13 grudnia roku pamiętnego.......

[sloggi]

Dziś sobie poczytałem, że mimo upływu 24 lat wiele osób nadal żywo pamięta ten
dzień i jego skutki. Nie tylko sławny i wiekopomny brak Teleranka i monolog
Jaruzela, ale wszystko co wtedy się zaczęło. Pamiętamy i my?

[frida2]

Miałam wtedy niewiele ponad 2 miesiące.

[carrramba]

ja pamietam wszystko.

[matt.j]

frida2 napisała:
> Miałam wtedy niewiele ponad 2 miesiące.

To cos podobnie jak ja.
Pamiętnej niedzieli wieźli mnie do chrztu

[skiela1]

Z telewizji to znam.Od roku nie bylo mnie juz w Polsce.

[magdajeden]

pamiętam (chociaż byłam dzieckiem) ale coraz wiecej ludzi zapomniało i tęskni.
i to jest najsmutniejsze.

[filifionna]

nie pamiętam.wtedy to chyba jeszcze nikt mnie nie planował.młoda jestem

[regine]

Pamiętam, nigdy nie zapomnę. Staliśmy przed ekranem telewizora i słuchaliśmy
całą rodziną, łzy toczyły się nam po policzkach. Byliśmy bardzo przestraszeni.
Samo słowo, "stan wojenny", moją mamę, która jako dziecko widziała okucieństwo
wojny, strasznie przeraził. Najbardziej baliśmy się "sąsiadów" zza Buga, co
zrobią...Tak wiele młodych osób nie pamięta...Byliście dziećmi, lub nie było
Was na świecie...A potem, w telefonach: "rozmowa kontrolowana"... milicja na
ulicach, wojsko, koksowniki. Szybko to mijałam, zwłaszcza wieczorami, chyłkiem
uciekając z pracy do domu...Nie raz była legitymowana, dlaczego( godz.20.30),
tak późno wracam do domu, co niosę w siatce...Nie jeden raz czułam od
patrolujących, odór alkoholu. Pracowałam w aptece, miałam zezwolenie...Ciarki
mi chodzą po plecach, na samo wspomnienie...
Tak to już jutro 13 grudnia...

[grudniowe.slonko]

A jakże, pamiętam... prezenterzy Dziennika Telewizyjnego
w mundurach i strach jaki towarzyszył mnie i moim
bliskim (Tata był 'wrogiem PRL-u') ((

[rene8]

Samego dnia 13 grudnia nie pamietam ,ale stan wojenny tak,a raczej "migawki"
Samochody wojskowe na ulicach.

[tomek854]

Ja tam tego to nie pamietam (choc tate w wiezieniu jak odwiedzalem cos mi majaczy).

Za to pamietam jak poszedlem do szkoly i rozwalilem apel pierwszomajowy bo pani dyrektor pytala czy moze ktores z dzieci nie idzie z rodzicami na pochod, to ja, zwawy pierwszoklasista zanim mnie pani zlapala wyrwalem sie na srodek i zadowolony.

Pani dyrektor sie pyta "dlaczego" a ja jej na to "bo mojego tatusia zawsze milicja na 48 godzin zabiera do wiezienia zeby nie krzyczal solidarnosc"

Apel zakonczyl sie ekspresowo, tate wezwali do szkoly, tylko jak na zlosc nie mogl przyjsc, bo go milicja zgarnela

[dag74]

owszem pamietam choc małoletnia byłam Mieszkaliśmy na osiedlu oddalonym 5 km od
miasta,przed każdą klatką żołnierz,po za teren osiedla nie można było wyjść bo
strzelali i czołgi na ulicy. Pamiętam też sylwester,jako dzieci odpaliliśmy
jakieś petardy ,przyjechało wojsko ,bo myśleli,że ktoś strzelał a my
schowaliśmy się w piwnicy)

[rembert]

Pamiętam. Tata był w Niemczech, a Mama dostała wezwanie na przesłuchanie. Było
sympatycznie.

[eulalija]

Pamiętam. Teleranek mnie już wtedy nie interesował, wyrosłam z niego. Bardziej
mnie wkurzyło, że nie było "60 minut na godzinę".

