Po pierwsze

[kasztannova]

Witam.
Jeśli już mamy dyskutować o tym co się kryje w treści, to proszę, mówmy
jednak na temat wersji oryginalnej, tłumaczenia mylą intencje i powstają
później dziwne pomysły.
Pozdrawiam

[eeela]

Nie wszystkie obecne tu dzieci czytaja w oryginale, a wypowiadac sie im nie
mozna zabronic ;-P

[simply-bright]

Czytałam oryginał i mam porównanie, i po drugie nie rozumiem cóż tak różnego
znajduje się w wersji polskiej...? :)

[kochanica-francuza]

simply-bright napisała:

> Czytałam oryginał i mam porównanie, i po drugie nie rozumiem cóż tak różnego
> znajduje się w wersji polskiej...? :)

Jak dla mnie wersja polska ma inną atmosferę, jest mniej okrucieństwa, grozy.

[pavvka]

Może akurat takie kawałki po polsku czytałaś? ;-)

[haklina]

Kochanica-francuza, nie masz racji.
Czytałam wszystkie książki po polsku i wszystkie w oryginale, i muszę
powiedzieć, że orygianł jest o weile lepszy ;P
I nikt nie może zabronić komuś wypowiadać się tylko dlatego, bo czytał
oryginał. No, to nawet lepiej - bo w przeciwieństwie do niezbyt rozgarniętego
założyciela tego tematu ma o HP większe pojęcie ;P

[kochanica-francuza]

haklina napisała:

> Kochanica-francuza, nie masz racji.
> Czytałam wszystkie książki po polsku i wszystkie w oryginale, i muszę
> powiedzieć, że orygianł jest o weile lepszy ;P

Ale pod jakim względem? Językowym, tworzenia atmosfery, jeszcze innym...?

[eeela]

> I nikt nie może zabronić komuś wypowiadać się tylko dlatego, bo czytał
> oryginał. No, to nawet lepiej - bo w przeciwieństwie do niezbyt rozgarniętego
> założyciela tego tematu ma o HP większe pojęcie ;P

Jezuuu, a tys tak szalenie rozgarnieta, ze po polsku napisanego posta jakos nie
udalo ci sie pojac. Nikt tu w zadnym miejscu nie zabranial wypowiadac sie
osobom, ktore czytaly oryginal. WRECZ PRZECIWNIE, autorka watku postuluje, ze
wypowiadac sie powinny wlasnie te osoby, ktore przeczytaly oryginal. ORYGINAL,
nie TLUMACZENIE. Jesli wszystko czytasz rownie uwaznie jak teksty na forum,
powinnas dostac dozywotni zakaz wypowiadania sie w ogole, i to specjalna ustawa.

m

[kasztannova]

Witam.
Chociażby sprawa interpretacji tego o czy Dumbledore błaga czy nie.
Ktoś też napisał że kiedy Snape miał zabić Dumbledora jego twarz wyrażała
rozpacz psa zamkniętego w płonącym domu, a wczoraj czytałam specjalnie
oryginalną wersję i to była rozpacz - po prostu. Bez psa :)
Chyba że cytującego poniosła fantazja.

[petit_beurre]

Ponieważ mam niejasne wrażenie, że to ja zostałam wywołana do odpowiedzi -
proszę :

Tłum. Andrzej Polkowski, wyd. Media Rodzina, cena 39 zł, str. 648 - pierwszy
akapit od góry:

"-NIE NAZYWAJ MNIE TCHÓRZEM!- ryknął Snape, a jego twarz stała się nagle twarzą
szaleńca, jakby targał nim ból tak nieludzki, jak wyjącym, skomlącym psem,
uwięzionym w płonącym domu poza nimi" / koniec cytatu/

Jesli tłumacz w tym akapicie DODAŁ coś od siebie, to byłyby to zapewne pierwszy
w historii translacji przypadek DOPISANIA czegoś / poza przypisami / przez
tłumacza. Zapewne natychmiast też skończyłby się w sądzie, a pozwanym byłby nie
tylko tłumacz, ale także wydawnictwo.

