krajoznawczego, zachował się grób babci (Andreae) i dziadka pisarza. Żeliwne
krzyże nagrobne przetrwały dzięki opiece Tadeusza Willana (obecnie redaktora
naczelnego miesięcznika mniejszości niemieckiej "Masurische Storchenpost",
który przechowywał je po wojnie w piwnicy swojego domu.
Leśniczówka, w której urodził się E. Wiechert, szczęśliwie przetrwała do czasów
obecnych. W setną rocznicę urodzin pisarza z inicjatywy polskiego oddziału
Międzynarodowego Stowarzyszenia Ernsta Wiecherta w ścianę budynku wmurowano
pamiątkową tablicę z następującą inskrypcją: "W tym domu 18 maja 1887 r.
urodził się Ernst Wiechert - piewca Mazur, autor "Lasów i ludzi", "Dzieci
Jerominów", "Baśni", "Lasu umarłych", człowiek prawy, antyfaszysta, były
więzień Buchenwaldu". Natomiast nie udało się zrealizować inicjatywy założenia
w Piersławku muzeum poświęconego życiu i twórczości E. Wiecherta, z którą
wystąpiło wydawnictwo "Pojezierze" w Olsztynie.
Grób Paula Wiecherta (1890-1895) zachował się do dziś i znajduje się w lesie, 1
km na północ od leśniczówki Piersławek.
W muzeum pisarza w Duisburgu (Niemcy), zwanym Domem Królewieckim, przechowywane
są młodzieńcze wiersze Wiecherta z 1904 r.
Obecnie miejscowość ta nazywa się Żelenogradsk i leży nad Morzem Bałtyckim, na
północ od Kaliningradu.
Tak nazywało się jedno z bagien koło leśniczówki Piersławek.
Np. w ,,Königsberger Hartugsch Zeitung" i "Königsberger Allgemeine Zeitung".
Zarówno synek pisarza, jak również jego pierwsza żona - Meta Wiechert -
spoczywają w Strzałowie nad jeziorem Majcz Wielki, w odległości 6 km od
Piersławka. Znajduje się tu jeszcze jeden nagrobek - Elisabeth Hoffmann, z domu
Seyler (1875-1896), żony nadleśniczego.
Grób ojca pisarza jest na cmentarzu ewangelickim w Pieckach.
www.galindia.hg.pl/wiechert.html

[tralala33]

Chociaż byłam parę razy w Krutyni, to nawet nie wiedziałam, że jest tam taki
cmentarz. Przyjdzie lato (bo w końcu chyba przyjdzie?) - wybiorę się ponownie,
i tym razem tego nie ominę. No a do lata może nawet i przeczytam Dzieci
Jerominów. Tylko te bajki - coś mi mówi, że nie zostały przetłumaczone?
Muszę zmykać - dobrej nocy Rito!

[rita100]

Dobranoc
a ile jeszcze pracy czeka tłumaczy niemieckich - zamawiam te bajki ;)

[rita100]

Tralala, znasz tą piosenkę ?

W zielonym gaiku
jeleń wodę pije
dla ciebie kochanie , dla ciebie kochanie
dla ciebie ja żyję

Buzi bym ci dała
ale byś powiedział
a ja bym tak chciała, a ja bym tak chciała
żeby nikt nie wiedział

Znam melodie i mogę spiewac sobie , bo ta piosenka jest na taśmie gawed Cyfusa

[rita100]

Warmiacy lubieli grać w karty w szkata i przy tym dużo rozmawiali

"A chłopy sia śmiali z tych dziecioków przy szkacie. Aż jedan zaczół swoje
gyszychty ło kobziytach splytać. Każdan ziedzioł co z tych godkach prawdy za
feinga nie buło. Noraz Klyjmens mózi, zmiarkuj sia kiepo, bo w szkata grać nie
idzie. Toś ty łozwleczany kobzity eszcze na łoczy nie zidzioł, niemku jedan. A
jek by krowy szlipfry nosili, to byś pewno do dziś i dupy nie łobaczył. Tak am
sia łuśnieli, co szwager prazie ze słómbanka nie zlecioł.
Kobzity z drugi jizby przylecieli na tan śnich. Łujnylim po jenam sznapku i
gralim dali.

Godajcie, godajcie, my potam pogodowam :)

[tralala33]

Dziwna ta piosenka, na jaką ją nutę śpiewać? dziwna, ale wesoła. No to dla
równowagi - smutna mauzurska dziewczyna śpiewa przy niedzieli swojemu byłemu
najmilejszemu, tej marnej bestyji:

Była niedzioleczka, była nieszczęśliwa,
Chodził do mnie moj najmilszy,
A teraz nie bywa.

Chodził do mnie, chodził, a teraz nie bywa,
Zarosła mu ta drozeczka,
Którą on chodziwał.

Nie zarosłać trawą ani pokrzywami,
Oj, zarosła, oj zarosła,
Ludzkiemi słowami.

Poszła do karczemki, ustała za drzwiami
Co spojrzała na kochanka
Zalała się łzami.

A onci tancuje, jak marna bestyja,
Ona stoi kole dzwerzy,
Jak biała lelia.

A onci tancuje, jako różany kwiat,
Ona stoi kole dzwerzy,
Już jej nie żądny świat.

Abo mię weź do tańca, abo mię daj komu,
Bo ja rządna dziewczyneczka
Muszę iść do domu.

(Piosenka ze śpiewnika Gustawa Gizewiusza, jak wszystkie inne spisana w
okolicach Ostródy; a rzędna dziewczyna - to oczywiście porządna panna)

[rita100]

hehe, może na melodię umiarkowanie wesołą, bo jednak ta rządna dziewczyneczka,
nie daje się i napewno znajdzie sobie innego godniejszego co świadczy ostatnia
zwrotka 'Abo mię weź do tańca, abo mię daj komu,' i myślę , że to 'komu' bedzie
najlepszym wyjściem. A niech ten bestyja dalej tańcuje :)
Nie ma co się dziewcze martwić, niech idzie do domu, a jutro też będzie dzień i
tez słońce wyjdzie jak kończy sie powieść 'Przemineło z wiatrem' :)

[rita100]

Po takiej ślicznej piosence , czas na gawędę. Pewnego razu do Warmnijiaka
Klyjmensa przyszedł nieoczekiwanie Sołtys Bazyl z pewną propozycją.

Jenygo połobziedzio , bandzie jekoś tak dwa niydziela tamu, prazie com sia na
ślómbank (kozetkę) łuwoluł, tłucze sia chtoś do dźwierzów. Jeki diobu, myśla
sobzie.
- Prosza - mózia tedy, a cole mnie nie w smaka buło co mi chtoś połobziedni
spsik (sen) przerywo.
Szołtys wloz, czopka styjnół, Pona Boga pochwaluł, a gamba mu sia śnieje. - Co
łón mo na sumnianiu, myśla sobzie. - Dobry człoziek z niyego choc na łurzandzie
i nie z naszych.
- Co za czorno godzina cia do noju Bazyl sprowodzo, sia pytom.
- Jeko czorno godzina, jeko czorno godzina, downom cia łuż Klyjmyns nie
zidzioł. Kawkó byś ma lepsi łuraczuł, a jek ci poziam z czam, am do ciebzie
przyszed to i kwatyrka na stół postazisz ty stary grotunie (pryku).
A nie chcioł byś mniyć telefón w chałupsie Klyjmens ?

Łoczy mi sia szerzy łotworzyli, zawdy am chcioł mniyć telefón. Jó to by buło
fejn."

I w ten spsób Klyjmyns miał w chacie telefon.
(hehe, a nie jedni musieli łopówczkę dać, by przyłączyć telefon do domu)

[rita100]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=14682&w=24935327&v=2&s=0
A tu nas sie pytają o nazewnictwo poszczególnych miesiecy w gwarze - ale pewnie
jeszcze nie znamy takich nazw warmińskich

[rita100]

Jeśli chodzi o telefon, to dawniej we wsi taki telefon miał tylko szołtys.
Poznaliśmy już szołtysa Bazyla, który zaproponował założenie telefonu u
Klymensa. Wypili sobzie chopy szapsiki i powspominali jak to drzewiej było.
Jest taka fejn poziostka o Lyjonowych cilingach (bliźniakach) nie mylić z
Kaczynkowych cylingach.
Tak więc wieśniak Lyjon przyleciał w nocy do szołtysa Bazyla prosząc o wezwanie
pogotozia.

"To tu ciebzie znowój dzieciuk w drodze pyto sia Byzyl ?
- Nie w drodze tlo za progam, godojcie szołtysie z tam pogotoziam, my potam
pogodowam.
- Pyto sia ta kobziyta w tylefónie, czy zóna mo bóle.
- No jek ni mo jek drze pysk co jó po całam lesie słuchać.
Pyto sia Bazyl Lyjona - i ta kobziyta chce ziedziyć czy wody łuż łodeszli.
Pomyślół trocha tan gupsi Lyjon i godo: 'Poziycdzta ji szołtysie, co w bruzdach
eszcze stoji ale drogó łuż przejydzie, tlo niech wartko (prędko) jodó.
I tak sia Lyjonoziu cwilingi łurodzili. Jeno szczajście co tan Lyjon pora lot
tamu do Rejchu wycióngnół, bo by tero po nocy do mojygo tylefóna lotoł. Bo
pewno na tych cwilingach sia łu niygo nie skónczuło - mózi Klyjmyns.

Tralala , fejn ten Cyfus łopowziada
Czuje zmęczenie trochę :)

[rita100]

śpiewa ją zespół Warmia :)
Na wesołą i skoczna nutę
hej !

