Ukraina

[ignorant11]

Sława!

Liczne linki ukraińskie:

wiem.onet.pl/wiem/fts.html?q=Ukraina&szukaj.x=44&szukaj.y=7

1935 Wojewoda Lubelski Instrukcja wobec Ukraińców

[ignorant11]

www.bezuprzedzen.pl/dokumenty/wytyczne.shtml

[borebitsa]

ignorant11 napisała:
nic nie napisala
Ba ?
A to jak?

niewiem ale nie napisze co zwykle

> www.bezuprzedzen.pl/dokumenty/wytyczne.shtml

Naftowa Jagiellonia

[ignorant11]

Polsko-ukraińskie memoranda w sprawie rurociągu Odessa-Brody-Płock


qub 31-07-2003, ostatnia aktualizacja 31-07-2003 21:57

Rosną szanse na przedłużenie z Ukrainy do Polski rurociągu, przeznaczonego do
transportu ropy naftowej znad Morza Kaspijskiego. Wczoraj w Doniecku polskie
firmy podpisały z ukraińskimi partnerami dwa listy intencyjne w sprawie budowy
i eksploatacji tego połączenia.



Dokumenty podpisano w obecności premierów Leszka Millera i Ukrainy Wiktora
Janukowicza. Pierwszy podpisały PERN Przyjaźń (firma eksploatująca polską
część rurociągu "Przyjaźń", którą do Polski i Niemiec płynie ropa z Rosji)
oraz obsługująca ukraińskie rurociągi firma Ukrtransnafta. List przewiduje
utworzenie przez polską i ukraińską firmę wspólnej spółki, która zajmie się
budową rurociągu z Ukrainy do Polski. Na Ukrainie wybudowano już część tego
rurociągu, od terminala w Odessie do miasta Brody, w pobliżu granicy z Polską.
Budowa odcinka od Ukrainy do Płocka może zacząć się w 2004 r. i potrwać dwa,
trzy lata.

Drugi list intencyjny - w sprawie dostaw ropy naftowej przedłużonym
rurociągiem - podpisały Orlen i Ukrtransnafta. Rządowy komunikat nie precyzuje
skali możliwych dostaw dla płockiej rafinerii, natomiast "Interfax" -
powołując się na prezesa Ukrtransnafta Oleksandra Todijczuka - podał, że mogą
one wynieść do 4 mln ton rocznie.

W połowie lipca list intencyjny w sprawie dostaw 1,5-3 mln ton kaspijskiej
ropy naftowej przez Ukrainę podpisała już Rafineria Gdańska. Od Płocka do
Gdańska biegnie tzw. rurociąg pomorski, którego właścicielem i operatorem jest
także PERN "Przyjaźń".

W maju rządy Polski i Ukrainy zadeklarowały polityczne wsparcie dla tej
inwestycji. Wsparła ją również UE, która w tej inwestycji widzi szansę
dywersyfikacji swoich źródeł dostaw i dróg transportu ropy naftowej.



Wersja do druku Wyślij znajomym Podyskutuj na forum

Kwestia ukraińska; wisła;wołyń...

[ignorant11]

kiosk.onet.pl/art.html?DB=162&ITEM=1083871&KAT=237

UKRAIŃCY

[ignorant11]

UKRAIŃCY
Ryszard Torzecki


UKRAIŃCY, naród wschodniosłow. mieszkający na Ukrainie (37,4 mln, 1989),
ponadto w Rosji (4,4 mln), Kazachstanie (890 tys.), Mołdawii (600 tys.), na
Białorusi (290 tys.), w Kirgistanie (112 tys.), Uzbekistanie (ok. 80 tys.),
łącznie na terenie byłego ZSRR ok. 44 mln; oprócz tego w Polsce (300–400 tys.),
Rumunii (66 tys. 1992), Słowacji (16 tys.), Czechach (10 tys.), także w
Kanadzie (406 tys. 1991), USA (741 tys. 1990), Argentynie (100 tys.), Brazylii
(50 tys.), Niemczech (20 tys.); język ukraiński. Wierzący Ukraińcy w większości
wyznają prawosławie (część podlega patriarsze moskiewskiemu, część grupuje się
w Cerkwi ukr.); w Ukrainie Zach., mimo prześladowań ze strony caratu oraz władz
sowieckich, przetrwali unici (Kościół bizant.-ukr.). Ukraińcy pochodzą od
plemion wschodniosłow. zamieszkujących gł. dorzecze Dniepru, swoją tradycję
państw. wywodzą od Rusi Kijowskiej powstałej w IX w.
Ukraińcy w Polsce. Od XI 1918 trwały walki o wsch. granice Polski. Polityka J.
Piłsudskiego i Rady Najwyższej zmierzała do zabezpieczenia się przed naporem
bolszewików na zachód; pod uwagę brano 3 możliwości: pomoc wyzwalającym się
narodom spod panowania Rosji i ich sfederowanie z Polską; pomoc Ukrainie w
walce o niepodległość i zawarcie z nią sojuszu; zabezpieczenie części terenów
wsch. dawnej Rzeczypospolitej, a następnie włączenie ich do państwa (w
mniejszym jednak zakresie niż przewidywał to R. Dmowski). Po wojnie polsko-
ukraińskiej (XI 1918–VII 1919) Galicja Wsch. została włączona do Polski,
granice potwierdził ryski traktat pokojowy III 1921 oraz (po uchwale Sejmu II
RP o nadaniu statusu prawnego Galicji Wsch. i powołaniu wyższej uczelni dla
Ukraińców) Konferencja Rady Ambasadorów III 1923. W II RP znalazło się ok. 5
mln Ukraińców. Na terenach byłego zaboru ros. (pd. część woj. poleskiego, woj.
wołyńskie, Chełmszczyzna, Podlasie) Ukraińcy znajdowali się na niższym poziomie
rozwoju świadomości nar. i samoorganizacji. W dawnej Galicji (woj. lwow.,
stanisławowskie, tarnopol.) warunki rozwoju świadomości narodowej Ukraińców
były bardziej sprzyjające; wytworzyło się tam (zwł. we Lwowie) środowisko ukr.
inteligencji; działały organizacje gosp. (Związek Rewizyjny Spółdzielni
Ukraińskich), oświat. (Proswita, Ridna Szkoła), młodzieżowe (Sokił, Płast),
nauk. (Towarzystwo Naukowe im. T. Szewczenki); ukazywała się prasa („Diło”.
Ponad 80% Ukraińców mieszkało na wsi i utrzymywało się gł. z pracy we własnych
drobnych gospodarstwach rolnych. Drobnomieszczaństwo, robotnicy oraz warstwy
posiadające były nieliczne. Społeczeństwo ukr. w Polsce dzieliło się na
świadomych narodowo i na rusofilów, zw. Rusinami; mieli oni swój odrębny
dialekt (zw. jazyczyje), o tradycjach sięgających ok. poł. XIX w., kiedy to w
dobie kształtowania się lit. języka ukr. programowo przeciwstawiali się mu i
przyjmowali w mowie i piśmie elementy języka ros.; mieli także odrębne
organizacje. Tylko część rusofilów była orientacji radianofilskiej, druga była
przeciwna ZSRR.