A najbardziej do tej pory pamiętam 5-ty stycznia, chyba 5-ty, kiedy szkoły
wróciły do zajęć. Dyrektorka szkoły, strasznie czerwona kobieta, zebrała
najpierw pierwsze i drugie klasy na apelu, kazała im grzecznie się uczyć, do
domciu wracać o właściwej porze i nie wychylać pyszczydeł. Potem był apel dla
klas trzecich i czwartych. I ta wściekle partyjna, wręcz fioletowa kobieta,
powiedziała słowa, które pewnie dość trudno jej przeszły przez gardło ale
świadczyły o jej wielkiej mądrości. Powiedziała do nas, że już w zasadzie
jesteśmy dorośli, część z nas jest pełnoletnia, mamy prawo do własnego zdania,
własnych ocen. Ona tylko przypomina klasom czwartym, że w maju matura. I to był
koniec apelu. Nie pamiętam takiej ciszy w szkole jak po jej słowach.

To takie moje wspomnienie.

[wadera3]

po północy z 12/13 zauważyłam brak sygnału w tel i wściekłam sie,że przez
niedzielę nie będzie telefonu...
o 6tej rano obudziło nas łomotanie do drzwi...usłyszałam głos szefa mojego byłego:
"wojna a pan spi...!"
były wyszedł i wrócił wieczorem (pracował w UW-prawnik) zabraniając wychodzenia
z domu, jak tylko samochód zniknął mi z oczu ubrałam sie i zostawiłam rocznego
synka pod opieką starszego - pięciolatka...poszłam czytać afisze....
dalej było jak u wszystkich-strach przed internowaniem(prawica), kombinowanie
jak zdobyc jedzenie, przechowywanie rozmaitych trefnych papierów rozmaitych
ludzi...pamietam wszysto..

[very_famous]

Brak teleranka był dotkliwy, ale pamiętam jak pod hutą warszawa było aż
niebiesko od policyjnych "suk".

[groha]

A ja chciałabym zapomnieć. Minęło tyle lat, a jeszcze czasem mi się śni, że
ktoś wali nad ranem do drzwi. I tak samo się boję, jak wtedy. Na wiele miesiecy
zostałam sama, z dwuletnim synem, w nagle obcym, beznadziejnym, pełnym strachu
i przemocy świecie, który nie nadawał się do życia, a obudzić się z tego
koszmaru nie było można. To było jedno z najbardziej traumatycznych przeżyć,
przez jakie dane mi było dotąd przejść. Dlatego nie znoszę go wspominać i
trafia mnie potężny szlag, że nie umiem zapomnieć.

pamiętam...

[daimona]

ale tylko generała w tv, koksowniki i wozy pancerne na ulicach (Wa-wa), oraz jak
w szkole, w ramach protestu (szczyl 7 letni), zatykałam uszy, jak przychodził
pan milicjant na pogadankę

[fedorczyk4]

Wyszłam na jedna noc ze strajku okupacyjnego na Uniwersytecie. Mój mąż (były)
twierdził że nasze dzecko jest chore. Nie było. Rano też chciałam posłuchać "60
minut na godzinę", a tu jakieś marsze żalobne. Chciałam wrócic na strajk. Ulice
pelne były czołgów i wojska. Potem wszystko nagle dostało przyspieszenia.
Ewakuacja osób bez stałego zameldowania. Przepełnione pociągi. Znajomi którzy
poznikali. Głuche telefony.I reszta stanu wojennego. Pamiętam wszystko, to były
pierwsze lata mojego syna, który urodził sie 31 Lipca 1980. Została mi po nich
na zawsze słodka gorycz w sercu. I wrzody żoładka

[regine]

Ponad połowa Polaków nie wie, kiedy dokładnie wprowadzono stan wojenny.
Zdecydowana większość wie natomiast, że wprowadził go generał Wojciech
Jaruzelski. Tak wynika z sondażu przeprowadzonego na zlecenie Polskiego Radia
przez Instytut Badania Opinii i Rynku PENTOR.

Badanie pokazje, że 58 procent ankietowanych nie potrafi podać pełnej daty
wprowadzenia stanu wojennego, czyli powiedzieć, że było to 13 grudnia 1981
roku. 52 procent Polaków nie zna nawet roku jego ogłoszenia.

