Notatnik kulturalny

[seremine]

"Biała odwaga" to film poruszający między innymi temat kolaboracji części górali z Niemcami w czasach II wojny światowej. I choć można było mieć obawy, że obejrzymy tanią próbę wzbudzenia sensacji, w rzeczywistości dostaliśmy kawał solidnie zrealizowanego dramatu historycznego.

[seremine]

"Biala Odwaga"...
KAMIL DACHNIJDzisiaj, 22-01-2024 07:44
IPN się odciął, górale protestowali. "Biała odwaga" to drugi "Wołyń"?
"Biała odwaga" to film poruszający między innymi temat kolaboracji części górali z Niemcami w czasach II wojny światowej. I choć można było mieć obawy, że obejrzymy tanią próbę wzbudzenia sensacji, w rzeczywistości dostaliśmy kawał solidnie zrealizowanego dramatu historycznego.

Filip Pławiak zagrał główną rolę w filmie "Biała odwaga"
Filip Pławiak zagrał główną rolę w filmie "Biała odwaga"
Źródło: fot. mat. pras.

* Najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką
-8%nullnull109,99 zł* 119,99 zł
-7%nullnull149,99 zł* 161,49 zł
-17%nullnull189,99 zł* 229,99 zł
nullnull219,99 zł* 229,99 zł
nullnull119,99 zł
nullnull129,99 zł* 132,99 zł
null
-13%nullnull179,99 zł* 206,99 zł
-30%nullnull99,99 zł* 142,49 zł
-14%nullnull119,99 zł* 139,99 zł
-18%nullnull179,99 zł* 218,49 zł
-37%nullnull189,99 zł* 299,99 zł
-20%nullnull119,99 zł* 149,99 zł
null
-28%nullnull179,99 zł* 249,99 zł
-8%nullnull229,99 zł* 249,99 zł
-29%nullnull199,99 zł* 279,99 zł
-36%nullnull319,99 zł* 499,99 zł
-30%nullnull79,99 zł* 113,99 zł
-15%nullnull219,99 zł* 259,99 zł
null

"Biała odwaga" w ostatnich dwóch latach narobiła trochę szumu wokół siebie. Najpierw były protesty Związku Podhalan i przedstawicieli "Góralskiego Veta". Bano się, że film "zrodzi emocje i będzie prowadził do społecznych napięć, bowiem obrazy zdarzeń w nim pokazanych nie są jednoznacznie czarne lub białe". Potem była sytuacja z Instytutem Pamięci Narodowej, który stanowczo odciął się od produkcji, dementując doniesienia o konsultowaniu się twórców z jednostką. Pomijając już te fakty, o obrazie Marcina Koszałki zaczęto rozpisywać się też z powodu historii, która do tej pory nie istniała zbytnio w zbiorowej świadomości Polaków.

Chodzi o Goralenvolk, czyli działania administracyjne i polityczne na terenie Podhala w czasie II wojny światowej, w ramach których część górali zdecydowała się na współpracę z okupantem.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Zobacz: zwiastn filmu "Biała odwaga"

W filmie wątek powyższy historyczno-polityczny przeplata się z melodramatycznym. Główny bohater Jędrek Zawrata zaczyna fascynować się pseudonaukową ideą starogermańskiego plemienia Pragotów, których potomkami w prostej linii mają być górale. Razem z częścią mieszkańców Podhala podejmuje współpracę z nazistami z myślą o utworzeniu jakiegoś lokalnego państewka.

[seremine]

Motywacje Jędrka są jednak złożone. Wierzy, że konszachty z Niemcami ocalą najbliższych, a także pomogą mu odzyskać ukochaną Bronkę. Kobieta została żoną jego starszego brata, Maćka, który nie zamierza wchodzić w żadne relacje z najeźdźcami.

Trudna moralność

Koszałka w jednym z wywiadów wspominał, że los polskich górali podczas II wojny światowej jest dla niego przede wszystkim opowieścią o manipulowaniu odrębną grupą etniczną. Po seansie filmu mogę zapewnić, że ten temat został obrobiony z odpowiednią wstrzemięźliwością.

"Biała odwaga" w głównej mierze unaocznia nam, jak ludzkie wybory potrafią kształtować historię. Jednych pchają w stronę Goralenvolk, innych zmieniają w kurierów tatrzańskich. Szczęśliwie dla siebie Koszałka i scenarzysta Łukasz M. Maciejewski zadbali o to, by ich film był na tyle uczciwy, na ile jest to możliwe. Stąd nie uświadczymy jakichś rażących manipulacji, prostego wskazywania palcem na zdrajców. Znamienna jest w filmie scena, gdy górale dzielą się na dwa oddzielne obozy - jedni przystają do Jędrka, wierząc w obietnice nazistów, drudzy do Maćka.