Po traktacie ryskim cały teren ogarnęły fale niepokojów. Na Wołyniu grasowały
bandy i działała komunizująca partyzantka, wspierana przez sowiecki Zakordot
(Wydział Pomocy Zagr. WKP(b) Ukrainy). Uchwalona VII 1920 reforma rolna nie
przybrała właściwego zakresu i tempa rozwoju, wzmożono akcje pacyfikacyjne,
kolonizację wojskową. Ukraińcy proklamowali bojkot spisu ludności (1921),
wyborów do sejmu (1922), poboru rekruta, uniw. we Lwowie, powołali tajne ukr.
szkolnictwo wyższe (uniw. i politechn. we Lwowie), wszczęli akcję sabotażową
(1922), niszczącą folwarki, linie komunik., środki łączności, przeprowadzali
zamachy na pol. urzędników (także na J. Piłsudskiego). Kraj był poważnie
zniszczony.
W 1923–39 rząd pol. nie spełnił międzynar. zobowiązań wobec Ukraińców: w
praktyce nie otrzymali oni równouprawnienia, nie utworzono ukr. uniw. we
Lwowie. Z emigracji powróciła fala uchodźców z okresu wojny, tworzono nowe
układy i struktury organiz., ożywiano dawne. W ukr. życiu polit. dominującą
rolę odgrywało Ukraińskie Zjednoczenie Narodowo-Demokratyczne (UNDO), ponadto
działały Ukraińska Partia Socjalistyczno-Radykalna (USRP), Ukr. Związek Lud.,
Komunist. Partia Galicji Wsch. i jej następczyni Komunistyczna Partia
Zachodniej Ukrainy (KPZU) oraz jej oficjalna afiliacja Ukraińskie Włościańsko-
Robotnicze Zjednoczenie Socjalistyczne (Sel-Rob), reprezentacja skrajnych
socjalistów Ukraińska Partia Socjaldemokratyczna (USDP) i działające na
Lubelszczyźnie oraz w przyległych powiatach wołyńskich Ukr. Zjednoczenie
Socjalist. „Związek Włościański”. W 1928 reaktywowano USDP jako partię
niepodległościową, przynależną do Socjalistycznej Międzynarodówki Robotniczej
(zbliżona do PPS i do USRP). W 1923 zlikwidowano Partię Społ.-Chrześc. — jej
zadania przejęły powstałe później: Ukr. Organizacja Katol. oraz Ukr. Odnowa
Chrześc. (grupa bpa H. Chomyszyna). Od 1921 na terenie Polski działały w
konspiracji: Ukraińska Organizacja Wojskowa (UWO), a od 1929 Organizacja
Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), która współzawodniczyła z UNDO. Wszystkie,
poza komunist., ukr. ruchy polit. za gł. cel uznawały utworzenie niepodległego
państwa. Od 1922 w sejmie istniał Klub Ukr. (25 posłów i 2 senatorów); od 1928
(46 posłów, 11 senatorów, wicemarszałek sejmu) głosy Ukraińców miały w sejmie
większe znaczenie, choć nie mogli oni zmienić ustaleń z 1922–25, m.in. ustawy o
szkolnictwie i nauczaniu w językach mniejszości nar. oraz o języku urzędowym
(1924), która doprowadziła do ograniczenia szkolnictwa ukr. (zastąpienie go
szkolnictwem utrakwistycznym) i używania języka ukr. w urzędach i sądach. Po
1928 sytuacja w oświacie nieco się zmieniła, język ukr. wprowadzono w większym
zakresie w szkołach powszechnych oraz średnich. Także ustawę o parcelacji i
osadnictwie (1925) Ukraińcy uznali za niekorzystną, domagali się przydzielania
ziemi wyłącznie chłopom miejscowym, ostro sprzeciwiali się pol. kolonizacji.
Utrudniało to porozumienie pol.-ukr. i potęgowało antagonizmy. Narastający
kryzys, wzrost nastrojów nacjonalistycznych (1928–29) sprzyjały wzrostowi
autorytetu OUN, która latem 1930 podjęła akcje terrorystyczne przeciwko
ludności pol., na co strona pol. odpowiedziała pacyfikacją. Po obu stronach
były ofiary śmiertelne, pobicia, zniszczenie dobytku; władze pol.
zdelegalizowały ruch harcerski Płasta, wywierały nacisk na posłów z Ukr.
Reprezentacji Parlamentarnej. Interwencja ukr. w Lidze Narodów nie odniosła
skutków; OUN wzmogła terror indywidualny (m.in. zabójstwo T. Hołówki 1931, B.
Pierackiego 1934); spowodowało to procesy polit., zdziesiątkowanie Egzekutywy
Krajowej OUN i jej aktywu. W 1932–37 wybuchały strajki, gł. o charakterze
ekon., ale również polit., które pacyfikowano (1937). UNDO, metropolita R.A.
Szeptycki i część duchowieństwa szukała wyjścia w pracy org.; bp Chomyszyn
propagował konserwatywny pragmatyzm polityczny. Powstały: Ukr. Związek Katol.
(UKS) oraz Ukr. Chrześc. Odnowa (UChO), później Ukr. Partia Nar.-Katol. (UKNP).
Po śmierci Piłsudskiego nowy rząd wynegocjował, w drodze powierzchownych
ustępstw, tzw. politykę normalizacji (praktycznie — neutralizacji strony ukr.),
która spotkała się ze sprzeciwem ukr. (grupa opozycyjna wokół UNDO). Rząd
zyskał czas na utrwalenie władzy, następnie w końcu 1937 przystąpił do polityki
wzmacniania polskości na Kresach. Zamykano i niszczono cerkwie, siłą nawracano
na katolicyzm, aby podzielić społeczeństwo ukr. wspierano regionalizmy itp.
W tym czasie OUN rozszerzyła wpływy na Wołyniu i w Lubelskiem, UNDO
konsolidowało społeczeństwo wokół celów nar., wzmacniało spółdzielczość.
Nieprzemyślana polityka grupy E. Rydza-Śmigłego i T. Kasprzyckiego
zantagonizowała pol.-ukr. społeczność na wschodzie w obliczu nadciągającej
wojny. Układ Ribbentro

