DO TŁUMACZY

[dobranoc74]

czy tlumacze lit pieknej sa zamknieta kastą tak jak TEPIS?
po kilku latach od ukonczenia filol obcej chcialabym podjac studia przekladu
literackiego ale nie wiem czy nie okaze sie to sztuką dla sztuki....jezyk
znam swietnie, i obcy i wlasny, naprawde to lubie (na studiach mialam zajecia
z tlumaczenia do ktorych przygotowowywalam sie calymi dniami).
z drugiej strony zdaje sobie sprawe ze nie jest to konkurs swiadectw i moge
nigdy nie wydac zadnej ksiazki...
powiedzcie jak to dziala? znajomosci w wydawnictwie, czy tez moze wystarczy
wyslac tlumaczenie (dochodzi kwestia praw autorskich?) i uzyskac akceptacje?
poradzcie, odradzcie.
prosze

[dmac72]

Witaj.
A w zasadzie witajcie, bo choć przeczytałem to Forum od deski do deski
(wirtualnej) i zaglądam tu regularnie (ostatnio prawie niepotrzebnie), to nie
wtrącałem się dotąd w żadne dyskusje.
Chętnie Ci odpowiem, abyś nie porzuciła nadziei :)
Tłumaczę właśnie dwudziestą dziewiątą książkę, więc, mam nadzieję, mogę uważać
się za tłumacza literatury (literaturki), zwanego dalej t.l. Jednakże:

- Nigdy nie spotkałem się twarzą w twarz z innym t.l., co może oznaczać, że w
swej samotnej egzystencji w ogóle nie tworzymy kasty (lub też że jesteśmy kastą
tak zamkniętą i tajemniczą, że aż nie znamy się nawzajem :))

- Nigdy nie miałem "znajomości w wydawnictwie" i po ładnych paru latach pracy
nadal ich nie mam. Raz w życiu widziałem pewną panią w wydawnictwie i raz w
życiu widziałem inną panią w innym wydawnictwie, co w zupełności wystarczyło do
rozpoczęcia współpracy. Pracowałem też dla wydawnictwa, w którym nie widziałem
ani jednej pani i ani jednego pana. Już dla niego nie pracuję, więc być może
był to błąd. Moje naprawdę krótkie spotkania z wyżej wymienionymi paniami (w
randze sekretarzy redakcji) wyglądały tak, że przedstawiłem się szumnie jako
tłumacz i zaproponowałem, że przełożę fragment jakiegoś tekstu na próbę, ku
obopólnemu zadowoleniu. Jeden fragment dostałem natychmiast do łapy, drugi (po
telefonicznym przypomnieniu że czekam) pocztą po miesiącu. To wystarczyło.
(Zorientowanym w temacie wyjawię, że do tych fragmentów oczywiście nigdy już
nie wróciłem, zapewne wzbogaciły składankę twórczości podobnych do mnie
frajerów, ale czy warto się za to obrażać?) Lubię myśleć, że obroniłem się
jakością pracy (tak mi powiedziano), a nie na przykład niską jej ceną, ale
prawdy zapewne nie poznam. A może to były feromony? :)) To by tłumaczyło rozwód
w wydawnictwem, w którym nie widziałem ani jednej pani i ani jednego pana :))

Jak widzisz, można nie należeć do "kasty" i nie mieć znajomości, a pracować w
tym zawodzie. Ciekawe, jaką drogą trafili doń szanowni Koledzy...

Życzę powodzenia, jeśli tłumaczenie książek naprawdę jest tym, co chciałabyś w
życiu robić.
dmac

P.S. Do Yangi: jest mi tak głupio, że umilkłem znienacka po zarzuceniu Cię
pytaniami i ponurymi wynurzeniami, że aż muszę przeprosić za ten błąd
publicznie, co niniejszym czynię. Nie mam nic na swoje usprawiedliwienie i
przyjmę każdą karę. Obiecuję poprawę.

[yanga]

dmac72 napisał:



> P.S. Do Yangi: jest mi tak głupio, że umilkłem znienacka po zarzuceniu Cię
> pytaniami i ponurymi wynurzeniami, że aż muszę przeprosić za ten błąd
> publicznie, co niniejszym czynię. Nie mam nic na swoje usprawiedliwienie i
> przyjmę każdą karę. Obiecuję poprawę.

Wcale się nie obraziłam :-))) Po prostu doszłam do wniosku, że chwilowo
wyczerpaliśmy temat, zresztą nasze serwery wyraźnie nie są kompatybilne, stąd
kłopoty z prywatną pocztą. Zawsze do usług, miło, że dałeś głos.
>

[theotherme]

Czy tworzymy jakąś kastę? Chyba nie. Ja również, podobnie jak dmac72, nie znam osobiście ani jednego tłumacza (kiedyś zdarzyło mi się wprawdzie poznać pewną bardzo znaną i uznaną tłumaczkę, ale sam jeszcze wtedy nie byłem tłumaczem, więc się nie liczy). Wydaje mi się, że wynika to ze specyfiki tego zawodu. Każdy z nas wiedzie raczej pustelniczy żywot, stukając po całych dniach (a nierzadko i nocach) w klawiaturę komputera. Na kontakty towarzyskie nie ma już czasu. A dochodzi jeszcze do tego element konkurencji (cóż zrobić, wolny rynek).
Znajomości w wydawnictwach chyba nie są konieczne. A każdym razie nie były konieczne dziesięć lat temu, kiedy zaczynałem. Poszedłem po prostu do wydawnictwa, otrzymałem próbkę do tłumaczenia, tłumaczenie się spodobało, dostałem pierwszą książkę. I tyle. Być może w tej chwili jest trudniej (wydawnictwa mają na ogół swoich stałych tłumaczy i rzadko szukają nowych), ale nie zaszkodzi próbować. Musisz się jednak uzbroić w cierpliwość. Może to trochę potrwać. I uważaj na próbki, które dostajesz do tłumaczenia (przejrzyj nasze forum - temat ten był wielokrotnie poruszany). Pozdrawiam i życzę powodzenia.