[mala200333]

Norman Jewison nie żyje. Wybitny reżyser miał 97 lat
Nie żyje Norman Jewison. Kanadyjski reżyser i producent filmowy zmarł w wieku 97 lat w swoim domu.

[mala200333]

Norman Jewison był trzykrotnie nominowany do Oscara za reżyserię filmów: "W upalną noc" (1967), "Skrzypek na dachu" (1971) i "Wpływ księżyca" (1987).

Wielkie kontrowersje wywołał zekranizowany przez Jewisona w 1973 r. musical "Jesus Christ Superstar". Ekranizacja nie zachwyciła krytyków, ale papież Paweł VI film, który nazywany był bluźnierstwem, określił jako piękny i natchniony.

[seremine]

Maciej Musiał odwiedził studio Wirtualnej Polski, by opowiedzieć o swoim najnowszym filmie "Fuks 2", w którym wcielił się w rolę Maćka Stawickiego. Obok Musiała w filmie zagrała cała plejada wybitnych polskich aktorów, takich jak Cezary Pazura, Maciej Stuhr czy Janusz Gajos.

[seremine]

Od 2011 r. Stanisław Karpiel-Bułecka był liderem i wokalistą zespołu Future Folk, który łączy muzykę elektroniczną z folklorem góralskim. Ten rozdział w jego karierze dobiegł jednak końca. 40-latek ogłosił właśnie, że odszedł z Future Folk i od tej pory skupia się na projekcie solowym pod nazwą "Staszek z Gór".

Czytaj więcej na muzyka.interia.pl/wiadomosci/news-zaskakujace-wiesci-od-stanislawa-karpiela-bulecki-13-lat-i-k,nId,7287330#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=chrome

[jutta_t]

Wydawało się, że tegoroczne nominacje do Oscarów skończą się dla Polski klapą. "Chłopi" mieli już tylko szansę dla najlepszego filmu animowanego. Niestety i ta nominacja przeszła im koło nosa. W kategorii najlepszy pełnometrażowy dokument walczyły "Apolonia, Apolonia" i "Skąd dokąd". Bez powodzenia. Na szczęście o statuetkę Oscara powalczy Ewa Puszczyńska, jedna z producentek dramatu "Strefa interesów" w reżyserii Jonathana Glazera.

[mala200333]

Tegoroczne nominacje do Oscarów zostały ogłoszone. Na liście kandydatów do nagrody – oprócz oczywistych faworytów – znalazły się nazwiska, które można potraktować jako miłą niespodziankę. Nie obyło się jednak bez rozczarowań. "Brak nominacji dla Grety Gerwig za reżyserię to skandal" – czytamy w mediach społecznościowych.

[jutta_t]

Brytyjczycy odkryli właśnie, że Audrey Hepburn była uczennicą prywatnych szkół w brytyjskim hrabstwie Kent w latach 1937-1939. Po rozpoczęciu II wojny światowej matka aktorki zdecydowała się zabrać ją z powrotem do Holandii, tuż przed inwazją nazistów.

[seremine]

Z Polską łączy mnie toksyczna relacja, chociaż czuję, że mam na nią wpływ. Zastanawiam się teraz, czy jest to bardziej związek romantyczny czy bardziej rodzicielski. I jeżeli opcja nr 2, czy w takim razie Polska jest rodzicem, którego będzie trzeba pozwać, jak się dorośnie i domagać się reparacji za doświadczone krzywdy? — słyszę od Michała Sikorskiego, którego pokochaliśmy za rolę ojca Jakuba w netfliksowym hicie "1670".

[mala200333]

Griselda" to miniserial Netfliksa oparty na faktach, który jest biograficznym dramatem kryminalnym
Jego współtwórcą jest Eric Newman, showrunner "Narcosa" i "Narcosa: Meksyk". Wszystkie sześć odcinków wyreżyserował Andrés Baiz, który był też reżyserem serialu "Narcos"
Serial "Griselda" opowiada o Griseldzie Blanco, kolumbijskiej baronce narkotykowej, która w latach 70. i 80. prowadziła potężny kartel i kontrolowała przepływ kokainy do Miami
W Griseldę Blanco wciela się Sofia Vergara ("Współczesna rodzina"), która jest również producentką wykonawczą "Griseldy"
W obsadzie "Griseldy" są również Alberto Guerra, Christian Tappan, Martín Rodríguez, Juliana Aidén Martinez, Vanessa Ferlito i debiutująca na ekranie Carolina Giraldo (znana też jako Karol G)
Serial o Griseldzie Blanco można oglądać od 25 stycznia na Netfliksie. Oto nasza recenzja "Griseldy"