UKRAIŃCY

[ignorant11]

. Nieprzemyślana polityka grupy E. Rydza-Śmigłego i T. Kasprzyckiego
zantagonizowała pol.-ukr. społeczność na wschodzie w obliczu nadciągającej
wojny. Układ Ribbentrop–Mołotow 23 VIII 1939 wpłynął paraliżująco na stronę
ukr., a zwł. OUN; pod wpływem Szeptyckiego nakazano neutralność w konflikcie i
ostrożne zaangażowanie po stronie Polski. Krajowa Egzekutywa (Prowid) OUN nie
wyraziła zgody na wybuch antypol. powstania. Mimo to w województwach pd.-wsch.
napadano na rozbite oddziały pol., a w 3 powiatach doszło do poważniejszych
starć; przy Wehrmachcie powstał tzw. legion R. Suszki. W WP było ok. 10–15%
Ukraińcy, którzy walczyli w bitwach kampanii wrześniowej 1939 (m.in. w pol.
formacjach wojsk., walczących na wysuniętych placówkach frontu i w obronie
Warszawy). Ukraina Zach. XI 1939 została włączona do Ukr.SRR. Podobnie jak
Polaków, deportowano Ukraińców w głąb ZSRR (liczby są sporne); wśród nich
znaleźli się przywódcy polit. (m.in. W. Starosolski, I. Kwasnycia, D. Łewicki,
W. Cełewycz); wielu uciekło na teren okupowany przez III Rzeszę. Większość
Ukraińców opowiedziała się po stronie niem.; OUN rozpadła się II 1940 na 2
frakcje — melnykowców (OUN-M) i banderowców (OUN-B); powstały bataliony
Nachtigall i Roland. Hitler nie uwzględniał jednak w swych planach restytucji
państwa ukr., które banderowcy proklamowali wbrew jego woli; spowodowało to
represje. W VI 1941 na ziemie pol. okupowane przez ZSRR wkroczyli Niemcy (w
nocy z 3 na 4 VII we Lwowie egzekucja grupy pol. uczonych, niekiedy niesłusznie
przypisywana Ukraińcom), OUN-B i częściowo OUN-M znalazły się 1941 w podziemiu;
negocjacje pol.-ukr. 1941–44 wobec sprzecznych celów (strona pol. broniła tezy
utrzymania statusu sprzed wojny, strona ukr. dążyła do utworzenia niepodległego
państwa ukr.) nie powiodły się. Od III 1943 wybuchały walki pol.-ukr.;
szczególnie krwawy przebieg miały na Wołyniu, skąd falami (1943 w czasie rajdu
S.A. Kowpaka) przenosiły się do dystryktu Galicja; przybrały charakter
depolonizacji. W 1. poł. 1944 walki trwały we wszystkich powiatach tego
dystryktu. Ukraińcy wzywali Polaków do opuszczenia zach. Podola, Wołynia i
obszarów położonych dalej na zach., wraz z przedbużańskim pasem dystryktu
lubel., do czego inspirował ich szef policji i SS O. Globocnik. Polacy nie
chcieli opuścić terenów, na których mieszkali od wieków. Dokonywano więc rzezi
ludności całych wsi; wiele miejscowości, m.in. Poryck, Huta Stepańska,
Orzeszyn, Zagaje, Mikulicze, Władysławówka, Janowa Dolina, Malin na Wołyniu, a
w Galicji wsie pow. sokalskiego: Górów Duży i Mały, Nowiny oraz Huta Pieniacka
(pow. Brody), Berezowica Mała (pow. Zbaraż), Hanaczów, Hanaczówka (pow.
Przemyślany), Korościatyń (pow. Buczacz), Marków (pow. Podhajce), Podkamień;
(pow. Rohatyn), zostało spalonych, a ludność wymordowana przez Ukraińską
Powstańczą Armię (UPA); i wspomagające ją oddziały (w tym jednostki pułków
policyjnych, które znalazły się później w Dywizji SS Galicja). Także Polacy
pacyfikowali ukr. wsie: w ziemi kowelskiej VII 1943 Tułyczów, Lityny i
Radowicze, VI 1944 zniszczono w podobny sposób kilka wsi po lewej stronie Bugu
i w pd. Lubelszczyźnie oraz w pow. sokalskim i nad Sanem; w tymże miesiącu
