tłumaczenie Władcy Pierścieni

[Gość: Qba]

Gdzieś czytałem, że dystrybutorzy zastanawiają się nad wyborem tłumaczenia:
Skibniewska czy ten-drugi-jak-mu-tam?!!

[Gość: torkwe]

Łoziński zdajsie...
Kryste Panie uchowaj!

[Gość: Shinobix]

O nie...to w ogóle przegięcie ,że w ogóle się zastanawiają...tłumaczenie Pana
Łozińskiego jest całym szacunkiem beznadziejne i psuje klimat Władcy...nie jest
to tylko kwestia gustu. Nie bez powodu wśród tłumaczy ukuł się
termin "łozizmów" - czyli wyjątkowo nieporadnych tłumaczeń. Tłumaczenie
Skibniewskiej - nie ma co się zastanawiać Panowie Dystrybutorzy.

[Gość: Maniek]

Mam stare tłumaczenie "Władcy..." i uważm że jest super. A ostatnio w księgarni
zobaczyłem to nowe. Nie wiedziałem czy śmiać się czy płakać... Jeżeli panowie
dystrybutorzy zastanawiają się nad tą kwestią, to proponuję im konsultacje.
Chociażby w takim miejscu jak tutaj.

[Gość: LB]

Nie jestem jakimś wielkim fanatykiem Tolkiena, bo tylko raz przeczytałem tę
ksiązkę. W tłumaczeniu Skibniewskiej oczywiście.
Ale jak zobaczyłem, że Obieżyświat u tego drugiego to ŁAZIK to w Empiku mało mi
książka z ręki nie wypadła.
Oby takie nie było tłumaczenie.
LB

SKIBNIEWSKA

[Gość: desjudi]

'Lord of the Rings' i jego tłumaczenie bedzie sie opierało na przekładzie Marii
Skibniewskiej. Tak mówi dystrybutor filmu. Chyba można mu uwierzyć.

[pawel_gorczakowski]

OBY!!!!!

[Gość: kris]

Gość portalu: kris napisał(a):

> Tłumaczenie Skibniewskiej jest o.k. w porównaniu z tym jak mu tam drugim.
Pragnę jednak zauważyć ,że żadne z nich nie przełożyło perfekcyjnie na polski
tytułowego wiersza o pierścieniach .Skibniewska przetłumaczyła słowo w słowo ,ale
nie zachowała rymów! Ten drugi jak mu tam na rzecz rymów poświęcił wierność
tłumaczenia. Wszystkim zainteresowanym proponuję pozamieszczać tu własne
propozycje ,z zachowaniem obu wymagań. >

[Gość: Qba]

Brak rymów w niczym nie przeszkadza. Przeczytajcie oba przekłady na głos i
przekonajcie się co jest naprawdę piękne i oddaje atmosferę poematu!


WIERSZ O PIERŚCIENIACH

Wersja oryginalna:
Three Rings for the Elven-kings under the sky,
Seven for Dwarf Lords in their halls of stone,
Nine for the Mortal Men doomed to die,
One Ring for the Dark Lord on his dark throne
In the land of Mordor, where the Shadows lie.
One Ring to rule them all, One Ring to find them,
One Ring to bring them all and in the darkness bind them
In the land of Mordor, where the Shadows lie.

Przekład Jerzego Łozińskiego:
Trzy Pierścienie elfowym władcom szlechetnego miana,
Siedem krzatów monarchom w kamiennych sal koronie,
Dziewięć ludzkim istotom, którym śmierć pisana,
Jeden dla Władcy Ciemności, co trwa na mrocznym tronie
W Mordorze, moc którego zwycięży, nie chciana.
Ten Jedyny, by rządzić wszystkimi, Ten Jedyny, by wszystkie odnaleźć,
Ten Jedyny, by zebrać je wszystkie i w ciemności zespolić więzami
W Mordorze, moc którego zwycięży, nie chciana.

Przekład Marii Skibniewskiej:
Trzy Pierścienie dla królów elfów pod otwartym niebem
Siedem dla władców krasnali w ich kamiennych pałacach
Dziewięć dla śmiertelników, ludzi śmierci podległych
Jeden dla Czarnego Władcy na jego mrocznym tronie
W krainie Mordor, gdzie zaległy cienie.
Jeden, by wszystkimi rządzić, Jeden, by wszystkie odnaleźć,
Jeden, by wszystkie zgromadzić i w ciemności związać
W krainie Mordor, gdzie zaległy cienie.

[Gość: Franc]

Zgadzam się w pełni! Mr.Łoziński stworzył własny tekst w tym przypadku używając
zwrotów i słów które całkowicie zmieniają sens i pozbawiają tę kultową historię
KLIMATU jaki niewątpliwie udało się zachować Skibniewskiej

[Gość: Artix]

Gość portalu: Qba napisał(a):

> Brak rymów w niczym nie przeszkadza. Przeczytajcie oba przekłady na głos i
> przekonajcie się co jest naprawdę piękne i oddaje atmosferę poematu!
>
>
> WIERSZ O PIERŚCIENIACH
>
> Wersja oryginalna:
> Three Rings for the Elven-kings under the sky,
> Seven for Dwarf Lords in their halls of stone,
> Nine for the Mortal Men doomed to die,
> One Ring for the Dark Lord on his dark throne
> In the land of Mordor, where the Shadows lie.
> One Ring to rule them all, One Ring to find them,
> One Ring to bring them all and in the darkness bind them
> In the land of Mordor, where the Shadows lie.
>
> Przekład Jerzego Łozińskiego:
> Trzy Pierścienie elfowym władcom szlechetnego miana,
> Siedem krzatów monarchom w kamiennych sal koronie,
> Dziewięć ludzkim istotom, którym śmierć pisana,
> Jeden dla Władcy Ciemności, co trwa na mrocznym tronie
> W Mordorze, moc którego zwycięży, nie chciana.
> Ten Jedyny, by rządzić wszystkimi, Ten Jedyny, by wszystkie odnaleźć,
> Ten Jedyny, by zebrać je wszystkie i w ciemności zespolić więzami
> W Mordorze, moc którego zwycięży, nie chciana.
>
> Przekład Marii Skibniewskiej:
> Trzy Pierścienie dla królów elfów pod otwartym niebem
> Siedem dla władców krasnali w ich kamiennych pałacach
> Dziewięć dla śmiertelników, ludzi śmierci podległych
> Jeden dla Czarnego Władcy na jego mrocznym tronie
> W krainie Mordor, gdzie zaległy cienie.
> Jeden, by wszystkimi rządzić, Jeden, by wszystkie odnaleźć,
> Jeden, by wszystkie zgromadzić i w ciemności związać
> W krainie Mordor, gdzie zaległy cienie.

A ja proponuje swoją wersje :-) tłumaczenia

Trzy Pierścionków dla Elven - królowie pod niebie,
Siedmiu dla Karła Panów w ich salach kamienia,
Dziewięciu dla Śmiertelny Ludzie skazany umrzeć,
Jedna Pierścionków dla Ciemnego Pana na jego ciemnym tronie
W ziemi Mordor, gdzie Cienie leżą.
Jedna Pierścionków rządzić nich wszystek, Jedna Pierścionków znaleźć nich,
Jedna Pierścionków przynieść nich wszystek i w ciemność łączy nich
W ziemi Mordor, gdzie Cienie leżą.

[klemenko]

Qba, mógłbyś przytoczyć wersję angielską wiersza bez błędów.

A i tak wszelkie przekłady nie umywają się do oryginału. Radzę przeczytać
Władcę po angielsku. To nic, że trzeba często sięgać do słownika! Naprawdę
warto!

[Gość: kris]

Gość portalu: kris napisał(a):

> Tłumaczenie Skibniewskiej jest o.k. w porównaniu z tym jak mu tam drugim.
Pragnę jednak zauważyć ,że żadne z nich nie przełożyło perfekcyjnie na polski
tytułowego wiersza o pierścieniach .Skibniewska przetłumaczyła słowo w słowo ,ale
nie zachowała rymów! Ten drugi jak mu tam na rzecz rymów poświęcił wierność
tłumaczenia. Wszystkim zainteresowanym proponuję pozamieszczać tu własne
propozycje ,z zachowaniem obu wymagań. >

[Gość: Maa]

Co daj Panie Boże, AMEN!

[Gość: ZetKa]

> Mam stare tłumaczenie "Władcy..." i uważm że jest super. A ostatnio w księgarni
> zobaczyłem to nowe. Nie wiedziałem czy śmiać się czy płakać... Jeżeli panowie
> dystrybutorzy zastanawiają się nad tą kwestią, to proponuję im konsultacje.
A ja proponuje konsultacje na temat dystrybutorow.
Pewnie widziales ksiazke wydana przez wydawnictwo "Zysk i Ska" (nie mylic z
Proszynskim!)?
Otoz o tych tlumaczeniach wiele slyszalem, na usenecie na ktorejs grupie to
ciagle ich objezdzali, miedzy za Lazika we Wladcy, ja na wlasne oczy sie
przekonalem dopiero jak zobaczylem tytul: Bog Cesarz Diuny :(((((
Tej firmy po prostu nie polecam... a wlasciwie polecam... UNIKAC!!!
Zreszta sama nazwa sugeruje, ze powstali nie po to, aby wydawac ksiazki, ale zeby
zarobic...

[anetka666]

Dla Twojej informacji - nazwa wydawnictwa Zysk i S-ka pochodzi od NAZWISKA
wlasciciela-zalozyciela firmy, Tadeusza Zyska. Nazwiska sobie czlowiek nie
wybiera, ale dobrze, gdy ma powod, by byc z niego dumny...

[xela]

mam rade dla filmowców tłumaczy - chcą dobrą wersje subów do władcy niech se
ściągną z sieci - jest doskonała.

[Gość: KK]

xela napisał(a):

> mam rade dla filmowców tłumaczy - chcą dobrą wersje subów do władcy niech se
> ściągną z sieci - jest doskonała.

Właśnie. "Tłumaczenia dokonał Psyborg ([e-mail]) i Tibi. W tłumaczeniu
wykorzystano fragmenty "Władcy | Pierścieni" w tłumaczeniu Marii Skibniewskiej i
liczne prace poświęcone tematyce twórczości J.R.R. Tolkiena - m.in. encyklopedię
Śródziemia oraz notatki własne autora trylogii, skupione w dwunastoksiągu "The
History of Middle-Earth" pod redakcją Christophera Tolkiena, syna | J.R.R.
Tolkiena. Ze względu na charakter powieści, tłumaczenie nie jest idealnym
tłumaczeniem kwestii aktorów. Wszystko to po to, by pozostać w większej |
zgodności z książką, którą wielu zna na pamięć. "

a pobrać je można z pato.pasimito.com/index.phtml/f/2978

Skibniewska i Łoziński

[frant]

Nie chcę podawać się za specjaliste w tej dziedzinie, wręcz przeciwnie...
Nie ulega jednak wątpliwości że tłumaczenie Łozińskiego ma jedną zaletę, pośród
rozlicznych wad: jest to wierna odmniana elfickich imion i nazw np. Galadriel
(nie Galadriela) czy Nazgul, zamiast Nazgule.

[Gość: Peter]

Nie wiem, dlaczego wszyscy na okolo krytykuja pana Lozinskiego. Ja czytalem
wlasnie to tlumaczenie i musze przyznac, ze jest genialne. Bardzo podoba mi sie
(co krytykuja inni) tlumaczenie wszystkich angielskich nazw: nie kazdy zna
jezyk Tolkiena i nie kazdy potrafilby zrozumiec znaczenia imion, czy nazw
wlasnych. Przytoczyc tu mozna chociazby Radego, czy Bagosza. A co do Lazika -
jest to rowniez trafne slowo (oczywiscie Obiezyswiat tez nie jest zly). Moja
opinia spotka sie pewnie z ogolna krytyka, ale mimo to zamieszcze ja.

[Gość: Qba]

Podejrzewam, że to tylko prowokacja, bo naprawdę nie wierzę, że <tfu!> Łoziński
<tfu!> może się komuś podobać.

[Gość: Frodo]

Gość portalu: Peter napisał(a):

> Nie wiem, dlaczego wszyscy na okolo krytykuja pana Lozinskiego.
> wlasnych. Przytoczyc tu mozna chociazby Radego, czy Bagosza. A co do Lazika -
> jest to rowniez trafne slowo (oczywiscie Obiezyswiat tez nie jest zly). Moja
> opinia spotka sie pewnie z ogolna krytyka, ale mimo to zamieszcze ja.

Gratulacje Peter, wykazałeś się nie lada odwagą.
O ile nie robisz sobie z nas jaj:
Zerknij jeden albo 3 posty w górę (autor:Qba) na zestawienie obu przekładów
wiersza z książki. Porównaj brzmienie ostatnich dwóch linijek z oryginału i dwóch
przekładów. Jeśli nie wiesz jakie brzmienie ma oryginał posłuchaj w trailerze
(zaczyna się "łan ring tu bring dem oll....")
(ROTFL swoją drogą)
I co? Skibniewska, choć nie doskonała, oddała melodię. A poezja to melodia. Ten-
jak-mu tam jest kanciaty okrutnie. Pomnóż teraz efekt przez ponad tysiąc stron
książki i masz część ułamka tego co staciłeś czytając nie ten przekład. Idź do
księgarni kup sobie Skibniewską (nie bez kozery to w jej przekładzie Tolkien
trafił do Kanonu XX wieku).
Co do Łazika. Obieżyświat jest genialny. Łazik kojarzy się z gazikiem. Bardziej
by pasował dla hobbita albo krasnoludka z bajki (absolutnie nie krasonoluda). To
mógłby być kolega Kubusia Puchatka (który zresztą jest w porządku), na pewno nie
KRÓL!!!!

F

[Gość: kpsting]

> I co? Skibniewska, choć nie doskonała, oddała melodię. A poezja to melodia. Ten
> -

No nie wiem, ale po tym jednym przykladzie wydaje mi sie ze p.Lozinski wypada lepiej.
Jasne, ze nie przetlumaczyl doslownie (co zrobila p.Skibniewska) ale jego "tlumaczenie" wypada o wiele lepiej i
oddaje doskonale atmosfere tajemniczosci tegoz wierszyka natomiast tlumaczenie p.Skibniewskiej bedac doslowne
bzmi jak wierszyk dla dzieci z elementaza dla 3-cio klasistow.

Zaznaczam, ze dotyczy to tylko tego wierszyka. Cala ksiazke czytalem raz, nie pamietam w ktorym tlumaczeniu
niestety.
oops, chyba prosze sie zeby zostac flamed

[Gość: Frodo]

Go�ć portalu: kpsting napisał(a):
> oops, chyba prosze sie zeby zostac flamed
Dlaczego zaraz?

Jesli chodzi o brzmienie, to Lozinski wogole nie brzmi i taki z nim problem. Zreszta - jak ktos chce sie z nim meczyc to wszystkiego najlepszego. Mozna komus polecac wina wloskie zamiast rodzimej produkcji. Ale jak ktos woli owocowe napoje, to smacznego.
Jeszcze jeden watek ma sprawa tlumaczenia - najnowszy przeklad Skibniewskiej jest poprawiony. Nie czytalem calosci, tylko wstep o roznicach w przekladzie (nie kupie przeciez specjalnie kolejnego wydania, zeby sprawdzic efekt).
I tu pytanie - czy ktos wie, jak te zmiany wplywaja na calosc.

[Gość: Ass]

Czytałem tylko "Wyprawę". Zmiany są kosmetyczne, prawie niezauważalne.
Pzdr,
Ass

[Gość: Qba]

Co prawda Łozińskiego nie czytałem, ale nie powiedziałbym, że zmiany większości
(wszystkich?) nazw własnych to tylko zmiany kosmetyczne...

[Gość: Sprigana]

Kosmetyczne są poprawki do tłumaczenia Skibniewskiej w wydaniach Muzy/Kanonu.

[Gość: Qba]

Sorki, rzeczywiście nie doczytałem. Ale w takim razie może coś więcej o nowym
wydaniu Skibniewskiej?

?!

[iaffelos]

Gość portalu: Qba napisał(a):

> Co prawda Łozińskiego nie czytałem, ale nie powiedziałbym, że zmiany większości
>
> (wszystkich?) nazw własnych to tylko zmiany kosmetyczne...

stary, czemu krytykujesz cos, czego nie czytales? po
jednym wierszu, ktorego ocena zawsze bedzie
subiektywna, bedziesz ocenial 1500 stron tekstu?

ja czytalem tlumaczenie Lozinskiego, a Skibniewskiej tylko
Hobbita i Lozinskie calkiem mi sie podobal. zreszta moja
opinia na te temat jest na watku o papciu hardostopczyku,
czy jakos tak.

generalnie zgadzam sie z peterem.

[Gość: ZetKa]

> No nie wiem, ale po tym jednym przykladzie wydaje mi sie ze p.Lozinski wypada l
> epiej.
Lepiej? Przecia to wierszyk dla dzieci, a nie poezja...

> Jasne, ze nie przetlumaczyl doslownie (co zrobila p.Skibniewska) ale jego "tlum
> aczenie" wypada o wiele lepiej i
> oddaje doskonale atmosfere tajemniczosci
zwlaszcza z gory zapowiadajac zakonczenie ksiazki (mam na mysli wladce Mordoru,
ktorego moc upadnie niechciana)...
Nie powiem, Lozinski akurat to ZACZAL calkiem, calkiem, ale i tak mu nie wyszlo...

[Gość: ZetKa]

> (co krytykuja inni) tlumaczenie wszystkich angielskich nazw: nie kazdy zna
> jezyk Tolkiena i nie kazdy potrafilby zrozumiec znaczenia imion, czy nazw
> wlasnych. Przytoczyc tu mozna chociazby Radego, czy Bagosza.
Bagosz??? O jejku, alem sie usmial...
a ciekawe, jak teraz wytlumaczysz zagadke: Przyszedlem z konca torby ale nie
przybylem w torbie? (czy jakos tak)?
Bo jak widze angielska nazwe, to przynajmniej zaczynam sie dopatrywac czegos w
tej nazwie, ale w takim bagoszu? A moze kosz?
Nie, zdecydowanie nazwisk sie nie powinno tlumaczyc... chyba, ze zrobisz to
dobrze, PRZETLUMACZYSZ, a nie spolszczysz (Obiezyswiat jest tlumaczeniem...
cholernie dobrym tlumaczeniem)...

> A co do Lazika -
> jest to rowniez trafne slowo (oczywiscie Obiezyswiat tez nie jest zly).
Obiezyswiat - kojarzy mi sie z tajemnicza osoba, byc moze ze szlacheckimi
korzeniami (a jesli tak - to bardzo wysoko postawione korzenie!), czlowiek, ktory
duzo czasu spedzil na podrozach az wreszcie stal sie madry zyciowo, pelen
szacunku dla swiata, dla ktorego wszyscy maja szacunek. Z pewna charyzma.
Czyli wlasnie Obiezyswiat Tolkiena.
Lazik - to raczej takie male, zaczepne, moze nawet szalone w swoich pomyslach,
ale na pewno nie powazne. Taki kawalarz nadworny. Nie koniecznie zwiedzil caly
swiat - raczej dosyc pobieznie, zna tylko wieksze drogi i rzucony glebiej w
lasach, zacznie sie bac... sorki, nie ta bajka...

PROSZĘ O WYJAŚNIENIA

[Gość: Groover]

Przepraszam, czy ktoś może mi wyjaśnić kim są "Rady" i "Bagosz" (czy jakoś tak)
(chodzi mi o ich imiona ze Skibniewskiej), bo nie miałem (wątpliwej chyba)
przyjemności zetknięcia się z sz.p. Łozińskim. Z góry dziękuje

[Gość: Anna M]

Bagosz to Baggins (co moim zdaniem nie jest najgorszym rozwiązaniem dla kogoś,
kto nie uczył się książki na pamięć). Rady to Merry (jak się zastanowić nad
źródłosłowem, to dośc oczywiste. Bagoszno ta Bag End, a Rivendell to Tajar.

[iaffelos]

Gość portalu: Anna M napisał(a):

> Bagosz to Baggins (co moim zdaniem nie jest najgorszym rozwiązaniem dla kogoś,
> kto nie uczył się książki na pamięć). Rady to Merry (jak się zastanowić nad
> źródłosłowem, to dośc oczywiste. Bagoszno ta Bag End, a Rivendell to Tajar.

wlasciwe z tych roznych spolszczen to irytowal mnie
najbardziej tajar... rivendell brzmi stokroc lepiej...

[Gość: aaddaa]

Łazik to nazwa nadana przez mieszkańców Biru, którzy niekoniecznie wiedzieli o
Aragornir więcej, niżto że się włoczy po okolicy...

[Gość: Ryslaw]

Mam nadzieje, ze zartujesz, bo jesli piszesz, ze wedlug
Ciebie 'tlumaczenie'Lozinskiego jest genialne to:

a) nie znasz podstaw jezyka polskiego; i/lub
b) nie masz pojecia o tlumaczeniach; i/lub
c) nie umiesz czytac; lub tez
d) robisz sobie jaja

Czlowieku, srednio rzecz biorac na kazdej stronie Lozinski popelnil 2-3 bledy
tlumaczeniowe. Poszperaj w sieci to znajdziesz analizy porownawcze. Juz nie
wspominam o zenujacym stylu i pseudoslowianskich stylizacjach na poziomie
bliskim dna. Temu czlowiekowi powinno sie zakazac dozywotnio tlumaczen. Zreszta
pan Zysk cos zauwazyl, ze ksiazki w tlumaczeniach tego osobnika gorzej sie
sprzedaja nie ma z nich dosc zysk, wobec czego nakazal mu dokonywac przekladow
pod pseudonimem.

Lozinki zdazyl tez zarznac "Diune" Herberta niestety. I gwoli ciekawostki -
"Wladca Pierscieni" byl pierwsza tlumaczona przez niego ksiazka. Podejrzewam,
ze moj sasiad, pan Franek co naprawia pralki, nadawalby sie lepiej do tej pracy.

[rogaty]

Jest tylko jedno tłumaczenie "Władcy pierścieni" i dokonała go Maria
Skibniewska (chwała jej za to). Reszta to nieudolne podrygi. Muszę jednak
zwrócić uwagę na jeden fakt. Sposób tłumaczenia, zwroty, itd. podlegają prawu
autorskiemu, więc nie ma się co dziwić. Jeśli ktoś stworzył ideał, to reszta
wydaje się cienizną.

[Gość: frodo]

Jak już się tak fajnie flekuje tego drugiego tłumacza, to polecam stronę
http://www.republika.pl/tlumok/lozins1.htm
są tam najciekawsze różnice w obu tłumaczeniach.
I tu refleksja. W starych dobrych socjalistycznych czasach (tfu tfu!) Maria Skibniewska miała sporo czasu by się
przyłożyć do tłumaczenia (w zasadzie jak już coś się wydawało to jakoś tak dobrze przetłumaczone). I Bóg
widział, że zrobiła to (Skibniewska) dobrze. Nowdays (no, nie tak bardzo) Jerzy Ł. nie miał tyle czasu, bo musiał
również machnąć Diunę (w równie fajny sposób) i Mesjasza Diuny. Późniejsze tomy tłumaczył jakiś Ładysław i
tak powstała książka "Kapituła Diuną" (kurde o co chodzi?). Wcześniej toto się nazywało Diuna: kapitularz a w
oryginale jest bodaj Chapterhouse: Dune. To już zupełny odjazd. Strach wejść do księgarni.
Jeszcze jedno: właśnie wyszedł Hobbit w nowym tłumaczeniu (nazywa się "Hobbit ALBO tam i z powrotem",
żadne tam "czyli"). Wydał to AMBER, który zapowiada również Władcę. I dlaczego wydał w nowym tłumaczeniu,
skoro silmarilliona mógł wydać Skibniewskiej. I - kurde - w czyim wyda władcę?

[Gość: Qba]

> http://www.republika.pl/tlumok

Veni, vidi i ledwo żyję! Tą stronę trzeba zobaczyć!
Pędzcie skrótem na grzyby spotkać się z Łazikiem aby później wspólnie z Wolanami
pojeździć na piaskalach, w Sępnej Puszczy czekają też na was Papcio Dwustopczyk,
Starzyk, Dołek, Samlis, Bagosz...
Dzięki Ci Frodo - dawno się tak nie uśmiałem!

