kuchnia chłopska :)

[momas]

W wydaniu specjalnym Polityki nr 3/2009 - "1939. Jak rozpętała się
II wojna światowa "
(niestety, w sieci niedostepne, albo nie umiałam znaleźć), jest
artykuł poświecony życiu przed drugą wojna. Opublikowana zostala
tamze tabelka porównująca spożycie róznych artykułów spożywczych w
rodzinach chłopskich i tz inteligencko-mieszczańskich. Dane pochodzą
z ówczesnego rocznika statystycznego.
I co sie okazuje - ze spożycie mięsa w rodzinach chłospkich było
mizerne. Rocznie na jednostkę (tu dosyc skomplikowany system
przeliczana, ogólnie mężczyzna to jednostka, kobieta 0,8 jednostki -
dzieci odpowiednio do wieku jeszcze mniej) wychodziło mniej niż 4
kg, a bywało, że dwa kg...
jajka - rozpaczliwie mało....
Najwięcej "szło" chleba......
Podejrzewam, że w latach wcześniejszych (i we wcześniejszych
wiekach) podobnie bywało, jesli nie gorzej (no - czasy pańszczyzny,
etc)



No i jak to sie ma do tzw obecnej kuchni chłopskiej serwowanej w
restauracjach??? (tace pieczonych mięs, etc)

Taka mnie naszła refleksja po przeczytaniu tegoż artykułu i
przypomnieniu sobie toczonych tu dyskusji na temat szeroko
nazywany"kuchnia polska"
:)
w zasadzie to kluchy, kluchy - okraszone słoniną plus chleb. I
ziemniaki :)

[momas]

i jeszcze jedno - w miastach - była siła robocza bardzo tania
(efekt ukrytego bezrobocia na wsi). Sprzęt ADD - typu lodówka -
droga. Taniej było zatrudnic gosposię, w której zakresie obowiązków
lezały częste wizyty w mleczarni, czy u rzeźnika - niż kupić lodówkę.
Hmmm. Nawet budownictwo przewidywało specjalne wneki kuchenne dla
gosposi :)
(Dotyczyło to również rodzin rbotniczych (no, nie wszystkich)


No fakt. Gosposie wtedy mialy mniejsze wymagania:)

[bene_gesserit]

Dlatego mieso sie wedzilo, peklowalo i konswerowalo w tluszczu.

[mhr-cs]

bene_gesserit napisała:

> Dlatego mieso sie wedzilo, peklowalo i konswerowalo w tluszczu.

prawie jak w naszych czasach
coraz wiecej osob majacych mozliwosci tez tak robia
nawet niemcy,
ktorzy zawsze mowili my mamy wszystko,biedny polak

[bene_gesserit]

Nic doprawdy nowego. MOj ojciec, wychowujacy sie na wsi podczas
wojny i powojnia twierdzil, ze mieso jedli dwa-trzy razy do roku.
Co nie oznacza, ze podczas tych rzadkich miesnych posilkow jedli
surowe albo byle jak ugotowane ochlapy - przeciwnie, byly one
przygotowywane ze szczegolnym pietyzmem i starannoscia. Wspolczesna
dieta - i warunki - sa inne, wiec czystoweglowodanowe posilki nie
ciesza sie tak wielka popularnoscia jak kiedys. Dlatego wlasnie
niegdysiejsze odswietne receptury staly sie powszechne.

[momas]

tak - wiem - dla mnie równiez to nic nowego:)
ale wiem, ze dla niektórych moze to byc nowość:) - a sądzę tak po
licznych dyskusjach toczonych na tutejszym forum :)
hehe - sama mieszkałam w domu ze specjalną półsłuzbówka dla pomocy
domowej :)


i wcale nie twierdzę - ze jedzono wówczas ochłapy. Jezeli jadło sie
coś rzadko, to na pewno gospodynie na głowie stawały - by było to
jak najlepsze :)

[mhr-cs]

hehe - sama mieszkałam w domu ze specjalną półsłuzbówka dla pomocy
> domowej :)

bedac na wakacjach u cioci byly wtedy mlode osoby
ktore pomagaly tym "starym",nie mogacym wszystkiego samemu zrobic,
nie wiem jak sie nazywaly,bylam za mloda
wiem tylko ze sie opiekowaly osobami,rolnictwem
i nawet mialy mozliwosc to przejac,
w naszych czasach taka pomoc to tez cos normalnego,
czy nie