zniszczono w pow. lwow. wsie Miklaszów i Szałoczyje. Szacuje się, że w walce
oraz w mordach indywidualnych i grupowych zginęło 80–100 tys. Polaków i ok. 30
tysięcy Ukraińców Walki trwały jeszcze w okresie powojennym — w Polsce do końca
1947, a na terenach II RP włączonych do ZSRR do 1952. W okresie II 1944–X 1945
z rąk NKWD zginęło ok. 99 tysięcy Ukraińców, aresztowano lub wzięto do niewoli
ok. 105 tys., zaginęło bądź odniosło rany 49 tys., masowe deportacje objęły
ponad 200 tys. osób (dane NKWD). W tym czasie UPA przeprowadziła 14,5 tys.
aktów terrorystycznych, w których zginęło ok. 30 tys. przedstawicieli władzy
sowieckiej. PKWN 27 VII 1944 zawarł porozumienie z władzami ZSRR, w którym
uznał linię Curzona za granicę wsch. państwa pol. (ostatecznie ustalona 16 VIII
1945). Układ między Polską a Ukr.SRR, podpisany IX 1944, przewidywał możliwość
przesiedlenia Polaków do Polski, Ukraińców zaś do Ukr.SRR. W 1944–46 z terenów
przyznanych Polsce NKWD i władze pol. wywiozły ok. 490 tysięcy Ukraińców. W
granicach Polski pozostało ponad 250 tysięcy Ukraińców. Przymusowe
przesiedlenia i trwające nadal walki pol.-ukr. przyczyniły się do zaostrzenia
wystąpień przeciwko OUN-UPA; w koordynacji z siłami bezpieczeństwa ZSRR podjęto
wiosną 1947 akcję zmierzającą do całkowitej likwidacji OUN-UPA i wysiedlenia
ludności ukr. z dotychczasowych siedzib; w tym samym czasie (II 1947), podobnie
jak w Polsce, na rozkaz min. bezpieczeństwa Ukrainy przystąpiono do likwidacji
OUN-UPA na terenie tzw. Ukrainy Zachodniej. W IV–VII 1947 w ramach
akcji „Wisła”; z Rzeszowskiego i Lubelszczyzny wysiedlono ok. 150 tysięcy
Ukraińców, rozpraszając ich pojedynczymi rodzinami w województwach pn. i zach.;
ponad 6 tysięcy Ukraińców osadzono w obozie w Jaworznie. Położenie ludności
ukr. w Polsce uległo pewnej poprawie po 1956. Powstało Ukr. Towarzystwo Społ.-
Kult. (od 1990 Związek Ukraińców w Polsce), sieć regionalnych zespołów
amatorskich i czytelni, wydawnictwa prasowe (tyg. „Nasze Słowo” i mies. „Nasza
Kultura”. Obecnie społeczność ukr. w Polsce liczy ok. 300–400 tys. osób,
zamieszkuje 39 województw (gł. olszt., koszal., słup., suwal., szczec., gorz.,
zielonogór., legn., nowosądeckie i przemys.). Największą organizacją jest
Związek Ukraińców w Polsce, ponadto działa m.in. Związek Ukr. Młodzieży
Niezależnej. Dzieci ukr. uczą się języka nar. w 54 szkołach podstawowych i 3
liceach ogólnokształcących (w Legnicy, Białym Borze i Górowie Iławeckim); na
kilku uniw. istnieją wydziały filologii ukr. (m.in. UJ, Uniw. Warsz., KUL).
Nadal wychodzi tyg. „Nasze Słowo” oraz kwartalnik „Nad Buhom i Narwoju”.
L. WASILEWSKI Kwestia ukraińska jako zagadnienie międzynarodowe, Warszawa 1934;
R. TORZECKI Kwestia ukraińska w polityce III Rzeszy, Warszawa 1972;
A. CHOJNOWSKI Koncepcje polityki narodowościowej rządów polskich w latach 1921–
1939, Warszawa 1973;
J. TOMASZEWSKI Rzeczpospolita wielu narodów, Warszawa 1985;
R. TORZECKI Kwestia ukraińska w Polsce w latach 1923–1929, Kraków 1989;
tenże Polacy i Ukraińcy. Sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na
terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993;
J. ŁYSIAK-RUDNYĆKYJ Miż istorieju i politykoju, München 1973.


WIĘCE:
encyklopedia.pwn.pl/77449_1.html

UKRAINA wyniki spisu; języki i narody

[ignorant11]