Nie to lepsze, co pierwsze, nie to gosze, co inne.

[Gość: Pablo]

Jesteście cieniasy i tyle. Jak chcecie perfekcji to wyrzućcie oba tłumaczenia
do kosza a weżcie sie za oryginał. Przez lata przyzwycziliscie się do
pierwszego tłumaczenia i teraz marudzicie, że drugie się różni. To co, może
miał je przepisać słowo w słowo? To by was na pewno zadowoliło. Ale najpierw
trzeba uczciwie poznać choć jeden język obcy, żeby zrozumieć co to znaczy
przekład. Idealne przekłady nie istnieją, są tylko interpretacje. Mi barokowa
polszczyzna w przekładzie Łozińskiego podoba się, ma swój własny charakter i
czyni wiele niezrozumiałych w tłumaczeniu Skibniewskiej cech tekstu
zrozumiałymi. Gloryfikujecie tłumczenie Skibniewskiej nie dlatego, że jest
lepsze, ale dlatego, że było PIERWSZE. A one są po prostu INNE.

[Gość: pippin]

E, co Ty, jaja sobie robisz?

[Gość: Strzyga]

Moze troche nie na temat ale zadam pytanie:
A Kubusia Puchatka (tłumacznie p. Irena Tuwim) czytaliscie pewnikiem w
dziecinstwie.

A kto czytal tlumaczenie nr. 2 - Fredzia Phi Phi (i inne takie rozne dziwne
nazwy). Nikt normalny nie jest w stanie tego zniesc. Mnie Władca w tłum. pana
Ł. wypadł z reki po pierwszej stronie.

To niewypałów tłumaczenia dołączyłabym jeszcze Fizie Ponczoszanke czyli po
prostu Pipi.

[Gość: mip]

> Jesteście cieniasy i tyle. Jak chcecie perfekcji to wyrzućcie oba tłumaczenia
> do kosza a weżcie sie za oryginał. Przez lata przyzwycziliscie się do
> pierwszego tłumaczenia i teraz marudzicie, że drugie się różni.

Święte słowa!

Ja czytałem oryginał i OBA polskie tłumaczenia są o kant d. potłuc.
Skibniewska pisze językiem po prostu prymitywnym, jak instrukcję do pralki
(w porównaniu z Tolkienem), natomiast ten-drugi przegina w wydziwianiu
(a poza tym ja nienawidzę tłumaczenia nazw własnych: "prezydent Jerzy W. Krzak").

Warto się nauczyć angielskiego choćby tylko po to, aby rozkoszować się
słowami Tolkiena.

A co do miłośników Skibniewskiej, to nie wiem czy wiecie, że ona też przekręcała
nazwy, tylko o tym się nie mówi :> A jej arcywymysł "krasnoludy" przyjęty
niestety powszechnie w fantastyce woła o pomstę do nieba. Pomysł Wielkiego
Słowotwórcy ("krzaty") wydaje mi się o wiele lepszy. BTW wśród graczy RPG
i bitewniaków często i tak się słyszy "dłorfy"...

Morał: olać tłumaczy, bo do pięt Mistrzowi nie dorastają.

[Gość: ZetKa]

> A co do miłośników Skibniewskiej, to nie wiem czy wiecie, że ona też przekręcał
> a
> nazwy, tylko o tym się nie mówi :> A jej arcywymysł "krasnoludy" przyjęty
> niestety powszechnie w fantastyce woła o pomstę do nieba. Pomysł Wielkiego
> Słowotwórcy ("krzaty") wydaje mi się o wiele lepszy. BTW wśród graczy RPG
> i bitewniaków często i tak się słyszy "dłorfy"...
Bardzo czesto slyszy sie tez krasnoludy, a dlorfy (czasami wymawiane jako dlarfy)
to po prostu spolszczenie. A obecnie w jezyku polskim, w tym i w tym rpg-owym,
istnieje moda, aby usuwac niepotrzebne zangielszczenia (a wlasciwie minela moda
na zangielszczanie na sile) i nazwa ta zanika. Zwlaszcza, ze wynikala takze z
tego, ze kiedys malo bylo instrukcji do systemow po polsku. Teraz sa, i jakos
wszystkim podobaja sie krasnoludy. Bo krzaty sa kretynskie - mi sie kojarza z
czyms malenkim, niegroznym, itp., bardziej z krasnoludkami.
A wiesz jak wyglada krasnolud?
A wlasciwie nie "jak wyglada"... wlasciwie:
Czy wiesz co to krasnolud? (z wszystkimi podtekstami: sila, zdolnoscia
wymachiwania toporem, honorem, mania na punkcie honoru i brody, z ich szalem
bitewnym, itp.)... czy myslisz, ze taki krzat to oddaje?
KRASNOLUD - TO BRZMI DUMNIE!
Jak ktos mnie kiedys nazwie krzatem, to wyciagne toporek, i zabije. Nawet nie
bedzie wiedzial kiedy.

Ghorka, wojownik krasnoludzki


> Morał: olać tłumaczy, bo do pięt Mistrzowi nie dorastają.

[xlink]

Gość portalu: Pablo napisał(a):

> Jesteście cieniasy i tyle. Jak chcecie perfekcji to wyrzućcie oba tłumaczenia
> do kosza a weżcie sie za oryginał.
No w sumie nikt nie powiedzial ze Skibniewska przelozyla miszczunia miszczowsko.
> Przez lata przyzwycziliscie się do
> pierwszego tłumaczenia i teraz marudzicie, że drugie się różni.
Hmm, rozni a rozni to roznica.
> miał je przepisać słowo w słowo? To by was na pewno zadowoliło.
Kto to "was"? Piszac tutaj stajesz sie jednym z "nas".
> Ale najpierw
> trzeba uczciwie poznać choć jeden język obcy, żeby zrozumieć co to znaczy
> przekład.
A takze liznac troche lingwistyki stosowanej albo filologii - liznales/znelas?
> Idealne przekłady nie istnieją, są tylko interpretacje. Mi barokowa
> polszczyzna w przekładzie Łozińskiego podoba się, ma swój własny charakter
Ze przepraszam jaka polszczyzna? Chyba jednak nie udalo sie liznac filologii a juz na pewno nie polskiej.
> czyni wiele niezrozumiałych w tłumaczeniu Skibniewskiej cech tekstu
> zrozumiałymi.
Oh really? Nie mialem problemy ze zrozumieniem przekladu pani S., ale to pewnie dlatego ze swobodnie mowie po
angielsku, niemiecku a i polski nie sprawia mi klopotow ostatnio - tak wnioskuje z twoich wypocin.
> Gloryfikujecie tłumczenie Skibniewskiej nie dlatego, że jest
> lepsze, ale dlatego, że było PIERWSZE. A one są po prostu INNE.

NIE! Dlatego ze Bagosz to kupa a Bagoszowo to wielka kupa, dlatego ze Lazik to samochod, dlatego ze to co ten pan
pisze do kupa.
Czytalem TLotR w oryginale i faktem jest ze to jest TO! Ale nie kazdy musi znac na tyle angielski i dla tych ktorzy choc
troche znaja ten jezyk w ktorym Szekspir pisal swoje nazwisko na kilkanascie roznych sposobow jest tlumaczenie
pani - czyli dla tych ktorzy jeszcze cenia sobie jakiekolwiek nawiazanie nazw do ich pochodznia ( Bagosz pochodzi
od? Lazik od lazikowania? jak bylem w wieku lazikowania to moja babcia tak nazywala moje wyjscia z psem do lasu -
znaczy moze jestem potomkiem krola jakiegos ... hmm, chetnie nie bede wygrywal w totka a za to krolowal ). Dla
reszty ( tej ktora nie zna angielskiego w ogole ) to czy hobbit nazywa sie tak jakby jego nazwisko mialo cos znaczyc
czy nie i tak nie bedzie mialo sensu bo tego nie rozszyfruje.
Zjechalem ww postawe w prostego powodu: jest to pewna cecha dresiarstwa - brak zrozumienia innych i
atakowanie ich z tego wzgledu.
Jak potrafie zrozumiec ze komus moze sie ten dupny przeklad podobac, tak nie zrozumie jak ktos moze wiedziec
dlaczego MNIE sie podoba tlumaczenie pani! Przeciez nikt nie wie co w mojej glowie sie dzieje! A nazywanie
wszystkich cieniasami to chyba cecha postawy "dresiarz" nawet jesli nie ma do tego podstaw ( czy moze ty,
misiaczku, mowisz po niemiecku tak ze po twoim akcencie rodowity Niemiec poznaje w jakim regionie Niemiec
bywales, albo po angielsku tak ze rodowici Anglicy sa wielce uradowani jak w koncu spotykaja kogos z kim moga
porozmawiac normalnie? moze chociaz po francusku? chinsku? hmm, dziwne, cienias jestes! ).
Czy moze po prostu malolat? :)
Anyway, pozdrawiam

Xlink

( angielski z RPG nie wyjdzie - selerka - przyspieszenie?, quajetus - w najnowszym tlumaczeniu "smierc"?!?,
fortitude - ? nadal fortki :) )

[Gość: Magda]

Gość portalu: Pablo napisał(a):

> Jesteście cieniasy i tyle. Jak chcecie perfekcji to wyrzućcie oba tłumaczenia
> do kosza a weżcie sie za oryginał. Przez lata przyzwycziliscie się do
> pierwszego tłumaczenia i teraz marudzicie, że drugie się różni. To co, może
> miał je przepisać słowo w słowo? To by was na pewno zadowoliło. Ale najpierw
> trzeba uczciwie poznać choć jeden język obcy, żeby zrozumieć co to znaczy
> przekład. Idealne przekłady nie istnieją, są tylko interpretacje. Mi barokowa
> polszczyzna w przekładzie Łozińskiego podoba się, ma swój własny charakter i
> czyni wiele niezrozumiałych w tłumaczeniu Skibniewskiej cech tekstu
> zrozumiałymi. Gloryfikujecie tłumczenie Skibniewskiej nie dlatego, że jest
> lepsze, ale dlatego, że było PIERWSZE. A one są po prostu INNE.

Uff. Nie jestem taka najgorsza. Powiem Wam ze strasznie bylo mi glupio czytajac
poprzednie wypowiedzi. Stwierdzilam, ze sie nie znam. Dlaczego caly swiat
krytykuje przeklad Lozinskiego kiedy mnie sie podobal? Ja wiem dlaczego. Pierwszy
raz przeczytalam Wladce pierscieni w przekladzie Lozinskiego. Po ksiazke w
tlumaczeniu Skibinskiej siegnelam z czystej ciekawosci. Na poczatku duzo czasu
zajelo mi przestawienie sie na angielsko brzmiace nazwy. Brakowalo mi tej
swojskosci, wrazenia ze wszystko rozegralo sie za rogiem...... Szybko jednak
zorientowalam sie kto jest kto (pewnie dzieki wiernemu tlumaczeniu nazw wlasnych
przez Lozinskiego) i dalej czytalo mi sie tak samo dobrze jak za pierwszym razem.
Parafrazujac nie dobre to co dobre tylko to co ktos uzna za dobre.

[Gość: Merry]

Gość portalu: Pablo napisał(a):

> Jesteście cieniasy i tyle. Jak chcecie perfekcji to wyrzućcie oba tłumaczenia
> do kosza a weżcie sie za oryginał. Przez lata przyzwycziliscie się do
> pierwszego tłumaczenia i teraz marudzicie, że drugie się różni. To co, może
> miał je przepisać słowo w słowo? To by was na pewno zadowoliło. Ale najpierw
> trzeba uczciwie poznać choć jeden język obcy, żeby zrozumieć co to znaczy
> przekład. Idealne przekłady nie istnieją, są tylko interpretacje. Mi barokowa
> polszczyzna w przekładzie Łozińskiego podoba się, ma swój własny charakter i
> czyni wiele niezrozumiałych w tłumaczeniu Skibniewskiej cech tekstu
> zrozumiałymi. Gloryfikujecie tłumczenie Skibniewskiej nie dlatego, że jest
> lepsze, ale dlatego, że było PIERWSZE. A one są po prostu INNE.

Mam to szczęscie, że czytałem zarówno oryginał jak i oba tłumaczenia. Na tej
podstawie mogę stwierdzić, iż nowy tłumacz postawił sobie za cel jak
najwierniejsze przetłumaczenie oryginału (co tyczy się równieź niestety
dowcipów). Tłumaczenie wczesniejsze jest tłumaczeniem ze szczególnym naciskiem na
odtworzenie klimatu powieści. Odbywa się to oczywiście kosztem dosłowności.
Dlatego wolę Skibniewską.

[iaffelos]

Gość portalu: Pablo napisał(a):

> Jesteście cieniasy i tyle. Jak chcecie perfekcji to wyrzućcie oba tłumaczenia
> do kosza a weżcie sie za oryginał. Przez lata przyzwycziliscie się do
> pierwszego tłumaczenia i teraz marudzicie, że drugie się różni. To co, może
> miał je przepisać słowo w słowo? To by was na pewno zadowoliło. Ale najpierw
> trzeba uczciwie poznać choć jeden język obcy, żeby zrozumieć co to znaczy
> przekład. Idealne przekłady nie istnieją, są tylko interpretacje. Mi barokowa
> polszczyzna w przekładzie Łozińskiego podoba się, ma swój własny charakter i
> czyni wiele niezrozumiałych w tłumaczeniu Skibniewskiej cech tekstu
> zrozumiałymi. Gloryfikujecie tłumczenie Skibniewskiej nie dlatego, że jest
> lepsze, ale dlatego, że było PIERWSZE. A one są po prostu INNE.

i to jest fakt. ciekawe jak byscie reagowali na skibniewska,
gdyby to lozinski byl pierwszy i wszysycy czytaliby jego
przez 30 lat?

a teraz pewnie mnie zmasakrujecie tutaj ;-)))

SKIBNIEWSKA!!!!!!!!!

[Gość: kóniu]

SKIBNIEWSKA!!!!!!!!

TYLKO SKIBNIEWSKA.

[Gość: Puchatek]

Przeczytałem Władcę Pierścieni chyba z dziesięć razy (pierwszy - w ósmej klasie podstawówki).
Potem przeczytałem w oryginale. A potem przejrzałem (bo przeczytać psychicznie nie dałem rady)
Łozińskiego.
Łoziński jest rzeczywiście specjalistą od starego angielskiego - i to widać. Jest tylko jeden problem -
otóż nie jest specjalistą od polskiego.
Przykłady? U Tolkiena widać, że krasnoludy to nie krasnoludki przede wszystkim po liczbie mnogiej
(nota bene - czy wiecie, że w pierwszym tłumaczeniu �Hobbita� były jeszcze �krasnoludki�?). Dwarf -
dwarves (normalnie - dwarfs). Skibniewska oddała to świetnym wyrazem �krasnoludy�. A Łoziński?
Wymyślił �krzaty�, które po polsku kojarzą dźwiękowo się raczej z krzakami niż ze skrzatami.
Podobnie - Sępny Las. Czy ktoś zauwazył u Tolkiena jakies sępy? Mroczna Puszcza to znacznie
lepsze wyjście - oddaje nastrój nazwy Mirkwood.
Porównanie Skbniewskiej z Łozińskim to tak, jak porównanie przekładu Kubusia Puchatka Ireny
Tuwim z Fredzią Phi - Phi tej pani, której nazwiska (na szczęście) nie pomnę.
Howgh. P.
P.S. Czyli - nie wystarczy być językoznawcą, żeby tłumaczyć Wielką Literaturę.

[Gość: ZetKa]

> snoludki�?). Dwarf -
> dwarves (normalnie - dwarfs).
To zem sie zdziwil... ale taka liczba mnoga uzywana jest takze w innych ksiazkach
fantasy, ot chocby Pratchett, jestes pewien swojego angielskiego, czy slowo
dwarfs nie zalicza sie do tej samej grupy co wife (wifes), knife (knives)?

> Wymyślił �krzaty�, które po polsku kojarzą dźwiękowo się raczej z krzakami niż
> ze skrzatami.
Btw skrzaty tez nie oddaja tego charakteru, to raczej jakies wesole skrzaty niz
niezbyt znane ze swego humoru, za to znacznie znane z zapalczywosci krasnoludy...

> Podobnie - Sępny Las. Czy ktoś zauwazył u Tolkiena jakies sępy?
No, posepny bylby lepszy... mam wrazenie, ze temu panu klawiatura sie troche
zacinala, to z tego te problemy ;)

> P.S. Czyli - nie wystarczy być językoznawcą, żeby tłumaczyć Wielką Literaturę.
Nie, trzeba byc jeszcze znawca tematu. Co widac w sadach, zeby byc tlumaczem
przysieglym oprocz znajomosci jezyka trzeba sie jeszcze wykazac znajomosci
tematu...

Dodam, ze Tolkiena az tyle razy nie czytalem, bylo to dawno temu, tlumaczenie
pewnie Skibniewskiej (wtedy jedyne), potem oryginal. Mysle, ze nie
jestem "ukieronkowany" poprzez wielokrotne czytanie tej samej wersji (bo i takie
zarzuty padaly w tej dyskusji, i w przypadku mojego przedpiscy moga byc
uzasadnione - w moim chyba raczej nie)

[Gość: Anna M]

Krzaty czy jak im tam - nie.
Za to Łoziński zrobił parę istotnych rzeczy - np. odmiana "elf"-"elfowie", a
nie "elfy", czyli przenosząc to szlachetne plemię do świata realnego.
Poza tym "spalszczanie" jest merytorycznie uzasadnione - wiem, że ludzie
nauczyli sie Skibniewskiej na pamięć i uważają to za herezję, ale tak jest.
Hobbici w odróżnieniu od innych ludów Śródziemia mają imiona i inne nazwy w
języku angielskim, czyli zrozumiałym dla (oryginalnego) czytelnika. Dla
polskiego czytelnika różnica między Peregrinem a Legolasem jest niewielka. Że
już nie wspomnę o dziwactwach typu "Bullroarer". Na litość boską, jak to
wymówić? I co ten Tuk takiego zrobił, że tak go przezwali?
Po drugie, Skibniewska miała tendencję do dosłownego tłumaczenia znaczeń
niektórych imion. Nie wiem jak wam, ale mnie na przykład Złota Jagoda kojarzyła
się raczej z westernami (Howgh!) "Goldberry" to imię nawet w angielskim możliwe
(oni lubią nazywać dzieci od roślin), podobne do słów w
rodzaju "blueberry", "blackberry", "strawberry", "raspeberry" itp.
Natomiast Łoziński (zresztą on tego nie robił osobiście. To praca zbiorowa i to
widać) sprawia wrażenie "niedoczytanego". Są tam błędy, które każdy tłumacz by
wyłapał, gdyby tylko miał okazję jeszcze raz przeczytać swoje dzieło (przecież
nikomu nie spływa spod pióra czy klawiatury dzieło doskonałe). Wo dodatku
wydawca chyba postanowił zaoszczędzić na redaktorze, który mógłby bardzo
wygładzić książkę. O ile wiem, był to "wyścig" wydawców, z których jeden miał
prawa do przekładu, a drugi do oryginału. ośpiech nidgy nie popłaca.

[Gość: Zygfryd]

Gość portalu: Anna M napisał(a):

Dla polskiego czytelnika różnica między Peregrinem a Legolasem jest niewielka. Że
> już nie wspomnę o dziwactwach typu "Bullroarer".

Ale nadaje powieści odpowiedni klimat. A przekład p. Skibniewskiej taki klimat
powieści nadaje. Proponuję porównać książkę bardzo odległą gatunkowo jaką jest "
Kubuś Puchatek" i "Chatka Puchatka". W oryginale czyta się straszliwie i z trudem
da się dojść do końca i NIC. Przakład Ireny Tuwim zmienia całkowicie książkę w
zupełnie inną ale jest arcydziełem .

[Gość: Anna M]

Czy ja wiem, mnia sie oryginał "Kubusia Puchatka" czytało znakomicie. Tam nie
ma wielkich łamańców językowych, raczej inna filozofia niż u Ireny Tuwim.
Natomiast słówka typu Bullroarer (co jest dla Anglika i wymawialne, i
zrozumiałe) moim zdaniem nadaje książce klimat z kraju Króla Karola i Królowej
Karoliny siedzących za stołem z powyłamywanymi nogami...

[Gość: tiggy]

Gość portalu: Puchatek napisał(a):
jak porównanie przekładu Kubusia Pu
> chatka Ireny
> Tuwim z Fredzią Phi - Phi tej pani, której nazwiska (na szczęście) nie pomnę.
> Howgh. P.
> P.S. Czyli - nie wystarczy być językoznawcą, żeby tłumaczyć Wielką Literaturę.

Hmmmm ... a czytales Fredzie? Pani Tuwim z ksiazki dla doroslych dzieci zrobila
tylko bajeczke dla dzieci. Jak jestes taki madry to jak bys przetlumaczyl ZENSKIE
Winie-the-Pooh?
- A myslalem ze to chlopczyk.
- Ja tez

[Gość: Barad]

Dla tych którzy są jeszcze za nazwą Łazik którą proponuje ktoś tam dla Aragorna
proponuje przeczytać książkę Tolkiena o psiaku imieniem Łazik.


Tolkien-"Łazikanty"

[Gość: szczur]

KRZATOWE KALOSZE-AAAAAAAAAAAAAAAAAAA!!!!!!!!!

TYLKO NIE ŁOZIŃSKI

[pogromca]

"Władca Pierścieni" to dzieło angielskie na wskroś. Odnajdujemy w niej klimaty
bliskie innym pisarzom angielskim. Chociażby sposób ukazania mieszkańców Shire
przypomina nieco styl Dickensa (ta charakterystyczna ironia). Spolszczanie "WP"
jest moim zdaniem błędem, powoduje, iż ksiązką zatraca tę tak specyficzną
atmosferę. Myslę, iż przekład Łozińskiego nie spodobałby sie Mistrzowi.

PS: Łoziński zdanie : "In the land of Mordor where the Shadows lie"
przetłumaczył: "W Mordorze, moc którego zwycięży, nie chciana". Jaka "moc
niechciana"; gdzie jest napisane "moc zwycięzy"? Co do rymu mu pasowało? Jesli
już w pierszym wersie tak bajdurzy to co musi być dalej?

