gleiwitz 1945

[Gość: Kurt]

zbliza sie 60 rocznica zdobycie gleiwitz przez sowieckie wojska,
jest to dobra okazja by podyskutowc na ten temat i wymienic sie informacjami,
fachowej historycznej dokumentacji sie te zajscie nie doczekalo.
nawet w nowej historii gliwic poswieca sie temu zajsciu malo uwagi, ciekawe,
czyz nie byl to poczatek historii polskich gliwic??????

czekam na wasze wypowiedzi, informacje na temat walk i innych zajsc, jak i
jaka wage przywiazuja to tego wydarzenia dzisiejsi gliwiczanie

[ballest]

"dy w drugiej połowie stycznia 1945 roku oddziały wchodzące w skład 1.
Frontu Ukraińskiego rozpoczęły manewr mający na celu zajęcie górnośląskiego
okręgu przemysłowego w stanie jak najmniej zniszczonym, Borys Filippow
zapewne w ogóle nie wiedział o czymś takim, jak Śląsk. I w najśmielszych
nawet myślach nie przewidywał, że wkrótce tam się znajdzie.


Zamaskowane koronkowymi firanami ze zdobytej wcześniej fabryki tekstyliów
czołgi z armii pancernej generała Pawieła Rybałki opanowały zaśnieżone
Gleiwitz 24 stycznia 1945 roku. Przez miasto przetoczyła się później fala
gwałtów, spalono też niektóre budynki, ale wielkich zniszczeń nie było.
Podczas walk ulicznych ucierpiało jednak śródmieście, gdzie około 20
procent budynków legło w gruzach.


W mundurze podpułkownika


15 lutego 1945 roku Borys Filippow, intendent moskiewskiego Teatru
Dramatycznego, siedział na widowni podczas przedstawienia, gdy
poinformowano go, że ma natychmiast stawić się w Komitecie do spraw Sztuki
przy Radzie Ministrów ZSRR. Filippow poleceniem tym zbytnio się nie
przejął, bo dotrwał do końca spektaklu. Gdy wreszcie pojawił się w
komitecie, usłyszał:


Jutro pojedziecie na tyły 1. Frontu Ukraińskiego. Będziecie tam
konfiskować wszelkie skarby muzealne, cenne książki, wyposażenie teatrów i
tym podobne przedmioty. Będziecie tam kierować czteroosobową brygadą, w
której będą specjaliści z różnych dziedzin.


Wyjazd się wprawdzie nieco opóźnił, ale już 16 lutego Filippow paradował po
Moskwie w nowiutkim mundurze podpułkownika Armii Czerwonej. Poznał też
trzech z czterech swych podwładnych: Jewgienija Suszczenkę muzyka z
orkiestry symfonicznej oraz historyków sztuki Andrieja Czegodajewa i
Siergieja Grigorowa, którzy otrzymali mundury z dystynkcjami majora.


Dopiero na początku trzeciej dekady lutego udało się jak później napisał
Filippow ,,znaleźć odpowiedni wagon. Jechaliśmy tylko w towarzystwie trzech
ekspertów Komitetu do spraw Przemysłu Papierniczego, którzy mieli w
Niemczech demontować fabryki''.


Rychło Filippow i jego ludzie znaleźli się w ograbionym przez hitlerowców
ze skarbów kultury Krakowie, skąd przerzucono ich do Katowic, które na
mapach sztabowców radzieckich leżały tuż nad granicą z Niemcami. ,,Tramwaj
jeździł przez miasto i w kierunku granicy. Wsiedliśmy do niego i
osiągnęliśmy niemiecką ziemię jadąc tramwajem. Kto by to pomyślał?''
napisał Filippow.


I tak radziecka brygada trofiejna znalazła się w Gleiwitz, które wkrótce
staną się polskimi Gliwicami.


