eunuch

[jajecznical]

Medycyna, Muzyka
Kastrat widok strony
znajdź podobne
pokaż powiązane


Kastrat, eunuch (gr. eunouchos – strażnik łoża),

1) śpiewak, któremu przed okresem dojrzewania usunięto gruczoły płciowe
(gonady). Dzięki temu kastraci mieli głos o skali sopranu lub altu, a zarazem
szczególnej barwy i znacznej siły. Sztuka włoskich kastratów rozwinęła się w
XVII i XVIII w. szczególnie na gruncie opery, gdzie wykonywali oni role
kobiece;

2) każdy mężczyzna pozbawiony jąder w wyniku specjalnego zabiegu. Eunuch jest
pojęciem wywodzącym się z języka greckiego i oznacza kogoś pilnującego łóżka.
Kastracja pełna obejmowała usunięcie członka i jąder, ale częściej była
praktykowana kastracja ograniczająca się do usunięcia jąder. Okaleczenie
siebie (autokastracja) było w niektórych kulturach wyrazem ekstazy
religijnej. Spotyka się ją u kapłanów bogini Kybele, którzy w stanie ekstazy
odcinali sobie za pomocą kamiennego noża członek i nosili go w czasie
procesji.

Od II w. nasiliła się liczba samokastracji w chrześcijaństwie. Motywem
kastracji były dosłownie rozumiane słowa Chrystusa o odcięciu członka ciała,
będącego źródłem grzechu, ponieważ ówczesny model ascezy był nastawiony
antyseksualnie, nic zatem dziwnego, że odcinano tę samą część ciała.

Sobór w Nicei w IV w. postanowił położyć temu kres. Po soborze ukazały się
zalecenia, że osobą wyświęconą na kapłana może być tylko pełnowartościowy
biologicznie mężczyzna. Poddawanie się kastracji z motywów religijnych stało
się masowe w sekcie skopców („białe gołębie”) powstałej w XVIII w. w Rosji.
Kastracja polegała u mężczyzn na dokonaniu tzw. „małej pieczęci”, tj.
usunięcia samych jąder oraz „wielkiej pieczęci”, tj. usunięcia członka i
jąder. U kobiet należących do tej sekty kastracja polegała na zniekształcaniu
piersi i sromu.

Zdarzały się w historii również kastracje z motywów pozareligijnych, np. u
homoseksualistów, transseksualistów, niektórych przestępców seksualnych,
chorych psychicznie, którzy wymuszali je prośbami na otoczeniu.

Kastracja przymusowa jest najczęściej spotykana w historii. Znany był
nieszczęśliwy przypadek Sporusa, którego kazał okaleczyć Neron. Zakochany do
nieprzytomności, chciał przeobrazić go w kobietę. Inna znana historia to
Abelard i Heloiza.

W Europie kastrowano chłopców w celu wyuczenia ich na śpiewaków. Proceder ten
zakończył się w 1878, kiedy papież Leon XIII wydał zakaz kastracji. Do tego
czasu w większości chórów znajdowali się kastraci, urzekając słuchaczy
podobno niepowtarzalnym głosem.

Kastracja znana była w Chinach, narządy płciowe usuwano jednym sierpowatym
cięciem. Eunuchów dostarczano na dwór cesarski, „produkcją” ich zajmowało się
miasto Ho-chien-fu. Trwało to kilka wieków aż do czasów nowożytnych.

Najbardziej popularna była kastracja w kulturze islamu. Dotyczyła tysięcy
chłopców chrześcijańskich. W Stambule na początku XX w. było 2000 kastratów.
W niektórych haremach było kilkuset kastratów, niektórzy z nich osiągali
wysokie stanowiska oraz majątek.

Kastrację spotyka się również w wielu tzw. kulturach prymitywnych, u których
miała znaczenie wojenne. Kastrowano wroga, a usunięte członki niesiono
triumfalnie jako trofeum.

Jeżeli bliżej przyjrzeć się historii kultur, to okazuje się, że lęk przed
kastracją, kompleks kastracyjny ma swoje uzasadnienie. Celem kastracji w
islamie było dostarczenie do haremów strażników pozbawionych pożądania,
zdolności współżycia seksualnego, zatem „bezpiecznych” dla właściciela
haremu. Kastracja dokonana w młodym wieku, poza nielicznymi przypadkami,
rzeczywiście wiązała się z impotencją. Jeśli jednak została dokonana w
późniejszym wieku, to zachowana była zdolność do współżycia i niektórzy
kastraci chwalili sobie swoje zajęcie;

Hasło opracowano na podstawie „Słownika Encyklopedycznego Miłość i Seks”
Wydawnictwa Europa. Autor - Lew Starowicz. ISBN 83-87977-17-9. Rok wydania
1999.

Odwiedź w Internecie
Wydawnictwo Europa