[szwedzka]

Jeszcze zależy od języka. Z językiem innym niż angielski znacznie łatwiej
zadebiutować teraz niż dziesięć lat temu. Polscy wydawcy odkryli wreszcie, że
książki powstają nie tylko po angielsku.

Paweł

[klymenystra]

a jak to jest z tlumaczeniami komisku? swego czasu przetlulaczylam jeden
calkiem prywatnie, dla znajomej- bardzo jej sie spodobalo. po wygladzeniu-
byloby chyba nadajace sie do druku. jak to zalatwic? (zaznaczam ze zaczynam
studia- filolgie-dopiero od pazdziernika- mam jednak najwzyszy certyfikat i
swietna zanjomosc jezyka po roku pobytu)dzieki za odpowiedzi z gory :)))

[librero]

A jak zaczynaliście?

Czy osoba bez doświadczenia może zgłosić się do wydawnictwa z prośbą o próbkę
tekstu, nie narażając sie na pobłażliwe uśmiechy? Bo choć tłumaczy na rynku
mnóstwo, to jakość przekładu niektórych książek woła o pomstę do nieba. Widzą
to chyba zresztą nie tylko filolodzy, ale również osoby po prostu dobrze
władające polskim. Niestety, często kuleje nie tylko samo tłumaczenie, ale
również składnia, interpunkcja, itp. Czytając takie kwiaty naprawdę trudno jest
uwierzyć, że tłumacz nie miał znajomości w wydawnictwie, a korektor nie był
pijany.

Z ostatnio wynotowanych: "Przyjaciele, tak dawno Was nie widziałem, chodźmy
pomalujmy miasto na czerwono". Z angielskiego oczywiście. Ręce opadają.

[domville]

Od czegoś trzeba zacząć - można podzwonić, popytać, porobić próbki albo
przygotować własne tłumaczenie jakiegoś ciekawego tekstu, nie wiem, co jeszcze.

Mój początek był taki: 10 lat temu napisałem list do pewnego poznańskiego
wydawnictwa i wyraziłem chęć przetłumaczenia jednej z powieści poczytnego
autora, która jeszcze nie doczekała się polskiego wydania. Po pewnym czasie
dostałem odpowiedź z propozycją przetłumaczenia innej książki tego samego
autora. Oczywiście najpierw była próbka, a potem umowa (stawka zresztą
śmiesznie niska, ale cóż, przy pierwszej umowie trudno stawiać wymagania).
Współpraca trwała kilka lat, ale zrezygnowałem z niej, ponieważ cykl wydawniczy
był w tej oficynie niemiłosiernie długi (nawet 2 lata od złożenia tłumaczenia
do wydania książki!), no i oczekiwanie na honorarium też.

Z innym wydawnictwem, w Warszawie, rozpocząłem współpracę, odpowiadając na ich
ogłoszenie w GW.

Jeszcze inna oficyna odezwała się do mnie po rozesłaniu przeze mnie maili do
kilkunastu wydawnictw.

Trzeba więc działać na kilka frontów i niewykluczone, że coś się
wreszcie "zdziała".

Życzę powodzenia, domville.

[librero]

Dziękuję za słowa otuchy, Domville :)
Zapewne wkrótce zbiorę się w sobie i spróbuję Bogu ducha winnych redaktorów
ponagabywać...

Pozdrawiam,
Librero

[domville]

Pamiętaj, librero, żeby po otrzymaniu pierwszej zaliczki pójść i pomalować
miasto na czerwono!

[libellicosa]

Serdecznie odradzam angażowanie się w tłumaczenie książki, "bo się spodobała",
bez zlecenia i umowy. Chyba b. rzadko kończy się to wydaniem przekładu, a
najczęściej frustracją. Jeśli tłumacz chce wyjść z własną inicjatywą, powinien
obgadać PROJEKT z potencjalnym wydawcą, a nie zaczynać od końca. Zdobycie (tj.
nabycie) praw do książki należy do wydawcy. Często okazuje się, że książki nikt
nie chce albo prawa już ktoś kupił, ale jako tłumacza przewidział już kogoś
innego i gotowy przekład się marnuje. Przykre dla wszystkich zainteresowanych.

[brruno]

libellicosa napisała:
> Serdecznie odradzam angażowanie się w tłumaczenie książki, "bo się
> spodobała", bez zlecenia i umowy. Chyba b. rzadko kończy się to wydaniem
> przekładu, a najczęściej frustracją.

No nie wiem, ja na początek dobry rok tłumaczyłam do szuflady z poczuciem, że
to na poważnie (groza mnie ogarnia, jak teraz gdzieś przy okazji wiosennych
porządków trafiam na te kwiatki; inna sprawa, że potem się kawałkami
przypadkiem gdzieś powydawały). Co to za tłumacz, który na początek nie
schrzanił kilku ulubionych książek?