Była drózka była
przez tą warmińską wieś
com jam ją rooobił
gdy do miłej, gdy do miłej choodzoował
co jam ją rooobił
gdy do miłej, gdy do miłej choodzooowaał

Była drózka była
ale jej już nie ma ,
wyrosła mi na niej, wyrosła mi na niej
zielona olszyna, zielona olszynaaaaa
wyrosła mi na niej, wyrosła mi na niej
zielona olszyna, zielona olszynaaaaa

Wezmę siekiereczkę, zetnę olszyneczkę
jeszcze raz nawiedze jeszcze raz nawiedze
moją kochaneczke, moją kochaaneczkeeee

Mozna przy niej poskakać , a poskokoć :)

[tralala33]

Wierszyk taki - nie wiem, czy dobry czy taki sobie - ale na pewno niezwykły.
Napisany współcześnie! w gwarze warmińskiej, i znaleziony w internecie - oto
ten wiersz:

O miłości ziemni i tradycji, co nasym je dobrobytem.

Ziemnio warmińsko, ziemnio kartoflano
-każdi człoziek richticzno cie lubzi.
Jek cie zostazi, Warmio ukochano,
juze inaksy nazad nie poślubzi.
Twoje Latańce, Smętek - pruski bożyc,
twe Utopsichy, Ribni Król, Bożęta,
bedo wieki całe na strazy twych prożyc
-każden twojej gędźby garstecke pamięta.
Nikaj cie ziemnio takiej juz nie bandzie,
nikaj ja wincyj takiej nie najduje.
Jak ten kwiat paprotny, ty mnie nocką najdzies
Jak ten Jaśko, ja tobie pieśnia wyrychtuje.

www.poezja.org/debiuty/viewtopic.php?id=31681

[rita100]

Tralala, ależ cudo, wiersz w naszej gwarze i to napisany w dzisiejszych
czasach. To jest imponujące i jestem pod wrażeniem. Najbardziej mi sie podoba
ten komentarz:

O na Peruna, aniol nie dziewucha !
piekne i cieple mimo zapozyczen ( chyba z harnasiowego nieco ? )
zycze jeszcze wielu prob w tym stylu
ps. Jacwingowie pozdrawiaja Galindie

Czyli Tralala, wypada mówić: - O na Peruna ? Tak jak Ślązacy o pieronie ?
Jacwing tak użył.
Fajne jest to forum o milosci ziemi - ho, ho milośc do ziemi, do tej ziemi, a
jednak jest takie coś i nie ja w to tylko wierzę.

-----------
powiem Ci , ze wysłuchuję Czerwonego Tulipina i ślicznie śpiewają ballady o
Olsztynie, pięknie - i jak ich nie kochać, znów jestem pod wrażeniem.

[rita100]

Nie , nie może w folklorze warmińskim zabraknąć wspaniałej gawędy Cyfusa. Tak
wspaniałej , że śmiech na sali. A to z powodu wyjścia Klyjmensa do teatru w
Rajchu. A na jakiej sztuce był ,sami sie domyślicie w trakcie czytania. Ja
tylko się zapytam:
czy zamieszczać takie konski czy nie zamieszczać ?
Oto jest pytanie ? ;))))
No więc , poszedł Klyjmens z Hildo do teyjatru i Klyjmens w nim zasnół i
wartko chrapał, a tu ....

"Łoraz jek ma Hilda nie rznie w żebra. Aż am sia zjadoziuł. Toc yś ty do
tyjatru przyloz coby tak łogniście zorgować (chrapać) Klyjmens. Wstyd przed
ludziami. Rozwer am tedy ślypsia i patrza. Czorno na ty binie (scenie) jek w
psiekle, tlo tan plóndyn zawdy łazi tam i curyk (z powrotem). Tako człozieczo
ciaszka w rance trzymo... Łoroz (naraz) sia łustoł, ślypsie (oczy) sia na mnie
wywoluł i mózi do mnie - " Sein oder nicht sein, das ist hier die Frage" - co
po naszamu je: czy łón mo być czy łón mo nie być. I łón sia ma (mnie) ło to
pyto !!! Szturnół am tedy Hilda i mózia: znosz go ? Chto łon je ? Hilda mózi co
go nie zno, ale łón sia na ty binie Helmut nazywo, czy jekoś tak.
- No jó to doczamu łón sia prazie ma pyto, czy łón mo być czy niy...
- Nie ciebzie łon sia pyto, łón tak do siebzie godo, łón nie ziy co łón mo
robzić ?
- Łogłupsioł, czy jek, ze smantorza sia łuder z tami gnotami po binie loto ? !
Pódź, mózia Hilda, jidziam do dóm, w dupa z takami tyjatrami. Psieniandzów
wydosz, gamba wymorzysz, ślypsie wypatrzysz, tlo po to co by taki nimek
(nieudacznik) Helmut jekiś nie ziedzioł po co łón mo być abo po co nie być.
Hilda gamba łotworzuła i mózi: ty gupsiala, toć to je Szekspir. Tygo mi tlo
buło brok, moja siostra tyż łogupsiała. Prazieś co godała co łón je Helmut abo
jekiś tam Hamlyt, tero mózisz co jekiś Szejkpir. Łostoń tu jek chcesz, jo mom
dosić. Wyślim. Cało droga do dóm do mnie nie godoła. Na drugi dziań reno przy
frysztyku (sniadaniu) mózi, wstydu am sia bez ciebzie najadła Klyjmens,
SZekspira nie znosz ?
- No czy jo musza kożdygo znoć ? Psiyrszy roz człozieka na łoczy zidza na łobcy
ziamni, łón som nie ziy chto łón je ? A łón ma (mnie) zno ???
Na żodan tyjater nicht ma ziancy nie namózi ! "

Chyba , że w Łolstynie :)
No to do potam
Tralala, czy nie wspaniałe só te gawędy ?
Ta gawęda ma I miejsce u mnie i nominuję ją do ogólnopolskiego konkursu gwary.
Murowane zwyciestwo mamy. :) hihi

[tralala33]

:)))) ale lepiej od Klyjmensa to nikt tego nie opowie. No i jak tu namówić pana
Cyfusa, żeby dalej takie gawędy nam pisał?

[rita100]

Tak , Klyjmyns jest wyjątkowy, ale napewno ktoś by sie znalazł , kto by z
wielkimi emocjami to przeczytał i wydobył z tych gawęd humor, ktory jest tam
zawarty. Doszlam dopiero do 60 strony i gawęda o psadzeniu soli, by mieć swoją,
a nie kupować, też jest wspaniała, uśmiałam się z tego .

Pan Cyfus, powinien być dobrze opłacony i tu widzę pole do popisu róznych
stowarzyszeń i fundacji. Po prostu powinien w dzisiejszczch czasach widzieć
korzyść duchową i materialną - wtenczas wszystko będzie grać. Czasy społeczne
już się skończyły, doping innego rodzaju napewno by sie przydał, no i wszystko
tez w rękach mediów, stworzenie odpowiedniego klimatu i otoczki, tak by
bawiło , a nie zanudziło. Bo to , że gwara trudna do zrozumienia to wiemy,
tylko jak nią zarazić innych, by nie umarła ?

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/index.php?cat=10013
Tralala, zerknij tylko, tam jest ze starej cegielni zrobiony market i moja
druga córka , jeszcze przed sierpniowym weselem.

[tralala33]

Czyli brutka? Oj, to będzie się działo w sierpniu. Dla porzadku - najpierw
rajby, czyli swatanie młodych - to już było, tak? A dalej: zaprosiny -
zapraszanie gości na wesele, dziewiczy wieczór - wieczór panieński,
wyprowadziny, czyli błogosławieństwo pary młodych przez rodziców i odjazd do
kościoła, oddaziny, czyli ślub, ocepsiny, czyli zdjęcie pannie młodej wianka i
założenie czepka, przenosiny, czyli przeprowadzka młodej do domu męża, a na
koniec - potarcyzny, czyli poprawiny, ostatnie biesiada weselna. No i jak
napisał Karol Małłek 'Żniwa i wesele - musi koń pamiętać i cztery niedziele!'

[rita100]

A czy nie pisze Karol Małłek o 'rozbzijaniu' porcelany w przeddzień ślubu ?
Tak jest tez tradycja. Tym sie zajmują przyszli teściowie, ja prawie na gotowe
jadę.

[rita100]

Pokazałam córkę, która tak wojowała na forum, ale dobra była, tak właściwie to
ją podziwiałam choć z nią walczyłam. Teraz kończy studia polonistyczne i
zaczyna nowe życie. A oto to znalazłam w jej CV. A najbardziej mnie zaskoczył
ten jezyk staro-cierkiewno-słowiański jako znajpmość języka obcego :)
Komu taki język może być potrzebny w dzisiejszych czasch ? A jakby tak gwarę
nakazywali się uczyć na polonistyce, chociaż tak do wyboru przedmiotu.


---------------------
Tak am buł rod z tych ludziów jek łuż dawno niy. Zaprzóng am tedy do woza i
wszystkie pojechalim do jyziora.