Dzieło literackie jest bowiem chronione prawami majątkowymi i pokrewnymi, w tym
autorskimi - i niczego DOPISYWAC w nich nie wolno. Co innego USUWAC - takie
przypadki się zdarzają . W porozumieniu z autorem , jeśli żyje, lub
właścicielami praw majątkowych - dzieło można skrócić - zaznaczajac jednak
wyraźnie , w którym miejscu i dlaczego. Najprostszy przykład - z Dodatków do
Władcy Pierścieni - za wiedzą autora - w polskich wydaniach usunięto rozdziały
dotyczące porównań między językami elfickimi a angielskim.

Tłumacze zasadniczo - jeśli chodzi o prozę - mają niewielkie pole manewru. Choć
zdarzają się wyjatki. Tu akurat legendarna jest korespondencja Bronisława
Zielinskiego z Ernestem Hemingwayem w sprawie tłumaczenia :"Komu bije dzwon"
Treść książki jest bogato ustrojona słowem "fuck" w róznych konfiguracjach ,
co w wolnym tłumaczeniu brzmi , rzecz jasna - pierdol się, a w eleganckim -
pieprz. Ale książka była wydawana po raz pierwszy na poczatku lat 60-tych i
cenzura nijak się na ani jedno ani drugie zgodzić nie chciała. Nieszczęsny
tłumacz wynalazł więc w słowniku poprawnej polszczyzny słowo "czniam" i uzyskał
na jego używanie zgodę pisarza. Co oczywiście - nie ma się co czarować - w
znacznym stopniu zmienia "urodę" dyskusji , prowadzonych w okopach Hiszpanii,
ale przecież nie przeszkadza zasadniczo w zrozumieniu, o co w tej powieści
chodzi, nieprawdaż ?
To tyle na temat "rozumienia" i "intencji" .

Moim zdaniem, zarowno jedno i drugie w pewnym tylko stopniu zależy od jakosci
tłumaczenia / choć oczywiście lepiej, żeby było dobre/ . W znacznie większym od
sumy doświadczeń, wiedzy, oczytania, intuicji , systemu wartości.
Inaczej "rozumie" i odczytuje "intencje" osoba, która pierwszy tom
przeczytała , jak miała dajmy na to 12 lat, i razem z książką dorasta , a
inaczej osoba, która - tak jak ja - miała 36, i się swietnie bawiła, z lubościa
wspominając, jak się nad nami pastwili nauczyciele.

pozdrawiam

W oryginale:

[ewengarda]

Ok, znalazlam cytat ze skomlacym psem w oryginale (strona 564 wydania dla
doroslych, wyd. Bloomsbury, cena 16.99 funciakow - jakby to kogos interesowalo;):

"DON'T -' screamed Snape, and his face was suddenly demented, inhuman, as though
he was in as much pain as the yelping, howling dog stuck in the burning house
behind them, '- CALL ME COWARD!'"

Ha, coz za piekny, plastyczny opis! No i skomlacy pies jest...

mam wrażenie że mylicie dwie rózne sytuacje

[esupermario]

Snape krzyczy do Harrego "Nie nazywaj mnie tchórzem" na błoniach już po zabiciu
Dumledora.
Natomiast w scenie zabójstwa żadnych porównań z psem nie znalazłem.

pozdrawiam

ups

[kasztannova]

Muszę przyznać że znalazłam tego psa...
Tak że mój błąd :)
Aczkolwiek tak, czy tak wolę wersję oryginalną.

[misia9943]

Wlasnie, jest o wiele lepsza ;)

[petit_beurre]

Oryginał ZAWSZE jest lepszy, tak jak obraz zawsze jest lepszy od jego kopii.