[jutta_t]

J.M. Coetzee, „Polak”, Wydawnictwo Znak
Jeśli noblista pisze książkę zatytułowaną „Polak”, to jest nam przyjemnie – nasze wychudzone narodowe ego karmi się takimi przypadkami. John Maxwell Coetzee wydawany był u nas sporadycznie już w latach 90., a po 2003 roku, kiedy wyróżniono go literacką Nagrodą Nobla, wydawcy szybko odrobili zaległości i sumiennie dostarczają nam na bieżąco jego kolejne książki. Najnowsza z nich, właśnie nosząca tytuł „Polak”, pojawiła się w polskim przekładzie niewiele później niż rok po pierwszym wydaniu

[mala200333]

Na początku stycznia HBO ogłosiło, że Miloš Biković wystąpi w trzecim sezonie "Białego Lotosu", co wywołało natychmiastową reakcję Ukrainy.

"Miloš Biković, serbski aktor, który wspierał Rosję od początku pełnoskalowej inwazji, ma teraz zagrać w trzecim sezonie serialu HBO »Biały Lotos«. HBO, czy to w porządku pracować z osobą, która wspiera ludobójstwo i łamie prawo międzynarodowe?" — czytamy w komunikacie ukraińskiego ministerstwa spraw zagranicznych.

Ukraińskie ministerstwo oskarża 36-latka o wspieranie trwającej wojny. W poście dołączono nagranie, w którym cytowane są wypowiedzi Bikovicia, m.in. o tym, że "mieszkańcy Krymu sami zdecydowali o przyłączeniu się do Rosji w referendum". Jeśli chodzi o wojnę,to przekonywał, że "Rosja idzie swoją drogą, a świat widzi to jako wrogi proces".

[mala200333]

Każdy, kto przeczytał "W malinowym chruśniaku", wyobrażał sobie pewnie autora jako uwodzicielskiego amanta, czarującego kobietę nie tylko wirtuozerią słowa, ale i przystojną twarzą lub piękną sylwetką. Nic z tych rzeczy. Bolesław Leśmian, bo o nim mowa, miał niecałe 160 cm wzrostu, szybko stracił włosy, a w dodatku był chorowity. "Przyjechała pusta dorożka i wysiadł z niej Leśmian" — pokpiwał filozof Franciszek Fiszer

[mala200333]

Najnowsza powieść Elżbiety Jodko-Kuli "Rozstajne drogi. Nie ma powrotu do domu" opisuje burzliwe losy mieszkańców dawnych Kresów na przykładzie historii przyjaźni trzech młodych mężczyzn. To książka zarówno dla potomków mieszkańców wschodnich rubieży Polski, jak i spragnionych wiedzy historycznej, przekazanej w przystępny, a chwilami wręcz poruszający sposób.

[mala200333]

[mala200333]

Anna Bikont dotarła do żydowskich dzieci uratowanych przez polskie rodziny. Koniec wojny był dla nich początkiem kolejnej traumy

"Cena. W poszukiwaniu żydowskich dzieci po wojnie" jest zapisem kilkuletniego reporterskiego śledztwa Anny Bikont. Tytułowi bohaterowie, przygarnięci w czasie Zagłady przez Polaków, musieli stać się, często wbrew sobie, na powrót Żydami. Zdarzało się, że dzieci były uprowadzane przez syjonistów i wywożone do Palestyny. Nierzadko zwyczajnie nimi handlowano. "Czy jestem owieczką, którą się sprzedaje?" - pytało jedno z dzieci, słuchając, jak jego polska rodzina i przedstawiciel żydowskiej organizacji dobijają targu.

[mala200333]

W filmie "Powstaniec 1863" w rolę Zachara Maniukina wcielił się Wiaczesław Boguszewski.

[jutta_t]

"Mona Lisa" Leonarda da Vinci, uważana za jedno z najważniejszych dzieł sztuki na świecie, stała się celem protestu. W Luwrze, gdzie znajduje się obraz, dwie kobiety w koszulkach z napisem "reakcja na jedzenie" obrzuciły go zupą. Akt ten stanowił część ich manifestu domagającego się prawa do "zdrowej i zrównoważonej żywności" i krytykującego obecny system rolniczy jako "chory"

[jutta_t]

Chciałem wrócić do polsko-żydowskiego Wilna – Jerozolimy Północy. Nic z niego nie zostało, a nasza pamięć o nim się zatarła – mówi Emil Marat Onetowi
Na przełomie czerwca i lipca 1941 r. rozpoczęła się zbrodnia w Ponarach: Niemcy i kolaborujący z nimi Litwini wymordowali kilkadziesiąt tysięcy Żydów, głównie z Wilna
Bohaterowie "Studni Norymbergi" Marata to młodzi Żydzi, którzy ocaleli z Zagłady, a po wojnie szukają zemsty na Niemcach
Aba Kowner – przywódca grupy Nakam – przygotował plan zabicia kilku milionów Niemców poprzez zatrucie wodociągów w kilku niemieckich miastach. Szaleńczy plan się nie powiódł, choć był bliski realizacji