[tralala33]

Tak mi się tłukło po głowie to tłuczenie porcelany - czy my o tym nie
pisałyśmy? Poszukałam i jest: 'Wieczorem przed weselem młodzież z gałązek
świerkowych wyplatała więnce i girlandy. Wieczorem przed weselem zdobiono izby
świerczyną, a całe obejście majono drzewkami świerkowymi. Druhny zbierały się w
domu panny młodej na tzw. dziewiczy wieczór, by upleść dla niej wianek mirtowy.
W tym samym czasie ROZBIJANO przed domem szkła i skorupy - w myśl zasady, że
gdzie się dużo tłucze, tam się szczęśliwie żyje'. Tyle, że porcelany to pewnie
nikt nna wsi nie miał - musiały wystarczyć fajansowe talerze, i to pewnie te
wyszczerbione.
Komu może się przydać staro-cerkiewno-słowiański? Pewnie popowi, ale może też
pomóc w zrozumieniu innych słowiańskich języków, może wtedy już łatwiej nauczyć
się na przykład chorwackiego? A te gwary, myslę, mają w sobie dużo
staropolszczyzny, to może polonistom łatwiej je zrozumieć, nawet jeśli
formalnie na studiach ich nie uczą.
Daleko z Kołobrzega do Wieliczki - ile to godzin samochodem? pociągiem? a
samolotem można jakoś dolecieć, czy trzeba mieć własny aeroplan?

[rita100]

Ciekawe jest tłuczenie porcelany i szkła w przed dzień ślubu. To jest glośna
impreza, ale jak zyję nie słyszałam i nie widziałam ją . Dlatego bardzo lubie
zaskakiwać ludzi i mam zamiar ta tradycję przywołać do życia. To jest dobre, bo
i sąsiedzi sie zlecą po halbkę i będzie wesoło - A wiem, że młodzi bedą
mieszkać na rogu ulic to tak stanąć na środku ulicy i sobie rozbijać talerze to
będzie ubaw na 102 dla wszystkich. Tralala, póżniej mlodzi muszą sami sprzatać
i nikt im nie może pomagać w tym. Ale o tym to opoweim dopiero po weselu :)
Będzie dobrze, bo wyobraź sobie cała moja rodzina z południowej Polski spędzi
tydzień nad morzem i nasze wspolne spacery po plaży Kolobrzegu, ogniska
wieczorne - nigdy moja rodzina się w ten sposób nie spotkała.
Tralala, musze się nauczyć jakąś fajn warmińską piosenkę na ognisko, tylko
wesołą i skoczną, a tak cięzko w wrmińskich pieśniach ją znaleź. Jednym
pewniakiem będzie - idzie flaszecka jedna i druga i trzecia ;)))))

Część gości pojedzie oftem, a częśc cugiem - ja z kobzietami jadę cugiem.

[tralala33]

Widzę Rito, że szukasz melodii do starej warmińskiej pieśni. Dziękuję, może się
uda? No to ja poszukam jakiejś wesołej piosenki do śpeiwania i tańczenia na
wesele. Na razie mam taką:

Nie chcę starygo,
choć mo wór psieniendzy,
wolo jo młodygo,
choć użyję nędzy.
Bo ten stary leży potem
śmierdzi jako pies pod płotem,
młody jest psiórecko,
grzeje jak słonecko.

Hm, sama nie wiem - może znajdę coś lepszego. A teraz już naprawdę idę do
leżajska - dobranoc!

[rita100]

ja też poszukam , bo o tej nędzy to wole nie śpsiewać ;)))
Własnie zauważyłam Tralala, że bark jest takich fest wesołych , żarobliwych i
skocznych piosenek Warmiakom. Ale napewno znajdziemy.

[rita100]

Tralala, myślałam , nad tymi flaseckami i tam myślę , że bedzie się ich trochę
więcej lało na weselu, według zwyczaju

Idzie flasecka piersa
Idzie flaseca sersa
wiwat nam
toto pan
bo gorzauki dau !

Idzie flasecka druga
idzie flasecka długa
wiwat nam
toto pan
bo gorzauki dau !

Idzie flasecka trzecia
idzie flasecka swieza
wiwat nam
toto pan
bo gorzauki dau !

Idzie flaseczka czwarta
idzie flasecki kwarta
wiwat nam
toto pan
bo gorzauki dau !

Idzie flasecka piąta
idzie flasecka mądra
wiwat nam
toto pan
bo gorzauki dau !

Idzie flasecka szósta
idzie flasecka i kuśta
wiwat nam
toto pan
bo gorzauki dau !

Idzie flasecka siódma
idzie flasecka dumna
wiwat nam
toto pan
bo gorzauki dau !

Idzie flasecka łósma
idzie flasecka gnuśna
wiwat nam
toto pan
bo gorzauki dau !

Idzie flasecka dziewiąta
idzie flasecka do kąta
wiwat nam
toto pan
bo gorzauki dau !

Nie, nie idzie flasecka dziesiąta
nie, nie idzie bo już piąta
wiwat nam
gdzie ten pan
co gorzauki dau ?
Pewnie już śpsi :)

hehe

[tralala33]

najlepsza moim zdaniem jest flasecka szósta. zamykam oczy i już widzę jak z
trudem ale wytrwale kuśtyka do stołu weselnego. Super!
Ale, ale - znalazłam niezwykłe źródełko piosenek, przyśpiewiek, przemowień
weselnych, i tym podobnych - tyle, że mazurskich, a nie warmińskich. Są i
wesołe, są też rzewne. Tylko mi teraz nieco czasu potrzeba, żeby powybierać
lepsze kąski i wpisać. Do wesela zdążę - obiecuję. A dziś musze zmykać do
łóżka, bo jutro czeka mnie pobudka o jakiejś barbarzyńskiej godzinie. Niech to
kłobuk. Dobranoc.

[rita100]

O jakie zródełko dobre - bedą pieśniczki, a ja dochodze w gawędach do wesela i
Klyjmens fejn łopisuje. Tylko nie zamieszcza śpiewanych tam biwatów.
A ja dotarłam do opracowań na temat bajek i legend. Tez trzeba będzie jeszcze
wrócić, ale tak tą gwara jestem zajęta , że inne tematy mi wyskakują.
To pod psierzynke i spsij :)
Kolorowych 'spsików' :)

[rita100]

łoj dana, dana
psiecenie łod rana :)
Jutro tłuściutki czwarek
pozdrawiam

[rita100]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=708&w=34012464&a=37218957
Popatrz na te zdjecia i zobacz na tą 'Babę' - to powinna być maskotka Warmi,
jaka ona cudowna , jaka ciepła , jaka radosna i śmieszna i naprawdę nadaje sie
na pamiątki z Olsztyna . Wprawdzie nie jest to Baba Pruska , ale ona jest inna -
zawsze możemy dołozyć jakieś legendy - dlaczego jest mile uśmiechnięta.
Zobacz jaka jest slodziutka. Tralala, zrób coś , że by to ona wygrała konkursy
na maskotkę Olsztyna. Sama powiedz, przyjrzyj sie dokładnie. Jak dziecko
zawołam - ja chcę taką, jaka wspaniała, kup mi taką ;))))))
I jak , jak myślisz ?

[rita100]

Tralala, jeszcze jedno mam pytanie - nie wiesz czasami dlaczego w legendach
bywają tylko kamienie diabelskie , a nigdy anielskie ?

[tralala33]

Nie wiem - zgaduję. Może dlatego, że kamienie spod ziemi wychodziły? Za to z
nieba spadają płatki sniegu, bielutkie, leciutkie, jak piórka - mogłyby już
przestać, prawda? Wiosny nam trzeba i to już.
A tę Babę usmiechniętą to może ktoś sam wystrugał? Zawsze to łatwiej z kawałka
drewna niż z kamienia. ja to bym chciała mieć takie dwie małe kamienne baby,
zeby mi książek pilnowały.

[rita100]

Wiem , wiem Tralala, ta uśmiechnięta 'baba' nie jest naszą prawdziwą 'Babą
Pruską' i tak ją nie traktuję, ale można by powiedzieć, ze jest 'babą
mastkotką' . która przypomina nam o istnieniu 'Bab Pruskich'. 'Baby Pruskie '
są jedyne i niepowtarzalne i nie mogą być dziecinną maskotką poniewieraną po
podłodze , czy wśród zabawek, czy nawet traktowane jako wesoła twórczość
warmińska. Ale z tej usmiechniętej 'baby drewnianej' bije radość i zadowolenie
dlatego zaraz sobie pomyślałam o takiej wspaniałej maskotce Olsztyna. Taka
rzeźba drewniana sama się promuje swoją postacią i napewno bez względu na cenę
turysta to kupsi. Zobacz jaki drogi jest ozdobny lajkonik , czy nawet
lalka 'krakowianka', czy słynne rzeźbione szachy w Sukienicach - turyści to
kupują i nie patrzą na cenę. Zobacz na drogie rzeźbione ciupagi w Zakopanym,
fest rzeźbiona z ozdobani kosztuje nawet 200zł i kupują ludzie.
Swoją drogą to taką miniaturkę 'Baby Pruskiej' z kamienia też bym kupiła - jak
się mówi na szczajście i stałaby w honorowym miejscu, ale kto by potrafił wykuć
w kamieniu takiego specyficznego jej smutku i jej kształtu ust - ta 'Baba
Pruska' to coś słynnego jak 'Mona Liza', która jest jedyna w swoim rodzaju.
Tralala, chyba bedziemy mogli już otworzyć sklep z pamiątkami warmińskimi ;)))
A dziś pączki królują na stole i wesoło wszyscy się bawią jak w piosence Kaji -
prawy do lewego i zjedź pączka kolego, bo kto nie zje tego przez dwa kije ;)
A zjedzenie jednego pączka w tym dniu oznacza szczajście na cały rok. Tak więc
zdązyłam w biegu zjeść tylko jednego pączka, bo reszta została zjedzona przez
innych.
Ziysz Tralala zawijam kiecę i lecę psiec pączki w kuchni warmińskiej :) Ale
łubawa bandzie , bo jek sia mózió: " jek psiec to psiec od gamby do gamby ;)

ps, dobrze to wytłumaczyłaś z tym diabelskim kamieniem :)