[Gość: Anna M]

Ale na tym właśnie polega przekład! Nie zawsze chodzi o zachowanie specyficznie
lokalnego klimatu, czasem chodzi o ukazanie głębszej treści! Każdy dobry
tłumacz o tym wie. Trzeba sie wtedy zastanowić (zaznaczam, że nie chodzi mi tu
o obronę Łozińskiego, co pewną teorię), czy wazniejsza jest relacja hobbit-
nasz, bliski - obce, egzotyczne ludy, czy hobbiet z Dickensa (którego u nas
mało kto zna) - obce ludy.

do Anny M

[Gość: egaheer]

Nie wiem, czy odbierasz rzecz tak samo, ale dla mnie to wlasnie specyficzny
klimat Wladcy Pierscieni jest istotny. Jest tym co w znacznej mierze swiadczy o
pieknie tej opowiesci. Hobbici i Shire sa na wskros angielscy i nie zmmieni
tego spolszczanie imion bohaterow, trzeba by zmienic caly ich sposob bycia, a
to byloby juz pisaniem ksiazki na nowo, co przyznasz chyba nie jest zadaniem
tlumacza. Baggins nie staje sie dla mnie ani odrobine bardziej "nasz, bliski"
(swoja droga co chcialas przez to powiedziec: nasz w sensie polski? Przeciez
jego charakter, zachowanie, ta specyficzna angielska flegma nie przypominaja w
zadnym razie polskiego zachowania) jako Bagosz, a jedynie smieszny. Jak czytam
zdanie: "Kiedy pan Bilbo Bagosz z Bagoszowa..." chce mi sie smiac. Nie wiem czy
intencja Tolkiena bylo aby pierwsze zdanie jego ksiazki wywolywalo smiech, ale
to wlasnie zdolal osiagnac pan Lozinski.
Teraz jezeli chodzi o tlumaczenie tego wiersza na poczatku ksiazki. Trudno
mi uznac Twoj argument, ze na tym wlasnie polega przeklad. Zdanie "In the land
of Mordor where the shadows lie" przetlumaczone zostalo w sposob dla mnie
zupelnie niezrozumialy na "W Mordorze, ktorego moc zwyciezy nie chciana".
Mowisz, ze chodzi o ukazanie glebszej tresci. Jakiej tresci?! Lozinski dopisal
do poematu cos, czego tam nigdzie nie bylo, bo i trudno sie spodziewac takiej
frazy, poniewaz zmienia ona caly wiersz w jakas ponura przepowiednie,
proroctwo, podczas gdy w jezyku angielskim (i w przekladzie pani Skibniewskiej)
stanowil on raczej cos w rodzaju ostrzezenia (tak ja to odbieram, nie wiem,
moze dla Ciebi nie ma roznicy w wydzwieku). Nie mowiac juz o tym, ze caly
poemat w tlumaczeniu Lozinskiego brzmi raczej... nieporadnie. Brakuje mu tego
rytmu (ktory w wierszach jest wazniejszy nawet niz rymy), pewnej podnioslosci.
Rzecz nastepna, ktora chyba drazni mnie u Lozinskiego najbardziej, to jego
dziwne inklinacje do poprawiania jezyka polskiego, uparte slowotworstwo. Ja
przyznam sie nie spotkalam sie do tej pory ze slowem "dyzurnik", ktore to
zastapilo uzytego przez Skibniewska "szeryfa". Rozumiem, ze jezykowi purysci
podniosa tu krzyk, ze szeryf nie jest slowem polskim. Zgadzam sie, ale
zastosowany przez tlumaczke pasuje do ogolnej tendencji jej przekladu. Skoro
pan Lozinski tak bardzo obstaje przy jezyku polskim niech je zmieni, ale na
litosc boska nie na dyzurnika! Dlaczego "Dziadunio" zostal przemienony
w "Starzyka", "Galadriela" w "Galadriel" (w jezyku polskim sugeruje sie
przeciez w ten sposob forme meska!),"Sam" na "Samlis", a "pachnaca psianka"
stala sie "slodka galena" (wiem, ze psianka to roslina, z tym mi sie to slowo
kojarzy, ale galena?). Jednak zupelnie dla mnie niepojetym jest czemuz to
Rivendell przemianowane zostalo na Tajar? Ani to po polsku nie brzmi, ani nie
jest wierne originalowi. Przyklady mozna by mnozyc jeszcze przez dlugi czas.
Powtorze jeszcze na koniec juz w tym watku wymieniane sprawy: krzaty -
przepraszam, ale to to male z ksiazki Konopnickiej "Na jagody" (to czy elfy czy
elfowie blednie wobec tak ogromnej "zbrodni :)", poza tym dla mnie "elfy" brzmi
ladniej); Lazik - pierwsze skojazenie z pieskiem; oraz bledy, bledy
merytoryczne ("Do każdego z Dziewięciu, Siedmiu i Trzech wstawiono kamień
przeszlachetny, ale nie do Jedynego. Jego kamień jest okrągły, nie obrobiony
kunsztownie, jakby przeznaczony był do podlejszego klejnotu." - tak wg.
Lozinskiego wyglada jedyny pierscien!!!).
Podsumowujac: uwazam, ze Lozinski swoim tlumaczeniem w znaczny sposob
znieksztalcil powiesc, mowiac brutalnie zepsul ja. Uparte dazenie do
spolszczenia wszystkiego co sie da i co sie nie da dalo mierne efekty. Ani
to "bliskie", ani to wierne klimatowi oryginalu. Nie wiem doprawdy czy na tym
polega dobry przeklad.
Ostatnio chcialam sobie kupic Diune, ale jak zobaczylam nazwisko tlumacza
czym predzej odstawilam ksiazke. Nie jestem masochistka ;)

egaheer

[xlink]

HUGH! Biala siostra mowic prawda!
Moja zgadzac sie z cala notka biala siostra!
Biala siostra podac adres to moja wyslac tam litr ognista woda!

[Gość: egaheer]

Ognista woda? Ja chce peczek skalpow ;)

egaheer

[Gość: miś]

Tylko drobna uwaga: w poprawionym przekładzie Skibniewskiej jest
forma" "elfowie" nie "elfy".

[Gość: xlink]

Czy to taka odmiana trunkow? 'peczek skalpow'? Takie nowe wino de pryt'a?
Anyway, niestety nie mam z kogo zdejmowac tych skalp'ow :( Co do poprawionego
przekladu: nie kazda poprawka oznacza dobra poprawke. Elf ... elfy ... elfowie.
Elfy sugeruja rase, elfowie rodzine ew. narod. Ale ja studiuje germanistyke w
sumie nie polonistyke ... hrm, coz, elfy i tak powinny zostac tak jak i
krasnoludy a nie elfowie i krzaty ( ogrowie? goblinowie? urukowie? hobbitowie?
krasnoludowie? kenderowie? ) A tak btw. ze smoczej dzidy: kendery czy kenderzy
czy kenderowie? Mosci polonisci prosze o wskazowki :)

Elfowie i nowy Łoziński

[Gość: miś]

1. Modyfikacja "elfowie" (nieistniejąca w języku polskim) została wprowadzona
za Tolkienem, który też w miejsce poprawnej angielskiej formy l.mn. - "elfs"
używał formy "elves";
2. W poprawionym Łozińskim jest nowa wersja wiersza o pierścieniach. Prawie
dokładnie oddaje teraz rzeczywistą treść. Czyżby robota redaktora przniosła
skutek. chociaż wersja M.Sk. dalej bardzie mi odpowiada. Ale to kwestia
przyzwyczajenia.

[Gość: Andrzej]

Gość portalu: miś napisał(a):

> 1. Modyfikacja "elfowie" (nieistniejąca w języku polskim) została wprowadzona
> za Tolkienem, który też w miejsce poprawnej angielskiej formy l.mn. - "elfs"
> używał formy "elves";
> 2. W poprawionym Łozińskim jest nowa wersja wiersza o pierścieniach. Prawie
> dokładnie oddaje teraz rzeczywistą treść. Czyżby robota redaktora przniosła
> skutek. chociaż wersja M.Sk. dalej bardzie mi odpowiada. Ale to kwestia
> przyzwyczajenia.

ok, jest tak:
angielskie rzeczowniki, konczace sie w liczbie pojedynczej litera 'f', zamieniaja
ja w liczbie mnogiej na 'v'. dlatego:
elf - elves
loaf - loaves
shelf - shelves
wife - wives
dwarf - dwarfs, dwarves.
jak widac w ostatnim przykladzie nie ma reguly bez wyjatku (to akurat zadne
odkrycie), ale napewno formy uzywane przez tolkiena nie sa niepoprawne! litosci!!!
pozdrowienia
andrzej

Elfowie i nowy Łoziński i nowa Skibniewska

[Gość: MP]

Brawo!
Oczywicie Skibniewska też nie ustrzegła się błędów - nieszczęsna "Wyprawa", Smoczy Język - ale teraz się
poprawiła! Nowe wydanie "Czytelnika" spełnia wszystkie wymagania oryginału.

[Gość: Anna M]

Mój argument odnosił sie do "klimatu", a nie do tłumaczenia wiersza.
Tłumaczenie wiersza nie podoba mi się żadne. Skibniewska stworzyła tylko tak
zwana "rybkę", czyli przekład dosłowny, Łoziński stworzył byle co.
W ogóle chodziło mi tylko o "spalszczanie" teoretyczne. W przekładzie
Łozińskiego są błędy merytoryczne, najprawdpodobniej wynikłe z tego, że
przekład robiło bodajże pięc osób, wszystko na przedwczoraj, byle zdążyć przed
konkurencją, a w dodatku wydawca najprawdopodobniej oszczędził na redaktorze.
Uwierz mi, dobry redaktor może zdziałać cuda, o czym dzisiejsze wydawnictwa
jakoś ostatnio zapominają.
"Tajar" to nie jest najlepsze rozwiązanie, ale rozumiem, skąd się wzięło (dell -
jar). Rivendell to nazwa angielska, a Imladris - egzotyczna. Skąd "Ta", nie
mam pojęcia. Zamiana Starzyka na Dziadunia jest moim zdaniem zbędna.
A swoją drogą - ile razy czytałeś Tolkiena? "Klimat" to często tylko
przyzwyczajenie. Najpierw też znałam tylko Skibniewską, ale potem przeczytałam
oryginał, potem jeszcze inne wersję językowe, jeszcze potem sama zaczęłam
tłumaczyć i wtedy stwierdziłam, że ona jest w sumie taka sobie. Co w
najmniejszym stopniu nie dodaje jakości Łozińskiemu i spółce.
W sumie szkoda, że Władca Pierścieni jest taki długi. Gdyby był krótszy,
możnaby go tłumaczyć co jakiś czas, jak Szekspira. Porównaj imiona postaci ze
wszystkich wersji "Snu nocy letniej", to bardzo pouczające.

[Gość: Anna M]

Ale nadal nic nie usprawiedliwia dla mnie Bullroarera

[Gość: konrad]

Ja qpiłem ostatni wszystkie 3 tomy i zgadnijcie w czyim wydaniu i tłumaczeniu?
M.SKIBNIEWSKA!wydawnictwo Muza Ja nie rozumiem ludzi którzy lubią przekręcanie
nazw angielskich na polskie nie nawidzę i nie rozumiem czlowieka ,ktory
powiedzial ze wydanie p.lozinskiego jest najlepsze!

[Gość: Anna M]

Jeździsz do Londonu. gdzie mieszka królowa Elizabeth i czytasz Shakespeare'a?
Poza tym Skibniewska też spalszczała nazwy, tylko mniej - np. Tuk a nie Took

[Gość: egaheer]

1. Uwazam, ze "klimat" (jak to ladnie ujelas w cudzyslow) to zdecydowanie nie
przyzwyczajenie. Czytam te same ksiazki na przestrzeni lat i choc moj odbior
ich zmienia sie lekko za kazdym razem, to co okreslam mianem klimatu pozostaje
takie same. Co wiecej, w przypadku Tolkiena i kilku innych ksiazek, ktore udalo
mi sie przeczytac w oryginale, "klimat" ksiazki nie zmienil sie tylko dlatego,
ze czytalam ja teraz po angielsku (mowie tu oczywiscie o przekladzie
Skibniewskiej, bo o "klimacie" u pana Lozinskiego wypowiadalam sie wczesniej).
I odpowiadajac na Twoje pytanie: Wladce Pierscieni czytalam w calosci trzy razy
na przestrzeni jakichs 11 lat, dwa pierwsze w przekladzie Skibniewskiej (nie
bylo wtedy innego), a ostatnio po angielsku. Nie sadze obym byla tak
przyzwyczajona, zebym nie mogla przyjac innego przekladu - ja tylko nie moge
strawic Lozinskiego :)

2. Nie twierdze, ze tlumaczenie Skibniewskiej jest najlepsze, super i w ogole
nie do pobicia. Uwazam natomiast, ze przeklad Lozinskiego jest nie do przyjecia
i o tym byl moj poprzedni post. Nie jest moim celem gloryfikowanie pierwszego
przekladu, w ktorym przeczytalam ksiazke - byc moze jest lub bedzie inny,
lepszy. Swoja droga, jezeli, jak twierdzisz, pod haslem "Lozinski" kryje sie
wiecej osob czemu nie raczyly sie przedstawic - czy pan Lozinski na ochotnika
zglosil sie na kozla ofiarnego ;)?

3. I na koncu sprawa Szekspira, Londynu i krolowej Elzbiety - sa w jezyku
polskim pewne przyjete formy nazw wlasnych pochodzacych z innych jezykow i
kazdy, czytajac London, wie, ze chodzi o Londyn. Natomiast jezeli chodzi o
powiesci i to powiesci tak popularne jak Wladca Pierscieni, to swoboda tlumaczy
w dowolnym zmienianiu nazw wlasnych w kazdym kolejnym przekladzie owocuje
chaosem, nie sadzisz? Wiem, ze kazdy moze przetlumaczyc imie czy nazwisko tak
jak uwaza, ze bedzie najlepiej, ale wtedy osoby, ktore przeczytaly inne
przeklady nie bardzo beda mogly sie porozumiec. Nie mowie, ze wszyscy maja
tlumaczyc tak samo, bo mijaloby sie to z sensem, ale moze mogliby miec odrobine
wzgledu dla czytelnikow i nie zmieniac calkowicie nazewnictwa calego swiata?
I znow odpowiadajac na pytanie: nie, nie wiem jak roznia sie imiona
bohaterow "Snu nocy letniej" w zaleznosci od przekladu. Zastanawiam sie za to
czy dwie osoby, ktore czytaly ta sztuke, wymienajac imie jakiejs postaci, musza
dodawac do tego jej opis, aby byc zrozumialym dla drugiej strony?

egaheer

[Gość: Anna M]

"Tłumaczenie Łozińskiego" wykonało pięć czy sześć osób, w tym on, a poza tym on
miał być głównym koordynatorem całości. Przecież ten przekład powstał w kilka
miesięcy, pojedynczy tłumacz by nie wyrobił, choćby pracował dzień i noc.
Dowodzi to także, że w kilka miesięcy nie może powstać dobry i dopracowany
przekład tak długiego dzieła, zwłaszcza jeśli go robi kilka osób jednocześnie i
nie ma czasu na porządną redakcję.
Natomiast nie mam pojęcia, jak rozmawiać o "Śnie nocy letniej", natomiast
prawda jest, że każdy tłumacz ponazywał postaci trochę inaczej: np. jest
Spodek/Podszewka/Dupek. Zresztą dotyczy to nie tylko "Snu", a nawet nie tylko
Szekspira (w "Hamlecie" występuje, zależnie od tłumacza,
Horacy/Horacjo/Horatio). Cytuje się "Sam tego chciałeś, Grzegorzu Dyndało", a
nie "Sam tego chciałeś, Georgesie Dandinie" (ani Jerzy Indyku, co byłoby
dosłownym tłumaczeniem). Misia nazywamy Kubuś Puchatek, chociaż w oryginale
nosi on imie żeńskie (a jest płci męskiej) i powinien kojarzyć się
z "puchaniem", a nie puchatością, z którą się kojarzy. W "Piotrusiu Panie" mamy
Blaszany Dzwoneczek a nie nie Tinkerbell.
Tłumaczenie nazw własnych, a zwłaszcza a zwłaszcza nazwisk znaczących, to stara
dobra tradycja tłumaczeń. Zresztą różne mogło to mieć przyczyny. Nigdy nie
rozumiałam, dlaczego w "Ani z Zielonego Wzgórza" niektóre postaci mają imiona
polskie, a inne obco brzmiące, jak Gertie, Walter czy Priscilla. Małgorzata
Linde w oryginale miała na imię Rachel - mogła zostać zmieniona dlatego, że dla
polskiego czytelnika sprzed kilkudziesięciu lat imie Rachela sytuowałoby ją w
okreslonej grupie kulturowo-religijnej i właśnie zepsułoby klimat powieści.

[xlink]

> Zresztą dotyczy to nie tylko "Snu", a nawet nie tylko
> Szekspira (w "Hamlecie" występuje, zależnie od tłumacza,
> Horacy/Horacjo/Horatio).

Hej, ale juz miszczuniu Szekspir pisywal swoje nazwisko na ponad 20 roznych
sposobow, wiec co do Horacja to sie nie zgodze bo to prawie zadna roznica.
Reszta ofszem :)

[Gość: milek]

Gość portalu: Anna M napisał(a):

>W "Piotrusiu Panie" mamy Blaszany Dzwoneczek a nie nie Tinkerbell.

A nie zastanawialiście się dlaczego "Peter Pan" to "Piotruś Pan", a nie "Piotruś
Patelnia"???

[Gość: Anna M]

Ja się od dziecka zastanawiałam, dlaczego to on jest panem...
Nie wiem, czy chodzi o patelnię, czy o greckie "pan", ale podejrzewam, że z
polskim panem nie ma to wiele wspólnego.

[robgoblin]

Shakespeare'a spolszczamy na Szekspir a nie na Potrząśnijoszczepa na
przykład :))) Podobnie jest z Wolterem, Waszyngtonem itd.
Dlatego nieznaczne zmiany imion (można powiedzieć brzmieniowe) Skibniewskiej są
o niebo lepsze od wymysłów Łozińskiego. Bo on zmienił wszystko na coś w rodzaju
przygód Kazia Przaśnego i Zenka Łuszczycy w przaśnej wiosce pod Łomżą, gdzie
łaziki snują się z denaturatem pod pachą :)

pozdrawiam

Nie tylko Łoziński i Skibniewska

[Gość: RafalP]

Gość portalu: Qba napisał(a):

> Gdzieś czytałem, że dystrybutorzy zastanawiają się nad wyborem tłumaczenia:
> Skibniewska czy ten-drugi-jak-mu-tam?!!

No właśnie... Wszyscy piszą tylko o Skibniewskiej i Łozińskim. A ja ostatnio
byłem w księgarni i leżą chyba ze cztery wydania "Władcy" a przynajmniej
pierwszego tomu i każde w innym tłumaczeniu. Jest więc Skibniewska, Łoziński,
Paulina Breiter i jeszcze jedno, chyba zrobione przez dwójkę tłumaczy. Czy ktoś
czytał te tłumaczenia? Jakie są? (Ale jednak chyba Skibniewska the best, w każdym
razie "wrosła w zbiorową świadomość", w końcu przez ładne parę lat było to jedyne
tłumaczenie...)

[Gość: Samwise]

mysle, ze najlepszym rozwiazaniem jest orginalna wersja, ksiazke przeczytalem
najpierw po Polsku, pozniej dwa razy po angielsku, bez porownania, ogladajac
film na polskie napisy raczej nie bede zwracal uwagi

[Gość: mama]

Ta tajemnicza para to Maria i Cezary Frącowie. Wg mnie to właśnie tłumaczenie
jest najlepsze (i przepiękna edycja!!!).
Pauliny B. nie mogę, jest znakomitym (być może) filologiem angielskim, ale
operuje ciężką polszczyzną, przez którą się brnie jak przez mokry śnieg.
Niejedną już książkę zarżnęła. Dostaje dużo tłumaczeń, pewnie ma na to wpływ
jej małżeństwo z jednym z redaktorów Fantastyki (niejakim Rafałem Z., ostatnio
bardzo nagrodzonym "Kisielem").
Pana Ł. powinno się ukarać za przekład i tyle, a Skibniewska jest w porządku.

tytułowy wiersz

[elve]

Przeczytałąm dziś w empiku bardzo dobre moim zdaniem tłumaczenie tytułowego
wiersza ("three rings...), niestety nie pamiętam autora. Udało mu sie zachować
i rymy, i rytm i piękno tego kawałka! Niesamowite! Niestety potem jest już
tłumaczenie łozińskiego, wydawnictwo zysk i ska, nie wiem czy poprawione czy
nie - bałam się zajrzeć i zepsuć sobie wrażenie...
pzdr

[Gość: Natalia]

elve napisał(a):

> Przeczytałąm dziś w empiku bardzo dobre moim zdaniem tłumaczenie tytułowego
> wiersza ("three rings...), niestety nie pamiętam autora. Udało mu sie zachować
> i rymy, i rytm i piękno tego kawałka! Niesamowite! Niestety potem jest już
> tłumaczenie łozińskiego, wydawnictwo zysk i ska, nie wiem czy poprawione czy
> nie - bałam się zajrzeć i zepsuć sobie wrażenie...
> pzdr


Nie jestem pewna, ale czy to przypadkiem nie było tłumaczenie Marka Gumkowskiego?
Marek Gumkowski jest zdaje sie polonistą, na pewno - jednym z milośników i speców
od Tolkiena. Wydaje mi się, że Zysk i-ska własnie w jego tłumaczenie wiersza
zaopatrzyli nowe wydanie przekładu pana Ł.
Natalia

[Gość: Anna M]

Paulina Breiter nie jest żoną Rafała Z, który z koeli nie jest redaktorem
Fantastyki, ale współpracownikime. Mężem Pauliny jest Paweł Z., brat Rafała,
chyba że ostatnio nastąpiły jakieś zmiany, o których nie wiem.

[Gość: chlinac]

. Dostaje dużo tłumaczeń, pewnie ma na to wpływ
> jej małżeństwo z jednym z redaktorów Fantastyki (niejakim Rafałem Z., ostatnio
> bardzo nagrodzonym "Kisielem").
Na litość boską!... Z Pawłem Z.!!... To brat tego nagrodzonego Kisielem!...

[Gość: Halbarad]

Po pierwsze: Paulina Braiter nie tłumaczyła Władcy Pierścieni, ale Hobbita. Po
drugie - nie jest żoną "niejakiego Rafała Z.", ale jego starszego brata, Pawła.
PO trzecie - Rafał Ziemkiewicz od kilku lat nie jest redaktorem Nowej
Fantastyki, i jest z nią w ostrym konflikcie.

[Gość: ajka]

dzisiaj moja rodzicielka przyniosla do domu kalendarz " z tolkiena"
na poczatku myslalam ze zdjecia z filmu wiec sie ucieszylam. za wczesnie.
w kalendarzu sa ilustracje, chyba najgorsze jakie widzialam. i fragmenty Wladcy
Pierscieni.
rysunki wykonal niejaki "ted nasmith"
i mi sie osobiscie cholernie nie podobaja.( nie umie rysowac ludzi)
tlumaczenia zas dokonali, cytuje : " cytaty zaczerpniete zostaly z dwoch
pierwszych tomow trylogii w tlumaczeniu Cezarego i Marii Frąc, cytat na stronie
2 w tlumaczeniu Tadeusza Olszanskiego"
Wiersz ze strony 2 :

trzy pierscienie dla krolow elfickich pod niebem jasnym
siedem dla krasnoludzkich wladcow we dworach kamiennych
dziewiec dla ludzi ktorym smierc jest sadzona
jeden - czarnemu wladcy na czarnym tronie
w mordorze, ziemi, gdzie ciemnosc zalegla
jeden by nimi wladac. jeden by je znalezc
jeden by je zgromadzic i wszystkie skrepowac
w mordorze, ziemi gdzie ciemnosc zalegla.


aaaaaa.

[Gość: alborn]

hmm... a co powiecie o przekładzie : Maria & Cezary Frąc?

ja dopiero co nabyłem i jeszcze nie przeczytałem więc nie wiem, czy bardziej
S., czy raczej Ł. Mam jednak zamiar w krótkim czasie bo to ma być prezent :-)

mogę za to podać tłumaczenie początkowego utworu:

Trzy Pierścienie dla królów elfickich pod niebem jasnym,
Siedem dla krasnoludzkich władców we dworach kamiennych,
Dziewięć dla ludzi, którym śmierć jest sądzona,
Jeden Czarnemu Władcy na czarnym tronie
w mordorze, ziemi gdzie Ciemność zaległa.
Jeden by nimi władać, Jeden, by je znaleźć,
Jeden by je zgromadzić i wszystkie skrępować
W Mordorze, ziemi, gdzie Ciemność zaległa.

Pozdrawiam

[Gość: Anna M]

Gość portalu: alborn napisał(a):

> hmm... a co powiecie o przekładzie : Maria & Cezary Frąc?
>
> ja dopiero co nabyłem i jeszcze nie przeczytałem więc nie wiem, czy bardziej
> S., czy raczej Ł. Mam jednak zamiar w krótkim czasie bo to ma być prezent :-)
>
> mogę za to podać tłumaczenie początkowego utworu:
>
> Trzy Pierścienie dla królów elfickich pod niebem jasnym,
> Siedem dla krasnoludzkich władców we dworach kamiennych,
> ,
> Jeden Czarnemu Władcy na czarnym tronie
> w mordorze, ziemi gdzie Ciemność zaległa.
> Jeden by nimi władać, Jeden, by je znaleźć,
> Jeden by je zgromadzić i wszystkie skrępować
> W Mordorze, ziemi, gdzie Ciemność zaległa.
>
> Pozdrawiam

Metrum możnaby darować, chociaż troche się sypie. "Dziewięć dla ludzi, którym
śmierć jest sądzona" sugeruje raczej skazańców niż ogólnie "śmiertelników" (Nine
for Mortal Men doomed to die) - możnaby przynajmniej z dużej litery... "Wszystkie
skrępować" - ???????