Mniej obywateli, ale więcej Ukraińców
http://free.ngo.pl/nadbuhom/66-spis25.htm

W Polsce nadal trwa oczekiwanie na szczegółowe wyniki spisu powszechnego.
Natomiast w końcu grudnia ub. r. Państwowy Komitet Statystyki Ukrainy
opublikował dane o ilości i strukturze ludności, zebrane w czasie
Ogólnoukraińskiego Spisu Ludności, którzy przeprowadzono 5-14 grudnia 2001 r.
Zgodnie z uzyskanymi wówczas danymi Ukrainę w grudniu 2001 r. zamieszkiwało 48
mln 457 tys. osób. Daje to przeciętną gęstość zaludnienia 80 osób/km2 , przy
czym najgęściej zaludniony jest obwód doniecki - 183 osoby/km2, zaś najrzadziej
czernihowski - 39 osób/km2. Obwód doniecki ma też największą liczbę
mieszkańców - 4,85 mln, oraz największy odsetek ludności miejskiej - 90%. Z
kolei najmniej mieszkańców ma obwód czerniowiecki - 923 tys. Zdecydowana
większość ludności Ukrainy (67,2%) mieszka w miastach, których w chwili obecnej
jest 454 (46 z nich ma ponad 100 tys. mieszkańców). Największymi są Kijów (2,6
mln mieszkańców), Charków (1,5 mln), Dniepropietrowsk (1,1 mln), Odessa (1
mln), Donieck (1 mln), Lwów (730 tys.), Krzywy Róg (670 tys.), Mikołajów (510
tys.).
Podobnie jak w wielu państwach europejskich, w tym i w Polsce, w Ukrainie ma w
ostatnim czasie miejsce stały spadek liczby ludności, który zaczął się po 1992
r. (Ukraina liczyła wówczas 52,2 mln mieszkańców). Jest to skutek zarówno
emigracji, jak też ujemnego przyrostu naturalnego (np. wg danych za pierwsze
półrocze 2002 r. liczba zgonów dwukrotnie przewyższała liczbę urodzin). Dlatego
też poza Kijowem oraz obwodami - wołyńskim, równeńskim i zakarpackim, gdzie
liczba ludności w porównaniu z 1989 r. nie uległa zmianie, na całym obszarze
Ukrainy zanotowano spadek liczby ludności. Na zachodzie jest on stosunkowo
niewielki (poniżej 5%), natomiast w obwodzie czernihowskim i łuhańskim
przekroczył nawet 10%. Wg prognoz statystyków w ciągu najbliższego ćwierćwiecza
liczba ludności Ukrainy może spaść poniżej 42 mln osób.
Pomimo ogólnego ubytku ludności, ilość osób deklarujących narodowość ukraińską
w porównaniu z danymi ostatniego radzieckiego spisu ludności, przeprowadzonego
w 1989 r. (o jego rezultatach pisaliśmy w nr 3-4/1993) nieznacznie wzrosła (o
0,3%). W grudniu 2001 r. zarejestrowano bowiem 37 mln 541,7 tys. Ukraińców,
którzy stanowili 77,8% ogółu ludności (w 1989 r. 72,7%). Jednocześnie o ponad
1/4 spadł odsetek Rosjan, których było 8 mln 334,1 tys., a więc 17,3% ogółu
ludności (w 1989 r. 22,1%). O ile w obwodach zachodnich i części centralnych,
gdzie liczba Rosjan była niewielka zmniejszenie ich liczebności nawet o 40-50%
można częściowo wyjaśnić ruchami migracyjnymi, to w przypadku największych
ośrodków przemysłowych na wchodzie i południu Ukrainy, gdzie ubyło ok. 20-30%
statystycznych Rosjan, mamy przede wszystkim do czynienia ze swego
rodzaju "narodową autorewindykacją" etnicznych Ukraińców, którzy w czasach
radzieckich deklarowali faworyzowaną wówczas narodowość rosyjską.
Pomimo tych zmian, Rosjanie pozostają największą po Ukraińcach grupą narodową,
najliczniej zamieszkując w Autonomicznej Republice Krym (1,45 mln) i obwodach
południowo-wschodnich - donieckim (1,84 mln), łuhańskim (990 tys.), charkowskim
(740 tys.), dniepropietrowskim (630 tys.), odeskim (500 tys.), zaporoskim (480
tys.) oraz w Kijowie (340 tys.).
Inne grupy narodowościowe w Ukrainie, których naliczono ponad 130, są już o
wiele mniejsze, stanowiąc ogółem 4,9% mieszkańców kraju. W miarę liczne
mniejszości narodowe to Białorusini (280 tys.), Mołdawianie (260 tys.), Tatarzy
krymscy (250 tys.), Bułgarzy (200 tys.), Węgrzy (160 tys.), Rumuni (150 tys.),
Polacy (145 tys.), Żydzi i Ormianie (po 100 tys.). Białorusini, podobnie jak
Rosjanie, zamieszkują głównie ośrodki przemysłowe - obwód doniecki (45 tys.),
dniepropietrowski (30 tys.), a także Krym 35 tys. i Kijów (16,5 tys.).
Natomiast większe skupiska ludności polskiej znajdują się w obwodzie