Wiele zalezy od talentu tłumacza, jego wyczucia subtelności jezykowych,
erudycji i zwyczajnie ogólnego wykształcenia i oczytania. I oczywiście od tego -
ile tłumacz ma czasu. Jeśli musi w pół roku przetłumaczyć 800 stron tekstu -
nie ma szans na dobre tłumaczenie. Zazwyczaj proces translacji trwa rok, dwa.
Tylko raz spotkałam się z tłumaczeniem lepszym niz oryginał. Jose Marrodan
Casas przetłumaczyl "Pantaleona i wizytantki" tak, że ci, co czytali oryginał
twierdzą, że polska wersja jest lepsza. Casas jest Hiszpanem, nota bene.

Niestety, gdyby nie tłumacze, nigdy nie przeczytalibyśmy Rabindranatha Tagore,
bo kto zna hinduski w stopniu umozliwiającym swobodną lekturę , ani "Zawieście
czerwone latarnie" - po chinsku w dialekcie mandarynskim , ani nawet "Gry
szklanych paciorkow " ktora , choć TYLKO po niemiecku - jest dziełem tak
wewnętrznie skomplikowanym, że jej tłumaczenie trwało kilka lat.

[zielona2000]

petit_beurre napisała:

>
> Oryginał ZAWSZE jest lepszy, tak jak obraz zawsze jest lepszy od jego kopii.
> (...)

Owszem masz racje, ale nie zawsze ludzie czytający orginał znją język dobrze i
całe piękno się ulatnia, niestety :( A co do orginałow i kopii cóż, nie
narzekam na tłumaczenie Polkowskiego - wg mnie jest dobrze. A tak a propos tych
kopi i orginałów... Wiecie, że kiedyś Ch. Chaplin stanął dla hecy do konkursu
na sobowtóra Ch. Chaplina i... zajął drugie miejsce :D Po prostu ironia... ;)

[petit_beurre]

Akurat angielski nie jest moją najmocniejszą stroną , choć radzę sobie i w
wielkim świecie nie ginę.

Dostałam w prezencie Władcę Pierścieni w oryginale. Czytanie literatury z
Longmanem i Wielkim Słownikiem Idiomow to żadna przyjemność. Męczyłam się
ambitnie 2 dni, po czym wróciłam do Skibniewskiej.

Natomiast wystarczy mi angielskiego do oglądania filmow - i to rzeczywiscie
jest przyjemność.

[eeela]

W przypadku Tolkiena roznica jest duzo bardziej drastyczna. Ale istotnie nie
warto meczyc sie ze slownikami; lepiej poczekac, az sie osiagnie odpowiedni
poziom, aby moc docenic piekno jezyka.

[oktawianc]

Władca w oryginale faktycznie dość bolesny jest. Nie jestem specjalnie dobry w
angielskim i odpadłem już na 4 stronie:)

muszę się zgodzić

[esupermario]

z opinią że tłumaczenie ma ogromny wpływ na na to jak odbieramy powieść, na
jej "klimat", płynność, charakter, cokolwiek by to nie miało znaczyć. Mówię o
czymś ulotnym, trudnym do opisania ale jestem przekonany, że większość wie co
mam na myśli.
Na potwierdzenie moich słów przytoczę przykład Władcy Pierścieni. Na pewno nie
brakuje tu fanów kanonu fantazy :-) którzy wiedzą, że tylko przekład Marii
Skibniewskiej jest w pełni satysfakcjonujący. Pozostałe (a są bodajże jeszcze 2
lub 3) to dziurawa kicha.
HBiKP przeczytałem najpierw "w oryginale" a potem tłumaczenie i też mam
wrażenie, że oryginał jest trochę "mocniejszy".

[oktawianc]

Qqłka, elitarny klub...
A jak ktoś zna niemiecki, francuski i hiszpański, to niestety do klubu należeć
nie może, nie czytał w oryginale.


kasztannova napisała:

> Witam.
> Jeśli już mamy dyskutować o tym co się kryje w treści, to proszę, mówmy
> jednak na temat wersji oryginalnej, tłumaczenia mylą intencje i powstają
> później dziwne pomysły.
> Pozdrawiam