[tralala33]

A propos drewnianych zabawek - takich regionalnych pamiątek, muszę zapytać o
wawelskiego smoka. Takie piękne drewniane, malowane smoki wawelskie przywoziła
nam moja mama z pobytów w Krakowie. Jeden chyba do tej pory gdzieś stoi w domu
moich rodziców, choć nieco wypłowiał. W ostatnich latach byłam parę razy w
Krakowie, niestety, choć pytałam i szukałam - nigdzie na takie zabawki nie
trafiłam, tylko takie paskudne plastikowe smoki ze sztancy (jak chińskie,
plastikowe żołnierzyki). Sprobuję opisać tego cudownego smoka - może go
rozpoznasz Rito? Był długi na co najmniej 30 cm - na szeroki pasek grubego
płótna naklejone były kolejne coraz mniejsze klocki (jakby po dwie połówki
walca przyklejone z obu stron tego paska z płótna) - smok zwężał się aż do
zupełnie wąskiego ogona. Z przodu miał oczywiście otwarty pysk (w środku
wymalowane były kły). Stał na czterch łapach (też drewnianych, wklejonych w te
brzuchowe segmenty) a na grzbiecie miał jedno albo dwa skrzydła. Cały był
pomalowany w bardzo żywe kolory - czerowny, żółty, niebieski - takie zygzaki i
kropki. A łapy i skrzydła miał zielone. Kolejne klocki miały przycięte
krawędzie, dlatego smok mógł się wyginać jak wąż. Czy ktoś widział takiego
smoka w Krakowie? Czy można jeszcze gdzieś takiego smoka 'upolować', czy
zostały nam tylko tandetne plastiki?

[Gość: rita]

Tralala, bardzo dokładnie przeczytałam opis tego krakowskiego Smoka i wyobraź
sobie nie kojarzę. Widziałam takie ale taki wypchany z materiału lecz nie
połączenia drewna z zmateriałem i jeszcze malowany, a na dodatek wyginający
się . Teraz to są smoki ze szkła, z metalu, z bursztynu. Z drewna nie widziałam.
Po Twoim wpisie jak tylko będe na Rynku zwrócę na to uwagę i popatrzę dokładnie.
Natychmiast Ci doniosę. Ciekawe czy w cepeliowskich Sukienicach takie będą ?
Rozglądnę się :)

[tralala33]

O tego smoka dopytywałam w Sukiennicach - nikt nie widział, nikt nie wiedział.
Takie smoki istniały w Krakowie w latach sześdziesiątych i siedemdziesiątych,
może potem nie przeżyły stanu wojennego??? Tego materiały (kawałka bardzo
sztywnego płótna) nie było widać, to był 'kręgosłup' smoka, do którego
doklejone były kolejne klocki. Może kiedyś ktoś odtworzy ten patent, bo to był
super wspaniały smok. I bardzo krakowski.

[rita100]

hehe, Tralala, masz zdjęcie smoka, można na galerię wsadzić - wtenczas będzie
lepsze poszukiwanie ;)
Ale myslisz , że już takich nie produkują rzemieślnicy. Ja wiem , że
chałupnictwo w Krakowie takie rzeczy tworzyło. Pamiętam sąsiadkę , która
wypychała ze szmaty smoki i inne maskotki i to w tych czasach, ale tych
rzemieślinków ręcznie produkujące rzeczy coraz mniej, albo całkowicie zanikli.
Rzemieślników coraz mniej, tych z prawdziwego zdarzenia.

[tralala33]

Zdjęcia nie mam, ale mam jeszcze jednego takiego smoka, który przetrwał nasze
dzieciństwo i zabawy. Może ktoś sprytniejszy ode mnie zrobi mu zdjęcie i wyśle
do galerii :( A może kiedyś zabiorę go ze sobą do Krakowa na poszukiwania
zaginionych smoków?

Wiersz Michała Kajki

[tralala33]

Siadł wędrowiec na skraju lasu
Niedaleko cichej wioski,
By wśród trudu i hałasu
Raz umorzyć swoje troski.

Już sen począł kleić oczy,
W marzeń światy go unosi,
Jednak jakiś dźwięk uroczy
Wkoło niego począł głosić.

Tu i ówdzie głos słowika,
Dalej skowronkowe tony,
Jakiś dźwięczny śpiew, muzyka,
Iż był całkiem zachwycony.

W dali kukułka kuka,
Wkoło niego owad brzęczy,
Serce mu z wzruszenia puka,
Wszystko w jedną pieśń się wieńczy.


Taki wierszyk mazurskiego cieśli i poety, Michała Kajki - dziś na dobranoc dla
Rity :)

[rita100]

dziękuję , ale już musze uciekac od komputerka
Milej niedzieli

[rita100]

A teraz czas na wspominki letnie i jak to Klyjmens z rodziną był na
grzybobraniu i co spotkał, a kogo spotkał sami zobaczcie.
Opowiadaj Klyjmens :)
A buło to tak:
Kele strugi łójskygo roku am naloz bez psiantnoście w jenam mniejscu. Bo prawe
(prawdziwki) zawdy nojdziesz jek ziysz gdzie stojó. No psiorun morowy, aż ma z
nerwów strzójchło. Rychtyk z tygo mojygo placu prazie dwa ołta łodjyżdżajó. Pol
diobu co tak do lasa ołtam wjechali. Tlo jek łóni w tam lesie naświnili !
Łobaczyli noju, jedan sia łustoł i wylazła z niygo taka szpetno pulcheryjo i
mózi do mnie , poziydzta mi dobre ludzie, jek my mowam do warszawski szosiji
dojechać. Nolepsi bym jó zaro bez pysk rznół. Jek woma nie wstyd , mózia, w
dupa pojydzieta a nie do Warszawy jek zaro tygo pracharstwa (śmieci) nie
weźnieta do ołtów co tu po woju w lesie łostało. Ta pulcheryjo gamba łotworzuła
jek by pozietrza dostać ni mogła. Dojcie pokój foterku, mózi Zygfryd bo noma
eszcze te warszazioki wpoló. Tyż am zmniarkował com pewno trocha za fest do
kobziyty nagodoł. Ale żodan nic nie poziedzioł, pogasili motóry, wyleźli z
ołtów i pozbzierali te byksy (puszki) łod psiwa, flaszki, papsiyry i czego tam
eszcze nie buło. Tlo ta baba dali stojała z łotworzónó gambó jek by knybel
pożerła. Zygfryd jam droga pokozoł i pojechali. Jom sia nie móg łustyrować
(uspokoić się). Bez telewizór pokazuwali jek dzieciuki roz do rokumajó śwat
przóntajó. Jó, tlo doczamu dzieciuki majó tan śwat co rok przóntać jek take
pony co psianknami ołtami jeżdżó tak tan śwat zaświniajó.

Fajnie to Klymens opowiedział.

[tralala33]

Takich 'warsiowiaków' to my w naszych lasach nie chcemy :P A ja to zwykle
chodzę do lasu na ekologiczne spacery - w jednym ręku koszyk na grzyby albo
jagody, a w drugim foliowy worek na śmieci. I nie raz więcej śmieci w lesie
uzbieram niż grzybów :(

[rita100]

Taka gawęda powinna być zamieszczona w każdej gazecie w sezonie grzybobrania i
letniego wypoczynku, gdzie każdy bierze ze sobą puszkę z piwem.
Ja też wszystko zbieram za sobą, ale już za innych nie zbieram , bo bym musiała
przyjechać z MPO. A tych śmieci nad rzekami jest ogromna ilośc.
Jakoś tak u nas jest , że śmiecimy, a później każemy dzieciom szkolnym zbierać
te śmieci. To jest nasz paskudny nawyk z którym media powinni walczyć.

[rita100]

Michał Kajka był otoczony przyrodą i ptakami, miał ich mnóstwo.
U mnie teraz każdy widok ptaszka cieszy. Dziś w szyscy byliśmy pod wrażeniem bo
pojawiła sie sikorka , coś tam dłubała w murze i już była na naszych językach.
A te czarne ptaki dziś fruwały w innym kierunki z zachodu na wschód. Nie wiem
czy kierunki sobie nie pomyliły. Jakie to dziwne . Dziś w tą stronę fruną , a
jutro w inną. Ciekwe to ;)

[tralala33]

No to dziś jeszcze jeden wiersz Kajki - i ruszamy na poszukiwanie wiosny!

Już zabrzmiały wiosny dzwonki,
Budzi się wsio z ukrycia,
Zanuciły nam skowronki
Przyjemną piosnekę życia.
Dźwięk ich przyjemny, radosny
Zwiastuje nam powrót wiosny.

Wszystko co niby drzemało,
Zimowym snem zmróżone,
Z kryjówek swych powstało
na nowo orzeźwione
I swobodę życia czuje,
Nowa siła weń wstępuje.

Jakoś szumi las wesoło,
Co w zimowym mroku spał
Wznosząc dumnie swoje czoło
Jakby zasię zmartwychwstał.
I wszelka przyroda wkołow
Słynie życiem tak wesoło.

To, co zima nam zniszczyła
Jakby w śmierci dolinie,
Przywróciła wiosny siła,
Nowe życie zasłynie,
Wiosna wszystko przysposobi,
Wdzięczną szatą ziemię zdobi.