żytomierskim (49 tys.), chmielnickim (23 tys.) oraz lwowskim (19 tys.).
W porównaniu z danymi spisu radzieckiego z 1989 r. nastąpił także wzrost
odsetka osób uważających ukraiński za język za ojczysty - z 64,7% do 67,5%.
Język rosyjski jako ojczysty zadeklarowało natomiast 29,6% mieszkańców Ukrainy,
a więc nie tylko Rosjanie (3,9% z nich za ojczysty uważa język ukraiński), ale
też 14,8% Ukraińców oraz znaczna część przedstawicieli różnych mniejszości
narodowych - większość Greków (88,5%), Żydów (83%), Niemców (64,7%),
Białorusinów (62,5%), Tatarów (nie krymskich - 58%), Gruzinów (54,4%). Z kolei
najbardziej zukrainizowanymi językowo mniejszościami narodowymi okazali się
Polacy, wśród których 71% zadeklarowało język ukraiński jako ojczysty, Niemcy
(22,1%), Cyganie (21,1%), Białorusini (17,5%) i Żydzi (13,4%). Natomiast
największe przywiązanie do języka własnej narodowości Węgrzy (95,4%), Tatarzy
krymscy (92%), Rumuni (91,7%), Mołdawianie (70%), Bułgarzy (64,2%), Azerowie
(53%) i Ormianie (50,4%).
Tak duży odsetek rosyjskojęzycznych Ukraińców i mniejszości narodowych jest
oczywiście efektem zarówno rusyfikacyjnej polityki Imperium Rosyjskiego, której
obiektem było głównie mieszczaństwo, jak i długoletnich działań władz
radzieckich, dążących do przekształcenia narodów zamieszkujących ZSRR w
zuniformizowany, rosyjskojęzyczny "naród radziecki". Jednym z środków do tego
celu było zastępowanie języka ukraińskiego rosyjskim w szkolnictwie,
wydawnictwach, administracji i innych dziedzinach życia społecznego. Oczywiście
działania te wspierane były akcją propagandową, przekonującą o nadzwyczajnych
przymiotach "języka Puszkina i Lenina", mających stawiać go ponad wszelkimi
innymi "językami republikańskimi". Długotrwałe deprecjonowanie i spychanie
języka ukraińskiego na drugi plan przy wykorzystaniu zarówno metod
administracyjnych, jak i propagandowych doprowadziło to tego, że także dla
znacznej części osób uważających język ukraiński za ojczysty używanie w życiu
codziennym języka rosyjskiego stało się koniecznością. Wystarczy wspomnieć, że
w momencie ogłoszenia niepodległości Ukrainy 50% uczniów i studentów pobierała
naukę w języku rosyjskim. Oczywiście proporcje te w ciągu ostatnich lat uległy
radykalnej zmianie - w roku szkolnym 2000/2001 po ukraińsku uczyło się już 70%
uczniów i 80% studentów, ale nadal język rosyjski zachował swoją dominującą
pozycję w ośrodkach miejskich wschodu i południa, a częściowo nawet i w centrum
Ukrainy.
Postępy rusyfikacji w okresie radzieckim były zależne od będącej następstwem
historycznych losów specyfiki danego regionu. Bastionem ukraińskich tradycji
narodowych, kultury i języka jest oczywiście region zachodni (obwody wołyński,
równeński, tarnopolski, lwowski, iwano-frankowski, czerniowiecki i zakarpacki),
który w okresie międzywojennym pozostawał poza granicami ZSRR. Z jednej więc
strony tutejszych Ukraińców ominęły masowe stalinowskie represje lat 30., zaś z
drugiej systemy polityczne Polski czy Czechosłowacji były na tyle liberalne, że
umożliwiły umocnienie świadomości narodowej.
Drugim biegunem jest region południowo-wschodni, gdzie czynnikiem sprzyjającym
ogólnej rusyfikacji był znaczny odsetek ludności rosyjskiej,
zarówno "odziedziczonej" po epoce carskiej, jak i osiedlanej w głównych
ośrodkach przemysłowych, przy jednoczesnym wysyłaniu ukraińskiej młodzieży
rozpoczynającej pracę zawodową poza granice Ukraińskiej SRR. Zgodnie z danymi
donieckiego Ukraińskiego Centrum Kulturologicznego, w 1990 r. w obwodzie
donieckim na ogólną liczbę 1300 szkół było zaledwie 100 szkół
ukraińskojęzycznych, i to tylko małych miejscowościach wiejskich, przez co
obejmowały one tylko 3% dzieci. W ciągu 10-lecia niepodległości liczna szkół
ukraińskojęzycznych wzrosła do 33,3%, ale nadal obejmują one tylko 14% uczniów.
W przyjętym w ub. roku przez władze obwodu donieckiego programie oświatowym do
2005 r. liczba