Chyba bardziej wszyscy pamiętają 1939 rok, niż 1981., choć różnica lat
przeogromna.

[lelu]

Pamiętam wszystko, a nie chcę pamiętać niczego.

[drzazga1]

Wprowadzenie stanu wojennego zastalo nasza rodzine (rodzice, ja i roczna
siostra) w NRD, gdzie ojciec byl na kontrakcie. Kilkuletnie dziecko zrozumialo
slowo wojenny - wizje czolgow, strzelanina, umierajacy ludzie.... pamietam jak
przyszli wszyscy znajomi Polacy, ich milczenie, lzy naszych matek...i ten
strach, ze nie bedzie do czego wracac.

[wedrowiec2]

Pamiętam. Nie wracam do tego. Było zbyt strasznie. Urazy w psychice niektórch
członków rodziny zostały do teraz.
Jeśli już muszę coś pamietać, to wolę pogodne akcenty. Spędziłam kiedyś jeden
weekend w czyimś domu robiąc matryce - woskówki. Odgłos maszyny do pisania
zagłuszany był ówczesną wersją disco-polo

[modern_witch]

a ja pamiętam bardzo niewiele, ale nie ze swojej winy... pare miesięcy po
wprowadzeniu stanu wojennego miałam ciężki wypadek i sporo przeleżałam w
szpitalu. Nie pamiętam zatem tego wszystkiego, co moje pokolenie pamięta. Sam
13 grudnia jakoś mi majaczy, ale słabo. Pamiętam jak przez mgłę hasło "stan
wojenny" i swoje przerażenie z tamtego dnia, widać to było tak silne przeżycie,
ale inne rzeczy się rozmyły. W tym momencie miałam jakieś osiem lat. Wypadek
miałam w lutym. Mam pozacierane kilka miesięcy przed i nawet kilka miesięcy
po... do dziś to się miesza. Zawsze myślałam, że jak mnie uśpili do operacji to
wróciłam do świadomości następnego dnia, ale nie mogło tak być, ostatnio
uświadomiłam sobie, że przecież miałam już wygojoną bliznę na twarzy, mogłam
mówić, a z połamaną szczęką to przecież byłoby niemożliwe. Więc po prostu parę
miesięcy z życia mam zgubione, nie pamiętam ich. I to były chyba Te właśnie
miesiące. Pamiętam tylko, co działo się w szpitalach wtedy... mogłam tylko
przez szybkę w drzwiach widzieć odwiedzających mnie rodziców. I to moje jedyne
wspomnienie z tego czasu...

[muraszka1]

24 lata temu,pracowalam do pozna,wyszlam z pracy troche po polnocy,
jechalam zupelnie pustymi ulicami,a rano ta cisza wszedzie,
potem mowa Jaruzelskiego w TV,godzina policyjna,kontrolowane rozmowy
telefoniczne,przepustki by jechac masowymi srodkami lokomocji,przemykanie sie
do znajomych "kanalami",ciagle pamietam jak mi pomogla moja znajoma,miala bialy
fartuch jeszcze z czasow niedokonczonej szkoly pielegniarskiej,dzieki niej
udajacej pielegniarza moja mama dostala na czas leki,zawieziono je karetka,
ale tez pamietam,ze juz nigdy nie zobaczylam wielu moich przyjaciol
i znajomych

[barwa1]

Byłam w 5 miesiącu ciąży...
Wstałam rano i pocichutku wyszłam na zajęcia w Studium. Dotarłam do DOmu
Kultury na Elektoralaną, a tam pusto, żywego ducha nie ma. Wreszcie wychyla sie
kolega i wrzeszczy: Po coś tu przyszła! Zwariowałaś! Stan wojenny wprowadzili!
Ja mu na to: cha, cha, cha! Ale Ci się dowcip wyostrzył!
Wziął mnie za frak i mówi: żadnych ubrań w szatni, bo ludzie w domu siedzą. W
radio muzyka poważna...
Ja trzymam fason , ale już mniej energicznie walczę i idę przed budynek, a
tam... samochody pancerne!!
No i poszłam do domu, a po drodze widziałam coraz więcej wojska i pancernych
samochodów.
Poprzedniego dnia, ostatnim samolotem (jak się potem okazało) moi przyjaciele
odlecieli do Szwajcarii...
Potem godzina policyjna, kontrabanda przewożona "maluchem", kolejki na mrozie,
kartki na mięso, rozruchy, petardy gazowe lecące wprost w okno pokoju, w którym
spało moje nowonarodzone dziecko...
I całym sercem wiara w "Solidarność"...

