Religia Słowian

[now_way_out]

Czytałem ostatnio sporo o religii Słowian m.in. Szyjewskiego.
Już na początku uderza podobieństwo stworzenia świata wg Słowian i wg Księgi Rodzaju.
Dalej też sa podobieństwa. Jest np. podział Świętowida na "trójcję", powstawanie lądów, motyw z pszczołą jak z ptakiem z Arki Noego i wiele innych. Przypadek?

Ciekawe, że w Polsce XXIw. znów są wyznawcy słowiańskich wierzeń tzw. neopoganie.

[seth.destructor]

Żaden przypadek. Ta cała mitologia Słowian została stworzona przez kilku profesorków w XIX wieku, którzy chcieli w ten sposób ułatwić carowi podbicie wszystkich Słowian (ideologia panslawizmu). Za źródło wzięli parę enigmatycznych zapisów z różnych krańców Słowiańszczyzny oraz bełkotań bezzębnych babek po wsiach no i oczywiście musieli natchnąć to chrześcijaństwem, chociaż to, co u Słowian jest wspólne z chrześcijaństwem, to są jakieś idee zorastryczne, perskie. Radzę zapoznac się z oryginalnymi dziewiętnastowiecznymi książkami na ten temat pisanymi przez etnologów takich jak Kolberg, albo starszych, np. Bielskiego, zamiast zajmować się wymysłami skompilowanymi z podręczników do AD&D, twórczości Sapkowskiego i Baldur's Gate.

[now_way_out]

Dziękuję za wyjaśnienie.
Niestety nie mam dostępu do XIX wiecznych oryginalnych książek. :(
Może napiszesz coś więcej o tym fałszerstwie?
Na jakich źródłach opierają się rodzimowiercy?

[seth.destructor]

www.bg.umcs.lublin.pl/nowa/literat.php
Kopalnia źródeł. Musisz mieć plugin djvu, darmowy do ściągnięcia.

www.djvu.org/
Trochę poprzeglądaj i znajdziesz mnóstwo interesujących książek na ten temat. Polecam Brücknera i Kolberga.

[now_way_out]

Dzieki za linki :)

[oryginal23]

Neopoganie to grupka nieszkodliwych dziwaków.
23.

[karbat]

oryginal23 napisał:

> Neopoganie to grupka nieszkodliwych dziwaków.

fakt , w przeciwienstwie do wielu katolikow ,
ktorych nie mozna nazwac nieszkodliwymi .

[now_way_out]

Zaryzykuję twierdzenie, że gdyby nie katolicy, to nie istniałoby 1000 letnie państwo polskie.
Ateiści zbudowali ZSRR ale się szybko rozleciał a właściwie rozkradziono go.

[lernakow]

now_way_out napisał:

> Zaryzykuję twierdzenie, że gdyby nie katolicy,
> to nie istniałoby 1000 letnie państwo polskie.
>
Zaryzykuj. Nie da się tego sprawdzić, więc co najwyżej obnażasz swoje
myślenie życzeniowe, które najwyraźniej zastąpiło Ci rzetelny osąd.

> Ateiści zbudowali ZSRR ale się szybko rozleciał
> a właściwie rozkradziono go.
>
A ja myślałem, że to komuniści byli. A konkretnie bolszewicy. Narysuj
sobie mapę różnic między ateizmem, komunizmem (na podstawie Marksa) i
praktyką bolszewizmu. Może zrozumiesz jak niepoważne jest pisanie
takich bzdur jak Twoja powyższa.

Cytaty-dla zainteresowanych

[now_way_out]

"Dziady w mit. słow. (pol., brus.) antropomorfizowane duchy zmarłych przodków (pol. dziad "ojciec ojca lub matki" "przodek") i nazwa święta obchodzonego ku ich czci. Wiosną lub jesienią zapraszano dziady na wspólny posiłek, a w trakcie uroczystości dokonywano również rytualnego ich ogrzewania i karmienia. Obrzęd dziadów spełniano na miejscach pochówków albo w domostwach.

Dzidziela, Dzidzilejla w mit. słow. (pol.) bogini zaślubin i płodności, przez J. Długosza identyfikowana z Wenus. O ile bogini nie została przez historyka poprostu wymyślona, teonim mógłby być lokalnym wariantem imienia Dodola.

Kriw w mit. wschsłow. (ros.) praprzodek i eponim plemienia połockich Kriwiczów, od nazwy których pochodzi łot. krivisks, krievs "Rosjanin" i Krievija "Rosja".

Krok w mit. zachsłow. (czes.) legendarny władca czeski, bogaty i sprawiedliwy wieszcz, ojciec trzech córek-czarownic: Libuszy, Kazi i Tetki, która u Czechów wprowadziła kult oread, dryad i (h)amadryad, co zapewne oznacza istnienie dawnego kultu demonów żeńskich. Być może Krok jest zmitologizowanym (przez Kosmasa?) alamańskim wodzem o imieniu Croco.