Fałszywe ,,Stradivariusy''


Borys Filippow pozostawił coś w rodzaju pamiętnika, do którego dotarli
Konstantin Akinsza i Grigorij Kozłow, rosyjscy autorzy wydanej w 1995 roku
w Niemczech książki ,,Beutekunst'' (Łupy kulturalne). Stąd też możemy dziś
odtworzyć nie tylko szczegóły działalności jego brygady trofiejnej w
Gliwicach, Zabrzu, Bytomiu i okolicznych miejscowościach, ale także
zapoznać się z obserwacjami i przemyśleniami podpułkownika.


Z meldunków wywiadu wiedział on bowiem, że w niemieckiej (do 1945 roku)
części Górnego Śląska nie znajdzie się ani dzieł wielkich mistrzów, ani
zamaskowanych skrytek ze skarbami kultury. Brygadę Filippowa interesowało
zatem wszystko, co przedstawiało jakąkolwiek wartość artystyczną, albo
przedmioty, w które można było wyposażyć radzieckie placówki kulturalne.
Szukano zwłaszcza starych książek, co po latach potwierdził Andriej
Czegodajew, który jak powiedział w 1990 roku nie martwił się o dzieła
sztuki, ponieważ wiedział, że w tej okolicy takowych nie znajdzie się
wiele. Za to z sukcesami poszukiwał starych ksiąg oprawnych.


Książki mówił walały się po podłogach. Nikt ich nie potrzebował.
Eskortowałem do Muzeum Puszkina [w Moskwie przyp. L. A.] 40.000
wartościowych ksiąg, które nawet po 45 latach stanowią jedną trzecią
zasobów biblioteki muzealnej.


,,To była przyjemna praca i z pewnością nie należała do niebezpiecznych''
napisali autorzy książki ,,Beutekunst'' o działalności brygady Filippowa.
Sam zaś podpułkownik zapamiętał hotel w Gleiwitz: ,,Absolutna czystość,
porządek, wyśmienita restauracja, doskonała kuchnia z wódką i piwem''
zapisał w pamiętniku.


Ludzie z brygad trofiejnych, wysłanych do Niemiec przez Komitet do spraw
Sztuki, dysponowali upoważnieniami wystawionymi przez najwyższe władze
ZSRR. Stąd też Filippow bez trudu dostał się do magazynu wojskowego,
zorganizowanego w Gleiwitz przez Armię Czerwoną. Wśród pianin, fortepianów
koncertowych, odbiorników radiowych, maszyn do szycia i rowerów
podpułkownik wypatrzył cztery skrzypce. Robiły wrażenie bardzo starych, ale
jakby nietkniętych zębem czasu.


Filippow uważnie przyjrzał się ich futerałom. Na jednym z nich znalazł
etykietę z napisem ,,Stradivari 1757'', na innym zaś futerale był napis
,,Amati'' i tylko częściowo czytelny rok, który wskazywał na XVII wiek.


To jest odkrycie! pomyślał podpułkownik i polecił, by skrzypce natychmiast
przeniesiono w lepiej zabezpieczone miejsce.


Dodajmy, że Antonio Stradivari, zwany Stradivariusem (1644-1737), był
znanym lutnikiem włoskim, który wraz z uczniami wykonał ponad tysiąc
instrumentów, głównie skrzypiec, ale także altówki i wiolonczele.


Kilka dni później ludzie Filippowa znaleźli jeszcze więcej podobnych
skrzypiec i powoli jak czytamy w książce Akinszy i Kozłowa ,,docierało do
nich, że prawdopodobnie mają do czynienia z fałszerstwem''.


Saburow dotyka księgę


Maksim Saburow, potężny szef Gosplanu (Państwowej Komisji Planowania ZSRR),
był bliskim współpracownikiem Józefa Stalina i Nikity Chruszczowa. Za ich
rządów zajmował wysokie urzędy państwowe i stanowiska partyjne. Sam Stalin
w ostatnich miesiącach życia widział ponoć w Saburowie po fizycznej
likwidacji starej gwardii stalinowskiej swego następcę.