[ignorant11]

.
Pomimo tych zmian, Rosjanie pozostają największą po Ukraińcach grupą narodową,
najliczniej zamieszkując w Autonomicznej Republice Krym (1,45 mln) i obwodach
południowo-wschodnich - donieckim (1,84 mln), łuhańskim (990 tys.), charkowskim
(740 tys.), dniepropietrowskim (630 tys.), odeskim (500 tys.), zaporoskim (480
tys.) oraz w Kijowie (340 tys.).
Inne grupy narodowościowe w Ukrainie, których naliczono ponad 130, są już o
wiele mniejsze, stanowiąc ogółem 4,9% mieszkańców kraju. W miarę liczne
mniejszości narodowe to Białorusini (280 tys.), Mołdawianie (260 tys.), Tatarzy
krymscy (250 tys.), Bułgarzy (200 tys.), Węgrzy (160 tys.), Rumuni (150 tys.),
Polacy (145 tys.), Żydzi i Ormianie (po 100 tys.). Białorusini, podobnie jak
Rosjanie, zamieszkują głównie ośrodki przemysłowe - obwód doniecki (45 tys.),
dniepropietrowski (30 tys.), a także Krym 35 tys. i Kijów (16,5 tys.).
Natomiast większe skupiska ludności polskiej znajdują się w obwodzie
żytomierskim (49 tys.), chmielnickim (23 tys.) oraz lwowskim (19 tys.).
W porównaniu z danymi spisu radzieckiego z 1989 r. nastąpił także wzrost
odsetka osób uważających ukraiński za język za ojczysty - z 64,7% do 67,5%.
Język rosyjski jako ojczysty zadeklarowało natomiast 29,6% mieszkańców Ukrainy,
a więc nie tylko Rosjanie (3,9% z nich za ojczysty uważa język ukraiński), ale
też 14,8% Ukraińców oraz znaczna część przedstawicieli różnych mniejszości
narodowych - większość Greków (88,5%), Żydów (83%), Niemców (64,7%),
Białorusinów (62,5%), Tatarów (nie krymskich - 58%), Gruzinów (54,4%). Z kolei
najbardziej zukrainizowanymi językowo mniejszościami narodowymi okazali się
Polacy, wśród których 71% zadeklarowało język ukraiński jako ojczysty, Niemcy
(22,1%), Cyganie (21,1%), Białorusini (17,5%) i Żydzi (13,4%). Natomiast
największe przywiązanie do języka własnej narodowości Węgrzy (95,4%), Tatarzy
krymscy (92%), Rumuni (91,7%), Mołdawianie (70%), Bułgarzy (64,2%), Azerowie
(53%) i Ormianie (50,4%).
Tak duży odsetek rosyjskojęzycznych Ukraińców i mniejszości narodowych jest
oczywiście efektem zarówno rusyfikacyjnej polityki Imperium Rosyjskiego, której
obiektem było głównie mieszczaństwo, jak i długoletnich działań władz
radzieckich, dążących do przekształcenia narodów zamieszkujących ZSRR w
zuniformizowany, rosyjskojęzyczny "naród radziecki". Jednym z środków do tego
celu było zastępowanie języka ukraińskiego rosyjskim w szkolnictwie,
wydawnictwach, administracji i innych dziedzinach życia społecznego. Oczywiście
działania te wspierane były akcją propagandową, przekonującą o nadzwyczajnych
przymiotach "języka Puszkina i Lenina", mających stawiać go ponad wszelkimi
innymi "językami republikańskimi". Długotrwałe deprecjonowanie i spychanie
języka ukraińskiego na drugi plan przy wykorzystaniu zarówno metod
administracyjnych, jak i propagandowych doprowadziło to tego, że także dla
znacznej części osób uważających język ukraiński za ojczysty używanie w życiu
codziennym języka rosyjskiego stało się koniecznością. Wystarczy wspomnieć, że
w momencie ogłoszenia niepodległości Ukrainy 50% uczniów i studentów pobierała
naukę w języku rosyjskim. Oczywiście proporcje te w ciągu ostatnich lat uległy
radykalnej zmianie - w roku szkolnym 2000/2001 po ukraińsku uczyło się już 70%
uczniów i 80% studentów, ale nadal język rosyjski zachował swoją dominującą
pozycję w ośrodkach miejskich wschodu i południa, a częściowo nawet i w centrum
Ukrainy.
Postępy rusyfikacji w okresie radzieckim były zależne od będącej następstwem
historycznych losów specyfiki danego regionu. Bastionem ukraińskich tradycji
narodowych, kultury i języka jest oczywiście region zachodni (obwody wołyński,
równeński, tarnopolski, lwowski, iwano-frankowski, czerniowiecki i zakarpacki),
który w okresie międzywojennym pozostawał poza granicami ZSRR. Z jednej więc
strony tutejszych Ukraińców ominęły masowe stalinowskie represje lat 30., zaś z
drugiej systemy polityczne Polski czy Czechosłowacji były na tyle liberalne, że
umożliwiły umocnienie świadomości narodowej.
Drugim biegunem jest region południowo-wschodni, gdzie czynnikiem sprzyjającym
ogólnej rusyfikacji był znaczny odsetek ludności rosyjskiej,
zarówno "odziedziczonej" po epoce carskiej, jak i osiedlanej w głównych
ośrodkach przemysłowych, przy jednoczesnym wysyłaniu ukraińskiej młodzieży
rozpoczynającej pracę zawodową poza granice Ukraińskiej SRR. Zgodnie z danymi
donieckiego Ukraińskiego Centrum Kulturologicznego, w 1990 r. w obwodzie
donieckim na ogólną liczbę 1300 szkół było zaledwie 100 szkół
ukraińskojęzycznych, i to tylko małych miejscowościach wiejskich, przez co
obejmowały one tylko 3% dzieci. W ciągu 10-lecia niepodległości liczna szkół
ukraińskojęzycznych wzrosła do 33,3%, ale nadal obejmują one tylko 14% uczniów.
W przyjętym w ub. roku przez władze obwodu donieckiego programie oświatowym do
2005 r. liczba szkół ukraińskojęzycznych ma zwiększyć się do 54,7%, obejmując
około 30% uczniów, a więc co drugi uczeń narodowości ukraińskiej w tym obwodzie
będzie miał możliwość nauki w ojczystym języku. Sytuacja jest więc nadal daleka
od ideału. Jej zmiana będzie zależała od konsekwentnych działań zobligowanej do
tego administracji państwowej. Jak bowiem w prowadzonej na żywo rozmowie z
czytelnikami gazety "Fakty" stwierdził - pochodzący właśnie z Doniecka -
premier Wiktor Janukowycz: "Rozmawiać po ukraińsku w Ukrainie powinniśmy
wszyscy". (res)