[anmanika]

Przypomniały mi się te czasy dziś, gdy wyszłam z domu i natknęłam się na ZOMO
grzejące się przy koksownikach i wspomnienia chwyciły za gardło.
Pamiętam, w nocy z 12-13 grudnia 1981 byłam w Hybrydach, po 24.00 DJ
powiedział, że wprowadzono stan wojenny i żeby się rozejść do domu (skąd on
wiedział?) wzięliśmy taksówkę spod Rotundy, taksówkarz włączył radio bo nam nie
uwierzył. Postanowił jednak zajechać pod siedzibę "Solidarności" po tym co tam
zobaczył zamilkł i powtarzał tylko "Jezus, Maria".
Pamiętam mroźną zimę, godzinę policyjną, znajomych którzy ukrywali się przed
inetrnowaniem, szmuglowaną bibułę i brak telefonu który w niczym nie
przeszkadzał. Z racji centralnego miejsca zamieszkania bez przerwy ktoś u mnie
nocował.

[towita]

Wtedy wielu rzeczy nie rozumiałam, ale wiedziałam, że dzieje się coś złego

[grudniowe.slonko]

Modern … czytając Twoje wspomnienia dostrzegam,
zbieżność naszych doświadczeń z tamtego okresu.
Ja stan wojenny od maja 1982, kiedy to uległam poważnemu
wypadkowi, oglądałam wiele miesięcy z łóżka, z nikłą nadzieją
wstania na własne nogi
Ale pierwsze m-ce Stanu Wojennego, jak już wcześniej pisałam
mocno wryły się w moją pamięć, a datę ogłoszenia, to nawet nie
starając się… zapamiętam, ponieważ tego dnia mój brat obchodził
siedemnaste urodziny.

[modern_witch]

a ja nie pamiętam, poza oderwanymi jakimiś rzeczami, które mi trudno
umiejscowić w czasie, co było "przed" a co "po", niestety. Miałam uraz głowy no
i tak się mi wszystko pomieszało. Hasło, że "jest stan wojenny" zapamiętałam,
widac aż taki szok to dla mnie był. Ale nie pamiętam nic, co się działo potem,
do dnia wypadku, dzien wypadku pamiętam jak przez mgłę i potem znowu jakieś
czarne dziury...chyba caly rok taki. Wiesz, że nawet nie wiem, jak ja
skonczyłam rok szkolny? Bo że nie repetowałam, to wiem na pewno, bo ciągle z
tym samym rocznikiem chodziłam. No, z drugiej strony, jak to druga klasa byla,
to pewnie trudno byłoby repetować;-P

[grudniowe.slonko]

Modern…ja repetować nie musiałam, tylko dlatego, że to był
niemalże koniec roku szkolnego, ale maturę miałam możliwość
zdawać dopiero w następnym roku i to na wózku inwalidzkim
wśród obcych mi osób
Nie zazdroszczę Tobie takiej luki w pamięci, ja nie mogę sobie
przypomnieć zaledwie dwóch, trzech tygodni z tamtego okresu
(może dlatego, że nie chciałam, by do mnie dotarło co się stało),
a i tak czuję dyskomfort, bo mimo wszystko chciałoby się, świadomie
uczestniczyć w swoim życiu.