,,Jest krępym blondynem w średnim wieku. Jako jedyny wśród licznych
komisarzy ludowych nosił cywilne ubrania, co nie przeszkadzało mu wcale w
wydawaniu rozkazów wojskowym'' napisał Filippow w swym pamiętniku po
spotkaniu z Saburowem, do którego doszło w Beuthen, czyli w Bytomiu.


Dowódca brygady trofiejnej próbował przekonać Saburowa, że skarby kultury
są tak samo ważne jak wyposażenie fabryk, których rabunek na Górym Śląsku
nadzorował ten stalinowski dygnitarz. Ale spotkał się z jego niechętną
reakcją.


Nie mam zamiaru powiedział Saburow zajmować się waszymi problemami. Jestem
odpowiedzialny za przemysł. Działajcie samodzielnie i róbcie co chcecie.
Nie mogę dać wam żadnego samochodu.


Filippow wymusił jednak na Saburowie, że spotka się z jego ludźmi i wygłosi
wykład na temat działalności brygad trofiejnych zajmujących się
zabezpieczaniem (czytaj rabunkiem) skarbów kultury.


I tak podpułkownik znalazł się w bytomskim hotelu ,,Kaiserhof'' kwaterze
Saburowa. ,,Aby zrobić wrażenie na zgromadzonych czytamy w książce
,,Beutekunst'' Filippow zadbał o teatralne wejście. Jako egzemplarz
pokazowy przyniósł ciężką księgę na temat historii wojen niemieckich, która
może nie była zbyt wiele warta, ale za to opatrzona licznymi ilustracjami.
Zamierzony cel został osiągnięty. Publiczność była poruszona. Każdy, nawet
Saburow, mógł dotknąć księgę. Nie jej treść poruszyła zgromadzonych, tylko
ciężar. Bitwa została wygrana''.


Nagrodą za wykład był amerykański dżip, który wypożyczono brygadzie
Filippowa na czas jej pobytu na Górnym Śląsku.

źródło: Głos Wilekopolski, ROK 2003 : 12 Września 2003"

[Gość: Kurt]

ballest te ogolne fakty sa znane chodzi mi bardziej o detale.
Np.
22.01.1945 zajmuja peiskretscham (dzisiejsze pyskowice)

[ballest]

Chodzi Tobie o fakt, ze mody synek z Laband zatrzimou calou ofensywa ruskich
pancrow, jak wjezdali przez most na dzisiejszy ul.Zabrski do Glywic, a uon ich
ze strony Wiatreka, wtedy chyba Barbara Str. !
Tyn synek dostou Ritterkreuz !

[Gość: Kurt]

Wlasnie o takie informacje chodzi. Wiesz ile tych czalgow bylo, kiedy je
odstrzelil 23 czy 24.01.1945. wiesz jak sie nazywal, kto to jeszcze widzial
itd.
Masz jeszcze inne takie ciekawostki?

[ballest]

Nie wiem duzo, ale wiem, ze ich wiyncy zniszczou, bo uone nie miauy odwrotu, a
ze bou z Laband, to pokozali kedys w Wochenschau, jak go krotko jeszcze przed
koncem wojny Hitler dekorowou, tyn synek miou chyba 17 lot!

[laband]

jo to mom nagrane - chaba ech sam kedys o tym (blank downo) juz godou ...

[laband]

tyn synek bou ze "Zakanau" a od nieggo familia miyszkaua zaro na przeciwko mojyj
oumy i na placu ze mojom tanty.

[stefan_ems]

A to ciekawe, mocie jakis linki o tym?

[laband]

To bouo kedys(mozno i 10 lot curik?) we TV.

Musiouch bych jzas posznupac we moich kasetach - on potym(we nastympnym ujynciu)
opwiado jak na karze woziou pancerfausty na linia obrony(do okopow)

[Gość: Ramon]

Hallo Laband,

blank ciekawe zecz tukej juzajs piszesz.
Miala ta obrona przed ruskymi pancrami za konsekwencji to rozszczylanie tych
chopow z Czerwionki? Jest z tym jakes powionzanie?

