Modła

[al.1]

Skąd się wzięła "modła" (chyba w mianowniku nie istnieje) . Na przykład w zdaniu "Na modłę francuską". Lepsze by było wyrażenie "Na modę francuską", albo "W stylu francuskim", gdyż przedmiotowe słowo kojarzy się bardziej z modłami.

[robak.rawback]

nie wiem - zgduje sobie tylko ze moze poczatkowo bylo -mode- ale z czasem sie zrobilo -modle - bo jakos latwiej to wymowic??

[gat45]

A ja raczej czuję pokrewieństwo tej "modły" z modłami, które się wznosi. Niestety nie widzę, jakim krętym szlakiem ślizgało się znaczenie modlitwy w kierunku mody.

[chief-denunciator]

Nr. 42

Ot, co..

[arana]

gat45 napisała:

> A ja raczej czuję pokrewieństwo tej "modły" z modłami, które się wznosi.

Ja też tak czuję. A przecież język jest tym, co czujemy i tworzymy. Zatem żadne pomysły etymologiczne pani Kurczabowej mnie nie przekonują (sorry, Winnetou, czyli Akimiri!). Być może dwa znaczenia wyrazu weszły niezależnie od siebie, ale skoro w umyśle przynajmniej dwóch osób (moim i Gat), łączą się to jakoś, to znaczy, że tak jest. Mogły nie wejść razem, ale nałożyły się na siebie. Modły, czyli modlitwa to pewien wzór ideologiczny, a model to też przecież wzór!

[arana]

Coś jeszcze dodam. Etymologia uwzględnia przykłady zapisane w literaturze. A gdzie przykłady istniejące w naszych umysłach? Czy dodaje pomysły z korpusu?

[akimiri]

Wedle "Nowego słownika etymologicznego języka polskiego" pod red. Krystyny Długosz-Kurczabowej (PWN 2003, s. 358) modła dotarła do polszczyzny w XVI wieku za pośrednictwem niemieckiego Modell i czeskiego modla, te zaś wzięły się z łacińskiego modulus 'miara, wzór', a wspólnym "punktem wyjścia" mody, modelui modłybył łaciński modus, jakkolwiek "różne [były] drogi i czas docierania do polszczyzny, różne [są] znaczenia i miejsce w systemie leksykalnym naszego języka" (tamże).

A od modły wzięło się zapewne modełko...

Kurczabowa twierdzi, że tej modły "nie łączy wspólne pochodzenia z drugą modłą 'modlitwą', wyrazem rodzimym, ogólnosłowiańskim, dziś używanym głównie w lmn. modły [...]" (tamże).

[bimota]

A CO ZNACZY "PRZEDMIOTOWE SLOWO" ALBO "PRZEDMIOTOWA SPRAWA" ?

[akimiri]

bimota napisał:

> A CO ZNACZY "PRZEDMIOTOWE SLOWO" ALBO "PRZEDMIOTOWA SPRAWA" ?

Służę informacją: przedmiotowa sprawa to w języku urzędaskim* oczywiście 'sprawa będąca przedmiotem sprawy'. Przymiotnik przedmiotowy w wyrażeniu przedmiotowe słowo zastępuje natomiast zaimek to - albowiem przymiotnik ów brzmi bez porównania poważniej oraz ętelegętniej niż ten zaimek.

* Zwanym też biurewskim.

[stefan4]

akimiri:
> przedmiotowa sprawa to w języku urzędaskim* oczywiście 'sprawa będąca przedmiotem
> sprawy'.

Albo ,,sprawa będąca przedmiotem procedowania w sprawie''. Tylko co to jest ,,procedowanie''?

- Stefan

[akimiri]

stefan4 napisał:

> Albo ,,sprawa będąca przedmiotem procedowania w sprawie''. Tylko co to
> jest ,,procedowanie''?

"Procedowanie" pochodzi, jak ogólnie wiadomo, od łac. procedo, -cessi, -cessum (3. kon), tu w znaczeniu 'powodzić się źle albo dobrze' (zob. Ł. Koncewicz, "Nowy słownik podręczny łacińsko-polski", G. Dorn, Warszawa b.r.w., s. 676, znaczenie e)) - ze wskazaniem na pierwszą ewentualność.

[bimota]

ZNACZY - PRZEDMIOTOWE MA WIELE ZNACZEN ?

[bimota]

A NIE JEST TO ABY SPRAWA POSIADAJACA PRZEDMIOT ? ISTNIEJEA SPRAWY BEZPRZEDMIOTOWE ?

CZY NIE POWINNO BYC TO RACZEJ SPRAWNE SLOWO (PRZEDMIOT)... ? :p