Kupała w mit. wschsłow. święto letniego przesilenia (w wersji schrystianizowanej - sobótka, wigilia św. Jana). Święto Kupały potwierdzone zostało na Rusi w XIII w. (kupalija), a kupała (kupało, kupajło) oznacza także kukłę odgrywającą główną rolę w ceremonii, dziewczynę rozdającą kwiaty przy wróżbach kupalnych i wreszcie całe zgromadzenie świętujących. Zasadniczym elementem uroczystości były: rozpalenie ognia (wg świadectwa Marcina z Urzędowa dokonywano tego aktu sposobem archaicznym (pocierając dwa kawałki drewna), taniec wokół ogniska i skoki przez nie. Widoczna ambiwalencja (mężczyzna-kobieta, ogień-drewno, jasność-ciemność) zdaje się świadczyć o prastarej genezie święta łagodzącego sprzeczności dualnego społeczeństwa (por. folklorystycznie poświadczony motyw kazirodztwa brata i siostry podczas święta kupały). W XVII w. Literatura wykreowała z kupały męskie bóstwo, Kupałę. Nazwa zdaje się pochodzić od pierwszej obrzędowej kąpieli, choć istnieją też inne propozycje etymologiczne (z ie. *kup- �kipieć; pożądać; por. Cupido)."

[now_way_out]

Mara , Mora w mit. słow. Pierwotnie zapewne bogini personifikująca śmierć, zwykle zbiorową (mór). Później, zdegradowana do rangi złego ducha nocy (snu), częściowo utraciła nawet związek ze śmiercią, choć utrzymała swój wrogi stosunek do człowieka. Marą nazywa się też kukłę palona podczas święta kupały. Teonim por. z pol. mara, (z)mora, ukr. mora "duch nieczysty", bułg. mora "zły sen", stang. mara "ts".

Nyja, Nija w mit. zachsłow. (pol.) bóstwo śmierci wzmiankowane przez Długosza (jako Nya) i identyfikowane przez niego z Plutonem. Długosz pisał o Nyi jako o bogini, niezależny zaś od historyka Jakub Parkoszowic (ok. 1440) uważał Nyję za boga. Teonim łączy się ze stpol. nyć "niknąć, umierać", ale zob. też psł. ^navb- "nieboszczyk, świat zmarłych".

Piast w mit. zachsłow. (pol) syn Chościska (Kosiska, zpsł. kosa "warkocz"), pochodzący z okolic Gniezna ubogi oracz księcia Popiela, małżonek Rzepki (Rzepicy, Rzepichy). Gościnnie przyjął w swym domu dwu wędrowców nie wpuszczonych do grodu. Cudownie rozmnożyli oni posiłek przygotowany przez gospodarzy i kmieć zaprosił na ucztę księcia i jego dwór. Tajemniczy wędrowcy dokonali postrzyżyn syna wieśniaków i nadali mu imię Siemowit. Po upadku Popiela został on władcą Polski. Prawnukiem Siemowita był Mieszko I, twórca państwa polskiego. Imię Piast pochodzi zapewne z ie.^pa- (scs.pasti"karmić",pol. paść "ts", gr. a-pastos "bez jadła i napitku", łac. pasco "żywię, stisl. fóstr "jadło" itp.). Sam bohater był najpewniej postacią historyczną (pierwsza połowa IX w.)

Perun w mit. słow. bóg burzy i piorunów, pan deszczu, najwyższy bóg panteonu. Na Rusi patronował kniaziowi i jego drużynie. Przedstawiano go ze srebrnymi włosami i złotymi wąsami. Mity o Perunie rekonstruuje się (tylko w najogólniejszych zarysach) głównie na podstawie danych folklorystycznych: dotyczą one przede wszystkim jego zwycięskiej walki (zob. POJEDDYNEK KOSMOLOGICZNY) z demonicznym przeciwnikiem zawłaszczającym wody, bydło i kobietę (żonę Peruna). W boju bóg posługiwał się kamieniem (materialną postacią gromu; por. strzała gromowa "belemnit"), później transformowanym do topora (lub młota). Przebywał na szczycie góry albo wierzchołku dębu (drzewo to było również jego fitomorficzna manifestacją). Liczne lokalne i sezonowe hipostazy boga doprowadziły zapewne do przekonania, że Perun jest postacią mnogą. Teonim por. z pol. piorun, brus. piarun, ros. pierun, czes. perun, gr. keraunós z ^peraunos itp.

[now_way_out]

Radogost, Redgost w mit. zachsłow. (kraj Redarów wchodzących w skład plemiennej federacji wieleckiej; XI w.) bóg z grodu Radogoszcz (Retra), być może lokalny wariant (epitet?) Swarożyca, opiekun gości (?). Świętym zwierzęciem Radogosta był koń chowany w przybytku boga.