[Gość: xlink]

No najpierw duzo o wyrozumialosci a teraz od reki krytyka. Tsk, tsk :)
Aniu, moze caly przeklad nie jest tak zjechany. Nie bedziemy wiedzieli dopoki
sami nie przeczytamy albo ktos nie zacytuje calej trylogii + wstepu (
Hobbit'a ).
Pzdr

[Gość: Anna M]

Wcześniej była teoria, a teraz jest praktyka. Reszty Trylogii w tym przekładzie
nie znam, ale "skrępowane" odpada i już.

[Gość: Eva]

Przeczytałam wypowiedzi Forumowiczów nt. przekładu. Szczęśliwie coś mi się
obiło o uszy o dwóch różnych tłumaczeniach i właśnie wczoraj kupiłam trzy
piękne tomy w twardej oprawie( w tłumaczeniu p.Skibniewskiej ) za jedyne 75zł
jako prezent gwiazdkowy dla mojego 11-letniego syna. Jak sądzicie, czy nie za
wcześnie taką taką lekturę dla 11-latka?
Pozdrawiam wszystkich miłośników Tolkiena i życzę "fantastycznych" świąt !

[Gość: Anna M]

Zależy od jedenastolatka. Ja miałam pierwsze podejście w 3 czy 4 klasie
podstawówki (w czasie długiej choroby) i nie mogłam wtedy tego czytać, za
bardzo się bałam.

Głos w dyskusji: Łoziński vs Skibniewska - dogłębn

[Gość: Yorick]

Zacznijmy od informacji podstawowych:

- Jestem za Skibniewską

- Jestem umiarkowanym laikeim: nie zawodowy tłumacz, ale z literaturą i
filologią mam nieco wspólnego

- Skibniewska przetłumaczyła nazwy we Władcy... wbrew zaleceniom Tolkiena, a
Łoziński zgodnie z nimi.

Teraz mój punkt widzenia:

- Na pewno przyzwyczajenie ma na czytelnika ogromny wpływ. Na mnie również. To
jest naturalne. Nie należę do ortodoxów, ale rozumiem ich. Nie trzeba być
teoretykiem literatury, żeby wiedzieć, że text nie jest czymś autonomicznym,
tylko interakcją z czytelnikiem, z tym, co on ma w głowie. Zadanie Łozińskiego
było o niebo trudniejsze, bo Skibniewska miała komfort tworzenia pewnych
kanonów. A fakt, że on temu nie podołał, to sprawa zupełnie inna.

- Baggins vs Bagosz. Dopiero w połowie wątku pojawiają się ważne wypowiedzi
Egaheer i pogromcy, którzy mają pełną rację. OTÓŻ WW. ZALECENIE TOLKIENA JEST
BŁĘDNE! Nazwy nie są celem samym w sobie, tylko elementem, który musi
wkomponować się w ogólny klimat. A ten właśnie jest na wskroś angielski (nie:
brytyjski!). Zgadza się, że chodzi o 'swojskość', ale którą, angielską, czy
polską, bo neutralnej niestety nie ma - zawsze przemycasz jakąś konotację.
Baggins o piątej pije herbatę, zaś Pan Bagosz podkręca wąsa i zażywa okowity...
Nie komentuję Łazika, Starzyka, itp., bo to po prostu idiotyzmy.

- elfy vs elfowie: elfowie brzmi lepiej, ma więcej powagi. Ale coś mi się
zdaje, że u Skibniewskiej tylko 'elfy' były w Hobbicie (i słusznie, bo to
jeszcze była bajka), zaś we Władcy... było albo wymiennie, albo
tylko 'elfowie' - jeśli tu się mylę, niech ktoś poprawi.

- Galadriela vs Galadriel - wreszcie punkt dla Łozińskiego. 2. wersja brzmi
lepiej: bardziej egzotycznie i wyniośle, bardziej 'elfio'.

- prostacki język u Skibniewskiej. Czytałem oryginał: twierdzę, że językowi
Skibniewskiej nic, ale to nic nie można zarzucić. Jej fraza jest bogata, o
idealnym rytmie, o odpowiednim 'rejestrze' (register) - znakomicie oddaje
epicki klimat dzieła. Jest to nie tylko piękna polszczyzna sama w sobie, ale
też 'na właściwym miejscu', dobrze oddająca ducha oryginału. Trzeba być BARDZO
BEZCZELNYM, żeby temu tłumaczeniu zarzucić 'prostackość' języka. Powiem jedno:
własną biegłość w posługiwaniu się polskim uważam za bardzo dobrą i to w
stopniu graniczącym z zarozumialstwem, ale gdy tłumaczyłem na próbę kawałki
Władcy... i porównywałem ze Skibniewską, zawsze musiałem uznać jej wyższość.

- krasnoludy vs krzaty. To, że wielu osobom 'krasnolud' kojarzy się właśnie tak
(po 'krasnoludzku', a nie po 'skrzatowemu') to nie zasługa Skibniewskiej, tylko
jej pierwszeństwa. Gdyby u niej były 'krzaty', teraz
wyśmiewalibyśmy 'krasnoluda'. Ale to wcale nie usprawiedliwia Łozińskiego.
Został stworzony pewien kanon i on funkcjonuje w naszej świadomości, i nie da
się go zignorować!

Ogólnie całe nazewnictwo to kwestia konotacji. Wybierając nazwę, bierzemy ją
z 'dobrodziejstwem inwentarza', czyli z CAŁĄ PRZYPISANĄ JEJ GAMĄ SKOJARZEŃ. Nie
będę nudził zasadami semantyki, ale każdy wyraz budzi skojarzenia: niektóre
jasne i świadome, niektóre świadome, ale trudne do wyrażenia, niektóre zupełnie
podświadome. Tłumacz musi odrzucić dosłowność. Musi oddać konotację,
skojarzenie, KLIMAT. Łoziński wziął NAZWĘ za cel, za punkt honoru - co z tego,
że nie pasuje, że się nie komponuje, że rodzi śmiech lub dwuznaczność.
Skibniewska doskonale oddała to, co w xiązce najważniejsze. Na tym polega
kluczowa różnica. To różnica między (wy)tłumaczeniem, a sztuką przekładu. I tu
Skibniewska triumfuje na całej linii.

PS: Paulina Braiter (żona P., a nie R., ocziwista!), jak i Tadeusz Olszański są
oboje wielkimi fanami Tolkiena i wątpię, by mieli coś przeciwko zrobienia
napisów (boże oszczędź nam dubbingu!) po linii Skibniewskiej. Mimo, że nie
przepadam za Olszańskim, muszę mu oddać uczciwość: propozycję tłumaczenia
Tolkiena 'na termin' uznał za świętokradztwo i odrzucił ze wzgardą.

[Gość: Maa]

Zgadzam się w całej rozciagłości!!! I o to chodzi! Dziękuję, sama nie ujęłabym
tego lepiej!

[Gość: Anna M]

Ja ciągle nie wiem z tym klimatem. Parę osób powołuje się na Dickensa, ale
głowę dam, że znakomita większość czytających Tolkiena jak Biblie o Dickensie
może kiedyś słyszała i tyle. Angielski klimat sprowadzi się wtedy do tej
nieszczęsnej herbatki o piątej, co jest sprawą naprawde niewielkiej wagi
(zwłaszcza że termin "tea" w Anglii oznacza po prostu popołudniowy posiłek,
który może się składac równie dobrze z zupy czy parówek). Za to nazwisko Bagosz
w ogóle nie kojarzy mi sie szlachecko - czyli z wąsami i okowitą - tylko raczej
chłopsko. Oczywiście, jeśli chcemy brnąć w porówanania, to chłop angielski z
polskim też nie ma wiele wspólnego, ale tu kończy się literatura i zaczyna
historia społeczna.
Starzyka nie bronię, natomiast uważam, że Skibniewska właśnie zepsuła klimat
Shire'u (pozostając przy jej terminologii, chociaż akurat Włość mi się bardziej
podoba) pozostawiając imiona postaci drugoplanowych jak były - a to właśnie tło
często decyduje o "nastroju". Nawet dla Polaka znającego Dickensa różnica
między Aramintą czy Melilotą a Galadrielą jest stosunkowo nieduża. W ten sposób
hobbitów niepotrzebnie sie "uszlachca" (imiona w stylu Aramintha czy Peregrine
są w angielskim może i nie najczęstsze, ale spotykane).
To samo nazwy geograficzne - Saków mnie akurat bardziej odpowiada niż Sackville
(które w dodatku brzmi raczej po francusku).
W dodatku uważam, że Skibniewska poszła czasem na łatwiznę tłumacząc dosłownie
znaczenie nazwy, co daje efekty chińskie albo indiańskie: Szara Woda, Złota
jagoda, itp. Czy - biorąc pod uwagę skłonność języka do ekonomiczności - nazwy
rzek w stylu Szara Woda wydają się prawdpodobone? A z kolei mąż wołający: Złota
Jagodo! przypomina mi naśmiewanie się "Dzieci z Bullerbyn" ("To będzie piękne,
jak będziesz ją wołał! Szumiąca Wodo, czy nastawiłaś już kartofle?")
I nic, moim zdaniem, nie usprawiedliwia Bullroarera.
Co do języka, nie mam w tej chwili czasu na ponowne czytanie oryginału i obu
przekładów. Wiem jedno - wersja polska zawsze wydawała mi się w porównaniu z
angielską jakaś "rozwodniona" i "blada".
Czekam na kolejny przekład.

[Gość: chlinac]

Gość portalu: Anna M napisał(a):

> To samo nazwy geograficzne - Saków mnie akurat bardziej odpowiada niż Sackville
> (które w dodatku brzmi raczej po francusku).
O to właśnie Tolkienowi chodziło. Chciał podkreślić w ten sposób wyniosłość Lobelii i spółki. A skoro już jesteśmy
przy Łozińskim... Jak wiadomo, kiedy Skibniewska zabierała sie za przekładanie Władcy...", poprosiła Tolkiena o
wskazówki. Nie odpowiedział jej, z czego tak tłumaczył sie swojemu wydawcy: "Przykro mi, że [...] nie
odpowiedziałem na list pani Skibniewskiej. [...] Nie jestem w stanie sporządzić dla niej szczegółowych wskazówek.
[...] Powinna kierować się ogólna zasada, żeby jak najmniej tłumaczyć czy zmieniać nazwy. Jak sama zauważa, jest
to angielska książka i jej angielskość nie powinna ulec zatarciu. [...] Moim zdaniem nazwiska osób powinny zostać
nietknięte. Wolałbym także nie ruszać nazw miejscowych, łącznie z Shire. Sądzę, że najwłaściwszym wyjściem
byłoby dołączenie na końcu książki listy nazw mających jakieś znaczenie po angielsku z wyjaśnieniami po polsku." I
co wy na to?

[Gość: nkh]

Dla Yoricka:

Widocznie jestem BARDZO BEZCZELNA, ponieważ uważam, że Marii Skibniewskiej
MOŻNA zarzucić prostackość języka.

Ostatnio po dość długiej przerwie sięgnęłam po "Władcę Pierścieni" i przeczyłam
najpierw oryginał a natychmiast potem tłumaczenie - właśnie Marii
Skibniewskiej. Czytając je niemal cały czas czułam niesmak. Zawsze uważałam
polski za język piękniejszy od angielskiego, o wiele bardziej "poetycki" i
"fantastczny" - wprost stworzony do tego typu literatury. Angielski Tolkiena
jest płynny, dźwięczny - po prostu piękny. Polskiemu Skibniewskiej brakuje
takiej dźwięczności, brakuje "melodii". Na pewno nie określiłabym go mianem
pięknej polszczyzny i dlatego w tym wypadku muszę oddać wyższość angielskiemu.

Znam agnielski "w stopniu graniczącym z zarozumialstwem" i czasem bawię się
tłumaczeniami, nie jestem jednak zawodowym tłumaczem. A ponieważ nie jestem też
megalomanem, nie twierdzę, że byłabym w stanie przetłumaczyć "Władcę
Pierścieni" tak, by sama czytać go z przyjemnością. Ale od zawodowego tłumacza,
który za swoją pracę otrzymuje honorarium wymagam najwyższego poziomu,
zwłaszcza przy tłumaczeniu tak poważnej książki jaką niewątpliwie jest "Władca
Pierścieni". Tolkien był według mnie mistrzem angielskiego - "Władcę" powinien
tłumaczyć mistrz mowy polskiej.

Pozdrawiam!

[Gość: łazik]

warto przeczytać nowo wydane eseje Tolkiena "potwory i krytycy". Myśle, że
idealnie odpowiedzą na tę jałowa dyskusje. naprawde w tolkienie nie
najstotniejszą kwestją jest to, czy Aragorn to 'Łazik" czy 'obieżyświat'.
A tej ksiazki idealnie przełożyć sie nie da. Więc niech malkontenci uczą sie
angielskiego...
jeśli chodzi o nazwy własne to nie ma żadnej możliwości przekładu, żadnej.Bo to
nie jest już nawet angielski lecz gocki, anglosaski, islandzki, walijski. Nie
ma w Polsce człowieka, który jest w tym tak biegły jak prof. Tolkien, wiec nie
ma tez nikogo kto by mógł to przekładać.
A jeśli tak świetnie znasz angielski to musze cie rozczarować - władcy
pierścieni nie zrozumiałeś, nawet 1/100. tyle, bo żeby go zrozumieć trzeba też
opanować języki elfów.
Tolkien mówił że opowieść tą stworzył z imion, to znaczy że w nich tkwi sedno
książki, to z nich książka wyrosła. To znaczy że by zrozumieć trzeba pojąć
imiona, a te jak wspominałem są w gockim, islandzkim, średnioangielskim itd.
więc nie ma o czym gadać...

[Gość: łazik]

warto przeczytać nowo wydane eseje Tolkiena "potwory i krytycy". Myśle, że
idealnie odpowiedzą na tę jałowa dyskusje. naprawde w tolkienie nie
najstotniejszą kwestją jest to, czy Aragorn to 'Łazik" czy 'obieżyświat'.
A tej ksiazki idealnie przełożyć sie nie da. Więc niech malkontenci uczą sie
angielskiego...
jeśli chodzi o nazwy własne to nie ma żadnej możliwości przekładu, żadnej.Bo to
nie jest już nawet angielski lecz gocki, anglosaski, islandzki, walijski. Nie
ma w Polsce człowieka, który jest w tym tak biegły jak prof. Tolkien, wiec nie
ma tez nikogo kto by mógł to przekładać.
A jeśli tak świetnie znasz angielski to musze cie rozczarować - władcy
pierścieni nie zrozumiałeś, nawet 1/100. tyle, bo żeby go zrozumieć trzeba też
opanować języki elfów.
Tolkien mówił że opowieść tą stworzył z imion, to znaczy że w nich tkwi sedno
książki, to z nich książka wyrosła. To znaczy że by zrozumieć trzeba pojąć
imiona, a te jak wspominałem są w gockim, islandzkim, średnioangielskim itd.
więc nie ma o czym gadać...

[Gość: łazik]

warto przeczytać nowo wydane eseje Tolkiena "potwory i krytycy". Myśle, że
idealnie odpowiedzą na tę jałowa dyskusje. naprawde w tolkienie nie
najstotniejszą kwestją jest to, czy Aragorn to 'Łazik" czy 'obieżyświat'.
A tej ksiazki idealnie przełożyć sie nie da. Więc niech malkontenci uczą sie
angielskiego...
jeśli chodzi o nazwy własne to nie ma żadnej możliwości przekładu, żadnej.Bo to
nie jest już nawet angielski lecz gocki, anglosaski, islandzki, walijski. Nie
ma w Polsce człowieka, który jest w tym tak biegły jak prof. Tolkien, wiec nie
ma tez nikogo kto by mógł to przekładać.
A jeśli tak świetnie znasz angielski to musze cie rozczarować - władcy
pierścieni nie zrozumiałeś, nawet 1/100. tyle, bo żeby go zrozumieć trzeba też
opanować języki elfów.
Tolkien mówił że opowieść tą stworzył z imion, to znaczy że w nich tkwi sedno
książki, to z nich książka wyrosła. To znaczy że by zrozumieć trzeba pojąć
imiona, a te jak wspominałem są w gockim, islandzkim, średnioangielskim itd.
więc nie ma o czym gadać...

Głos przyszłego tłumacza

[Gość: An-Nah]

Najlepiej jest Władcę czytać w oryginale - czytałam dwa
razy Skibniewską i raz oryginał - tłumaczka narobiła
błędów, ale one nie rażą aż tak bardzo. Tak, macie
rację - Skibniewska przełożyła melodię, Łoziński -
tylko tekst, i to nieudolnie. Jeśli już trzeba wybrać
jakiś przekład to jestem za Skibniewską.

Jeszcze raz

[Gość: Yorick]

łazik mocno przesadził - wychodzi na to, że NIKT z wiernej rzeszy
milionów fanów nie zrozumiał NIC z 'Władcy...' Hmmm
Co do zarzutów wobec Skibniewskiej. PRZESTRZEGAM PRZED HURAGANOWĄ
KRYTYKĄ TŁUMACZY. Prawie zawsze jest tak, że ktoś kto trochę choćby zna język
puszy się i jest niezadowolony z tłumaczenia. Nie da się usatysfakcjonować
wszystkich. Nie da się nie zrobić żadnych błedów. To niemożliwe. Upieram się,
że znam standarty polszczyzny i według nich tłumaczenie Skibniewskiej wypada
bardzo, ale to bardzo dobrze. Może, nkh, chodzi Ci o to, że 'linie melodyczne'
oryginału i przekładu RÓŻNIĄ SIĘ od siebie? Inaczej brzmi polski, inaczej
angielski, to jasne. Jeżeli 'zachowanie brzmienia oryginału' stosować jako
dodatkowe kryterium w PROZIE, to można zjechać KAŻDE tłumaczenie. Pzdrv

[Gość: Anna M]

Znam więcej niż trochę języka obcego i przełożyłam dosyć, żeby wiedzieć, że to
dużo trudniejsze niż sie laikom zdaje.
Jest tak: przekład Skibniewskiej jest poprawny pod względem polszczyzny - w
sensie, że nie ma błędów ortograficznych, gramatycznych ani logicznych, a jedno
zdanie łączy się z drugim. Pomijając wszystko inne, wtedy było więcej dobrych
redaktorów.
Natomiast zaginęło wiele z ducha oryginału ukrytego w samym języku. Wiem, że
nie da się oddać tego, co wybika z samej konstrukcji języka, ale wiele innych
rzeczy mnożna przekazać. Jak mówiłam - po przeczytaniu oryginału próbowałam
wrócic do wersji polskiej i nie mogłam. Miałam wrażenie, że jest "rozwodniona",
że mam do czynienia z opowiedzeniem treści ("przeczytaj książkę i napisz
własnymi słowami").

[Gość: An-Nah]

Gość portalu: Anna M napisał(a):

> Znam więcej niż trochę języka obcego i przełożyłam
dosyć, żeby wiedzieć, że to
> dużo trudniejsze niż sie laikom zdaje.
> Jest tak: przekład Skibniewskiej jest poprawny pod
względem polszczyzny - w
> sensie, że nie ma błędów ortograficznych, gramatycznych
ani logicznych, a jedno
>
> zdanie łączy się z drugim. Pomijając wszystko inne,
wtedy było więcej dobrych
> redaktorów.
> Natomiast zaginęło wiele z ducha oryginału ukrytego w
samym języku. Wiem, że
> nie da się oddać tego, co wybika z samej konstrukcji
języka, ale wiele innych
> rzeczy mnożna przekazać. Jak mówiłam - po przeczytaniu
oryginału próbowałam
> wrócic do wersji polskiej i nie mogłam. Miałam
wrażenie, że jest "rozwodniona",
>
> że mam do czynienia z opowiedzeniem treści ("przeczytaj
książkę i napisz
> własnymi słowami").


Masz rację, język, jakim książka jest napisana można
docenić w pełni dopiero po przeczytaniu jej w oryginale.
Myślę, że dotyczy to każdej książki (Ja ostatnio czytam
dużo po angielsku i niemiecku). Nikt nie jest idealny,
ale w porównaniu z tym jak mu tam...

[Gość: Anna M]

Ja staram się czytać jak najwięcej oryginałów, i dla informacji, i z ciekawości
zawodowej. Ale sa książki, które chętnie czytam w obu wersjach. Niestety,
Władca Pierścieni do nich nie należy (w żadnym przekładzie).

uparty

[Gość: mar]

Gość portalu: Yorick napisał(a):
>Upieram się,
> że znam standarty polszczyzny

Masz prawo się upierać, ale może najpierw kup sobie słownik ortograficzny

[Gość: Jezzo]

Nie lubie się powtarzać ale chcialbym aby wiekszość zaznajomiła się z moją
opinią. (BTW wyrażenie pseudkrytycy nie odnosi się bynajmniej do wszytkich żeby
ktoś sobie źle nie pomyślał , wszakże widać tu także dobrą i uzasadnioną
krytyke) :


Boże jak ja czytam te wypowiedzi to mnie szał ogarnia!! Jakim prawem
krytykujecie Pana Łozińskiego i jego pracę! Bez uzasadnienia mówicie że
tłumaczenie beznadziejne! Ciekawe ilu z tych pseudokrytyków przeczytało całą
trylogię według pana Łozińskiego? He? Ja czytam przekłady wyzej wymienionego
pana i są one świetne . Wychodzi on poza stereotyp zwykłego tłumaczenia słowo w
słowo dodając niekiedy powieści niesamowitego smaczku i dynamizmu. BTW pan
Łoziński tłumaczyl też wiele innych powieści np. "Diunę" Herberta IMHO zrobił
to tak samo świetnie jak w przypadku trylogii. Pani Skibniewskiej nie odważe
sie skrytykować gdyż trylogii w jej wydaniu nie przeczytałem (ale z checia
przeczytam) , jednakże po przeczytaniu "Hobbita" w Jej tłumaczeniu muszę
przyznać że lepiej wyraznei czyta sie trylogie według pana Łozińskiego. Jest to
tylko i wyłącznie moje zdanie i nawet nie mam zamiaru podejmować sie oceniania
pracy pani Skibniewskiej i Łozińskiego , lecz jestem pełni uznania dla ich obu
jaką prace musieli wykonać i dziekuję im że to właśnie dzięki nim możemy się
przenieść w niesamowity świat wykreowany przez Mistrza Tolkiena. Zarówno
tłumaczenie Pani Marii jest świetne i to nie tylko przez to iż zachowała
orginalne nazewnictwo. Każdy tłumacz powinnien dodać cząstki siebie do
tłumaczonego dzieła. Tak postąpiła zarówno Pani Maria jak i Pan Jerzy. Własnie
on zmienił coś co wydawać by sie mogło idealne , jednak zrobił to na swój
sposób pięknie i świetnie się to czyta! Skrytykować zaś musze tłumaczenie
Państwa Frąz . Czytając ich tłumaczenie zdawało sie ze chcą pogodzić
zwolenników w/w tłumaczen i wyszła z tego bardzo niestrawna papka. Na
zakończenie mojej przydługiej odpowiedzi życze wszytkim miłego czasu spędzonego
przy czytaniu powieści Tolkiena , nie ważne w jakim tłumaczeniu. Pozdrawiam
wszytkich fanów Tolkiena z całej Polski. :)

Właśnie, że nie równość!

[yoric]

Jest takie założenie, że

oba tłumaczenia należy oceniać niezależnie od siebie. Otóż nie - przynajmniej
jeśli chodzi o nazewnictwo! Pan Łoziński popełnił swoje dzieło, kiedy w
świadomości czytelnika OD LAT już funkcjonowało nazewnictwo Skibniewskiej. Nie
tylko w kręgu fanów 'Władcy...', ale naturalnie promieniowało ono na resztę
literatury fantasy, gry RPG, planszowe, komputerowe. utowrzył się pewien kanon,
którego należało przestrzegać. Naprawdę, nadgorliwość wyszła Łozińskiemu
bokiem.
pzdrv

[Gość: chlinac]

Gość portalu: Jezzo napisał(a):

> Boże jak ja czytam te wypowiedzi to mnie szał ogarnia!! Jakim prawem
> krytykujecie Pana Łozińskiego i jego pracę! Bez uzasadnienia mówicie że
> tłumaczenie beznadziejne! (...) Wychodzi on poza stereotyp zwykłego
>tłumaczenia słowo w> słowo dodając niekiedy powieści niesamowitego
>smaczku i dynamizmu.

