hubertus_zamoscicus
19.12.05, 10:13
Przemówienie Władysława Ortyla, sekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju
Regionalnego, z konferencji dotyczącej roli metropolii białostockiej,
lubelskiej i rzeszowskiej w realizacji planowanego Programu Rozwoju Ściany
Wschodniej.
Konferencja odbyła się 9 grudnia 2005 r. w Lublinie.
PROGRAM DLA POLSKI WSCHODNIEJ
SZANSĄ DALSZEGO, SZYBSZEGO ROZWOJU KRAJU
Tą krótką prezentację założeń programu dla Polski Wschodniej, należy
rozpocząć od przypomnienia genezy idei stworzenia takiego instrumentu
wsparcia. Konieczność jego przygotowania została wpisana do programu
wyborczego Prawa i Sprawiedliwości, a także powtórzona została w programie
rządu Pana Premiera Kazimierza Marcinkiewicza - „SOLIDARNE PAŃSTWO”.
Trzeba też podkreślić, że próby definiowania pomocy i interwencji dla
województw Polski Wschodniej były już wcześniej podejmowane, ale jeszcze
nigdy nie było takiej determinacji i woli dla skutecznego wdrożenia takich
działań jak obecnie.
Skala dysproporcji rozwojowych pomiędzy województwami Polski Wschodniej a
resztą kraju powoduje, że należy w ujęciu programowym przedstawić działania
nawet w perspektywie ponad 14 lat, które muszą być skorelowane za Strategią
Rozwoju Kraju. Program skierowany będzie do województw: lubelskiego,
podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego.
Działania będą realizowane w trzech perspektywach czasowych:
-2006 - 2008 – czas identyfikacji i przygotowania dokumentacji technicznej
projektów;
-2007 - 2013 – okres wdrażania projektów infrastrukturalnych i innych
projektów rozwojowych z zakresu wsparcia rozwoju zasobów ludzkich,
przedsiębiorczości i innowacyjności;
-2014 - 2020 – okres wdrażania kolejnych projektów i uruchomienia inwestycji
przemysłowych i gospodarczych.
W ramach każdego z tych trzech okresów planuje się skierowanie środków z
budżetu i funduszy UE na następujące interwencje:
-udzielanie pomocy technicznej dla przygotowania dużych projektów przez
beneficjentów: samorządy wojewódzkie, lokalne i ministerstwa;
-przygotowanie i wdrożenie odrębnego programu dla województw Polski
Wschodniej;
-wdrożenie dużych inwestycji infrastrukturalnych z programów sektorowych i
regionalnych;
-wdrażanie działań i projektów z programu skierowanego na obszary wiejskie;
-wdrażanie projektów z zakresu infrastruktury granicznej.
(...)
Obecnie regiony Polski Wschodniej charakteryzuje znaczne niedofinansowanie, a
przez to słabo rozwinięta i niewłaściwie ukierunkowana infrastruktura
komunikacyjna, brak przystosowania terenów pod inwestycje, niski poziom
innowacyjności firm i niedorozwój sektora wysokich technologii. Okres
najbliższych 7 lat jest najistotniejszy i niezbędny dla sfinansowania
największych i najbardziej potrzebnych inwestycji infrastrukturalnych
zwłaszcza w zakresie dostępności komunikacyjnej. Ten okres zdecyduje o
przyszłości tych województw.
Patrząc w przeszłość na nowatorskie spojrzenie na politykę stymulowania
rozwoju gospodarczego części tego obszaru można dostrzec podobne działania w
koncepcji budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego w latach 1936-1939.
Celem COP-u było zwiększenie ekonomicznego potencjału Polski, rozbudowa
przemysłu ciężkiego i zbrojeniowego, a także zmniejszenie bezrobocia. W
ramach tego programu stworzono wiele przedsiębiorstw, a także towarzyszącą im
infrastrukturę. W rezultacie budowa COP-u zmniejszyła dysproporcje rozwojowe
kraju, podnosząc przy tym istotnie poziom oświaty, zwłaszcza technicznej, na
terenach od zawsze zaniedbanych.
W koncepcji tej także można dostrzec wykorzystanie komplementarności
potencjałów przedsiębiorstw oraz synergicznych efektów rozwojowych związanych
z rozwijaniem współpracy kooperacyjnej. Można więc traktować ją jako
prekursorską w stosunku do funkcjonujących współcześnie koncepcji prowadzenia
polityki rozwojowej w oparciu o klastry przemysłowe.
Jakie działania należy zainicjować dla rozwoju obszarów Polski Wschodniej?
Przyspieszenie tempa rozwoju obszarów Polski Wschodniej wymaga zainicjowania
zmian strukturalnych, wykreowania ośrodków miejskich rangi ponadregionalnej i
wykorzystania endogenicznych czynników rozwoju tych województw, korzystnej
struktury demograficznej i przygranicznego położenia.
Instrumentem, który może wykorzystać istniejący potencjał i przełamać
niekorzystną sytuację społeczno-gospodarczą jest Program dla Polski
Wschodniej.
Podstawę tworzenia takiego Programu może stanowić priorytet zapisany w
projekcie Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2007-2013 „Poszerzenie
perspektyw rozwoju gospodarczego dla regionów wschodniej Polski”.
Program dla Polski Wschodniej powinien koncentrować się na następujących
obszarach:
• infrastruktura zawiązana z prowadzeniem działalności gospodarczej
(parki przemysłowe, tereny inwestycyjne, itd.);
• infrastruktura kongresowa, konferencyjna, sportowa i wystawiennicza o
znaczeniu ponadregionalnym;
• infrastruktura społeczeństwa informacyjnego o znaczeniu
ponadregionalnym;
• infrastruktura edukacyjna na poziomie wyższym, ze szczególnym
uwzględnieniem powiązań ze środowiskiem biznesu;
• innowacje i nowe technologie ( np. wsparcie rozwoju doliny
lotniczej);
• infrastruktura transportu publicznego.
Ponadto wsparcie obszarów Polski Wschodniej powinno być uwzględnione
w pozostałych programach sektorowych, w tym Ministerstwa Transportu i
Budownictwa, Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Ochrony Środowiska oraz w
programach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, skierowanych na obszary
wiejskie. Ważne z punktu widzenia gospodarczego i współpracy przygranicznej
są przejścia graniczne mogące uzyskać wsparcie z funduszy będących w gestii
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Szczególną uwagę - patrząc na mapę potencjalnych metropolii i największych
miast Polski Wschodniej - należy zwrócić na drogowe, kolejowe i lotnicze
połączenia komunikacyjne między nimi i innymi centralnymi ośrodkami rozwoju
kraju. Bardzo duże znaczenie gospodarcze ma też w tych województwach
infrastruktura związana z ochroną środowiska oraz zabezpieczenia
przeciwpowodziowego.
Środki przeznaczone na ten cel nie mogą być zawężone tylko do Funduszy
Strukturalnych i Funduszu Spójności. Poza tym obszary Polski Wschodniej
powinny być wspierane środkami z budżetu państwa, pamiętając aby nie oprzeć
się na nich jednostronnie, jako na jedynym źródle finansowania, które