A otucha w sercach ludu
I moc wewnetrznej siły,
Pomimo walk życia trudu
W serca nam się wpoiły.
Witaj ku nam wiosny zorze
W tej wdzięcznej przyjemnej porze!

[rita100]

No coś w tej wiosnie jest, że życie zaczyna się radośniejsze, a poeci mają
natchnienie. Każdą nowa budząca się do życia roślinność tak cieszy. A Kajka,
Kajka był jej najbliżej, najbliżej natury. Jak tylko przyjdzie wiosna ożyje i
galeria.
Kajka ślicznie potrafi tą wiosnę opisać w strofach.

[tralala33]

Mój ojczysty las

Czego to nie ma dla nas,
Ten ojczysty, mazurski las.
Jagód i grzybów w bród, po pas –
Obdarza w letni, ciepły czas.
Czego też nie ma on dla nas,
Ten ojczysty, luby las.


Czego też nie ma on dla nas,
Ten ojczysty, luby las.
Wiązką gałęzi on nieraz
Darzy w jesienny, chłodny czas.
Czego też nie ma on dla nas,
Ten ojczysty, luby las.

Czego też nie ma on dla nas,
Ten ojczysty, mazurski las.
Błogosławieństwem darzy nas
W zimowy czy też letni czas.
Nic piękniejszego już nie masz
Jak mój ojczysty, mazurski las.

Michał Kajka, 1924 rok

[Gość: rita]

Tralala, ale zamieściłaś wiersz moich myśli.
Tak sobie czasmi myslę , żeby wejść w głab lasu Kajkowskiego i się wykrzyczeć.
Wyczytałam w 'Czarodziejskiej Górze', że to dobrze działa na psychikę, a
później położyć się pod drzewem z założonymi rękami pod glową i popatrzeć na
gałezię tych drzew.

Cudowny las mazurski i warnijski

[tralala33]

Ba, nic tak nie uspokoi naszych zabieganych dusz jak szum lasu i zapach żywicy.
Tylko do lata trzeba doczekać, bo tak w śniegu leżeć pod drzewem to długo nie
da rady. Tymczasem przed nami jeszcze marzec, a 'w marcu koty marczą a pogoda
jak w garncu' - raz słońce, to znów śnieżna zawieja.

Podkoziołek

[tralala33]

Dziś ostatni dzień karnawału, czyli ostatki, śledzik, a w Wielkopolsce -
podkoziołek - tradycja wielce ucieszna, choć nie dla wszystkich:
www.tutej.pl/cms.php?i=8443
U nas zaś imieniny Romana - no to muszę uciekać. Ale mu się udało, imieniny w
ostatki :) Miłego wieczoru życzę - i tym ostatkującym, i tym forumującym!

[rita100]

Świetna tradycja. Nieznana w Polsce, a w Krakowie w ogole.
Zabawa musi być wyśmienita
"Dziewczyny, które nie znalazły kawalera musiały się wykupić. W różnych
regionach to inaczej wyglądało. W Wielkopolsce musiały między innymi ponieść
koszty zabawy.
Zabawa polegała zatem na prześmiewaniu się z przedstawicieli stanu wolnego.
Przypinano im do stroju coś świńskiego, robiono przetargi na pannę, wystawiano
je na giełdę. - Wszyscy się pewnie świetnie bawili, za wyjątkiem tych
nieszczęśników – uśmiecha się Witold Przewoźny."

Tak, kończymy karnawal i czas na śledzika, ale i też pod śledzika.
I wszystkiego najlepszego w tym imieninowym dniu męższczyzny. To ci dopiero
szczęście, świetowac w takim dniu.

A ja Tralala, mam tyle widamości w głowie, że nie wiem co pisać . Chciałabym o
wszytskim ale się nie da i musze to w glowie sobie uporządkować.
Cyfus w ksiązce porusza wiele tematów , tradycji i obyczajów. Pisze tak
wyraziście i dokładnie, że jestem pod wrażeniem jego wspomnień.
Ale z tym przenosze się do tajemnic ziamecki :)
Baw się dobrze

[rita100]

Dzis jest ślydzióweczka i sypanie głów popiołem.
A tu mam ciekawostkę i zaraz sie z tym ślydziem rozprawię ;)

[tralala33]

A podkoziołek ze ślydziem może być? Tak opisał ten zwyczaj Klemens (nie mylić z
Klyjmensem) z forum poznańskiego:
Zabawę podkoziołkową rozpoczynano we wtorkowy wieczór. Trwała ona do północy,
ponieważ od godziny 12 rozpoczynała się środa popielcowa. Zabawa miała ustaloną
scenerię i odbywała się w jakimś domu lub w wiejskiej świetlicy. Tańce odbywały
się przed koziołkiem zwanym też naguskiem zrobionym z drewna, brukwi lub
ziemniaka
Umieszczano go na stole pomiędzy talerzami, tak że był prawie niewidoczny. Miał
bowiem zaledwie około 15 cm długości. Muzykanci bez przerwy grali skoczne
melodie. Zabawę prowadził jeden z chłopaków, który musiał zatańczyć z każdą
dziewczyną. Para po skończonym tańcu stawała przed koziołkiem. Chłopak śpiewał
piosenkę, zachęcając do dawania pieniędzy
"Na nagiego trzeba dać,
trzeba dać,
aby go przyodziać,
aby go przyodziać".
Dziewczyna rzucała parę groszy i wtedy inny chłopak mógł poprosić ją do tańca.
Każdej dziewczynie zależało na jak największej ilości tańców, gdyż to
zapewniało powodzenie w całym roku. Niekiedy jeden z przebierańców obchodził z
talerzem wśród zgromadzonych uczestników zabawy.
Gdy zbliżała się północ przerywano zabawę i wieszano u sufitu śledzia na znak
zbliżającego się postu. Posypywano się popiołem. Zwyczaj tak zorganizowanej
zabawy podkoziołkowej obecnie zaniknął. Organizuje się natomiast dyskotekę lub
potańcówkę.

[rita100]

Poznaniacy z tym koziołkiem potrafią się bawić :)Jakoś sobie 'Pyry ' ;)
urozmaicają zabawę.
A u nas Tralala nic kompletnie nic nie słyszałam o tej wspólnej zabawie palenia
choinek. Tak cisza o tym jak makiem zasiał.

[rita100]

A tak wyglądał powrót Klyjmensa do domu po sąsiedzkim spotkaniu ;)))
Klyjmens wlazuje do chaty i od progów ryczy o pomoc swojo kobziyte.

"Daj mnie Metildko ópów kostór (dziadków laskę), co do chaty wloza. Komedyjo z
dziodam, ale co jo kobziyta am mniała zrobzić. Am wzióła nieboroka za schaby i
do jizby wewlokła. Łuwolany jek tan prosiok, koślo spuchnianto, a z gamby smród
jek z gorzelni. Aż ma brzydko buło, alem go zeblokła i do wyra zacióngnóła.
I do dziś tak leży. Tlo tero łuż trzyźbzi, dupa mu trocha łodźuła to i
komandruje. I tlo ryczy z łoża: Metildo, świniom eś zryć dała ? Eś kokoszy
pomacała ? Pudingu mi łuwarzysz. I tak calutkie dnie."
Bogu dzianka za to mojo Matylda.
Ach , ta Matylda fest fejn kobziyta.

[rita100]

Od jutra biegam po kościołach załatwiać papierkowe sprawy. Osobno chcrzest , w
innym kościele komunia i tak będę sobie szybciutko zalatwiać. Ale żeby zagadać
naszych księży to musze koniecznie nawiązać do religijności Warmii .
Tylko nie wiem , którym nazwiskiem ksiedza warmińskiego mogę zaszokować
naszych, krakowskich ?
Pomożesz Tralala ?
Ziysz, w Krakowie ksieża bardzo sobie cenią Olsztyn i wiedzą o jego historii,
dlatego jak tylko poziem , że jestem z Łolstyna to inaczej ze mną rozmawiaja,
tak bardzo miło i przyjacielsko.

[tralala33]

Dalej siedzę i dziubię zapóźnioną pracę - do jutra ani chybu nie zdążę, może na
poniedziałek? Nazwiska księży - w tej chwili przychodzi mi na myśł tylko jedno,
ale już historyczne, księdza Jana Hanowskiego. Krótka biografia jest w linku, a
w olsztyńskiej katedrze można od dwóch lat oglądać bardzo ciekawe epitafium:
- Epitafium składa się z trzech części - opowiadał Gustaw Zemła, rzeźbiarz. -
Na górze jest płaskorzeźba przedstawiająca postać proboszcza. Środkowa część to
inskrypcja, czyli wyjaśnienie dlaczego epitafium jest fundowane. Na dole
znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca płonący Olsztyn. Na tle miasta wybija
się widok ocalałych kościołów, czyli to, czego dokonał ks. Hanowski.
www.agencjaitp.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=2180

[rita100]

Ksiądź Jan Hanowski odegrał znaczącą rolę w czasie wojny. Jaki to cud sprawił,
że potrafił uchronić kościoły od bestialskiego zniszczenia ich. To naprawdę
cud, bo to co czytalyśmy, co sie dzialo po wkroczeniu Armii Czerwonej to
naprawdę wyczyn.
A to co czytam w ksiązce Cyfusa to dla mnie jest szokiem. Takiego opowiadania
histori rodziny i bohaterki Liyjenki się nie spodziewałam. Jestem pod ogromnym
wrażeniem i musze koniecznie zamieścic losy pewnej kobiety. Nigdzie takich
wspomnień nie czytałam. To sa okrutne wsponienia i tragiczne , mało powiedziec
o piekle , to schodzi poniżej piekła Tralala, to jest niewyobrażalne.
Powiem Ci jedno - Niech ona, ta szubienica sobie stoi, niech nam przypomina,
ale patrzeć na nią będę już inaczej.
Też już dziś wcześniej uciekam.
Znalazłam fajne inne legendy
ale na potem
dobranoc

[rita100]

Dziś będę musiała wcześniej zejśc, to taka malutka przerwa nam nie zaszkodzi.
Ale , że wątek był bardzo daleko to go podnoszę.