Wiesz ty mozno wiela tych chopow wtedy ruski pod sciana postawieli?

[Gość: laband]

mie sie zdowo ize to jedne ze drugim nic spolnego niy miauo - to bouo ze
inkszego richtunku jak jo wia - na Czerwionka szli od Pyskowic a tam to musiauo
byc ta szosa kajs kole radiostacji chyba (zicher zech niyma)

Ritterkreuz dla Ballesta

[tigletpilesar]

Widzę, że również upadająca Tysiącletnia Rzesza ma swoich bohaterów -
dzieciaki, które miały powstrzymać sowiecką nawałnicę. Jestem ciekaw, kiedy
Ballest zacznie biadolić, że ów młodociany posiadacz Ritterkreuza nie ma w
Gliwicach ulicy ani nawet skromnego pomniczka.

[Gość: bolo]

Lyglikpisuar,jak Boga kocham tobie juz nic nie pomoze.

Medal z kasla dla Tigleta

[pistulka2]

Co tak wajasz Tiglet.
Jasne, ze puszczanie dzieci na front to glupota a przymuszanie to zbrodnia.
Akurat ci o, ktorych tu mowa z wlasnej woli walczyli. Nie jest to niczym
nadzwyczajnym, w powstaniu warszawskim walczyly tez setki gowniarzy .
Co do stawiania pomniczkow to jestescie niedoscignieni, wiec nie martw sie na
zapas.
Watpie tez by ktos z obroncow Gleiwitz chcial w dzisiejszych Gliwicach miec
jakikolwiek pomnik.
Pozatym Tiglet jak nie masz na temat nic do powiedzenia to sobie daruj, sa tu
dziesiatki innych tematow, gdzie mozesz konstruktywnie sie udzielac, a jak ci
tez nie pasuja to zaloz nowy na ktory chcialbys podyskutowc.

[pistulka2]

Kiedys sie tym tematem zajmowalem, ale to jest juz troche czasu temu.
Wiem, ze pierwsze Rusy pojawilay sie poznym popoludniem 22.01.45 na ul.
Toszeckiej kolo kompieliska. Uderzyli ale dopiero nastepnego dnia 23.01.45,
zajmujac godzin porannych 24.01. 45 cale Szobieszowice.
Co do tego odstrzelonego czolgu na Hindenburgbruecke, to czytalem ze mial to
byc niemiecki, co jest malo prwdopodobne, bo tych bylo jak na lekarstwo.
Rusccy dotarli 23.01.04 az do okolic Placu Krakowskiego, nad ranem 24.01.45
uderzyli w kierunku Nowego Swiatu i przebili sie w kierunku ulicy Pszczynskiej.
Walki o stare miasto dworzec toczyly sie w dniach 24-25.01.45. Wszystkie ataki
ze strony Labed w kierunku na cmetarz centralny zostaly odparte. Gliwice
bronilo moze raptem 1700-2000 ludzi przy czym 600 z Volkssturmu 600 z jednoski
naprawczej stacjonujacej w Gliwicach reszata to urlopowicze i troche zolnierzy
z porozbijanch oddzialow, wiekszosc cofajcych sie jednostkek niemieckich nie
szly chyba przez Gliwice ale omineli miasto i poszli w kierunku Zabrza.
Troche wsparcia otrzymali obroncy od odzialu rozpoznawczego 21 dywizji
pancernej, bylo kilkanoscie dzial samojezdnych, po odciagnieci tych sil
25.01.45 jak i przebicia sie rosjan w kierunku na raciborz dalsza obrony nie
miala sensu. Ostatni obroncy wycofywali sie nad ranem 26.01.45 w kierunku na
Zernice i dalej na Rybnik.