[jutta_t]

*Emil Marat – dziennikarz radiowy i prasowy, pisarz. Współautor (wraz z Michałem Wójcikiem) książek dokumentujących losy żołnierzy polskiego podziemia: "Made in Poland" oraz "Ptaki drapieżne". Laureat Nagrody Historycznej "Polityki" (za "Made in Poland"). Jego "Sen Kolumba" – biografia żołnierza Kedywu AK Krzysztofa Sobieszczańskiego – był nominowany do Nagrody NIKE. W czerwcu nakładem wydawnictwa Wielka Litera ukazała się jego powieść oparta na faktach: "Studnie Norymbergi"

[jutta_t]

"Nie przestaje mnie zadziwiać, że w szeregach polskiej prawicy nie widzę nikogo, kto głośno i publicznie domagałby się przejścia Jarosława Kaczyńskiego na polityczną emeryturę" — zwraca uwagę w mediach społecznościowych Szczepan Twardoch. "Mogliby przecież zabrać mu lejce" — dodaje. Pisarz rozważa też, czy PiS nie trzyma się dziś kurczowo postaci Kaczyńskiego z obawy przed tym, w jaką stronę pójdzie partia bez obecnego prezesa

[seremine]

Rekord podczas pokazów przedpremierowych. Rekord po weekendzie otwarcia. Tym razem "Akademia Pana Kleksa" może pochwalić się największą widownią wśród polskich filmów od 2020 roku. Wyreżyserowaną przez Macieja Kawulskiego opowieść o niezwykłej szkole profesora Ambrożego obejrzało już 2 048 776 widzów. Od czasów pandemii żadnej rodzimej produkcji nie udało się przekroczyć tej magicznej dwumilionowej bariery.









Czytaj więcej na film.interia.pl/wiadomosci/news-polski-film-przekroczyl-magiczna-bariere-rekordowy-wynik-po-,nId,7299041#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=chrome

[seremine]

"Kos" w pełni zasłużenie otrzymał nagrodę Grand Prix - Złote Lwy dla Najlepszego Filmu – podczas ostatniego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz osiem innych wyróżnień. Nagrodę za najlepszą drugoplanową rolę męską otrzymał Robert Więckiewicz, który w brawurowy sposób wcielił się w postać bezlitosnego rosyjskiego rotmistrza, Dunina, podążającego tropem Tadeusza Kościuszki (w tej roli również rewelacyjny Jacek Braciak). Wielu widzów rolę Więckiewicza porównuje do oscarowej kreacji Christopha Waltza w filmie "Bękarty wojny". Rotmistrz Iwan Dunin to "nasz" Hans Landa.

[seremine]

"Porównywali mnie do Goebbelsa, Hitlera, Stalina i Putina" — mówi Agnieszka Holland w wywiadzie dla "Berliner Zeitung". Jej "Zielona granica" o kryzysie na granicy polsko-białoruskiej wejdzie na ekrany niemieckich kin 1 lutego. Tamtejsze media opisują burzę, jaką film polskiej reżyserki rozpętał nad Wisłą.

[jutta_t]

W czasie badań archeologicznych prowadzonych we wsi et-Taiyiba położonej w dolinie Megiddo naukowcy odkryli inskrypcję: „Chrystusowi narodzonemu z Maryi”. Napis ten ma 1500 lat.

[mala200333]

"Argylle. Tajny szpieg" zaczyna się niczym nowa część "King’s Man". Henry Cavill jako komicznie wyglądający tytułowy szpieg najpierw tańczy w wirująco kiczowaty sposób ze swoim celem, także agentką (w tej roli znana piosenkarka Dua Lipa), by potem ruszyć za nią w pościg. Mały drobiazg, że przy okazji wypełniania zadania niszczy samochodem sporą część greckich domów. Nie powiem, niezły początek

[jutta_t]

Kabaretowo czy komediowo porządnie wyżywam się w mojej pierwszej pracy, więc w literaturze szukam czegoś innego. Kiedy piszę, staram się raczej eksplorować mroczniejszą stronę swojej osobowości i właśnie mrok najbardziej pociąga mnie w literaturze. Ten mrok, który kryje się w nas wszystkich, także we mnie - mówi Przemysław Borkowski, pisarz, autor kryminałów, znany szerokiej publice jako aktor Kabaretu Moralnego Niepokoju.