Zaproszka na wesele

[tralala33]

Zaproszka na wesele (Karol Małłek- Wesele mazurskie)

Druzban wjeżdża do izby na koniu i mówi zaproszkę:


Nie dziwujta sie nili przyjaciele,
zem do wasej izby wjechał tak śniele.
Nie z swego umysłu, ni z swej wolim ubrany
lecz jestem od panny brutki Anecki wysłany.
Prose, zebyśta mojo prośbo, a ji łasko nie gardzili,
a na przysły psiątek na wesele się wyrządzili,
a to nie eno na jeden dzień,
lecz na caluchny tydzień!

[tralala33]

Zaprasam Was do wołu kanionego,
na siuchne i skopa dobrze uchowanego,
na psiejaka tłustego, na gesiora psieconego,
na kłode psiwa, na łóne gorzałki,
na pięćset kołaców i na chleb miałki,
tam będziem nieli dość rozkosy.

[tralala33]

Prose, zebyśta tak dobrymi buli,
a wasych synecków w swaty wyrządzili,
jak jednego, tak drugiego,
jak zielgego, tak małego,
zebyśta takze talarków nie załowali,
a jak najpiękniej kóniki ubrali,
azeby sie wam psięknie jechało,
a pannóm druhnom sie podobało.

[tralala33]

Zaprasam tez i wase córecki w druhny,
zeby sie ktemu wyrządziły wneciuchny,
klejdziki swoje psięknie wypłukały,
strefelko zeby plotuskami podziozały.
a zeby nam sie psięknie jechało,
a wsystkim panom swatom podobało,
nie tylko przeciez panóm swatóm,
lecz wsystkim weselnym siorstóm i bratóm.

Zaprasam pana gospodarza i panio gospodynio,
ziem, ze brutce i brutkaju to łasko ucynio.
Zaprasam dali tych co za stołem i tych co rpzed stołem,
tych co przed psiecem i tych co za psiecem,
i tego domu całego,
az do dziecka malutkiego,
tam dziatki wam sie nie będo sprzeciziały,
poniewaz sie będo dobrze zabaziały.

[tralala33]

Będo one tam nakarmione i napojóne,
potem za psiecem drabko zastazióne.
Wy będzieta na izbie tańcować,
a dzieci będo bez psiec wam się przypatrywać.

Przed wase kóniki só stajnie nowe,
w nich malowane krypy dębowe,
tam będzie dla nich ozies i siano,
i psięknie będzie im podesłano,
będo óni tam rzały, parskały,
a owsa zreć ni będo chciały.
a dla was będo stoły usłane,
a na nich szklanki ruto oplatane,
węgierskim zinem i niesiem psiecónem
będzie tam kazdy stół obłozónem.

[tralala33]

Tam będo skrzypki i basy brzniały,
a pod wami będo nózki drgały.
Przyjadziem z kościoła do panny młody
albo do pana ojca nasego.
Tam będo tocki psiwa tocyli,
wy będziecie tańcowali, psili,
kucharki będo jedzenie warzyli,
placmistrze będo jedzenie nosili,
będziemy smacnie jeść i tańcować,
a to nie będzie wcale nic kostować.

Najemy się, napsijemy,
po brzuchu sie pogładzimy.
So tam dla was i psierzynki puchowe,
i podusecki so atłasowe,
a kómu nie stanie psierzynki,
dobre będo i grochozinki.
A chtoby mnie chciał z mego konia zsadzić,
musi przed nim ziertel owsa postazić.
a chtoby mnie chciał posanować,
musi mi węgierskiego zina, to francuski gorzałki,
a do tego kiełbasy dwie strzałki,
a nie francuski gorzałki, to szklanke wody.
a nie wody, to młodo panne pocałować do wygody.

[tralala33]

Prose was, moi nili przyjaciele,
zebyśta mi ni podziwowali ziele,
gdybym sie w cemkolziek pomyluł,
a wam nie dosyć sławy uczynił,
tak drugo razo chce sie poprazić
i będę sie u was dłuzy bazić,
boć mój kónik ma śtery kopyta,
a jednak sie casem tez mocno potyka,
jać eno jeden w gębzie ozór mam,
a juz tak wziele z wami rozmaziam,
Jji ... daj Boze dobry dzień. (odjeżdża)


Tak i ja odjadę - dobrej nocy życząc. Tralala

[rita100]

Tralala, wspaniałe zaproszenie mazurskie. Zauwazyłas , że Mazurzy nie
mówią 'bando' tylko 'będo' ?
Tradycja wjadu na koniku była piękną tradycją . Nie tak jak dzisiaj , że
przyjeżdza się wozem najczęściej pierwszej klasy, żeby pokazać 'furę' ;)))
Na tym koniu przyjechał rajek ?
To mam fajną ciekawostkę o rajku, najbardziej znanym na Warmi.
Jutro napiszę, bo dziś kupowałam aparat cyfrowy i nie miałam czasu.
dobranoc :)

[tralala33]

Będą zdjęcia? :-)
W Lidzbarku Warmińskim (i nie tylko) świętowano dziś wileńskie Kaziuki, to z
tej okazji przypomnę warmińskie przysłowie:
'Święty Kazimierz - dzień się z nocą przymierza'
czyli do wiosny coraz bliżej, wbrew pozorom! Dobranoc.

[rita100]

"Wileńskie Kaziuki" - Świdwin 4 III 2005

4 marca tradycyjnie obchodzony jest w Polsce jako dzień imienin Kazimierza,
popularne swego czasu imię jest do dnia dzisiejszego świętowane. Ale cóż można
powiedzieć o tym święcie na Wileńszczyźnie, pamiętając, że św. Kazimierz jest
patronem Litwy. Jest to dzień szczególnie uroczyście świętowany na wszelkie
możliwe sposoby. Święto św. Kazimierza popularne "wileńskie kaziuki" rozciągają
się często na kilka dni.
Wzorem rodaków w Wilnie na naszej ziemi środkowopomorskiej bardzo uroczyście i
hucznie jak na nasze warunki świętuje się dzień Kazimierza w Świdwinie.

Program obchodów święta:
-jarmark kresowy z udziałem zespołów ludowych
-ogłoszenie wyników konkursu o Panu Tadeuszu
-aukcja na rzecz Polskiego Domu Dziecka w Podbrodziu
-wystawa "Wielcy ludzie Wileńszczyzny" - Józef Piłsudski
-prezentacja stoisk handlowych

Popatrz się nie znałam takiego święta. Tu na poludniu cos cicho o tym.
Pyry tez świętowały, a w Krakowie nic nie słychać. W Olsztynie chyba tez ni
świetowano.
Aparacik kupiłam i czekam na pierwsze wycieczki, bede mogła je pokazać
wreszcie :)
Jeszcze cos ciekawego znalazłam o Kaziku, bardzo ciekawego :

[rita100]

Wileński Kaziuk od trzech wieków jest zwiastunem wczesnej wiosny. Święto to
czasem jeszcze śnieżne, chłodne, a najczęściej słotne, jakże jest kolorowe. Bo
wileńskie Kaziuki - chociaż na pozór są tylko rozpoczynającymi się w pierwszych
dniach marca i trwającymi w Wilnie i okolicach czasem przez dwa tygodnie
jarmarkami - w gruncie rzeczy od dawna już przekształciły się w największe,
najdłużej trwające i najbarwniejsze święto miasta. Któż pochodzący z tych stron
nie uczestniczył lub przynajmniej nie obserwował kaziukowych jarmarków? Ich
tradycja liczy sobie już 300 lat z górą i trwa do dziś dnia. Zwykły kiermasz? O
nie, sama poezja. Wszak kaziukowe jarmarki nieraz służyły natchnieniem dla
ludowych poetów.
"Przenieśmy się teraz na rynek Łukiski,
na kiermasz "Kaziuka" - wilniukom tak bliski.
Już na dzień przed targiem plac był zajmowany
przez wiejskie furmanki i miejskie stragany.
Każdy chciał upatrzyć dogodne stoisko,
a zjeżdżali chłopi z daleka i z bliska:
z Mejszagoły, Oszmiany, Bezdan, Ignalina,
Ławaryszek. Smorgoń, Trok i Niemenczyna,
wioząc swe wyroby wszelkiego rodzaju,
oczywiście takie, które popyt mają:
beczki, balie, necki, dzieże i kaduszki,
ciorły i donice, miski i garnuszki,
łyzki, połoniki z drzewa lipowego,
wszystko, co "przygodne było dla każdego".
Wieźli też kmiotkowie "żywioła wszelaka".
Postronkiem przywiązawszy do wozu cielaka,
a w klatkach drewnianych drób, młode prosięta,
z myślą o wielkanocnych nadchodzących Świętach."

cdn

[rita100]

"Serca moja hyc na Twoja"
Wileńskie Kaziuki były chyba prekursorem dzisiejszych Walentynek. Sprzedawano
tu pierniki-serduszka, przebite strzałą, kupowane dla ukochanej w dowód
przywiązania. Niektóre z nich były ozdobione zabawnymi lukrowanymi napisami-
wyznaniami (oczywiście w gwarze wileńskiej i oczywiście z błędami) w stylu:

"Kaziukowa serca daja,bo na złotnia mnie nie staja.
Zapamiętaj sobie dzień,gdy ja mówił kocham cień",
"Weronicia, moja życia, daj mnie igła, daj mnie nicia, a ja wezma serca swoja i
przyszyja tam, gdzie twoja...".