No. Dodawał dynamizmu: "...dość wysocy, mocni w nogach, a w
dżdżystą pogodę nosili KRZATOWE KALOSZE...", pisał o meszku porastającym
hobbicie policzki, podczas gdy autor powieści pisał o zaroście na ich brodach,
uznał za nieistotny fragment o tym, że manią hobbitów była genealogia i nie
przetłumaczył go W OGÓLE, zdefiniował zajęcie "drużynników" jako polegające
"raczej na odganianiu zwierząt", podczas gdy w oryginale jest: "more concerned with
straying of beasts, than people", czego - wydawałoby sie - nie da się przełozyć
inaczej niż: "zajmowali się częściej szukaniem zabłąkanego bydła" .W przedmowie
dwukrotnie pisze o księdze "Rachuby Lat", choć Tolkien pisał o DWÓCH RÓŻNYCH
księgach o podobnych tytułach. BRRR! Jak ktoś tutaj to zręcznie ujął: nie mam nic
przeciwko temu, żeby tłumacz pozostawiał odrobinę siebie w przekładzie, dopóki
pamięta o tym, by zostawić choć odrobinę oryginału. Howgh.

[Gość: chlinac]

Gość portalu: Jezzo napisał(a):

> Boże jak ja czytam te wypowiedzi to mnie szał ogarnia!! Jakim prawem
> krytykujecie Pana Łozińskiego i jego pracę! Bez uzasadnienia mówicie że
> tłumaczenie beznadziejne! (...) Wychodzi on poza stereotyp zwykłego
>tłumaczenia słowo w> słowo dodając niekiedy powieści niesamowitego
>smaczku i dynamizmu.

No. Dodawał dynamizmu: "...dość wysocy, mocni w nogach, a w
dżdżystą pogodę nosili KRZATOWE KALOSZE...", pisał o meszku porastającym
hobbicie policzki, podczas gdy autor powieści pisał o zaroście na ich brodach,
uznał za nieistotny fragment o tym, że manią hobbitów była genealogia i nie
przetłumaczył go W OGÓLE, zdefiniował zajęcie "drużynników" jako polegające
"raczej na odganianiu zwierząt", podczas gdy w oryginale jest: "more concerned with
straying of beasts, than people", czego - wydawałoby sie - nie da się przełozyć
inaczej niż: "zajmowali się częściej szukaniem zabłąkanego bydła" .W przedmowie
dwukrotnie pisze o księdze "Rachuby Lat", choć Tolkien pisał o DWÓCH RÓŻNYCH
księgach o podobnych tytułach. BRRR! Jak ktoś tutaj to zręcznie ujął: nie mam nic
przeciwko temu, żeby tłumacz pozostawiał odrobinę siebie w przekładzie, dopóki
pamięta o tym, by zostawić choć odrobinę oryginału. Howgh.

Ooo nie kochany/a - :))

[Gość: Yorick]

Pisownia niestandarTowa to nie to samo, co niepoprawna. Po prostu
niestandartowa. Chcesz, sprawdź w jakimś nowszym słowniku. Pzdrv

PS: Przy okazji: słownik pod czyją redakcją uważasz za najlepszy?? ;)

[adara]

Gość portalu: Yorick napisał(a):

> Pisownia niestandarTowa to nie to samo, co niepoprawna. Po prostu
> niestandartowa. Chcesz, sprawdź w jakimś nowszym słowniku. Pzdrv
>
> PS: Przy okazji: słownik pod czyją redakcją uważasz za najlepszy?? ;)

Albo ktory uwazasz za "nowszy", bo wszystkie najnowsze, jakie posiadam (do 1998),
podaja wylacznie standarDowa pisownie slowa standardowy. Wlacznie z ostatnim
poprawnej polszczyzny (Praktyczny slownik p.p., 1995), ktory wrecz
podaje "Standardowy, nie: standartowy". Chyba ze zdobyles jakis slownik z
przyszlosci.

[Gość: nkh]

Dla Yoricka:

Nie, nie chodzi mi o "linię melodyczną" i wiem, że angielski brzmi inaczej niż polski. Trudno mi okreslić to "cos"
czego mi brak w Skibniewskiej, wiem tylko, że o wiele łatwiej czyta mi się "Władcę Pierscieni" w oryginale niż po
polsku a to zdarza mi się bardzo rzadko, bo jakby nie było angielski jest dla mnie językiem obcym (prawda, że się
nie puszę...), czyli wymagającym większego skupienia.
Wydaje mi się, że dobrym przykładem w tej sytuacji jest przywoływany już "Kubus Puchatek". Wersja oryginalna i
tłumaczenie Ireny Tuwim to dwie różne książki, zupełnie do siebie nie podobne - ale jakos tak jest, że obie
"pożeram" bez marudzenia.

Co do narzekania na tłumaczy: tłumaczenie nie jest łatwe i wymaga dużo wysiłku, ale to nie znaczy, że mam
przymykać oko na gorszą jakosć i tłumaczyć (oho) ją sobie w ten sposób: "no tak, to nic, że książka źle się czyta,
może tłumacz miał gorszy dzień, może mu wena nie dopisała... Ach, no i przecież ja się nie znam na
standardach polszczyzny to co się wymądrzam! To jest z pewnoscią super tłumaczenie, a ja mam 'muszki w
oczach' i czepiam się bez sensu..."

Pozdr.

nkh

Reply

[Gość: Yorick]

No cóż,

w takim razie pozostaje tylko jedno wytłumaczenie: gusta. 'De gustibus...' -
prawda? i nie mówię tego ironicznie, bo to fakt. Uważam Ciebie, siebie oraz
zdecydowaną większość z tych, którzy zabrali w tym wątku głos, za ludzi
inteligentnych, którzy jednak mogą różnić się preferencjami (co do linii
melodycznej prozy:)) i stąd te drobne rozbieżności zdań, przy w sumie dość
zbieżnej ogólnej opinii w kwestii zasadniczej, czyli Łoziński vs Skibniewska.
Uff... pozdrawiam.

PS: Premiera filmu tuż - tuż... już się nie mogę doczekać!

[frant]

Z pewnością język jakim posługuje się Tolkien jest niezwykle piękny, ale
osobiście uważam polszczyznę Skibniewskiej za bardzo dobrą, jak powiedzał jeden
z mojich znajomych "Żeby tak przetłumaczyć ksiązkę trzeba posiadać naprawdę
wysoką kulturę". Niestety żaden przekład nie jest idealny i nawet Skibniewska
(nie mówiąc o Łozińskim) ma swoje wady.

[agaffa]

Gość portalu: Yorick napisał(a):

> Zacznijmy od informacji podstawowych:
> - Skibniewska przetłumaczyła nazwy we Władcy... wbrew zaleceniom Tolkiena, a
> Łoziński zgodnie z nimi.

???? Na jakiej podstawie tak twierdzisz (jesli przeoczylam, ze ktos tak
powiedzial wczesniej,a ty cytujesz, to sorry, nie moglam znalezc)??? Przeciez
Tolkien w ktoryms z listow do wydawcy, bodajze szwedzkiego (nie mam go w tej
chwili pod reka, ale mam gdzies odbitke) wyraznie pisze, ze pod zadnym pozorem
_nie zyczy sobie_ "przekladania" nazw wlasnych na inne jezyki, zeby oddac ich
znaczenia! Czyli Skibniewska zostawiajac wiekszosc w oryginale postapila za
wskazaniami autora, a Lozinski ze wszystkimi tymi Radymi czy Bagoszami - wbrew
jasno wyrazonym zyczeniom pisarza.

Poza tym robienie z ostatniego wersu wiersza o pierscieniach tego nie wiadomo po
co stwierdzenia o zwyciestwie mocy Mordoru po to tylko, zeby uzyskac bardzo marny
rym (pisana/chciana - obrzydlistwo; tylko jeden rym w tym przekladzie nie jest
gramatyczny czyli "czestochowski" - to wstyd i hanba dla tlumacza), jest
skandaliczne.

A tak gwoli faktografii zwiazanej z przekladem Lozinskiego i dlaczego jest taki,
jaki jest, to bylo tez i tak, ze Zysk chcial wydac Skibniewska, ale nie zgodzili
sie jej spadkobiercy, byly jakies dalsze klopoty na linii agent tam, agent tu,
agent tego, agent tamtego, prawa autorskie itd, wiec Zysk w koncu dostal zgode na
wydanie, pod warunkiem, ze przeklad bedzie maksymalnie roznil sie od
Skibniewskiej... No i rozni sie maksymalnie ;->>>

Maria i Cezary Frąc - nowe tłumaczenie

[teufel]

Czytaliście nowe tłumaczenie Marii i Cezarego Frąc? Jest ono podobno dokładne i
brak w nimżadnych zmian. Osobiście właśnie je czytam i jest bardzo dobre.

[Gość: guciop]

No nie wiem, był tu oceniany "tytułowy" wiersz z tego tłumaczenia i został
zjechany. Ale przekładał poezję kto inny niż Frącowie więc się nie wypowiadam.

[Gość: Mellon]

mi tez bardzo sie podoba.
Lozinski troche przegial-nie wszytko da sie na sile przetlumaczyc, a jemu jakos wyjatkowo smaczkow
oddac sie nie udalo...
Fracowie sa znacznie blizsi Skibniewskiej i na szczescie zachowuja nazwy wlasne
wiersz wstepny jest zupelnie ok, choc faktycznie przyzwyczilam sie do Skibniewskiej. tekst jest troche
chyba bardziej wspolczesny, co jednak bron Boze nie odbiera mu 'klimatu' - czyta sie tak samo
swietnie.
no i wydanie z iustracjami Alana Lee.. cymesik ;-)
polecam czytac o Shire przy kubku goracej czekolady...

[Gość: Anna M]

Spadkobiercy Skibiewskiej nie zgodzili się, zdaje się, z tej prostej przyczyny,
że wyłącznośc na prawa do przekładu kupiła Muza czy ktoś. Dlatego Zysk i Ska
musiało zamówic nowe tłumaczenie. Przekłady z zasady się od siebie różnią. Jak
sa takie same, mamy do czynienia z plagiatem.

[agaffa]

Gość portalu: Anna M napisał(a):

> Spadkobiercy Skibiewskiej nie zgodzili się, zdaje się, z tej prostej przyczyny,
> że wyłącznośc na prawa do przekładu kupiła Muza czy ktoś. Dlatego Zysk i Ska

Mozliwe, nie pamietalam szczegolow.

> Przekłady z zasady się od siebie różnią. Jak
> sa takie same, mamy do czynienia z plagiatem.

Tu akurat byl _warunek_, ze ma sie jak najbardziej roznic i trzeba bylo znalezc
tlumacza, ktory by na takie cos przystal. Jest jeszcze jedno wyjscie i tak mogl
zrobic Zysk: zrezygnowac w tej sytuacji z wydawania. To, co zrobil Lozinski z
imionami jest wbrew jasno wyrazonej woli Tolkiena.

[Gość: Anna M]

A myślisz, że jakikolwiek tłumacz zgodziłby się na taki układ: "Proszę
prztłumaczyć Władcę Pierścieni, ale tak, żeby jak najbardziej przypominało
Skibniewską"? Niezaleznie od motywacji wydawcy, nowe tłumaczenia robi się po
to, żeby rózniły sie od starych.

[agaffa]

Gość portalu: Anna M napisał(a):

> A myślisz, że jakikolwiek tłumacz zgodziłby się na taki układ: "Proszę
> prztłumaczyć Władcę Pierścieni, ale tak, żeby jak najbardziej przypominało
> Skibniewską"? Niezaleznie od motywacji wydawcy, nowe tłumaczenia robi się po
> to, żeby rózniły sie od starych.

Nie, oczywiscie, ze nie. Ale po grzyba w ogole nowe? Kiedys na jakims konwencie
(seminarium SKF w Chorzowie?) byla o tym mowa i Tadeusz Olszanski, ktory na tym
punkcie ma najwiekszego hopla w Polsce, powiedzial, ze najlepiej byloby wydac
Skibniewska z drobnymi poprawkami. Bo Skibniewska, jak juz tu wiele osob
podkreslalo, to kanon. (Skibniewska np. mowi sie po polsku w Warhammerze, czyli
przekroczyla granice LotR)

[Gość: Anna M]

Fakt - Skibniewska to rzeczywiście kanon. Tylko że nie jest rtudno stworzyć
kanon, jeśli robi się coś, czego przedtem nie było i długo potem też nie (z
róznych przyczyn). Nie było alternatywy, więc przyjął się taki język a nie inny.

A po co nowe tłumaczenie? Dlaczego można w kółko tłumaczyć Szekspira (niektórzy
twierdzą, że każde pokolenie powinno go robić na nowo), tworzyć nowe
wersje "Mistrza i Małgorzaty", "Fausta", "Szwejka" i nnych dzieł, a "Władcę
Pierścieni" w tym wszystkim omijać? I język, i literatura są żywe i nie należy
zamykac ich w jakimś mauzoleum. Tłumacze sa oczywiście różni, ale jeżeli ktoś
czuje się na siłach porywać na Tolkiena i ma kogoś, kto jest gotów to wydac, to
dlaczego nie ma próbować? A jak już spróbuje, to należy to oceniać jako osobne
dzieło, a nie tworzyć listę różnic z poprzednikiem.

[Gość: ketor]

Czy czytałaś tłumaczenie w którym występowałby np. Hamletowski Jan, albo
Czempion i Margareta, Łajzik dla mnie np. takie szczegóły sa bardzo ważne.

[Gość: PHATmisi]

Co do tej woli Tolkiena to zostala opublikowana w bardzo dobrej ksiazce pt.
Tolkien Compass. Tam tez tolkien daje wskazowki (wraz z kilkoma przykladami,
szczegolnie w jezykach niemieckim, szwedzkim i kilkoma innymi)jak tlumacz
powinien traktowac nazwy wlasne, niektore "tolkienczyzmy" i niektore wyrazy
zaczerpane z archaicznego jezyka angielskiego. Kazdy szanujacy sie tlumacz
Tolkiena powinien znac ta publikacje i, co najwazniejsze, uzywac jej przy
tlumaczeniu. Wladce czytalem w Polsce ponad 20 lat temu, nie pamietam wiec
czyje bylo to tlumaczenie, przeczytalbym jednak nowe tlumaczenie i porownal z
tym ktore pamietam i oryginalem angielskim, ktory jest mi najblizszy.
Wyrywkowa ocena tlumaczenia ksiazki po przegladnieciu jej w ksiegarni nie jest
chyba najlepsza metoda - a takie opinie pojawily sie tu wyzej. Co do samego
filmu - jest wspanialy, wspaniale oddaje klimat a nie tylko akcje ksiazki -
warto bylo poczekac - nie wiem kiedy bedziecie mieli premiere w kraju ale jest
to definitywnie film, ktory kazdy milosnik Tolkiena MUSI obejzec.

[Gość: Frodo]

Według mnie wszystko zależy od tego kto co czytał. Według mnie w filmie
tłumaczenie Skibniewskiej jest niezłe. Ja przeczytałem książkę w tłumaczeniu
Łozińskiego i nie mogę słyszeć jak na Aragorna mówią Obieżyświat. Z kolei
niektóre nazwy mi się nie podobają np. Tajar [Rivendell]. Tłumaczenie
Łozińskiego jest najbardziej spolszczone. Nie ma Bree jest Bir, żoną Sama nie
zostaje Rose tylko Róża, nie ma Shire, tylko Włość. Według mnie każde
tłumaczenie jest dobre, a szczególnie dla tych osób, które je czytali. Mi
podoba się tłumaczenie Skibniewskiej i Łoziźnskiego. Prosze, nie bluzgajcie
gościa na okrągło. Po prostu więcej osób przeczytało tłumaczenie Skibniewskiej.

[rafkon-mail]

Zgadzam się z Frodem.Jeśli ktoś od lat przywykł do Skibniewskiej, trudno
przełknąć Łozińskiego.Czytam Tolkiena od lat, a w wakacje sięgnęłem wreszcie po
nowe tłumaczenie. I widzę teraz jaki błąd robiłem słuchając obiegowych opinii
krążących na temat tego tłumaczenia. To piękne tłumaczenie mimo że idzie pod
prąd utartym schematom. Miałem to szczęście czytać Władcę w orginale i w
tłumaczeniu Skibniewskiej brakowało mi czegoś- szczególnie na początku książki,
a Łoziński lepiej oddaje sielską atmosferę Cwiartek.
rafkon

[klemenko]

rafkon-mail napisał(a):

> Zgadzam się z Frodem.Jeśli ktoś od lat przywykł do Skibniewskiej, trudno
> przełknąć Łozińskiego.Czytam Tolkiena od lat, a w wakacje sięgnęłem wreszcie po
>
> nowe tłumaczenie. I widzę teraz jaki błąd robiłem słuchając obiegowych opinii
> krążących na temat tego tłumaczenia. To piękne tłumaczenie mimo że idzie pod
> prąd utartym schematom. Miałem to szczęście czytać Władcę w orginale i w
> tłumaczeniu Skibniewskiej brakowało mi czegoś- szczególnie na początku książki,
>
> a Łoziński lepiej oddaje sielską atmosferę Cwiartek.
> rafkon


Kolego, zlituj się! Nie "sięgnęłem", a "sięgnąłem"; nie "w orginale", a
w "oryginale". To chyba gorsze nawet od Łazika i krzatów!

[Gość: basik]

Czy ktos moglby wyrazic swoja opinie na temat
najnowszego tlumaczenia p.Fracow?

Skibniewska vs. Lozinski

[Gość: Friket]

Przyznam sie, ze Wladcy w tlumaczeniu pani Skibniewskiej nie czytalem, wiec
narazie nie bede sie wypowiadał, co lepsze. Przeczytalem jednak przeklad p.
Łozinskiego i dopiero niedawno dowiedzialem sie, ze przeklad byl beznadziejny
itd. Ja osobiscie tego nie odczulem, a ksiazke czytalo mi sie b. dobrze. Co do
nazwy Aragorna, to osobiście wolę Łazika. Obieżyświat stanowczo do mojego
wyobrażenia Aragorna nie pasuje. Na poczatku, gdy Hobbici wlasnie tak nazywaja
A. , jest to postac bardzo tajemnicza, a ta tajemniczosc bardziej oddaje Łazik,
niz Obieżyświat.

[Gość: NN]

"Gusta i kolory nie podlegają dyskusji" to pewne, że większość przeciwników
tłumaczenia Pana Łozińskiego czytała tłumaczenie Pani Skibniewskiej jako
pierwsze i dlatego ciężko im zaakceptować tłumaczenie Pana Ł., które moim
zdaniem ma swoje wady i zalety. Tłumaczenia nigdy nie są słowo w słowo jak
oryginały bo to dopiero zabiłoby atmosferę danego utworu. Pytanie czy
czytaliśie jakie kolwiek poezje obcych autorów w oryginale i w polskim
przekładzie, tu dopiero można zobaczyć i zrozumieć co znaczy praca tłumacza.
Na koniec przypomnę pewną legędę o Stańczyku, który wykazał że w naszym kraju
najwięcej jest lekarzy, a ja myślę, po tej dyskuji, że najwięcej jest tłumaczy.
Chociaż sądząć po obelgach jakie częto to padają typu: do dupy, rzygać mi się
chce, ipt. nie wiem czy tłumaczenia w wykonaniu niektórych uczesników tej
dysputy można by zaliczyć do jakiegoś innego kanonu niż rynsztokowy.

[juliamaria]

Przekład Łozińskieo jest fatalny!Nie zachowuje prawdziwego , świetnego
klimatu jaki jest w pierwszym przekładzie ! Zmiany (takie jak Rivendel-Tajar,
czy Obieżyświat-Łazik)so po prostu zbrodnią!!!Dobrze , że Tolkien tego nie
dożył!

[Gość: Locke]

Przykro mi, ale przeczytalem Lozinskiego wielokrotnie i zapoznoalem sie ze
Skibinie-jak-jej-tam.

Maly przyklad - slowo "Krasnolud" nie oddaje istoty niskiego wojownika z latwo
wyskakujacym zza pasa toporem. Jedyne sluszne okreslenie to KRZAT.
Dlaczego "krasnolud" jest nieodpowiedni?Z dwoch powodow. Po pierwsze ani on nie
jest czerwony ("krasno"), a po drogie ta rasa (co Tolkien stwierdzil jasno) nie
ma nic wspolnego z ludzmi ("lud").

Chetnie podyskutuje.

Locke

[Gość: ad]

Gość portalu: Locke napisał(a):

> Maly przyklad - slowo "Krasnolud" nie oddaje istoty niskiego wojownika z latwo
> wyskakujacym zza pasa toporem. Jedyne sluszne okreslenie to KRZAT.
> Dlaczego "krasnolud" jest nieodpowiedni?Z dwoch powodow. Po pierwsze ani on nie
>
> jest czerwony ("krasno"), a po drogie ta rasa (co Tolkien stwierdzil jasno) nie
>
> ma nic wspolnego z ludzmi ("lud").
>
> Chetnie podyskutuje.
Ja też
właściwie to nie ma takiego słowa jak >krzat<
skrzat to taki skandynawski krasnoludek
a krasnoludy mają wbrew temu co mówisz wiele wspólnego z ludźmi - są obdażone
wolną wolą, mają dwie nogi, dwie ręce itd
Poza tym, to nie możesz dyskutować z faktami - równie dobrze możesz twierdzić że
zamiast samochód powinien byc bryk, tak się przyjęło i już

[Gość: Locke]

Nie zgodze sie z Toba.
Bryk,bryka i samochod(ew auto, smigacz itd...) to
synonimy. A dla mnie skrzat, krasnoludek i krzat to
zupelnie co innego. Ten pierwszy ma wiele wspolnego ze
skandynawia, drogi z bajkami mojej mamy, a ten ostatni
to slowotworstwo - wolna tworczosc Lozinskiego. To mu
wolno, jesli postepowal zgodnie ze wskazowkami Tolkiena
dla tlumaczy. A twierdzi ze tak.

A na dodatek krasnolud za bardzo kojazy mi sie ze
swiatem Warhammera. A to zbrodnia kojazyc swiat mistrza
Tolkiena i WH.

A co sadzicie o Laziku i tlumaczeniu nazw wlasnych? To
juz bylo walkowane na tym forum, ale chetnie podejme
jeszcze temat.

Locke

[Gość: Anna M]

Ależ proszę bardzo...
Ja generalnie uważam, że nazwy znaczące powinny coś znaczyć, a jako takie
trzeba je czasami przełozyć (patrz wyżej). Inna kwestia to jak się to robi.
Jednak oceny należy dokonywać porównując dany przekład z oryginałem, a nie
przyjmując kryterium, że jak jest inaczej niż w poprzednim, to musi być źle.

Zainteresowanych kwestią czy w ogóle warto tłumaczyć coś, co już ktoś kiedyś
przetłumaczył, odsyłam do "Ocalone w tłumaczeniu" Barańczaka (a szkoda, że on
nie podchodzi pod Tolkiena...).

Mnmie osobiście Łazik odpowiada, z przyczyn poniższych:
1) przede wszystkim jest to przezwisko nadane przez mieszkańców Bree (przyznaję
się, że nie pamiętam, jak było u Łozińskiego, ale tak przynajmniej wszyscy
wiedza o co chodzi), którzy Aragorna uważali za podejrzanego typka spod ciemnej
gwaizdy, który snuje się po okolicy w jakichś niejasnych celach. "Łazik" tak
właśnie brzmi, "Obieżyświat" niekoniecznie.
2) Mnie się Obieżyświat zawsze kojarzył z Włóczykijem z Muminków.

[Gość: Locke]

Brawo! rewelacyjne podejscie. Tytulem malego uzupelnienia:
Lazikiem zwali go w Birowem (Bree w orginale)

Lazik w ostatnim tomie powiesci, na zdziwienie, jakie wywolalo jego nietypowe
miano (Lazik) odpowiada, ze Lazikami zwac sie beda jego potomkowie.

Ale chyba i tak najlepiej pasuje oryginalny Ranger

A co sadzicie o filmowej Galadrieli. Minie bardziej Odpowiada Lozinski -
neiodmienialne Galadriel.

Locke

[Gość: Anna M]

Birowe... nieźle
Nieodmienialna Galadriel jest moim zdaniem bardziej dostojna i "egzotyczna".