[pam_pa_ram_pam]

Niewiele pamiętam. Niestety, Tato był na kontrakcie w Libii, a my z Mamą w
Polsce (choć nieczęsto się tak zdarzało) - w kraju. Tato miał przyjechać na
święta, więc Mama chciała przygotować Wigilię... a tu nagle WOJNA! Dla 7-latka
wojna to było to, co znał z filmów wojennych - ruiny, bombardownaia, żołnierze
strzelający do wszystkiego, co się rusza...
Myślę, że gdyby nie to rozdzielenie rodziny, to Rodzice machnęliby ręką na
wszystko, co tutaj zgromadzili i wyjechali na stałe - ale w dwa lata później,
gdy pojawiły się możliwości wyjazdu dla nas, uwięzionych w kraju okupowanym
przez własne wojsko, Dziadkowie poczuli się gorzej i wyjechać nie było można.

Miałem ogromne trudności z postawieniem granicy pomiędzy hitlerowcami
ze "Stawki Większej Niż Życie" a naszymi żołdakami wprowadzającymi z realiu
porządki 'a la Pinochet. I tak mi zostało do dziś. Nienawidzę polskich
mundurowych, jak mam możliwość dokopać takiemu, albo jego najbliższej rodzinie,
to się nie potrafię powstrzymać. Rodzice mówią, że dopóki jestem młodym
architektem pracującym za granicą, to jest to niegroźne, ale za paręnaście-
parędziesiąt lat, gdy będę miał większe możliwości robienia krzywdy (a wszystko
wskazuje na to, że będęn miał) - to stanę się niebezpieczny.

Przy pierwsej nadarzającej się okazji, gdy skończyłem studia, wyjechałem z
Polski w poszukiwaniu lepszej przyszłości i nie przewiduję powrotu. W 50% na
decyzji tej zaważyły dziecięce wspomnienia stanu wojennego, a w 50%
doświadczenia dorastania w anormalnej III Rzeczypospolitej. Sam nie wiem, co
więcej na te decyzję wpłynęło.

[sasha_m]

Miałam 8 lat... Weekend spędzaliśmy u babci, babcia mieszkała na terenie
niewielkiego obiektu strategicznego, w lesie pod Warszawą. Z tamtej niedzieli
pamietam mróz, śnieg i.. żołnierzy z karabinami - chłopaków po 19-20 lat. Nasi
dorośli zanieśli im wódki, szkoda było tych jeszcze przecież dzieciaków,
twarze, ręce poodmrażane, nie wiedzieli nic, przerażeni tak samo jak reszta
społeczeństwa....
Pamiętam jeszcze rozruchy na mieście, przypadkowo znalazłyśmy się z mamą obok,
strasznie płakałam ze strachu, to była najgorsza rzecz, jak przytrafiła mi się
w moim dotychczasowym, ośmioletnim życiu
Mój teść był oficerem WP, jak przyjechali po niego, tak nie było go 2 tyg. w
domu, a teściowa została z trójką malutkich dzieci i szalała ze strachu, bo
naturalnie żadnego kontaktu z nim nie miała...

[adhamah]

Nie pamiętam, ale znam historię.

[stupid_woman]

Mialam 9 lat. Przez okno widziałam czołgi. Byly wielkie, szare i trochę
niewyraźnie je było widać bo padał śnieg. I strasznie dudniło jak te czołgi
sunęły. A na Pancernych wyglądały troche inaczej. Te z filmu wyglądały jak
zabawki, byly niegroźne. A tych zza okna bardzo się balam. W domu nie bylo
Taty, był wtedy w Niemczech, za to jakiś czas później byla w domu rewizja.
Pamiętam jak jeden z "tych panów" przepraszał Mamę że ksiązki zostawia w takim
nieładzie, a wcześniej tak równo ustawione byly na półce.. I dziwiłam się
dlaczego zagląda do szuflady z majtkami. I czego tam szuka????
I jeszcze pamiętam jak na grundigu rodzice słuchali Janka Wiśniewskiego, który
padł i Obława obława na młode wilki obława..... Tylko już nie pamiętam czy to
było wtedy, 13 grudnia czy trochę później....

[setorika]

Pamietam! Dziadka, maliny i Jaruzelskiego!

[macklin]

Malo pamietam - chlopcem przeciez nieduzym bylem. Tylko to, ze potem nie bylo lekcji - spotykalismy sie z kolegami w ciagu dnia - i taki niesprecyzowany niepokoj przed wojna (ale bardziej taka w rodzaju II wojny swiatowej).