Ballest wiesz kiedy Rusy wkroczyly do Zernik? Musialo to byc kolo poludnia
23.01.04
Laband wiesz kiedy byli w Labedach? 22 czy 23.01.04. Wiesz cos o losach tej
Flakstellung w Czechowicach, wiem ze chopcy walczali do konca bo oficerzyna sie
ulotnil.
Nigdy nie mialem czasu poinformowac sie na temat powiatu gliwickiego, kiedy
byli w Toszku, Wielowsi i innych miejscowosciach.
Moze przy pomocy tego forum i watku Kurta troche rozjasnimy zajscia tych tak
tragicznych dni.

[Gość: Kurt]

swietny opis pistulka, skad masz te informacje?

ksiazka

[gliwicok]

Gość portalu: Kurt napisał(a):

> zbliza sie 60 rocznica zdobycie gleiwitz przez sowieckie wojska,
> jest to dobra okazja by podyskutowc na ten temat i wymienic sie informacjami,
> fachowej historycznej dokumentacji sie te zajscie nie doczekalo.
> nawet w nowej historii gliwic poswieca sie temu zajsciu malo uwagi, ciekawe,
> czyz nie byl to poczatek historii polskich gliwic??????
>

Witam wszystkich forumowiczow.
Bede tu czasami wpadal.
A przeciez w tym roku ukazala sie ksiazka:
www.muzeum.gliwice.pl/news_fullpage.php?nid=278&ret_top=wydawnictwa/wydawnictwa.php&ret_page=40&ret_archpage=

[meg_s]

no coś Ty - przecież to polska książka, ona nie może być rzetelna i prawdziwa

[Gość: laband]

sam probowouech tyn temat rozkulac:

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=94&w=16719447&a=16719447

[pistulka2]

Laband wiesz kiedy Rusy zajeli Labendy?

[laband]

mysla ize niy musza paczec - ajnfach powiydz

[pistulka2]

Tego nie wiem i chcialem sie od ciebie dowiedziec?
Mysle, ze byl to 22 albo 23.01.45

[laband]

Prawiech ta ksionzka tesciowi porzyczou, ale jak byda jom miec nazod do tam
kukna eli to stoi.

[pistulka2]

Czy w tej ksiazce sa tez opisana obrona Gliwic w dniach 22-26 Stycznia 1945?

[Gość: ballest]

Wielkieś mi dobra uczyniła
Ojczyzno miła
Dla Ciebie oddam życie
I siebie
W potrzebie

Gleiwitz und Umgebung 1945

[Gość: Kurt]

Ransdorf (Wieschowa) zdobyty dopiero 25.stycznia 1945 a Drmastein (Kamienitz) w
nocy z 22/23 stycznia.
Na przedpolach Ransdorfu odstrzelono 11 sowieckich czolgow starty dwa
Stumgeschütze

[tigletpilesar]

Nikt nie dostał ritterkreuz ?

wypyndzynia i poloki

[thorsten1870]

pozwolam se zapytac o okres po tich walkach.
kedy wkroczyli do gleiwitz poloki i kedy zaczeli wypedzac? jak przebiegaly ty
wypendzynia? jakol grupa polokow czerpala najwiynkszy korzysci z zajentygo mienia?

[laband]

konsek o tym znondziesz tysz w tyj ksionzce sam spominanyj, trocha o tych
czasach je tysz we jednym ze "Zeszytow Glywickich" a reszta to cza zbiyrac jak
okruszki.

[thorsten1870]

idzie ta ksionzka jeszce kupic?

[laband]

ja, ale to ci mjusi kerys odpedziec richtik kery tera miyszko we Glywicach

ps

[laband]

sam mosz tel. kaj to idzie tysz se obsztalowac

Jo se kupuja to o tych pszczelorzach(skuli Laband)

[laband]

www.muzeum.gliwice.pl/aktualnosci.php?nid=280

[thorsten1870]

dziynki!

[tigletpilesar]

Wszystko przez tych "polokow" - niech ich piekło pochłonie, okupanty przebrzidłe kere na gliwickiej ziemi się panoszom. Pra?