[Gość: mip]

Gość portalu: Locke napisał(a):

> Lazik w ostatnim tomie powiesci, na zdziwienie, jakie wywolalo jego nietypowe
> miano (Lazik) odpowiada, ze Lazikami zwac sie beda jego potomkowie.
>
> Ale chyba i tak najlepiej pasuje oryginalny Ranger

TYLKO ZE W ORYGINALE JEST "STRIDER" a "ranger" to okreslenie "straznikow polnocy"
- Dunedainow w ogole.

"Strider" to ktos, kto chodzi sadzac wielkie kroki. W tym sensie "obierzyswiat"
pasuje o wiele lepiej od "lazika", co nie zmienia faktu, ze jednak zadne
z nich nie odpowiada oryginalnej konotacji tej "ksywki" Aragorna.

pzdr

[Gość: Locke]

Odsylam do interpretacji Freuda (post z 22.02). Bardziej do mnie przemawia

Locke

[klemenko]

> Ale chyba i tak najlepiej pasuje oryginalny Ranger

W oryginale Aragorn nosi przezwisko (nick, ksywę - jak kto woli) Strider.
Rangerami (Strażnikami) nazywano wszystkich Dunedainów z północy.

Faktycznie, ciężko jest Stridera przełożyć sensownie na polski.

Nasunęła mi się jeszcze jedna uwaga: czy Boromir nie brzmi trochę słowiańsko?
Źródłosłów pewnie był inny, ale zawsze brzmi trochę bardziej swojsko. Bardziej
niż Bagosz!

[Gość: NN]

To może najlepiej "Łajza"??!!! Na stówę sie kojarzy z czarnym charakterem!!

[Gość: ad]

Gość portalu: Locke napisał(a):

> A na dodatek krasnolud za bardzo kojazy mi sie ze
> swiatem Warhammera. A to zbrodnia kojazyc swiat mistrza
> Tolkiena i WH.
> Locke

Moze nie wiesz, ale swiat WH jest w duzej mieze inspirowany tworczoscia Tolkiena
(jak zreszta cale wspolczesne fantasy). Wiec chyba to normalka, ze sie kojaza. A
Tolkien czerpal z legend celtyckich i innych. Wiec w jego swiecie krasnoludy maja
zwiazek z dawniejszymi postaciami. A skoro tak, to po co tworzyc dla nich nowe
slowo.
Wskazowek dla tlumaczy nie znam, ale nawet po zmainie wszystkich nazw wlasnych
shire pozostanie prowincja angielska, a nie polska. Chyba ze fajke i herbate
zmienimy na tabake i wodke ;-)
Niestety nie wszystko z nastroju oryginalu da sie przetlomaczyc, ale moim zdaniem
przeklad Skibniewskiej jest optymalny

[Gość: Locke]

I tu Cie zaskocze. Przedwczoraj w jednym z dziennikow pojawila sie informacja,
ze gdzies w polnocno-zachodniej Polsce (chyba, dokladnej lokalizacji nie
uchwycilem) powstaje wies na podobienstwa Hobbitowa. Nie tylko jako atrakcja
turystyczna rodem z Disneylandu. Po prostu przebudowuje sie istniejaca
miejscowosc...
Ciekawe?

Locke

[Gość: ad]

Gość portalu: Locke napisał(a):

> I tu Cie zaskocze. Przedwczoraj w jednym z dziennikow pojawila sie informacja,
> ze gdzies w polnocno-zachodniej Polsce (chyba, dokladnej lokalizacji nie
> uchwycilem) powstaje wies na podobienstwa Hobbitowa. Nie tylko jako atrakcja
> turystyczna rodem z Disneylandu. Po prostu przebudowuje sie istniejaca
> miejscowosc...
> Ciekawe?

Hobbitonu, nie Hobbitowa :-) (tłumaczenie tego słowa nie ma żadnego sensu, bo
podwójne b nie występuje praktycznie w polskim i przerobienie końcówki nic tu nie
zmieni.
Cikawe gdzie to uslyszales, w noktowizjeze?
Jakos nie moge w to uwiezyc

>
> Locke

[Gość: Locke]

Nie wbijaj mi szpileczek - o tej porze to ja juz smacznie spie ;).
Telekspres ,Fakty lub Dziennik o 1930. Bylem _troche_ zaprzatniety, i nie
zapamietalem. Sorry.

Przychodzi mi do glowy tylko jedno slowo z podwojnym b - hobbit ;)

Locke

[Gość: Jacek]

> A na dodatek krasnolud za bardzo kojazy mi sie ze
> swiatem Warhammera. A to zbrodnia kojazyc swiat mistrza
> Tolkiena i WH.
>
To, ze krasnolud kojarzy ci sie z Warhammerem, to twoj problem.
Jak myslisz, skad sie wzial w WFRP, jak nie ze Skibniewskiej i
pozniejszych tlumaczen fantasy?

[Gość: Locke]

Masz racje - popracuje nad tym. Zastanawiam sie nad psychoanalitykiem?

Locke

[asztaka]

aha
zgadzam się że jest do niczego
przykr to stwierdzić, ale gdy czytam 'krzat" chce mi se rzygać
błeeeee
(własnie przeczytałam to co napisałam)

[Gość: Locke]

Bueee - ja nie sprzatam.
Ale czemu pytam - czemu????
Locke

[Gość: mac]

Chyba zabiorę się do tlumaczenia Tolkiena, mam już kilka pomysłów aby mój
przekład był niepowtarzalny. Nazwiska już spolszczono - pora na imiona, oto one:
Legolas - po prostu Golas (brzmi swojsko)
Frodo - Fryderyk
Merry - Marian
Pippin - takie bankomatowe imię - chwilowo brak pomysłów
Gimli - Brodziasty
Gandalf - Twardowski
Sam - hm, może Alone :)
Obiezyświat - Chodziarz
Boromir - Borek Wielki
No, to druzyna w komplecie :)))))

[Gość: Locke]

Sorry - marne zarty. A Lozinski odwalil dobra, solidna
robote. Nie kpij z tego.
Locke

[Gość: mac]

To nie jest zabronione a każdy ma swoje zdanie, ot co.

[Gość: Łozfan]

Wszystkim polecam stronę:
www.jrrtolkien.hg.pl/wladcapierscieni/tlumaczenia.htm
na której porównano obydwa przekłady. Jak czytam o Bagoszach , Boblikach,
Dwustopczykach, Łaziku, krzatach, Tajarze, Radostku oraz Tadzie Piaszczyku to
proponowane rozwiazania wcale nie są takie złe.
Zamiast Mordoru może być Mordownia!!!! a zamiast Morii - Wieliczka - rany!
jakie to proste (też kpię - przepraszam).
Panie Łoziński zabierz sie pan za tłumaczenie slangu komputerowego - ubaw
murowany.

[Gość: Locke]

Proboje dyskutowac kolejne aspekty jeden po drogim (vide wyzze posty).
Latwo jest krytykowac "ogolnie" np Skibniewska jest do luftu ot co!
Prosze slicznie - piszcie konkretnie

z powazaniem
Locke

[Gość: Illain]

Gość portalu: mac napisał(a):
> Pippin - takie bankomatowe imię - chwilowo brak pomysłów

Juz podrzucam - Pippi w innej opowiesci przetlomaczono na Fizia (Ponczoszanka)

[Gość: shookee]

a nie sadzicie ze po prostu w zaleznosci ktore tlumaczenie czytalismy pierwsze,
to wlasnie ono bardziej nam sie podobalo?

[Gość: Locke]

Jesli o mnie chodzi to sie zgadzam.
Ciekawe jak u innych?

Locke

[Gość: Anna M]

Mnie się najbardziej podoba oryginał.

Po porównaniu z oryginałem Skibniewska wydała się "rozwodniona" do
obrzydliwości. Nie umiem tego jaśniej wyrazić. To cos jakby podawano ci wode i
wmawiano, że to najlepsza herbata, czy co tam lubisz.

Przekład Łozińskiego jest wykonany w pośpiechu i niedoczytany (przez autorów i
redaktora - znana metoda oszczędzania kosztów przez wydawców). Sporo błędów,
które w nim są, wyeliminowałaby uwazna redakcja czy nawet korekta. Zresztą
podobno poprawiono je w póxniejszych wydaniach.

Wbrew temu, co mi raz na jakiś czas ktoś wmawia, ja wcale nie uważam przekłądu
Łozińskiego za genialny. Po rpstu uważam, że niektóre przyjęte przez niego
założenia są trafne, zas wykonano je czasami dobrze, a czasami nie.

Poza tym wierzę, że mnogość przekładów świadczy otym, że dzieło literackie
wciąz żyje i przemawia do ludzi.

[Gość: Madi]

Jest w naszej literaturze pare tlumaczen, ktore za wszelka cene chca byc "inne" , chyba po to, zeby bylo za co
zaplacic. Tak jest z heretycznym Puchatkiem jako Fredzia Fifi (zgroza), Fremenami z niesmiertelnej "Diuny" jako
Wolanami, i tak jest tez z przekladem pana Lozinskiego. Przyznam, ze rzeczywiscie wychowalem sie na
skibniewskiej, ale zdarzylo mi sie czytac oryginal i klimat jest oddany lepiej. Nie chodzi mi o te straszliwe,
zpolszczone imiona, ale przede wszystkim o te "krzaty". W zyciu mu tego nie daruje! gdzie tu dostojnosc i duma
slowa "dwarves"? Swoja droga podoba mi sie w poprawionym przekladnie Skibniewskiej zamiana Gryfa na
Cienistogrzywgo, a takze barrdziej "dostojna" odmiana krasnoludowie i elfowie. Brawo! Jakos wszyscy tu chyba
zapominaja ze jest jeszcze trzecie polskie tlumacznie aytorstwa jakiegostam malzenstwa, z pobieznego
przejrzenia niezle, za ktore zaraz sie zabiore (tak sie sklada ze mam piec egzemplarzy szescioksiegu w domu:)))

[Gość: Illain]

Ci Wolanie to tez Lozinskiego

[Gość: mac]

Na pewno pierwszy przekład ma ogromny wpływna ocenę kazdego nastepnego ale...
to co zrobił Łoziński po prostu nie podoba mi się. Po tłumaczeniu Frąców widac
że można zrobić inaczej i nie gorzej. Totalna krytyka łozińskiego raczej nie
jest przypadkowa. Jeśli Lockemu podoba się spolszczanie nazwisk to ja
proponowałem pójść dalej i pozmieniać wszystkie obce nazwy na polskobrzmiace A
DLACZEGO NIE? - będzie bardziej swojsko. I proszę nie piszcie że angielski
oryginał jest taki zajebisty - to mozna powiedzieć o KAŻDEJ książce !!!!

[Gość: Anna M]

Rany...
Nie chodzi o totalne spolszczanie nazw. Chodzi o oddawanie ZNACZENIA nazw
ZNACZĄCYCH. Jeżeli ktoś się nazywa np. Baggins of Sackville, to po angielsku
te dwie nazwy łączą się, mają sens i znaczą coś razem. Po polsku nic.
Lothlorien brzmi obco we wszystkich językach i tak ma być.

[Gość: Illain]

Nie wydaje mi sie, ze chwytasz, o co tak naprawde czepiaja sie Lozinskiego
znawcy wersji angielskiej. Glowne zarzuty:
1. Przerabianie na polski nazw, ktore operuja angielska siatka pojeciowa (Shire
i Sackville to miejscowosci wybitnie angielskie)
2. Bawienie sie za Tolkienem w gry slow bezmyslnie, ze o talencie nie wspomne,
Lozinski to w koncu nie Tuwim (sam(a) pomysl czy Sepna Puszcza kojarzy sie z
sepami, czy jak chcial Tolkien z posepnoscia)
3. Przerabianie na sile wszystkiego co dobre u Skibniewskiej po to tylko zeby
byc orginalnym (sam sie do tego przyznal w wywiadzie) - przykladem Zlotka,
kojarzaca sie raczej z kotka sasiadow niz z piekna panna.
4. Powszechne stosowanie tworow wlasnej, bezsensownej nowomowy, ktore zostaly
przez czytelnikow ochrzczone Lozizmami (w ten sposob tlumok trafil do historii)
tu najczesciej podaje sie Krzatow, ale z tym akurat mozna polemizowac.
5. Traktowanie czytelnika jak idioty, ktoremu wszystko trzeba podac na lyzce
prosto do geby (po prostu pomylil Tolkiena z Harlequinami)
6. Brak autorskiej korekty przekladu, co usuneloby proste bledy logiczne, a
imie ich Legion

Jest to u naszego tlumoka nagminne - sprobujcie przeczytac Diune w jego
opracowaniu - rozpacz...

Pozdrowionka

Ps. przepraszam za literki - siedze w zamerykanizowanej firmie

[mikolaj7]

pozwole sobie na poelmike, mam nadzieje, ze tworcza...

> Nie wydaje mi sie, ze chwytasz, o co tak naprawde czepiaja sie Lozinskiego
> znawcy wersji angielskiej. Glowne zarzuty:
> 1. Przerabianie na polski nazw, ktore operuja angielska siatka pojeciowa (Shire
>
> i Sackville to miejscowosci wybitnie angielskie)

ale wlasciwie komus nie obeznanemu z wersja angielska lub
z samym jezykiem w stopniu bardzo dobrym te nazwy nie
wydaja sie 'bliskie', mam nadzieje, ze wiesz o co mi chodzi.
Lozinski chcial przblizyc te nazwy czytelinkowi, moze
troche niefortunnie, ale w gruncie rzeczy Wlosc nie brzmi
tak tragicznie. a z Sackwville zrobil Sakow, czyli raczej
wiernie, prawda?


> 2. Bawienie sie za Tolkienem w gry slow bezmyslnie, ze o talencie nie wspomne,
> Lozinski to w koncu nie Tuwim (sam(a) pomysl czy Sepna Puszcza kojarzy sie z
> sepami, czy jak chcial Tolkien z posepnoscia)

mnie osobiscie nie kojarzy sie w ogole z sepami. mroczna
puszcza brzmi lepiej, to fakt, ale sepna mnie nie
przeszkadza, a juz na pewno nie kojarzy sie z ww. ptakami.


> 3. Przerabianie na sile wszystkiego co dobre u Skibniewskiej po to tylko zeby
> byc orginalnym (sam sie do tego przyznal w wywiadzie) - przykladem Zlotka,
> kojarzaca sie raczej z kotka sasiadow niz z piekna panna.

jaka Zlotka? ta dziewczyna Bombadila to jak byk u
Lozinskiego Zlotanka. i wg. mnie jest to bardzo dobre
tlumaczenie, niewiem jak bylo u Skibniewskiej i w
oryginale, ale to akurat mi sie podoba.


> 4. Powszechne stosowanie tworow wlasnej, bezsensownej nowomowy, ktore zostaly
> przez czytelnikow ochrzczone Lozizmami (w ten sposob tlumok trafil do historii)
> tu najczesciej podaje sie Krzatow, ale z tym akurat mozna polemizowac.

no wasnie. ludzi esie uczepili krzatow, a mnie najpierw to
slowo zszokowalo, ale potem je przyjalem i nawte bardzie
mi oddaje ich nature i wyglad niz 'krasnolud'...


> 5. Traktowanie czytelnika jak idioty, ktoremu wszystko trzeba podac na lyzce
> prosto do geby (po prostu pomylil Tolkiena z Harlequinami)

heh. ale moze rozwin te mysl, o konkretne przyklady...


> 6. Brak autorskiej korekty przekladu, co usuneloby proste bledy logiczne, a
> imie ich Legion

to fakt, troche jest bledow i mozna bylo temu tlumaczeniu
poswiecic wiecej czasu...


>
> Jest to u naszego tlumoka nagminne - sprobujcie przeczytac Diune w jego
> opracowaniu - rozpacz...

rozpacz, bo on tlumaczyl? byl podobno pierwszy i na tym
forum juz nieraz czytalem, ze diune przetlumaczyl dobrze.

wg. mnie to Lozinski sam sie pograzyl, jelsi powiedzial, ze
chcial na sile byc inny od Skibniewskiej. Mogl zachowac co
trafniejsze okreslenia... ale ogolne wrazenie nie jest zle.

[Gość: Illain]

mikolaj7 napisał(a):

> pozwole sobie na poelmike, mam nadzieje, ze tworcza...
Dala mi duzo do myslenia, thnx...

> ale wlasciwie komus nie obeznanemu z wersja angielska lub
> z samym jezykiem w stopniu bardzo dobrym te nazwy nie
> wydaja sie 'bliskie', mam nadzieje, ze wiesz o co mi chodzi.
> Lozinski chcial przblizyc te nazwy czytelinkowi, moze
> troche niefortunnie, ale w gruncie rzeczy Wlosc nie brzmi
> tak tragicznie. a z Sackwville zrobil Sakow, czyli raczej
> wiernie, prawda?

Hmm... nie moge polemizowac z tym co wydaje sie blizsze Tobie, mi (i nie tylko mi)
niezbyt bliski jest pomysl wyprawy do Mordoru w Wlosci przez Tajar.

> mnie osobiscie nie kojarzy sie w ogole z sepami. mroczna
> puszcza brzmi lepiej, to fakt, ale sepna mnie nie
> przeszkadza, a juz na pewno nie kojarzy sie z ww. ptakami.

Patrz wyzej zamieniajac bliskosc na kojarzenien na koncu dodajac puszcze, w
ktorej tych ptakow nie bylo. Chociaz mam nieodparte wrazenie, ze moge nie byc
zbyt obiektywny, gdyz czytalem rzeczone tlumaczenie bezposrednio po Kresie



> jaka Zlotka?
To zwykly blad, przepraszam, przepisze poprawnie 100 x na boku

> > 4. Powszechne stosowanie tworow wlasnej, bezsensownej nowomowy, ktore zost
> aly
> > przez czytelnikow ochrzczone Lozizmami (w ten sposob tlumok trafil do hist
> orii)
> > tu najczesciej podaje sie Krzatow, ale z tym akurat mozna polemizowac.
>
> no wasnie. ludzi esie uczepili krzatow, a mnie najpierw to
> slowo zszokowalo, ale potem je przyjalem i nawte bardzie
> mi oddaje ich nature i wyglad niz 'krasnolud'...

To dlatego, ze Skibniewska nie miala w jezyku polskim dobrego slowa. Wybrala
adaptacje, zamiast wykopalisk, zwlaszcza, ze nie do konca wiadomo, jak
tego 'crzata tak naprawde kiedys wymawiano i czy nie przeklada sie on
bezposrednio na sktzata

> > 5. Traktowanie czytelnika jak idioty, ktoremu wszystko trzeba podac na lyz
> ce
> > prosto do geby (po prostu pomylil Tolkiena z Harlequinami)
>
heh. ale moze rozwin te mysl, o konkretne przyklady...

Wybacz, ale pomysl ten zostal juz wystarczajaco rozwiniety w omawianym
przekladzie, nie ciagnie mnie do zaczynania po raz kolejny dyskusji na temat
oczytania i znajomosci jezykow w Polsce. A cala arogancja L. wychodzi juz we
wstepie - wedlug mnie byl on po prostu obrazliwy.


> rozpacz, bo on tlumaczyl? byl podobno pierwszy i na tym
> forum juz nieraz czytalem, ze diune przetlumaczyl dobrze.

Pytam bez ironii gdzie? dla odmiany bardzo chetnie poczytalbym wypowiedzi ludzi,
ktorym sie to tlumaczenie podobalo...

> wg. mnie to Lozinski sam sie pograzyl, jelsi powiedzial, ze
> chcial na sile byc inny od Skibniewskiej. Mogl zachowac co
> trafniejsze okreslenia... ale ogolne wrazenie nie jest zle.

Powiedzial, napisal, pozwolil mowic wydawcom... i to niejednokrotnie.
Moje ogolne wrazenie jest niestety calkiem odmienne

[mikolaj7]

Gos´c´ portalu: Illain napisa?(a):

> mikolaj7 napisa?(a):
>
> > pozwole sobie na poelmike, mam nadzieje, ze tworcza...
> Dala mi duzo do myslenia, thnx...
>
> > ale wlasciwie komus nie obeznanemu z wersja angielska lub
> > z samym jezykiem w stopniu bardzo dobrym te nazwy nie
> > wydaja sie 'bliskie', mam nadzieje, ze wiesz o co mi chodzi.
> > Lozinski chcial przblizyc te nazwy czytelinkowi, moze
> > troche niefortunnie, ale w gruncie rzeczy Wlosc nie brzmi
> > tak tragicznie. a z Sackwville zrobil Sakow, czyli raczej
> > wiernie, prawda?
>
> Hmm... nie moge polemizowac z tym co wydaje sie blizsze Tobie, mi (i nie
tylko
> mi)
> niezbyt bliski jest pomysl wyprawy do Mordoru w Wlosci przez Tajar.

zamienie Rivendell na Tajar to tragedia i tu uznaje wzyszosc wszystkich
innych tlumaczy. reszta nie razi mnie tak bardzo, ale chyba sie oboje
zgodzimy, ze spojrzenie na inne tlumaczenia zalezy od tego, ktore sie czytalo
jako pierwsze.

>
> > mnie osobiscie nie kojarzy sie w ogole z sepami. mroczna
> > puszcza brzmi lepiej, to fakt, ale sepna mnie nie
> > przeszkadza, a juz na pewno nie kojarzy sie z ww. ptakami.
>
> Patrz wyzej zamieniajac bliskosc na kojarzenien na koncu dodajac
puszcze, w
> ktorej tych ptakow nie bylo. Chociaz mam nieodparte wrazenie, ze moge
nie byc
> zbyt obiektywny, gdyz czytalem rzeczone tlumaczenie bezposrednio po
Kresie

moze nazwa puszczy bala niefortunna i troche na sile zamieniana... tak
coraz wiecej przykladow, ze Lozinski mogl sie lepiej spisac, moze
powinienem sobie darowac jego obrone?

>
>
>
> > jaka Zlotka?
> To zwykly blad, przepraszam, przepisze poprawnie 100 x na boku

;-)))


>
> > > 4. Powszechne stosowanie tworow wlasnej, bezsensownej
nowomowy, ktore
> zost
> > aly
> > > przez czytelnikow ochrzczone Lozizmami (w ten sposob tlumok trafil do
> hist
> > orii)
> > > tu najczesciej podaje sie Krzatow, ale z tym akurat mozna
polemizowac
> .
> >
> > no wasnie. ludzi esie uczepili krzatow, a mnie najpierw to
> > slowo zszokowalo, ale potem je przyjalem i nawte bardzie
> > mi oddaje ich nature i wyglad niz 'krasnolud'...
>
> To dlatego, ze Skibniewska nie miala w jezyku polskim dobrego slowa.
Wybrala
> adaptacje, zamiast wykopalisk, zwlaszcza, ze nie do konca wiadomo, jak
> tego 'crzata tak naprawde kiedys wymawiano i czy nie przeklada sie on
> bezposrednio na sktzata

skrzat to z kolei taki chochlik, czy to co stoi w ogrodzie... a krzat to slowo,
ktore zobaczylem dopiero u Lozinskiego... Krasnolud jakos nigdy mi sie nie
podobal, wtedy kiedy jeszcze nie czytalem trylogii, czy zadnej innej fantasy.


>
> > > 5. Traktowanie czytelnika jak idioty, ktoremu wszystko trzeba podac n
> a lyz
> > ce
> > > prosto do geby (po prostu pomylil Tolkiena z Harlequinami)
> >
> heh. ale moze rozwin te mysl, o konkretne przyklady...
>
> Wybacz, ale pomysl ten zostal juz wystarczajaco rozwiniety w omawianym
> przekladzie, nie ciagnie mnie do zaczynania po raz kolejny dyskusji na
temat
> oczytania i znajomosci jezykow w Polsce. A cala arogancja L. wychodzi juz
we
> wstepie - wedlug mnie byl on po prostu obrazliwy.

hmm... moze i te przyklady sa wyzej podane, ale mnie ise nie chce
nadrabiac 100 postow zaleglosci. niemniej jednak bede musial przeczytac
dokladniej wstep i poszukac czegos obrazliwego.