[coralin]

Gdybyś zagłębiła się bardziej w temat chłopskiej kuchni w okresie wielkiego
kryzysu lat 30 szczególnie we wschodniej Polsce to włos stanąłby na głowie. To
był prawdziwy głód. Szczególnie wczesną wiosną kiedy zabrakło ziemniaków, mąki,
o słoninie nie wspominając.
Kuchnia chłopska w sensie prosta, ale w czasach wielkiej biedy(a tak było
podczas kryzysu lat 30) chłop sprzedawał jajka i wyhodowanego świniaka,żeby móc
przeżyć.

[Gość: em]

Co do pańszczyzny, to należy pamiętać, że teraz podatki są dużo większe. ;-)

[shachar]

dzis w pfff, nowym jorku kupilam sobie funt kurek, co przypomnialo
mi natychmiast lato u babci( zreszta po to kupilam te kurki)
tam bylo tak: mieso bylo z okazji swiniobicia, nie wiem jak czesto
sie swinie bilo ,ale moj dziadek nie czesciej niz raz w wakacje..
ale tez calej swini nikt nie zjadal od razu, wiec sie sprzedawalo na
cwiartki sasiadom i rodzinie, tak samo sasiedzi rzadzili sie swoim
miesem.
poza tym kapusta kapusta kapusta, slodka i kwaszona w calych
glowkach
w sezonie grzyby, sos z kurek na smalcu, ach, jaki pyszny, nie
jedliscie kurek mojej babci, wiec Wasze zycia nie sa pelne ;D

[mhr-cs]

shachar napisała:

> dzis w pfff, nowym jorku kupilam sobie funt kurek, co przypomnialo
> mi natychmiast lato u babci( zreszta po to kupilam te kurki)
> tam bylo tak: mieso bylo z okazji swiniobicia, nie wiem jak czesto
> sie swinie bilo ,ale moj dziadek nie czesciej niz raz w wakacje..
> ale tez calej swini nikt nie zjadal od razu, wiec sie sprzedawalo
na
> cwiartki sasiadom i rodzinie, tak samo sasiedzi rzadzili sie swoim
> miesem.
> poza tym kapusta kapusta kapusta, slodka i kwaszona w calych
> glowkach
> w sezonie grzyby, sos z kurek na smalcu, ach, jaki pyszny, nie
> jedliscie kurek mojej babci, wiec Wasze zycia nie sa pelne ;D

napewno tak bylo,
ale bylo tez wiele wiecej jak piszesz
"poza tym kapusta kapusta kapusta, slodka i kwaszona w calych
glowkach"
taka jedna w calej glowce robie nawet dzisiaj,
sprobowalam kiedys,to cos wspanialego,
w miesa nie je sie tez codziennie,

[dominikjandomin]

shachar napisała:


> tam bylo tak: mieso bylo z okazji swiniobicia, nie wiem jak czesto
> sie swinie bilo ,ale moj dziadek nie czesciej niz raz w wakacje..
> ale tez calej swini nikt nie zjadal od razu, wiec sie sprzedawalo na
> cwiartki sasiadom i rodzinie,

W wakacje, w upał i szczyt robót polowych świniobicie?

[mhr-cs]

dominikjandomin napisał:

> shachar napisała:
>
>
> > tam bylo tak: mieso bylo z okazji swiniobicia, nie wiem jak
czesto
> > sie swinie bilo ,ale moj dziadek nie czesciej niz raz w wakacje..
> > ale tez calej swini nikt nie zjadal od razu, wiec sie
sprzedawalo na
> > cwiartki sasiadom i rodzinie,
>
> W wakacje, w upał i szczyt robót polowych świniobicie?
>
moze byly na mysli wakacje jesienne,
bo w lecie jak ja wiem nie bylo swiniobicia,
nie zabija kiedy byla pasza,rolnik nie byl glupi,

[dominikjandomin]

Otóż to... Tylko, że w Polsce raczej nie ma "wakacji jesiennych", a świnie bito
późną jesienią i zimą. I przerabiano, przerabiano, przerabiano..

Tak samo bito jesienią stada gęsi (z zostawieniem kilku na rozmnożenie wiosną) i
przerabiano na półgęski i omastę...

Oczywiście, lepszejsze kawałki często szły potem na handel. Pieniądz potrzebny był.