Były na serduszkach napisy bardziej zwięzłe, ale równie wymowne: "Całuja
ciebia - moja kroszka" (okruszynka - L. D.) lub dla odmiany: "Serca moja hyc na
twoja - powiedz, czy ty będziesz moja?". Zdarzały się i dedykacje ociekające
krwią: "Żebysz była moja i wiecej niczyja, serca moja dratwo do twego
przyszyja".

Urokowi tych piernikowych wyznań nie oparł się inny wileński poeta Witol
Hulewicz, który wspomina je następująco:

"W szarzyźnie gęste błyski nakrapiane słodko:
to serca kaziukowe leżące na dłoni,
z najlepszego piernika, najśliczniejszej woni,
w słońcu jak miód, a w zły czas twarde jako głazy,
serca, które przebite, przetrwają sto razy
- ważne, wolne, powolne - serca: szczere złotko!
Nie wiem, czy próbował kto dojść do wyników,
ile małżeństw było z racji tych pierników?
Śmiem twierdzić, że mnóstwo. Bo wilniuk, wiadomo
w szczerości swej nie sprawił zawodu nikomu!"

www.panoramapolska.ca/index.cfm?NoTot=101&Article=kaziuk_3.html
Ale to piękna tradycja

[rita100]

Dawno, dawno temu, choć nie tak dawno, bo są tacy co sięgają pamięcią wstecz i
przypominają sobie opowiadania starszych. A więc wtedy kojarzeniem małżeństwa
zajmował się rajek. Było to zajęcie dla czlowieka bardzo sprytnego, wygadanego
i dobrze znającego całą okoicę i jeszcze dalej. Taki rajek musiał być zasze tam
gdzie w okolicy sie coś działo i o wszystkim prawie musiał wiedzieć. Miał swoje
grono informatorów, którzy mu donosili gdzie, w jakiej wsi znajdije sie panna
na wydaniu lub jakiś młodzieniec. Był to dla takiego rajka złoty interes, bo
nigdy nie robił za darmo. Sprytny rajek kojarząc parę potrafił zainkasować od
zleceniodawcy i zleceniobiorcy równocześnie.
Takim najlepszym rajkiem w całej okolicy na południe od Olsztyna był stary
Bania z Szófalda czy Sząbruka.
Dobry rajek musiał być dobrym dyplomatą, żeby doprowadzić do skojarzenia pary
ku zadowoleniu obu stron, a szczytem jego starań i zabiegów było już to , gdy
młodzi się pokochali. Wola rodziców była święta.
Czasami jego zabiegi w swataniu, nie trwały długo. W takim przypadku sztucznie
przeciągał pertraktacje dla osiągnięcia większych własnych korzyści.
Ale bywało i tak, że młodzi się nieakceptowali, i wtenczas młodzi nieszczęśnicy
szukali potajemnie dojścia do do Bani upraszając go , oczywiście nie za darmo,
o ratunek dla ich złamanch serc. Stary Bania zdając sobie z tego sprawę, że ich
los spoczywa w jego rękach i pomniejszając swoje zyski wysilał swój rajkowski
kunszt doprowadzając do sytuacji zadawalających wszystkich.
Za usługi płacono mu róznie. Mąką, mięsem, zbożem i wieloma innymi dobrami
natury.

Taki był oto stary Bania rajek z podolszyńkich okolic.
Nie tak jak dziś, gdzie rajkiem jest internet. I też musimy mu płacić
comiesieczny abonament.
Bo jak pisze Cyfus..... a życie toczy się dalej, wprawdzie już inne ale się
toczy.

[tralala33]

Jakby ktoś chciał otworzyć w Olsztynie biuro matrymonialne i nazwy szukał, to
może 'Rajek' by się nadał? Byle nie 'Bania', choć Bania z Szófalda był
najlepszym rajkiem.

[tralala33]

Fantastyczny opis, i te pierniki z napisami, rewelacja! W Olsztynie też
były "kaziuki", lecz nie tak wspaniałe, jak te w Wilnie, no i krócej
obchodzone, niż w Lidzbarku, bo tam już dwudziesty drugi rok odbywa się taki
jarmark.
miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,3194783.html

[rita100]

Piątek, dzień przed imieninami Kazimierza. W Uranii młodzi ludzie tańczą z
girlandami kwiatów, trybuny pełne widzów. Przyszli tu całymi rodzinami, dużo
jest starszych, a wśród nich dzieci - dziadkowie przyprowadzili wnuki, by
poznali tradycję, z jakiej się wywodzą. To koncert zespołu Wileńszczyzna.
Specjalnie na Kaziuki - wilniuki przygotowali widowisko "Noc świętojańska", by
przypomnieć widzom młodość i dzieciństwo spędzone na kresach. Światło jest
przyciemnione, muzyka jest smutna, niektórzy płaczą.

To takie melancholijne widowisko było w Olsztynie w Hali Uranii. I ludzi było
pełno.

[rita100]

serwisy.gazeta.pl/czasopisma/1,42478,3187577.html
Żeby nie zgineła ta stronka, bo ciekawy artykuł

[rita100]

Tralala, dziś Dzień Kobiet, miałam przygotowany fajny temat, ale zrobię wyjątek
dla kobiet warmińskich i z chęcią je zcharakteryzuję w dniu święta.
Kobieta warmińska były bardzo bogobojna. Była dumna, zawsze poważna, a czasmi
nawet wyniosła. Broń Boże, nie była dewotką. Żyła przede wszystkim dla Boga,
dzieci i domu. Wiecznie jakby skupiona, poważna i nie skora do żartów. Podczas
róznego rodzaju uroczystości emanowała powaga i dostojnością. Na szczególne
okazje ubiarała się w długą do kostek suknię i najczęściej w niej zastaje
pochowana.
Suknia z wysoką stójką pod szyją wyglądała przebogato, w dotyku przypominała
raczej pancerz. A to dlatego, że samą suknię można było postawić - tak bowiem
była sztywno uszyta. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że została
skonstruowana. Wchodzono w tą suknię od tyłu. Tu od długości całego tułowia
suknia była sznurowana, potem sznurowanie było zakrywane pewnymi klapami
zapinanymi bardzo pięknymi czarnymi guzikami. Suknie nakładało się na gorset, a
wszystko to sprawiało narzędzie tortur."

....a życie toczy się dalej
i jakby na to nie patrzeć można zrozumieć dlaczego kobiety w tych czasch były
takie powazne i dostojne, w takim ubiorze chyba żadna nie czuła się dobrze.
Pod tym względem czasy mamy chyba lepsze.

[tralala33]

W takiej sukni kobieta nie miała chyba szans na rozegranie meczu tenisowego?
Nie przygotowałam się na dzień kobiet, mam za to spis potraw na mazurskie
wesele. Zaraz 'podam do stołu'.

Mazurskie wesele

[tralala33]

Zapraszamy na wesele (na przykład w sierpniu)

Starszy drużba ze starszą drużbą zapraszają na wesele:

Niechaj będzie Jezus Chrystus pochwalony,
Przychodzimy tutaj z prośbą, a niesiem pokłony,
Jak bóg rozesłał na ucte po śnierci narody,
Tak tez wysłali nas prosić na weselne Gody.

Proso przez nas rodzice młodego i młodej,
a najprzód prosi pan ojciec, potem pani matka,
a potem i młody, i młodziuchna gładka.
A potem krewni obojga – to cało rodzine
na dzisiaj, na psiątek na sósto godzine,
do aktu weselnego
do koscioła Bozego (kłaniają się)
gdzie sie chrzco ludzie, przy chcie mnianujo,
i sakramenta święte przyjmujo, (kłaniają się),
a zaś z kościoła Bozego
proso do domu swojego,
a proso przez nas ucciwie
wsystko, co zyw je (kłaniają się)
na wódki baryłke i jedno, i drugo,
na stós kołacy, na jeden i drugi,
na becułke i jedno i drugo,
i sera gomólkę, i jedno, i drugo.
na te cietrzezie,
co siedzo na drzezie,
i na te łabędzie,
co siedzo na grzędzie,
i na te kuropatwy,
co połów ich łatwy,
i na te to dziki,
co ryjo trawniki,
i na tego kura
co z niego rura,
i na te główecki,
co tulo listecki,
na barana bziałego,
na psiejaka cubatego,
na skrzypka wesołego,
na becke zina starego,
na psiecywo chleba z nieba (kłaniają się)
i na niskie kasy nasy, (kłaniają się)
toć i pare tych zajęcy,
przytem moze na co zięcy,
co Bóg daje, (kłaniają się)
a będziemy jedli, psili
i pospołu do niedzieli,
jak w niebzie anieli,
Amen (kłaniają się i odchodzą).
(Karol Małłek, Wesele mazurskie)

Życie płynie dalej, ale czasy się zmieniają - łabędzi lepiej dziś na stół nie
podawać. Zresztą i tak piekniej wyglądają na mazurskich jeziorach. Życzmy im
zdrowia!