>
>
> > rozpacz, bo on tlumaczyl? byl podobno pierwszy i na tym
> > forum juz nieraz czytalem, ze diune przetlumaczyl dobrze.
>
> Pytam bez ironii gdzie? dla odmiany bardzo chetnie poczytalbym
wypowiedzi ludzi
> ,
> ktorym sie to tlumaczenie podobalo...

byl tu drugi watek o tlumaczeniach wladcy, gdzie pojawilo sie paru
obroncow Loziniskiego, ja wywolalem mala burze, jak sie przyznalem, ze go
czytam, nie wiedzac, ze jest taki nielubiany. no i przy okazji ktos napomknal
o diunie. to bylo pare miesiecy temu...


>
> > wg. mnie to Lozinski sam sie pograzyl, jelsi powiedzial, ze
> > chcial na sile byc inny od Skibniewskiej. Mogl zachowac co
> > trafniejsze okreslenia... ale ogolne wrazenie nie jest zle.
>
> Powiedzial, napisal, pozwolil mowic wydawcom... i to niejednokrotnie.
> Moje ogolne wrazenie jest niestety calkiem odmienne

dobra. moze sprecyzuje. pierwsze dwa tomy sa moim zdaniem ok. ale 5-6
ksiega to jest porazka tluamczenia. a raczej straszna niekonsewncja
Lozinskiego. czytam, czytam i mam wrazenie, ze czytam Biblie, takie same
zwroty i styl jak w ksiedze rodzaju... w tym tomie nie ma juz czego bronic :-)))

[Gość: Illain]

mikolaj7 napisał(a):



> zamienie Rivendell na Tajar to tragedia i tu uznaje wzyszosc wszystkich
> innych tlumaczy. reszta nie razi mnie tak bardzo, ale chyba sie oboje
> zgodzimy, ze spojrzenie na inne tlumaczenia zalezy od tego, ktore sie czytalo
> jako pierwsze.

Nie chyba, ale na pewno sie zgadzam. Od tej zasady jest tylko jeden wyjatek,
chyba juz wiesz jaki, pewnie wiesz tez, ktoren tlumaczenie Diuny wpadlo mi w rece
jako pierwsze...


> moze nazwa puszczy bala niefortunna i troche na sile zamieniana... tak
> coraz wiecej przykladow, ze Lozinski mogl sie lepiej spisac, moze
> powinienem sobie darowac jego obrone?

Moze sprobuje ci sprecyzowac, o co mi naprawde z tymi i Diunowymi nazwami chodzi.
Lubie, jak w ksiazce jest jakis punkt odniesienia dla nazewnictwa czegokolwiek.
Moze to byc wyksztalcenie jak u Sapkowskiego, albo jezyk ojczysty glownych
bohaterow, jak jest zazwyczaj. Tolkien zastosowal rozroznienie ras, i kazda
praktycznie nazwa jest charakterystyczna dla terenu zamieszkujacej ja (aktualnie
lub w niedalekiej przeszlosci) rasy. Zastanawiales sie jak wygladaja takie nazwy
w innych jezykach? Londinium-London-Londyn, to typowy przyklad (i blagam :} daruj
mi Nowy Jork bo to inna bajka). Tlumaczenia doslowne wystepuja praktycznie tylko
na terenach miedzynarodowych przy latwo przekladalnych nazwach (Psie Pole). Jest
to zreszta powod, dla ktorego glowne rzeki w Polsce nie maja slowianskich nazw, a
Wisla jest nawet podejrzana o korzenie celtyckie. Lozinski zastosowal punkt
odniesienia czytelnika. W tej sytuacji do obronienia sa jeszcze np. Sakow i
Bagoszno, ale wiekszosc to zwykle bzdury. Czytajac jego przeklad mialem wrazenie
kompletnego chaosu (zeby nie powiedziec bajzlu) znaczeniowego.

> skrzat to z kolei taki chochlik, czy to co stoi w ogrodzie... a krzat to slowo,
> ktore zobaczylem dopiero u Lozinskiego... Krasnolud jakos nigdy mi sie nie
> podobal, wtedy kiedy jeszcze nie czytalem trylogii, czy zadnej innej fantasy.

Bylo w dawnej polszczyznie takie podobne slowo, oznaczalo skrzata w charakterze
bliskiego krasnoludkom o Sierotki Marysi.


> hmm... moze i te przyklady sa wyzej podane, ale mnie ise nie chce
> nadrabiac 100 postow zaleglosci. niemniej jednak bede musial przeczytac
> dokladniej wstep i poszukac czegos obrazliwego.

Nie musisz nadrabiac bo to dyskusje z poprzedniej epoki. To obrazliwe jest w
pierwszym przypisie do przedmowy, dokladniej w dywagacjach jak to ludzie beda
niepoprawnie wymawiac th (jakby sam poprawnie wymawial), mylic Kelembrimbora z
Celembrimborem i Elwing z Elvisem - cytuje z pamieci wiec moze niedokladnie. W
kazdym razie bylo to lekcewazace i niesmaczne.

> dobra. moze sprecyzuje. pierwsze dwa tomy sa moim zdaniem ok. ale 5-6
> ksiega to jest porazka tluamczenia. a raczej straszna niekonsewncja
> Lozinskiego. czytam, czytam i mam wrazenie, ze czytam Biblie, takie same
> zwroty i styl jak w ksiedze rodzaju... w tym tomie nie ma juz czego bronic :-))

Ja mam wrazenie, ze on w ktoryms momencie przeczytal Sirmarillion i pojal ze to
mitologia, wiec zmodyfikowal dalsze tlumaczenie, tradycyjnie mylac style, w tym
akurat przypadku mit z przypowiescia biblijna. Ciesze sie ze to nie tylko moje
skojarzenie.

[mikolaj7]

>
> Pytam bez ironii gdzie? dla odmiany bardzo chetnie poczytalbym
wypowiedzi ludzi
> ,
> ktorym sie to tlumaczenie podobalo...

o znalazlem tez tutaj - post freuda z 22.2.2002 o 18.20

[Gość: Illain]

Wielkie dzieki juz tam zmierzam

[Gość: Anna M]

> 1. Shire nie, ale Sackville może być równie dobrze nazwa francuską. A chodzi o
łaczność znaczeń między "bag" i "sack", co nie każdemu może rzucić się w oczy,
zwłaszcza jesli nie zna najlepiej angielskiego.
> 2. Gdzieś - ale nie pamiętam gdzie - powiedziałam dokładnie to samo, co ty o
Sępnej Puszczy. Zresztą, jak w kółko powtarzam, chodzi mi o zasadę, a nie o
poszczególne rozwiązania Łozińskiego. Z drugiej strony przynajmniej próbował, a
SKibniewska często radziła sobie z grami słów ignorując je.
> 3. To, co jest dobre u Skibniewskiej, jest też kwestią gustu. Nie wiem, skąd
wziąłes Złotkę. Z drugiej strony mnie na przykład nie odpowiada Złota Jagoda.
Zapomnij przez chwilę o tradycjach itp i powiedz szczerze - czy możesz sobie
wyobrazić męża (mniejsza z tym, kim jest), zwracającego się na co dzień do
żony "Złota Jagodo"? Możesz? Bo ja jakoś nie. Prawdopodobnie sam skróciłby jej
imię do Złotki albo mówił "króliczku", nie wiem. "Goldberry" Tolkiena to
naturalnie wyglądające słowo, mogące być też imieniem. Mnie się bardziej podoba
Złotanka niż Złota Jagoda.
4. Te "twory", o których mówisz, nazywa się powszechnie neologizmami i nie
Łoziński je wymyślił. Każdy je w jakiś sposób tworzy, zwłaszcza obcując z tego
typu tekstem.
5. Tutaj nie będę się wypowiadać, bo nie wiem, o co ci właściwie chodzi. Wierzę
w twoją dogłębną znajomość Harlequinów. Są miejsca, w których ten sam zarzut
można postawić Skibniewskiej.
6. Prawda, ale to wina wydawcy, a nie tłumacza.

[Gość: Illain]

Gość portalu: Anna M napisał(a):

>
> > 1. Shire nie, ale Sackville może być równie dobrze nazwa francuską. A chod
> zi o
> łaczność znaczeń między "bag" i "sack", co nie każdemu może rzucić się w oczy,
> zwłaszcza jesli nie zna najlepiej angielskiego.
No coz, nie miejsce tu na korepetycje z historii, ale uwierz mie na slowo, jesli
mozesz, ze kompletnie nie o nazwy mi w tym wypadku chodzilo

> > 2. Gdzieś - ale nie pamiętam gdzie - powiedziałam dokładnie to samo, co ty
> o
> Sępnej Puszczy. Zresztą, jak w kółko powtarzam, chodzi mi o zasadę, a nie o
> poszczególne rozwiązania Łozińskiego. Z drugiej strony przynajmniej próbował, a
> SKibniewska często radziła sobie z grami słów ignorując je.

Tylko, ze ja jestem zwolennikiem teorii ze diabel tkwi w szczegolach, a oprocz
tego wole jak ktos sobi odpusci cos co mu nie idzie, w przeciwnym wypadku efekt
bedzie zawsze niezadowalajacy. W przypadku Lozinskiego wolalbym aby wogole
odpuscil sobie tlumaczenie czegokolwiek, chociaz pewnie wtedy stacilibysmy sporo
tematow do dyskusji.

> > 3. To, co jest dobre u Skibniewskiej, jest też kwestią gustu. Nie wiem, sk
> ąd
> wziąłes Złotkę.
Juz przepraszalem pietro wyzej, kajam sie po raz kolejny...

Z drugiej strony mnie na przykład nie odpowiada Złota Jagoda.
> Zapomnij przez chwilę o tradycjach itp i powiedz szczerze - czy możesz sobie
> wyobrazić męża (mniejsza z tym, kim jest), zwracającego się na co dzień do
> żony "Złota Jagodo"? Możesz? Bo ja jakoś nie.
Prawdopodobnie sam skróciłby jej
> imię do Złotki albo mówił "króliczku", nie wiem. "Goldberry" Tolkiena to
> naturalnie wyglądające słowo, mogące być też imieniem. Mnie się bardziej podoba
> Złotanka niż Złota Jagoda.
Na wyobraznie nigdy nie narzekalem. A teraz Ty sie zastanow i wyobraz sobie kogos
kto byl od zawsze... juz? watpie zeby do ukochanej osoby mowil "kroliczku". I
dodatkowo - moj prapradziadek do mojej praprababci (ze wschodu) do konca zycia
mowil "Mario Walieriewna", podobno bylo w tym cos ze starej szkoly elegancji,
duzo milosci i szacunku (wszelkie, nawet negatywne ekstapolacje dozwolone ;)

> 4. Te "twory", o których mówisz, nazywa się powszechnie neologizmami i nie
> Łoziński je wymyślił. Każdy je w jakiś sposób tworzy, zwłaszcza obcując z tego
> typu tekstem.
Dzieki za korki z literatury, nie zredagowalem sie piszac o nowomowie
czy "bezsensowne proby neologizmow" brzmi lepiej? w domyslniku je tam podstawiam.

> 5. Tutaj nie będę się wypowiadać, bo nie wiem, o co ci właściwie chodzi. Wierzę
> w twoją dogłębną znajomość Harlequinów. Są miejsca, w których ten sam zarzut
> można postawić Skibniewskiej.

Wyjasniam to w poprzedniej odpowiedzi, jakby niewiele wiecej moge dodac. A ten
sam zarzut mozna postawic kazdej osobie, ktora pisze lub tlumaczy bajki. Klu
programu jest okreslenie "sa miejsca", co u Lozinskiego mozna spokojnie zastapic
przez "jest ksiazka". Wspomniana "doglebna znajomosc" dotyczy nie tyle samych
Harlequinow, co kregu ich czytelniczek (i czytelnikow bo i tacy sa)

> 6. Prawda, ale to wina wydawcy, a nie tłumacza.

Nieprawda, wydawca nie musi sie znac na literaturze, angielskim i Tolkienie, a
tlumacz odpowiada w calej rozciaglosci za to co napisal. Tych bledow nie
usprawiedliwia (moze poza dwoma z grubszych) nawet brak redaktora. Pomysl, ze
jestes juz kolejna osoba, ktora czepia sie (i slusznie :) o Zlotke, a ja po
prostu nie przeczytalem tekstu po napisaniu i zaden redaktor/korektor na to nie
pomoze. Tylko, ze ja nie biore za to szmalu i nie udaje, ze znam sie na pisaniu
postow bardziej niz widac.
...No i nie mam (na razie) obroncow mojego stylu, czego sobie i szanownym
polemistom zycze.

Dobrego Pa! (czy to tez neologizm???) i milego weekendu ("slowo lykent pochodzi
od lyku swiezego powietrza.")

[Gość: Anna M]

Obowiązkiem tłumacza jest (to zazwyczaj pisze się w umowie) wykonanie
autorskiej korekty tekstu - po złamaniu. Obowiązkiem wydawcy jest takowy tekst
po złamaniu mu dostarczyć i dać mu dość czasu na dokonanie takowej. Jak ktoś
wręcza ci książkę o rozmiarach Nawet jednego tomu trylogii i mówi "OK, jutro
do południa chcę to mieć z powrotem", to korektę możemy uznać za niebyłą.

[Gość: Illain]

Moze i masz racje, nie wydawalem nigdy ksiazek, wiec nie wiem. Ale w dalszym
ciagu nie do konca jestem przekonany, gdyz kojarzy mi sie dosc dlugi okres
czasu pomiedzy ogloszeniem o gotowosci przekladu, a decyzja o druku. Moze ten
czas zmarnowal wydawca... mimo wszystko odpowiedzialnosc autora pozostaje.

[Gość: szkuner]

W sumie nie wniose wiele nowego do dyskusji, ale:
1.Uwazam, ze Skibiniewska, czy sie to komus podoba, czy nie, stworzyla pewien
kanon okreslen, ktory na stale zadomowil sie w naszej literaturze fantasy,
grach rpg, komputerowych itd. W zwiazku z tym kolejni tlumacze(nie tylko
Wladcy, ale w ogole fantasy) powinni brac pod uwage istniejaca terminologie, w
zwiazku z czym wymysly pana L. typu "krzaty" uwazam za cokolwiek absurdalne.
2. Jesli chodzi o nazwy geograficzne to uwazam, ze pan L. takze tu podzialal na
sile, chociazby dlatego, ze Shire powinno miec klimat angielski,a tlumacz
polonizujac spowodowal, ze tego klimatu nie ma (polskiego klimatu, z
oczywistych wzgledow takze nie uzyskal)
3. Imiona wlasne: Lazik, przynajmniej dla mnie brzmi smiesznie, a nie taka byla
przeciez geneza imienia Obiezyswiat. Imiona hobbitow - patrz 2.
4. Moim zdaniem tlumaczenie Skibiniewskiej tez nie jest idealne (bardzo podoba
mi sie uzyte juz tu przez kogos okreslenie "tlumaczenie rozwodnione"), niemniej
jednak to ona zblizyla sie najblizej do klimatu oryginalu. A to chyba przede
wszystkim chodzi.
Amen

[freud]

Gość portalu: szkuner napisał(a):

> W sumie nie wniose wiele nowego do dyskusji, ale:
> 1.Uwazam, ze Skibiniewska, czy sie to komus podoba, czy nie, stworzyla pewien
> kanon okreslen, ktory na stale zadomowil sie w naszej literaturze fantasy,
> grach rpg, komputerowych itd. W zwiazku z tym kolejni tlumacze(nie tylko
> Wladcy, ale w ogole fantasy) powinni brac pod uwage istniejaca terminologie, w
> zwiazku z czym wymysly pana L. typu "krzaty" uwazam za cokolwiek absurdalne.
> 2. Jesli chodzi o nazwy geograficzne to uwazam, ze pan L. takze tu podzialal na
>
> sile, chociazby dlatego, ze Shire powinno miec klimat angielski,a tlumacz
> polonizujac spowodowal, ze tego klimatu nie ma (polskiego klimatu, z
> oczywistych wzgledow takze nie uzyskal)
> 3. Imiona wlasne: Lazik, przynajmniej dla mnie brzmi smiesznie, a nie taka byla
>
> przeciez geneza imienia Obiezyswiat. Imiona hobbitow - patrz 2.
> 4. Moim zdaniem tlumaczenie Skibiniewskiej tez nie jest idealne (bardzo podoba
> mi sie uzyte juz tu przez kogos okreslenie "tlumaczenie rozwodnione"), niemniej
>
> jednak to ona zblizyla sie najblizej do klimatu oryginalu. A to chyba przede
> wszystkim chodzi.
> Amen

Zgadzam sie z przedmowca... Moim zdaniem, problem polega na przyzwyczajeniu a to jest druga natura czlowieka.
Gdyby Lozinski przetlumaczyl Tolkiena przed Skibniewska to wszyscy by na niej koty darli za Obiezyswiata...

Fakt faktem, ze Strider po polsku to Wloczykij albo Lazik wlasnie a nie Obiezyswiat.

Przeczytalem wlasnie niedawno Diune w przekladzie Lozinskiego. Na poczatku wscieklem sie na niego za Wolan,
Piaskali, Odciazacze itp. Jednak po GLEBOKIM namysle uwazam, ze przeklad jest bardzo dobry:

Freemen - Wolny Czlowiek - Wolanin
Sandworm - Robal Piaskowy - Piaskal

Zatem troche tolerancji. Jednym moze odpowiadac Skibniewska a innym Lozinski. Osobiscie wole Tolkiena w
przekladzie Skibniewskiej a Diune w wydaniu Lozinskiego. Ot, kompromis.

Pozdro,
Sigi

[kea]

Jesteś niekonsekwentny.Najpierw nie podoba Ci się przeróbka Shire, bo"traci
angielski klimat", ale podobny zabieg w Diunie jest OK. Ja jestem za kanonem.
Nie będe miała siły przeczytać zarówno WP jak i Diuny w tłumaczeniu pana Ł.-
żeby poznać piękno jego przekładu. Dla mnie łazik to jak zgrzyt na mózgu.
Piaskal kojarzy się wyłacznie z piaskiem, a nie obiektem mrocznej religii,
a Wolanie ze słowiańskim plemieniem znad Bałtyku, a nie mieszkańcami
Diuny.Poza tym -bądźmy tolerancyjni.

[Gość: Jacek]

> Przeczytalem wlasnie niedawno Diune w przekladzie Lozinskiego. Na poczatku wsci
> eklem sie na niego za Wolan,
> Piaskali, Odciazacze itp. Jednak po GLEBOKIM namysle uwazam, ze przeklad jest b
> ardzo dobry:

To musial byc BARDZO gleboki namysl. Nie sadzisz, ze naprawde dobre tlumaczenia
rozpoznaje sie bez namyslu?
>
> Freemen - Wolny Czlowiek - Wolanin
> Sandworm - Robal Piaskowy - Piaskal

Nie freemen, tylko fremen, wiec przejscie do "wolnego czlowieka" nie jest
az tak naturalne, jak bys tego chcial. Poza tym czy wolanin nie kojarzy ci
sie z czlowiekiem, ktory ma klopot z tarczyca? Bo jak nie, to podziwiam
(i zazdroszcze).

A oto cytat z p. Lozinskiego z preludium do Diuny:
"Brwi uniosly mu sie nad czolem"

I jak mozna czytac tego czlowieka?

[Gość: Locke]

Z moich wczesniejszych postow:

Maly przyklad - slowo "Krasnolud" nie oddaje istoty niskiego wojownika z latwo
wyskakujacym zza pasa toporem. Jedyne sluszne okreslenie to KRZAT.
Dlaczego "krasnolud" jest nieodpowiedni?Z dwoch powodow. Po pierwsze ani on nie
jest czerwony ("krasno"), a po drogie ta rasa (co Tolkien stwierdzil jasno) nie
ma nic wspolnego z ludzmi ("lud").

Jak juz ktos wspomnial - sa 3 pzeklady: Lozinskiego, Skibiniewskiej i Marii i
Cezarego Fracow. Polecam ostatni focus - tam jest porownanie fragmentu.
Skibniewska przy Fracach jest calkiem niezla.....

Loke

[Gość: Ad]

Gość portalu: Locke napisał(a):

> Z moich wczesniejszych postow:
>
> Maly przyklad - slowo "Krasnolud" nie oddaje istoty niskiego wojownika z latwo
> wyskakujacym zza pasa toporem. Jedyne sluszne okreslenie to KRZAT.
> Dlaczego "krasnolud" jest nieodpowiedni?Z dwoch powodow. Po pierwsze ani on nie
>
> jest czerwony ("krasno"), a po drogie ta rasa (co Tolkien stwierdzil jasno) nie
>
> ma nic wspolnego z ludzmi ("lud").
>
> Jak juz ktos wspomnial - sa 3 pzeklady: Lozinskiego, Skibiniewskiej i Marii i
> Cezarego Fracow. Polecam ostatni focus - tam jest porownanie fragmentu.
> Skibniewska przy Fracach jest calkiem niezla.....
>
> Loke

Chłopie, ty się powtarzasz!!! Już Ci coś pisałem o Krasnoludach.
Pozdrawiam
Ad

[Gość: Locke]

Yep - specjalnie dla szkunera.

pzdr dla Ciebie i dla niego

Locke

NAJLEPSZY JEST ŁOZIŃSKI

[Gość: blazio]

W zeszłym roku przeczytałem Tolkienowską trylogię po raz pierwszy. Przeczytałem
ją w oryginale, ale od razu zacząłem się zastanawiać nad tym, jak LotR brzmi w
polszczyźnie. Nie mam dostępu do żadnego tłumaczenia (na usprawiedliwienie
dodam, że nie byłem w Polsce w ostatnich miesiącach, a książkę skończyłem
czytać już za granicą), ale przeczytałem Wasze wypowiedzi oraz artykuł z Gazety
Wyborczej, gdzie zamieszczono między innymi tłumaczenie tytułowego wiersza. I
muszę stwierdzić, że - choć oczywiście żaden przekład nie jest idealny - to
NAJLEPSZY JEST ŁOZIŃSKI. Shire to jak najbardziej Włości, Baggins to
Baggins, "krasnale" w tłumaczeniu wiersza by Skibniewska brzmią okropnie w
porównaniu z majestatycznymi "krzatami". "Tajar" - tu bym dystkutował. Wiersz
tytułowy - z trzech zacytowanych najlepszy jest Łoziński - byłby idealny, gdyby
nie paskudna "moc", która "niechciana zwycięży".
Z tych kilku słów wydaje mi się, że jego tłumaczenie oddaje "ducha" i "emocje"
powieści. Ale może się mylę... Może gdzieś na sieci dostępne są większe urywki,
chętnie bym sobie poczytał?
Pozdrawiam,
B.

[mikolaj7]

Gość portalu: blazio napisał(a):

> W zeszłym roku przeczytałem Tolkienowską trylogię po raz pierwszy. Przeczytałem
>
> ją w oryginale, ale od razu zacząłem się zastanawiać nad tym, jak LotR brzmi w
> polszczyźnie. Nie mam dostępu do żadnego tłumaczenia (na usprawiedliwienie
> dodam, że nie byłem w Polsce w ostatnich miesiącach, a książkę skończyłem
> czytać już za granicą), ale przeczytałem Wasze wypowiedzi oraz artykuł z Gazety
>
> Wyborczej, gdzie zamieszczono między innymi tłumaczenie tytułowego wiersza. I
> muszę stwierdzić, że - choć oczywiście żaden przekład nie jest idealny - to
> NAJLEPSZY JEST ŁOZIŃSKI. Shire to jak najbardziej Włości, Baggins to
> Baggins, "krasnale" w tłumaczeniu wiersza by Skibniewska brzmią okropnie w
> porównaniu z majestatycznymi "krzatami". "Tajar" - tu bym dystkutował. Wiersz
> tytułowy - z trzech zacytowanych najlepszy jest Łoziński - byłby idealny, gdyby
>
> nie paskudna "moc", która "niechciana zwycięży".
> Z tych kilku słów wydaje mi się, że jego tłumaczenie oddaje "ducha" i "emocje"
> powieści. Ale może się mylę... Może gdzieś na sieci dostępne są większe urywki,
>
> chętnie bym sobie poczytał?
> Pozdrawiam,
> B.

brawa za odwage, ja nie mialem kontaktu z trylogia
Skibniewskiej, tylko z Hobbitem w jej wykonaniu i jesli
prownywac tluamczenia tylko po poczatkowych wierszach
wybralbym Lozinksiego. Jego tlumaczenie jest ok, poza, jak
juz mowilem, trzecim tomem.