[dominikjandomin]

Gość portalu: em napisał(a):

> Co do pańszczyzny, to należy pamiętać, że teraz podatki są dużo większe. ;-)

Podatki są MNIEJSZE. Polecam choćby Gospodarstwo Anzelma Gostomskiego. To co
było, to czyste niewolnictwo.

[default]

Na pewno kuchnia chłopska nie była mięsna, świnię biło się raz-dwa
razy w roku, a krowę jadano tylko wtedy kiedy padła sama z siebie
("Chłopi" Reymonta). Mięso było podawane przy szczególnych okazjach
jak święta albo wesele. Inyy przykład z literatury - "Konopielka"
Redlińskiego - Kaziuk jest oburzony fakt, że nauczycielka
("miastowa") usmażyła kotlety schabowe, rzuca sztućcami i poleca
swojej żonie "a mięso skrój i do kapusty, na miesiąc wystarczy" :)

[poszukiwaczsmaku]

Postawiłaś bardzo dobre pytanie - jak się do tego mają powstające ostatnio
chaty, kuźnie, karczmy i inne zagrody serwujące dania kuchni "chłopskiej", a
częściej jeszcze - o rety - "staropolskiej".

Gdyby rzeczywiście ktoś serwował dania kuchni chłopskiej z okresu wielkiej
biedy, te karczmy musiałyby podawać zupę na haku, rozgotowaną kaszę, a z
droższych pozycji - ziemniaki ze słoniną.

Mimo to takie przybytki powstają, ale powstają przecież w Polsce
najprzeróżniejsze owoce umysłowej aberracji i szaleństwa. Są to raczej przejawy
aspiracji do upiększania naszej historii niż propagowanie polskich tradycji
kulinarnych.

Chłop czasami jadał mięso, podobnie jak i mieszczanie czasami jadali mięso, a
częstotliwość jadania mięs określał po prostu stopień zamożności tychże. Z
pewnością jednak nigdy nie jadał dewolaja z brzoskwinią z puszki i bitą śmietaną
w areozolu, sałatki z kapusty pekińskiej z kapustą pekińską o smaku kapusty
pekińskiej, a takie ohydy serwowane są wszak w tych nibychłopskich jadłodajniach.

Podsumowując, tego typu przybytki gastronomiczne są przykładem halucynacji ich
twórców takim samym, jak zespół Mazowsze czy Śląsk, które także, choć w innych
aspektach, aspirowały do miana polskich tradycyjnych.

[zonafranka]

Moja mama urodzila sie na podlaskiej wsi w polowie lat
piecdziesiatych (nie trzeba siegac do lat trzydziestych) i z
dzieciecego menu przypomina sobie zacierke, ziemniaki i chleb.
Poniewaz mieszkala blisko lasu, latem dokarmiala sie jagodami (bo
nawet mleka i chleba nie starczalo dla wszystkich), a jesienia bylo
troche grzybow w domu.

[coralin]

I właśnie to jest niezrozumiały "fenomen" dla mnie. Jest masa tych knajp
odwołujących się do chłopskiej, wiejskiej tradycji, ale nikt nie wpadł na pomysł
wykorzystania sezonowości niezrównanych polskich produktów lasu: owoców leśnych,
grzybów leśnych.
W Sarlat słynącym z gęsi tudzież fois gras przebojem wszystkich knajp w sezonie
były kurki. Większość to zamawiała. Bo był sezon.
Uwielbiam żurek, ale menu takich "swojskich" knajp latem naprawdę odstrasza.
PS. Moja mama urodziła się pod koniec wojny w jeszcze biedniejszej Galicji
wschodniej. Mięso/wędliny były rzadko, ale jak już były to były pyszne więc
dziś kupuje tylko wyroby tradycyjne.