Rod w mit. wschsłow. bóg personifikujący ród jako podstawową jednostkę organizującą społeczeństwo. Prze*bywał w powietrzu i ciskał na ziemię grudy, z których rodziły się dzieci. Odbierał cześć wraz z rodzanicami. W ofierze przyjmował żywność, głównie miód i specjalnie gotowaną kaszę. Teonim pochodzi z ie. *eordh-"wyrastać" (por. het. hardu "potomek", orm. ordi "syn"). .

Swarog, Swaróg w mit. słow. karzący cudzołóstwo bóg ognia niebiańskiego (słońca?), ojciec Dadźboga, tj. Swarożyca (nie jest jednak wykluczone, że Swarożyc to tylko wariant teonimu Swarog). Swaroga identyfikowano z Heliosem i Hefajstosem; wedle późnej (XII w.) legendy ofiarował ludziom kleszcze kowalskie i odtąd mogli oni kuć broń lepszą od kamieni i maczug. Teonim etymologicznie pozostaje może w związku z sanskr. svar "blask, niebo, słońce", ale zob. też psł. ^svariti "zagrzewać, spawać, skuwać na gorąco" i stpol. swarzyć "karać".

Trzygłów, Triglaw, Trygław w mit. zachsłow. bóg czczony w Szczecinie, Wolinie i może Brennie (ob. Brandenburg). W Szczecinie miał swoją świątynię z trójgłowym posągiem (simulacrum). Wg. Ebona był najwyższym bogiem zawiadującym trzema "państwami", tj. niebem, ziemią i Podziemiem. Do Trzygława należał czarny wieszczy koń (objawiający wyroki podczas przeprowadzania go między dziewięcioma włóczniami ułożonymi na ziemi) oraz święty dąb rosnący nad źródłem. Teonim jest zapewne innowacją pokrywającą starsze i właściwe, ale nieznane imię (Perun?, Weles?)

Wanda w mit. zachsłow. (pol.) słynna z urody legendarna władczyni Polski, córka Kraka, po raz pierwszy wymieniona w Kronice polskiej Wincentego Kadłubka. Szerszą tradycję o niej przekazuje rozdz. I Kroniki Wielkopolskiej (XIII w.). Wanda odparła najazd władcy Alemanów (Niemców; J. Długosz podaje jego imię - Rytygier) zabiegającego o jej rekę, a następnie, dla usunięcia pretekstu do ewentualnych kolejnych napadów, popełnia samobójstwo skacząc do Wisły, która uzyskała wówczas nową nazwę - Wandalus. Od imienia bohaterskiej królowej także Lechitów-Polaków zaczęto nazywać Wandalitami. Opowieść o Wandzie jest być może echem mitu o dawnej bogini patronującej morzu, ziemi i powietrzu, której nimię pozostawało w związku z lit. vanduo "woda" (por. łac. unda "fala, woda", goc. wato "woda"), ale istnieje też supozycja kojarząca Wandę z Bendis.

Wilkołaki, wilkołki, wilkodłaki w mit słow. ludzie posiadający zdolność przeistaczania się w wilka, bądź przemieniani w to zwierzę przez osoby trzecie (wilk+dłaka "skóra, włosy"; por. ros. wołkodłak, wołkołak, wurdałak; bułg. vałkodłak, varkołak; czes. vylkodak). O wilkołactwie (likantropi) Słowian zdaje się wspominać Herodot pisząc o Neurach (gr. Neuroi; może ludzie słowiańskim lub słowiańsko-bałtyjskim z dorzecza górnego Dniestru, Bohu i Prypeci), z których każdy raz do roku na kilka dni stawał się wilkiem. Nie jest wykluczone, że ślad obrzędowego przebierania się za wilka (tj. czasowego "bycia wilkiem") przetrwał w słow. etnonimach: Weletabów Einhard nazywał Wiltzen (por. Heafeldowie-Wilcy u króla Alfreda), por. tez Lucice-Wilcy (zob. eufemistyczne określenie wilka - lutyj zwier'). Pochodzenie wyobrażeń o wilkołakach łączy się z heroizmem; por. wilczą metamorfozę Zmaja (zob. Zmaj Ogneni Wuk) i Wszesława oraz wilczy strój Makedona. Jednocześnie dane językowe świadczą o związkach likantropii z wiedzą, mądrością: por. ukr. wiszczun �wilkołak�, czes. vedi �wilkołaczki�. Oba aspekty reprezentował Wołch Wsiesławiewicz; być może wilkołactwo genetycznie łączy się z mądrością wodza-wojownika zdobywaną podczas militarnej inicjacji. Por. Mardagayl; Werwolf, Wilktaki.

Zmaj Ogneni Wuk (srbs. "Wąż Ognisty Wilk") w mit. połsłow. (srbs.) bohater epicki, syn Węża Ognistego, narodzony jako człowiek pokryty wilczą sierścią. Posiadał zdolność przemieniania siebie i swojej drużyny w wilki lub inne zwierzęta albo ptaki.