Obwód charkowski - 2.914,2 tys. mieszkańców: 70,7% Ukraińców, 25,6% Rosjan
Obwód chersoński - 1.175,1 tys. mieszkańców: 82,0% Ukraińców, 14,1% Rosjan
Obwód chmielnicki - 1.430,8 tys. mieszkańców: 93,9% Ukraińców, 3,6% Rosjan
Obwód czerkaski - 1.402,9 tys. mieszkańców: 93,1% Ukraińców, 5,4% Rosjan
Obwód czernihowski- 1.245,3 tys. mieszkańców: 93,5% Ukraińców, 5,0% Rosjan
Obwód czerniowiecki - 922,8 tys. mieszk.: 75,0% Ukraińców, 12,5% Rumunów
Obwód dniepropietrowski - 3.567,6 tys. mieszk.: 79,3% Ukraińców, 17,6% Rosjan
Obwód doniecki - 4.841,1 tys. mieszkańców: 56,9% Ukraińców, 38,2% Rosjan
Obwód iwano-frankowski - 1.409,8 tys. mieszk.: 97,5% Ukraińców, 1,8% Rosjan
Obwód kijowski - 1.827,9 tys. mieszkańców: 92,5% Ukraińców, 6,0% Rosjan
Kijów - 2.611,3 tys. mieszkańców: 82,2% Ukraińców, 13,1% Rosjan
Obwód kirowogradzki - 1.133,1 tys. mieszk.: 90,1% Ukraińców, 7,5% Rosjan
Obwód lwowski - 2.626,5 tys. mieszkańców: 94,8% Ukraińców, 3,6% Rosjan
Obwód łuhański - 2.546,2 tys. mieszkańców: 58,0% Ukraińców, 39,0% Rosjan
Obwód mikołajowski - 1.264,7 tys. mieszk.: 81,9% Ukraińców, 14,1% Rosjan
Obwód odeski - 2.469,0 tys. mieszkańców: 62,8% Ukraińców, 20,7% Rosjan
Obwód połtawski - 1.630,1 tys. mieszkańców: 91,4% Ukraińców, 7,2% Rosjan
Obwód równeński - 1.173,3 tys. mieszkańców: 95,9% Ukraińców, 2,6% Rosjan
Obwód sumski - 1.299,7 tys. mieszkańców: 88,8% Ukraińców, 9,4% Rosjan
Obwód tarnopolski - 1.142,4 tys. mieszkańców: 97,8% Ukraińców, 1,2% Rosjan
Obwód winnicki - 1.772,4 tys. mieszkańców: 94,9% Ukraińców, 3,8% Rosjan
Obwód wołyński - 1.060,7 tys. mieszkańców: 96,9% Ukraińców, 2,4% Rosjan
Obwód zakarpacki - 1.258,3 tys. mieszkańców: 80,5% Ukraińców, 12,1% Węgrów
Obwód zaporoski - 1.929,2 tys. mieszkańców: 70,8% Ukraińców, 24,7% Rosjan
Obwód żytomierski - 1.389,5 tys. mieszkańców: 90,3% Ukraińców, 5,0% Rosjan
Autonomiczna Republika Krym - 2.033,7 tys. mieszkańców: 58,3% Rosjan, 24,3%
Ukraińców, 12.0% Tatarów krymskich
Sewastopol - 379,5 tys. mieszkańców: 71,6% Rosjan, 22,4% Ukraińców

Nowy tandem mocarstw kosmicznych?

[ignorant11]

[ignorant11]

W piątek otwarto Międzynarodowe Przejście Graniczne w Krościenku koło Ustrzyk
Dolnych. To już trzeci punkt granicznych odpraw drogowych z Ukrainą na
Podkarpaciu po Medyce i Korczowej, a zarazem pierwszy realizujący tzw. wspólną
polsko-ukraińską odprawę graniczną. Całkowity koszt inwestycji to ok. 30 mln
zł.
Wprawdzie Międzynarodowe Przejście Graniczne w Krościenku uruchomiono w
listopadzie 2002 r., jednak ze względu na trwające tam prace przy
infrastrukturze drogowej i zapleczu administracyjnym odprawy odbywały się
jedynie w godz. 8.00-18.00. Mimo utrudnień w dni powszednie granicę
przekraczało statystycznie ok. 350-400 pojazdów, a w niedzielę i święta ponad 1
tys. Od wczoraj przejście z Ukrainą czynne jest całodobowo. Obsługiwać będzie
zarówno ruch turystyczny, jak i towarowy, z wyjątkiem przewozu towarów
podlegających kontroli sanitarnej i weterynaryjnej oraz towarów
niebezpiecznych. Kontrole graniczne mają się odbywać według uproszczonych
procedur. Po Medyce i Korczowej Krościenko jest trzecim punktem granicznych
odpraw drogowych z Ukrainą na Podkarpaciu i pierwszym, gdzie będzie realizowana
tzw. wspólna polsko-ukraińska odprawa graniczna. Przejście graniczne w
Krościenku to także szansa na ożywienie współpracy gospodarczej terenów
przygranicznych, a zarazem znaczne ułatwienie dla polskich turystów, którzy
coraz częściej odwiedzają Karpaty po stronie ukraińskiej.
Mariusz Kamieniecki

Kolejki po polskie wizy

[ignorant11]

Kolejki po wizy polskie we Lwowie


ricz 03-09-2003, ostatnia aktualizacja 03-09-2003 21:11

Tłumy ludzi od poniedziałku szturmują konsulat RP we Lwowie, próbując zdobyć
wizy do Polski - alarmuje telewizja ukraińska.

Wizy do Polski obowiązywać będą obywateli Ukrainy od 1 października, nasze
konsulaty zaczęły je jednak wydawać już od poniedziałku. Telewizja ukraińska
twierdzi, że przed konsulatem we Lwowie dochodzi do dramatycznych scen i
codziennie ustawia się tam kilkusetosobowa kolejka. - Nie można mówić o jakiejś
nadzwyczajnej sytuacji. Do naszej placówki we Lwowie zgłasza się dziennie około
400 osób, czyli tyle, ile konsulat jest w stanie obsłużyć - zapewnił "Gazetę"
Marek Ziółkowski, ambasador Polski na Ukrainie, dodając, że być może za dwa,
trzy tygodnie zgłaszających się po wizy będzie znacznie więcej. Tego samego
obawia się Taras Woźniak, doradca gubernatora obwodu lwowskiego do spraw
międzynarodowych, który powiedział "Gazecie": - Na razie nie ma dramatu,
obawiam się jednak, że wkrótce pod konsulatem polskim ustawią się rzeczywiście
ogromne kolejki.

Zwrot w śledztwie w sprawie śmierci Georgija Gonga

[ignorant11]

Bez Ukrainy europejski dom będzie nieukończony

[ignorant11]