[thorsten1870]

juz sie nie podniecej!
interesuje mie einfach jak to bylo w glywicach jak prziszli poloki.
a moze bys chciol zabronic na ty tymaty pisac?

[tigletpilesar]

A pisz sobie na jaki chcesz temat, tylko zastanów się czy warto wyważać otwarte drzwi. Praktycznie cała książka co tu była wspomniana, jest temu tematowi poświęcona. Dla mnie autor jest zbyt proniemiecki, ale nie o to chodzi.

[thorsten1870]

czymu uwazosz, ze autor je proniymiecki?

> A pisz sobie na jaki chcesz temat, tylko zastanów się czy warto wyważać otwarte
> drzwi.
a tygo to niyrozumiam.

Tost und Peiskretscham

[Gość: Kurt]

kto wie cos na obrony tych miast? slyszalem ze tost byl mocno zniszczony.

[Gość: Ramon]

Hallo Kurt,
na tymat Toszka mozno dzisiej sie jeszcze uod Vatra dowia.
Ale zeby pod Toszkym wielke chaje z ruskymi boly tego ech jeszcze niy slyszol.

Jou jeno wiym, ze Rusky w kerunku Glywic poprzez parafja Poniszowice 23.01.45
uod strony Strzele/Ujazd autobahnom szli.

[bolko1335]

der kampf geht weiter und der Sieg ist unser!!!!!!!!!!!!!!!!

[Gość: dziadek Jacek]

tak tak, oczywiście, oddychaj głęboko, zaraz przyjdzie pani w fartuchu, zrobi
zastrzyk i główka przestanie boleć.

[bolko1335]

no coz dziadzie, jak tam to wasze przyslowie bylo "kto mieczem wojuje od miecza
ginie"

[Gość: dziadek Jacek]

na razie to wy dostaliście w d... i to solidnie a teraz płaczecie jacy to
jestescie biedni i tylko czekać jak znowu wam będzie brakować przestrzeni życiowej.

jak to ktoś powiedział - jak by się wam jeszcze jeden Hitler zdarzył to by nie
było komu po niemiecku gadać.

Idź spać póki lekarstwa działają a nie smrodź w miejscach publicznych.

[pistulka2]

Co tak pohukujesz?!
Polska z nikim ani niczego nie wygrala, z laski Stalina dostala tereny Niemiec
Wschodnich.
A twoim przytykiem na temat drugiego Hitlera to nawet przerosles swego
poprzedniego adrwesarza.
No coz, glupota nie boli.

[pistulka2]

Ramon jest ta informacja na temat Poniszowic sprawdzona?

[Gość: Ramon]

pistulka2 napisał:

> Ramon jest ta informacja na temat Poniszowic sprawdzona?
Ja - opowiadali mi to swiatkowie tego wyzwolenia.

[tigletpilesar]

A dostou kery ze nich choc eisenkreuz ?

[Gość: Ramon]

Niestety nie, ale zato paru chlopcow z Poniszowic i okolicy za udzial w Polen
Feldzug i za udzial w walkach w Afryce.
Byli do konca powarzanymi mieszkancami naszej okolicy.

[tigletpilesar]

No na pewno tak było. W końcu utrwalali zdobycze niemieckie w całej Europie, a nawet poza jej granicami.

[Gość: Ramon]

tigletpilesar napisał:

> No na pewno tak było. W końcu utrwalali zdobycze niemieckie w całej Europie,
a nawet poza jej granicami.
Temu nie moge nic wiecej dodac, zgadzam sie na 100% z Toba

[tigletpilesar]

A Bundesrepublika płaci im sowite emerytury.

[Gość: Ramon]

tigletpilesar napisał:

> A Bundesrepublika płaci im sowite emerytury.
a kto ma wedlug Ciebie te renty placic?

Ransdorf zajety 25.01.1945

[bolko1335]

ransdorf zostal dopiero zajety 25. stycznia przy czym dramastein juz w nocy
22/23 stycznia.