[Gość: dorotkah]

Moze mowiac kuchnia wiejska maja na mysli kuchnie nie chlopska ale
te z dworow wiejskich?(oczywiscie rzeczy typu dewolaj z brzoskwinia
i smietana z aerozolu wykluczam z tego, az mi sie slabo zrobilo)

[zonafranka]

Kiedys Maklowicz poswiecil odcinek kuchni staropolskiej i mial na mysli raczej
kuchnie bogatych dworow. Mowil o miodach pitnych, jesiotrze z Rosji,
prawdziwkach (teraz to prawdziwy rarytas), truflach, starych odmianach jablek,
dziczyznie, ziolach.
W historii polskiej kuchni widac wpływy innych kultur: rosyjskiej, zydowskiej,
ormianskiej, tatrskiej... bardzo liczne kontakty z innymi krajami Europy
zaznaczyły w kuchni polskiej wpływy włoskie, francuskie, niemieckie (nasze
cudzoziemskie krolowe, jak i krolowie).
No tak...ale tu mowa o kuchni STAROPOLSKIEJ a nie CHLOPSKIEJ.Widac, ze jest roznica

[mhr-cs]

zonafranka napisała:

> Moja mama urodzila sie na podlaskiej wsi w polowie lat
> piecdziesiatych (nie trzeba siegac do lat trzydziestych) i z
> dzieciecego menu przypomina sobie zacierke, ziemniaki i chleb.
> Poniewaz mieszkala blisko lasu, latem dokarmiala sie jagodami (bo
> nawet mleka i chleba nie starczalo dla wszystkich), a jesienia
bylo
> troche grzybow w domu.

moze taki sam rocznik ja bylam tam tylko na wakacjach
latem i zima,znam tez ta kuchnie te wspaniale zacierki(nie zapomne)
a ten wspanialy chleb i maslo ktore robili sami,
wyrzywa,jak przyjechalismy zawsze bylo mieso,
nie zawsze swiezo zabitej swini,ale konserwowane na rozne sposoby,
a jesienia bylo najlepiej ubijanie swini,a jako z miasta samochod
byl zawsze pelny,
mozliwe ze byly dwa rozne lata 50-60te,
a te okazje jak sie stoly uginaly,tego nawet jako dziecko nie
zapomne,
wydaje mi sie ze zawsze sa dwie strony medalu,
jedni zawsze nazekaja,
czy im bylo dobrze czy zle zawsze biadola

[Gość: zadumana]

Z relacji rodzinnych, u mnie w domu, wynika, że przed wojną byli
biedni chłopi i bogaci chłopi. Ci bogaci nawet swoich synów wysyłali
na studia. Stąd np. ujawnione po 1989 roku statystyki pokazały, że
na KUL w Lublinie studiowało przed wojną więcej chłopskich synów niż
potem w prl-u. Jasne, że to byli ci bogaci chłopi, którzy
pochodzenia szlacheckiego nie mieli.
Może to w ich domach (chatach) jadło się jednak dużo?
Dzisiejsze "chłopskie jadła" może stamtąd pochodzą? Jedno jest
oczywiste, że posiłek składający się z jednego ogromnego dania ma
korzenie na polskiej wsi. A posiłek wielodaniowy, kilka dań małych
pochodzi z dworów czy miast i ma korzenie francuskie. Wielkie dania
pierogowe i mięsno-kartoflane podchwyciły teraz niektóre restauracje
i to się ludziom podoba, bo tam pusto nie jest i o stoliki często
trudno.

Co do braku mięsa w polskich domach, przed czy po wojnie, to mam
jedno pytanie - skąd radykalny kościelny nakaz co do bezmięsnych
piątków? Był ten nakaz uciążliwy i wzywający do wstrzemięźliwości.
Tak głoszą rodzinne przekazy i literatura? To ta literatura jest
jakieś science-fiction??? Jeśli nakaz był, a mięsa nie było - to w
czym rzecz? I skąd nakaz?

Zadumana jak zawsze ma rację :)

[Gość: Inka]

Uwielbiam Twoje posty.
Rzadko piszesz ale jak napiszesz to same konkrety.

"Chłopskie jadło" w miejscach, w których bywam kojarzy mi się z plastrami
swojskiej szynki, kiełbasy ale także salcesonu czy kaszanki lub pasztetu.

Te talerze swojskiego chłopskiego dania zawsze odbierałam jako pokaz dań
świątecznych, z okazji wesela, chrzcin, pogrzebu czy zwyczajnie uboju.

Nie rozumiem tej nagonki, że skoro "chłopskie" to tylko pyry i kasza a na to
zasmażka i okrasa. :)

Najbardziej mnie rozbroiła osoba, która podpiera swoja wiedzę "Konopielką".
To jeden z moich ulubionych filmów, ale nigdy by mi nie przyszło na myśl, że
ktoś go zacznie traktować jak dokument. :D