[rita100]

Ach ten Karol Małłek wspaniale i apetycznie to napisał. Takiego jadła to w
calosci jeszcze nie cztałam. Myślę , że żaden gość sia nie oprze i przyjdzie z
wielka ochotą. Fantastyczne zaproszenie.
Ale popatrz Tralala, nikt nie wspomina o prezentach od gości dla Pańtwa
Mlodych, czyżby ich nie dawano ?

[rita100]

Tajniki zażywania tabaki był przekazywany z pokolenia na pokolenie i jedną z
warmińskich tradycji. Zażywanie to było coą ekstra. Zażywano w samotności, z
zachowaniem ceremoniału. Zażywaniem pieczętowano każdy załatwiony interes.
Zażywano podczas doniosłych uroczystosci i dla dodania powagi sytuacji. Na co
dzień używano tabakierek wykonanych z krowiego lub z koziego rogu i własnego
wyrobu. Odświętne tabakiery były produkowane najczęściej z wiśniowego drewna.
Miały one wymyślne kształty. Były również i inne, rzeźbione z egzotycznych
surowców lub ze szlachetnych metali. Przechodziły one z ojca na syna,
traktowane jak rodowe klejnoty. Każdy szanujący sie Warmiak musiał mieć dwie
tabakiery. Jedną na co dzień i drugą na niedzielę.
Nie wiadomo skąd się ten zwyczaj pojawił, jednak zakorzenił się tak mocno, że
było nie do wyobrażania, by ktoś nie zażywał tabaki. Przed wojną najlepszą
tabaką w Olsztynie handlowali Żydzi na Starym Mieście. Opisał to pięknie Alojzy
Śliwa w swoich "Spacerach po Olsztynie".

.....a życie toczy sie dalej

Tralala, ładnie to Cyfus opisał. Nie wiem jak dojść do tej książki Alojzego
Śliwy "Spacer po Olsztynie". Musi to być bardzo ciekawa ksiązka. Myślisz, że
jest w sprzedaży ona ?
To jeszcze nie wszystko z tabaką były różne przygody i opowiadania z nią
związane. W tamtych czasach zwyczaj zażywania tabaki był bardzo popularny ale
też niebezpieczny dla kobiet, a z jakiego powodu ? - jutro sie dowiecie.

[rita100]

Najlepszym adresem na dobrą tabakę w okresie powojennym był sklep kolonialny
Jana Liszewskiego w Barczewie czyli przedwojennym Wartemborku. Sprzedawano ją
jeszcze do poczatku lat siedemdziesiątych w kioskach RUCH. Nieodłącznym
atrybutem do tabaki był sznoptuchy czyli chusteczki do nosa. Utrapienie z kolei
gospodyń domowych, bo wypranie takich brązowych chusteczek było bardzo męczące.
Ale zwyczaj to zwyczaj.
Tabakiera w rękach kobiety czy dziewczyny nie przynosiła jej zaszczytu i mile
widziana nie była. Papierosy tym bardziej. Ale jak to po warmińsku brzmi:
Co zakozane zawdy łuż lepsi smakowało.
I kobiety zażywały może mniej, ale ciągoty do papierosów miały. Jednak tym
przyjemnościom oddawały sie w osamotnieniu. Gdyby wyszło to na jaw, dziewczyna
taka miałaby we wsi porządnie nadszarpniętą opinię.

.....a życie toczy sie dalej

No i tak z tego też powodu rózne rzeczy się zdarzały.

No to do potam

[rita100]

Pewnien przystojny gburski syn od dłuższego czasu smalił cholewki do miejsowej
piękności, która jednak wciąż odrzucała jego zaloty. Piękność ta nosiła sie z
pańska, niejednokrotnie nawet na wiejskich zabawach dawała mu do zrozumienia,
że za wysokie progi na jego nogi. I jak to często bywa , od miłości do
nienawiści droga niezbyt daleka. Obmyślił więc szatański plan zemsty za jej
wyniosłość.
Którejś niedzieli, w tłumie wychodzących z kościoła w Gryźlinach ludzi, wsunąl
jej niepostrzeżenie tabakierę do kieszeni płaszcza. Przed kościołem, gdy
dookoła stało wystarczająco dużo znających ją osób, podszedł do niej i odezwał
się donosłym głosem:
- Jekbyś chciała zażyć, tom co doł, ale tabakyra to mi równo łoddoj, bo to po
mojam ópsie.
Strzał był w dziesiątkę. Reakcja ludzi przeszła jego oczekiwania. Dziewczyna
była we wsi skończona. Wyniosła się jeszcze w tym samym tygodniu. Opowiadano,
że najęła się na dziewkę u jakichś państwa w Olsztynie.

....a życie toczy sie dalej

Oj, Tralala, ciekawe czy jeszcze gdzieś można spotkać takie rodzinne tabaki i
czy właściciele tych tabak wiedzą jaki klejnot posiadają w swoich rękach.

[tralala33]

'Spacery po Olsztynie' - oj, miałam, czytałam, pamiętam - były tam opowieści z
czasów przedwojennych, kiedy Alojzy Śliwa przyjechał do Olsztyna i pracował
jako czeladnik u krawca, a w wolne od pracy dni chodził na tance do
wybudowanego przez księdza Szrajbera domu dla Warmiaków. No tak, miałam tę
książeczkę, dopoki jej nie pożyczyłam :( Ale poszła w dobre ręce, więc trudno,
odżałuję. Dziś już chyba tylko w bibliotekach można ją znaleźć.

[rita100]

'Spacer po Olsztynie' Alojza Śliwa i nie będzie wznowienia ?
A popatrz co znalazłam , jakie opracowanie ?
To chyba dotyczy naszych legend i bajeczek. Ile tytułów można znaleź na
podstawie gwarowych bajeczek.

Intencjonalnymi adresatami nie były więc dzieci. Autorami zaś byli - jak
podkreślał Gębik -"rodowici Warmiacy i Mazurzy", a wśród nich niedawno przyjęci
do ZLP ludowi pisarze z naszego regionu: Michał Lengowski (Podziemne skarby w
górze Kuka w Pluskach), Teofil Ruczyński (Wodnica z jeziora Omulew, Gustkowa
bieda, Dobra pani z działdowskiego zamku), Alojzy Śliwa (Ukarana chytrość, Jak
Mazur uczył diabła gry na skrzypcach) i Maria Zientara-Malewska (Jak Jaś
poszedł szukać godziny szczęścia, Jak powstała wyspa Lalka na Jeziorze
Łańskim). Także znani publicyści i działacze: Karol Małłek (Chytry Mazur,
Titelitury, Kołbóg mazurski, Prusinowska panna), Emilia Sukertowa-Biedrawina
(Baśń o miłości, zgodzie i pokoju, O jeziorze Szeląg, O zaczarowanym zamku w
Rybnie, O biednym Raku, Dziwy we młynie), Otylia Grotowa (Jak chłop mazurski
diabła oszukał). Nadto: Franciszek Jankowski (Krasnoludki w Siemianach, Bajka o
leśnej studni, Kłobuk w wiatraku, Nieznana pieśń, Bajka o królu ryb), Zygmunt
Kornowski (Kamień z Ostródy), Marta Sendrowska (Góra Konopki), Jadwiga
Stefańska-Tressenberg (Zemsta mieszkanki znad Żywego) i wreszcie "zaledwie
trzech" - według określenia Gębika - autorów przybyłych na Warmię i Mazury po
1945 r., w tym sam Gębik (Feliks sum, Skąpy trzy razy traci, Warma, Grosz dany
w potrzebie złotym wróci do ciebie, Zaczarowana żabka) oraz Witold Piechocki
(Czarne cielę, Chłop i pan) i Tadeusz Stępowski (Krótki wstęp do przygód
Wincentego Raka, I.O kowalu i diable, II.Jak diabeł kowalowi odpłacił, III. I
czort by darował, kieby go nie drażnić, IV. Gdzie kłobuk naknocił, niech baba
poprawi).

Baśnie i legendy warmińskie przetrwały przede wszystkim w wioskach zagubionych
wśród lasów i jezior, gdzie powszedni dzień wypełniony był ciężką i znojną
pracą. Ale w rzadkich chwilach wytchnienia ludzie potrafili się śmiać i
weselić... Najmilsze jednak były długie zimowe wieczory, kiedy w starych
chatach warmińskich słuchało się przy kominie bajek... Te chwile z dziecięcych
lat spędzone przy kominku pozostały mi na zawsze w pamięci. Matka uchylała
wtedy przed nami złote wrota baśniowej krainy... Nasłuchaliśmy się jej
opowieści podczas przędzenia lnu, podczas "wybierania" grochu..."42
www.wbp.olsztyn.pl/bwm/3-4_04-ie/lit1.htm

[tralala33]

Ależ Rito - to co niespodzianka, ten Kiermasz to właśnie książka, którą
czytałam w dzieciństwie, i którą do tej pory zachowałam. Obiecuję, że jak już
powstanie twoje podforum, to choć kilka bajek z niej przepiszę i tam umieszczę.
No jo, ale kto reno z kokoszami brukuje wstać, ten i z kokoszami powinien iść
spać. Uciekam - dobrej nocy.

[rita100]

pięknie napisałaś
dobranoc

[tralala33]

A tu splotły się ze sobą wątki warmińskie i mazurskie - trzeba teraz usiąśc i
rozsupłać.

[rita100]

Własnie, dlatego mnie się już zaczeło mieszać. Proponuję wyodrębnić wątki,
szczegolnie jesli chodzi o twórczość.
Jak zaczniemy Tralala ?
Jak to wszystko uszeregować ?
Od czego zacząć ?
Masz jakies pomysly ?

[rita100]

Ziosna jidzie