[Gość: Locke]

That's my boy ;))))))

Z wyrazami najglebszego szacunku
Locke

[Gość: szkuner]

NAJLEPSZY NIE JEST ŁOZIŃSKI, bo Shire to Shire, a nie Włości. Jest to sztuczne
spolszczenie niszczące klimat. Baggins to właśnie Baggins, a nie Bagosz jak
chciałby Łoziński, chociaż podobno zmieniła mu to redakcja w ostatnim wydaniu
(pzdr dla Locke'a). A nad Tajarem można już chyba tylko siąść i zapłakać. W
sprawie "krzatów" odsyłam do posta Ad.
Szczerze mówiąc mam wrażenie, że wielu nowych argumentów w tej dyskusji już nie
będzie. Zwolennicy Łozińskiego będą dalej zachwalać "łozinizmy", a zwolennicy
Skibiniewskiej nadal będą je flekować.
I jedynym problemem jest fakt, że księgarnie zostały wręcz zalane Łozińskim i
człowiek nie orientujący się w zagadnieniu ma największe szanse wpaść właśnie
na niego (tym bardziej, że Zysk wypuścił supertanie wydanie- 1 tom ok.12 zł.),
a nie jestem pewien czy to dobrze. No dobra, jestem wręcz pewien, że to
niedobrze:))
I mam jeszcze pytanie. Czy ktoś wie, czy da się obecnie kupić "Diunę" w
tłumaczeniu innym niż pana Ł.?
A za "Władcę..." powinien zabrać się Barańczak.

[Gość: Anna M]

Gość portalu: szkuner napisał(a):

> A za "Władcę..." powinien zabrać się Barańczak.

I to jest święta prawda

[Gość: chlinac]

Gość portalu: blazio napisał(a):

Po pierwsze zacznijmy od tego, że nie krasnale, a krasnoludy. Operacja odwrotna do zdrobnienia, kapujesz? Po
drugie bawi mnie trochę, Twoje stwierdzenie, że tłumaczenie wiersza jest fajne, gdyby nie ostatnia linijka. Facet
kompletnie na własną rękę napisał wiersz, który NIE JEST tłumaczeniem, lecz inwencją twórczą i zaprzecza
tłumaczonemu fragmentowi, a Ty mówisz, że jest w porządku? To chyba powiesz tez,że Wiedźmin" to dobra
adaptacja opowiadań Sapkowskiego. Wiem, wiem, nie oglądales. A szkoda. To film wypisz wymaluj dla wielbicieli
talentu Łozińskiego.


> W zeszłym roku przeczytałem Tolkienowską trylogię po raz pierwszy. Przeczytałem
>
> ją w oryginale, ale od razu zacząłem się zastanawiać nad tym, jak LotR brzmi w
> polszczyźnie. Nie mam dostępu do żadnego tłumaczenia (na usprawiedliwienie
> dodam, że nie byłem w Polsce w ostatnich miesiącach, a książkę skończyłem
> czytać już za granicą), ale przeczytałem Wasze wypowiedzi oraz artykuł z Gazety
>
> Wyborczej, gdzie zamieszczono między innymi tłumaczenie tytułowego wiersza. I
> muszę stwierdzić, że - choć oczywiście żaden przekład nie jest idealny - to
> NAJLEPSZY JEST ŁOZIŃSKI. Shire to jak najbardziej Włości, Baggins to
> Baggins, "krasnale" w tłumaczeniu wiersza by Skibniewska brzmią okropnie w
> porównaniu z majestatycznymi "krzatami". "Tajar" - tu bym dystkutował. Wiersz
> tytułowy - z trzech zacytowanych najlepszy jest Łoziński - byłby idealny, gdyby
>
> nie paskudna "moc", która "niechciana zwycięży".
> Z tych kilku słów wydaje mi się, że jego tłumaczenie oddaje "ducha" i "emocje"
> powieści. Ale może się mylę... Może gdzieś na sieci dostępne są większe urywki,
>
> chętnie bym sobie poczytał?
> Pozdrawiam,
> B.

[Gość: blazio]

Gość portalu: chlinac napisał(a):

> Po pierwsze zacznijmy od tego, że nie krasnale, a krasnoludy. Operacja odwrotna
> do zdrobnienia, kapujesz?

Kapuję, po prostu podobają mi się również "krzaty", kumasz :)))

> Po drugie bawi mnie trochę, Twoje stwierdzenie, że tłumaczenie wiersza jest
fajne,
> gdyby nie ostatnia linijka. Facet
> kompletnie na własną rękę napisał wiersz, który NIE JEST tłumaczeniem, lecz inw
> encją twórczą i zaprzecza
> tłumaczonemu fragmentowi, a Ty mówisz, że jest w porządku?

Przeczytałem sobie jeszcze raz znalezione w sieci różne wersje tytułowego wiersza
i nadal twierdzę, że najlepszy jest Łozińskiego, gdyby nie ostatnia linijka,
która jest rozpaczliwą i głupią próbą zachowania za wszelką cenę schematu rymów,
który i tak się wymyka w kolejnych wersach.
Więcej zmian sensu wierdza po prostu nie widzę. Nie jest to tłumaczenie
wiersza "word by word", ale tak nie tłumaczy ani Barańczak ani Miłosz ani
ktokolwiek, kto tłumaczy poezję. Nawet Kochanowski tłumaczący psalmy.

> To chyba powiesz tez
> ,że Wiedźmin" to dobra
> adaptacja opowiadań Sapkowskiego. Wiem, wiem, nie oglądales. A szkoda. To film
> wypisz wymaluj dla wielbicieli
> talentu Łozińskiego.

Masz rację, nie widziałem Wiedźmina, więc nie wiem czy mnie obrażasz czy
nie :)))))))

Ponadto: autokorekta - korzystając z podanych przez Was linków przeczytałem kilka
artykułów, w których zestawiono więcej przykładów tłumaczeń i stwierdzam, że
Łozińskiemu po prostu się nie chciało dokładnie tłumaczyć książki (na przykład
wspomniane gdzieś i udokumentowane "gubienie" humoru Bilba i Gandalfa, czego nie
można zarzucić pani S.) i to jest jego podstawowa wina, a nie odważne podejście
do tłumaczenia nazw własnych, które zdecydowanie pochwalam.

Pozdrawiam,
Blazio

[Gość: Aragorn]

Musi być Skibiniewska. Tłumeczenie Zysku i S-ka jest do d..... Bilbo Bagosz....
Łazik... Rivendell = Tajar

AAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAA
Musi być SKIBINIEWSKA

O tłumaczeniach, o słuchowiskach... +linki

[Gość: prof.Nic]

Witam.

Nowe, kolejne przekłady czasami sprawiają wrażenie przekornego i
złośliwego "zrobienia inaczej od poprzednika". Doskonałego, idealnego przekładu
tolkienowskiej trylogii nie ma i chyba nie będzie... Na pewno nie będzie
akiego, który zadowoliłby wszystkich. Szczególna to lektura, szczególny świat
znaczeń i pojęć.
Być może wyjściem z tego translatorskiego zamieszania byłoby gdyby ktoś sklecił
jeden na podstawie wszystkich, rozsądnie wykorzystując bezspornie trafne
patenty i oczywiście z poszanowaniem zbioru zasad skierowanych do tłumaczy
osobiście przez J.R.R. Tolkiena.
Tylko kto?
Słomczyński nie żyje... Mam wrażenie, że tylko On udźwignąłby takie dzieło ;-)

Osobiście preferuję dostojne, uważne, najbliższe oryginałowi
tłumaczenie pani Marii Skibniewskiej - to już klasyka. Znam też wersję pana
Łozińskiego - bardzo ciekawy styl! Niestety, po porównaniu obu przekładów ten
drugi wypada słabo: jest niedbały, zbyt wiele rażących, ewidentnych błędów! To
miejscami jakby próba "poprawiania" Tolkiena...
Podobno wśród wydawców powstał nawet termin "łozizm" na określenie niedobrego
przekładu ;-)
Z drugiej strony: trudno odmówić Łozińskiemu dobrej woli i kilku ciekawych
rozwiązań, np. słynne "Krzaty", czy Wiersz.

Pracy Marii i Cezarego Frąc dla wydawnictwa Amber nie znam w całości, ale Ich
przekład wydaje się rozsądny i ciekawy.
Uważam jednak, że zachowanie oryginalnej pisowni angielskiej (np Took zamiast
Tuk) to nie najlepszy pomysł. Sztuką chyba największą przekładu jest wyczucie
proporcji między oryginałem a tworzeniem "nową jakością", którą staje się ta
sama historia opowiedziana w innym języku. Delikatne, z wyczuciem i *rozsądne*
(właśnie Tuk, czy też Róża zamiast Rose itp) spolszczenie zbliża opowieść
do polskiego czytelnika, do naszych realiów językowych. Uważam, że to nie bez
znaczenia. Innymi słowy: chyba łatwiej "się zapomnieć" i łatwiej zapomnieć o
angielskim rodowodzie powieści :-)

Jednocześnie nie należy przesadzać (vide Łoziński) i pamiętać o tym, że: "Moim
zdaniem, nazwiska osób powinny być nietknięte. Wolałbym także nie ruszać nazw
miejscowych, łącznie z Shire. Sądzę, że najwłaściwszym wyjściem byłoby
dołączenie na końcu książki listy nazw mających jakieś znaczenie po angielsku z
wyjaśnieniami po polsku" (J.R.R.Tolkien, Listy, str. 446-447)

Jeśli chodzi o Paulinę Braiter, to dopiero przymierzam się do "jej" Hobbita.
Czy przetłumaczyła też Trylogię? Jeśli tak to dla jakiego wydawnictwa?

Nie zgodzę się z pojednawczymi stwierdzeniami typu: "najlepszy jest ten
przekład, który się przeczytało jako pierwszy, itp".
Warto szukać, sprawdzać inne wersje. Osobiście, zacząłem od Łozińskiego i...
byłem zadowolony! Ale gdy zabrałem się za tłumaczenie Skibniewskiej, od
pierwszych kilkudziesięciu stron wiedziałem, że to jest to! Potem były
fragmenty Frąców... ok, ale bez rewolucji:) A potem nie pozostało mi nic
innego, jak zabrać się za oryginał :)
Bez wątpienia - warto poznać oryginał.
W formie książkowej lub np. dźwiękowej.
Polecam rewelacyjne słuchowiska radiowe na podstawie Trylogii oraz Hobbita,
zrealizowane dla BBC, z udziałem świetnych aktorów, m.in. Iana Holma, czyli
filmowego Bilba :-)) Bardzo angielskie, mocne
i świetnie wyreżyserowane! Można je pobrać np. za pomocą Audiogalaxy
(www.audiogalaxy.com). Tam też znajdziecie Hobbita oraz obszerne fragmenty
innych utworów, czytane m.in. przez samego Tolkiena!
Piękna sprawa!

Wracając do polskich przekładów Tolkiena: polecam ciekawy i wnikliwy tekst
Agnieszki Sylwanowicz pod adresem:
www.necik.mag.com.pl/~parmadili/jrrtolkien/nprzeklad.htm
oraz inne, nie mniej ciekawe pod adresem:
www.mag.com.pl/~parmadili/

miłej lektury :-)

Pozdrawiam

profesor Nic
: : Centrum Dowodzenia Niczym : :
[e-mail]

[Gość: Locke]

Prof Nic mnie powalil. Gratuluje profesjonalizmu.

Tytulem rysu historycznego:

Pierwszy preklad Tolkiena to przeklad na jezyk szwedzki, a drugi to wlasnie
slawetne dzielo Marii Skibiniewskiej z 1960 roku.

Lekko poprawiony przelad Skibiniewskiej trafil do "kanonu na koniec wieku i
stal sie podstawa listy dialogowej do filmu.

Natomiast przeklad Lozinskiego byl wielokrotnie zmieniany w kolejny dodrukac.
Np w drugim wydaniu powrocono do oryginalnego Bagginsa.

zrodlo - Focus 03/2002

z powazaniem

Locke

[ksywa]

Tak, sądząc z ilości postów i jakże merytorycznie uzasadnionych
wypowiedzi,zdecydowanie w naszym kraju jest największe na metr kw zagęszczenie
nie lekarzy, jak się powszechnie uważa, ale tłumaczy:-)) Zadałam sobie trud,
przeczytałam wszystko i .... zatkało mnie od panującej na tym forum ignorancji
"krytyków". Ale krytycy mają to do siebie, że ignorancja i samozadowlenie z
rzekomej "znajomości rzeczy" - wszak Tolkiena czytali wiele razy i znają go na
pamięć, niektórzy nawet w oryginale - pozwala im pleść ewidentne bzdury.
Dowiedzcie się więc od wykwalifikowanego i praktykującego tłumacza, że każde
tłumaczenie jest dziełem autonomicznym, że nie istnieją ŻADNE relacje między
tłumaczeniami, więc ich porównywanie jest z gruntu bzdurne. Istnieje jedynie
relacja oryginał - tłumczenie oraz druga ważniejsza relacja: autor - czytelnik.
Jesli chodzi o tę drugą relację, możliwe są dwa - równoważne - podejścia. Albo
"doprowadzić" autora do czytelnika (tzn. nie dochowywać przesadnej wierności
oryginałowi, ale za to uczynić lekturę łatwiejszą, a tekst bliższym
czytelnikowi) albo "doprowadzić" czytelnika do autora (tzn. z całym szacunkiem
dla autora, ale nieco kosztem komfortu czytelnika, nawet jeśli nie wszystko doń
trafi i spodoba sie, ale wierność przede wszystkim!). I wyobraźcie sobie, że
przy podejmowaniu decyzji, które podejście wybrać, tłumacz jest całkowicie
autonomiczny. Tłumaczenie jest w ogóle sztuką dokonywania wyborów i
podejmowania trudnych, nierzadko niepopularnych decyzji. I tłumacz z definicji
ma do nich prawo. Nie zgodzę się ponadto ze stwierdzeniem profesora wyzej, ze
nie ma znaczenia dla odbioru (i krytyki!), które tłumaczenie czytaliśmy jako
pierwsze. Psycholingwistyki pan profesor troszkę liznął? Bo jesli nie, to niech
się dowie, że pierwsza lektura pozostawia w głowie - czy chcemy czy nie - swego
rodzaju matrycę językową i nasza świadomośc odrzuca to, co się z ta matrycą
kłóci, nie wpasowuje w ramki. I nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy. Nie będę
nawet komentowała wypowiedzi typu "Skibniewska - kanon" (a Słowacki wielkim
poetą był i basta:-)), "neologizmy precz" itd, i że komuś klimatu brakuje. To
są wasze subiektywne odczucia i nie mają nic wspólnego z meritum i warsztatem.
Na zakończenie: tłumacz nie tworzy tłumaczenia idealnego, bo takiego nie ma,
ale tłumaczenie najlepsze na jakie go w danym momencie stać, i to ze smutną
świadmością, że być może popełnił wiele błędów i podjął wiele złych decyzji.
Ale za to zmierzył się z oporną, trudną materią i coś stworzył. I pamiętajcie,
powiedzenie "traditore tradutore" (tłumacz zdrajca) ma wielowiekową tradycję.
Brzmieniowa zbieżność chyba nieprzypadkowa, prawda? Tłumacz "robi swoje"
wiedząc, że zawsze wobec kogoś jest zdrajcą: albo wobec autora, albo wobec
czytelnika, albo wobec siebie. Pozdrawiam "krytyków" i proszę o więcej
zrozumienia - dosłownie zrozumienia, nie wyrozumiałości, dla warsztatu tłumacza,
ksywa
PS: Rzecz jasna nie próbuję tu usprawiedliwiać ewidentnych błędów czy
niechlujstwa tego czy innego tłumacza.

[Gość: Illain]

Droga Ksywo! Jest mi niezmiernie milo, ze ktos wreszcie obnazyl PRAWDE o tym
forum. Toz to najczystsza IGNORANCJA i same BZDURY!!! I moze uwazasz, ze
przemowilas tym glupkom do rozsadku?

Postanowilem Ci odpowiedziec bo stanowisz przypadek wrecz wyjatkowy.
Egocentryzm i samozadowolenie w czystej postaci rzadko zdarza sie w naturze.
Jak juz takm lubisz terminologie naukowa, to czytajac Twojego posta z miejsca
pomyslalem "projekcja asymilatywna".Moze i przeczytalas wszystkie posty, ale
nic z nich nie zrozumialas, a juz na pewno nie wyciagnelas wnioskow.

Jeszcze dwie, tym razem calkiem powazne uwagi
1. Ktora droge tlumaczenia przyjal wedlug Ciebie Lozinski? z obydwu
wymienionych nie znalazlem u niego zadnej.
2. Jezeli tlumacz ma wszyskie prawa, ktore wymieniasz, i bez ograniczen z nich
korzysta to dlaczego i co najwazniejsze DLA KOGO w takim razie on tlumaczy???
Bo jezeli zna jezyk to tlumaczyc dla siebie nie musi, a jak ma ochote pozmagac
sie z materia to niech sobie poprzewiesza firanki i zaslonki nie schodzac ze
stolka.

Pozostajac z nadzieja, ze Twoj (skadinad bardzo inteligenty) post to glownie
prowokacja pozdrawiam

Illain

[Gość: Anna M]

Ty masz rację, ksywa ma rację, wszyscy mają rację, ja pewnie też.

Ty masz rację, bo ksywa może i rzeczywiście trochę przeasadziła (przesadził?).
Z drugiej strony zaświadczam, że dla kogoś kto zna z praktyki pracę tłumacza,
czytanie niektórych postów w tym wątku (i nie powiem, których) jest gorsze od
bólu zębów.
Praca tłumacza nie jast tak łatwa jak się wielu osobom zapewne wydaje. I prawdą
jest, że w ocenie tłumaczeń nalezy oceniać a) przekład jako dzieło literackie
samo w sobie (bo takim jest) i b) przekład w stosunku do oryginału. O innych
tłumaczeniach należy zapomnieć. Zresztą co się będę rozpisywac, odsyłam do
Barańczaka ("Ocalone w tłumaczeniu).

A na twoje pytanie moge odpowiedzieć - Łoziński to podejście pierwsze. Tu
chodzi o założenie, nie wykonanie. Odejdźmy na chwilę od Tolkiena, żeby nie
zaogniac sprawy i weźmy inny znany przekład. "Kubuś Puchatek" Ireny Tuwim to
orientacja "na czytalnika", a nieszczęsna "Fredzia Phi-phi" to orientacja "na
autora. To drugie jest ciekawą pod względem językowym próbą idealnego oddania
książki "Winnie the Pooh" po polsku, z zachowaniem wszystkich gier słownych
itp. - jednak w sumie nieudaną , z kilku przyczyn, na które nie ma tu miejsca.
Za to książka Ireny Tuwim (którą uwielbiam) jest cudowną ksiązką dla dzieci,
ale czasami mam wrażenie, że wykonaną według przepisu z dawych lat -
"Przeczytaj, zamiknij ksiązkę i napisz swoimi słowami we własnym języku".
Innymi słowy, mało ma wspólnego z oryginałem.

Jednym z problemów Łozińskiego jest zapewne to, że jest zawodowym polonistą i
wie o różnych rzeczach, o których ogół nie wie - jak np. dążenie języka do
ekonomiczności czy jak mu tam (nigdy nie miałam głowy do takich nazw). Czyli że
nazwa jednowyrazowa będzie lepsza niż dwuwyrazowa. Nie licząc oczywiście nazw
naukowych. Przykładowo: nie jest prawdopodobne, by jakaś społeczność przez
kilkaset lat nazywała swoją rzekę czy bajorko Szara Woda, nie skracając jakoś
tej nazwy (np. Szarawka). To samo dotyczy Złotej Jagody - z całym szacunkiem
dla Marii Waleriewny.

[ksywa]

Sorry, Anno, odpowiedź dla Illina "przypięła" mi sie do Ciebie - nie zwracaj
uwagi. I sorry, po raz drugi, ale nie uważam, żebym przesadziła:-) Jeżeli juz
to chyba tylko z długością posta i z naiwnym zalożeniem, że do kogoś trafi, to
co napisałam i że zauważy w nim coś więcej, prócz wytykania ignorancji. Ale tak
to jest - uderz w stół... pozdr,
ksywa

[Gość: Illain]

> Ty masz rację, ksywa ma rację, wszyscy mają rację, ja pewnie też.

Oczywiscie, to przeciez nasza cecha narodowa.

> Ty masz rację, bo ksywa może i rzeczywiście trochę przeasadziła (przesadził?).

Troche?? Czy nieswiadomie ja trafilem na forum socjologiczne, czy ksywa?

> Z drugiej strony zaświadczam, że dla kogoś kto zna z praktyki pracę tłumacza,
> czytanie niektórych postów w tym wątku (i nie powiem, których) jest gorsze od
> bólu zębów.

No coz, moge miec tylko nadzieje ze nie moich

> Praca tłumacza (...)

Za Baranczaka dziekuje, mozna to gdzies kupic? (nie cierpie pozyczac bo rzadko
cos czytam tylko raz, poza niektorymi tlumaczeniami ;)

> A na twoje pytanie moge odpowiedzieć - Łoziński to podejście pierwsze. Tu
> chodzi o założenie, nie wykonanie. (...)
Po glebszym zastanowieniu moge sie tylko zgodzic (ugialem sie pod nieodparta sila
Twojej argumentacji :)))))


> Jednym z problemów Łozińskiego jest zapewne to, że jest zawodowym polonistą
Nie pamietalem o tym, ale to wiele wyjasnia, a przede wszystkim jego podejscie do
czytelnika (nie mylic z "orientacja na czytelnika").

> wie o różnych rzeczach, o których ogół nie wie - jak np. dążenie języka do
> ekonomiczności czy jak mu tam (nigdy nie miałam głowy do takich nazw). Czyli że
> nazwa jednowyrazowa będzie lepsza niż dwuwyrazowa. Nie licząc oczywiście nazw
> naukowych. Przykładowo: nie jest prawdopodobne, by jakaś społeczność przez
> kilkaset lat nazywała swoją rzekę czy bajorko Szara Woda, nie skracając jakoś
> tej nazwy (np. Szarawka). To samo dotyczy Złotej Jagody - z całym szacunkiem
> dla Marii Waleriewny.

Ogol faktycznie o tym nie wie, do tego stopnia, ze dzielnica Wroclawia jest Psie
Pole (a moze wiesz o jakims skrocie? tylko ostroznie, bo mieszka tam moja rodzina)
O wiekszosci mieszkancow Bialoleki Dworskiej (to w Warszawie), wszystkich Nowej
Wsi (jest ich kilka w kraju), Spindlerowego Mlyna (Slowacja), obu Frankfurtow
(tutaj, fakt, zalezy do kontekstu) wogole chyba nie ma co wspominac, nieprawdaz?
Ach, moglbym dodac New York i Salt Lake, ale znam stamtad tylko pojedyncze
jednostki, byc moze wyjatkowe. W nazwach jednowyrazowych tez zadziwiajaco czesto
slychac poste polaczenie dwoch wyrazow (vide Grunwald).

A co do imion, hmmm... nie mam pojecia o jezyku japonskim, chinskim, czy
dialektach indianskich, ale odsluchowo (przy ogladaniu orginalnych wersji filmow)
wydaje mi sie, ze uzywaja oni kilku slow na jedno imie... Jezeli jestem w
bledzie, to moze ktos litosciwie mnie z niego wyprowadzi...

Jak masz ochote dalej o tym ze mna podyskutowac, cofnij sie prosze do mojej
odpowiedzi dla Mikolaja, tam staram sie wyjasnic, co zarzucam Lozinskiemu w
nazewnictwie, mysle, ze bylby to dobry punkt wyjscia i moze od razu nie polecisz
do dentysty.

Na koniec dodam, ze mam jakies pojecie o tlumaczeniu, choc nie tlumacze
literatury pieknej (juz widze jak przyprawilem moich kolegow tym stwierdzeniem o
atak smiechu ;) stad mam jakies pojecie o trudnosciach, a co najwazniejsze o tym,
jak mimo najlepszych checi nie mozna oddac stylu oryginalu i trzeba sie po prostu
z tym pogodzic.

Pozdrawiam, Illain

[Gość: Anna M]

Chodzi o język POLSKI, do innych się nie mieszam. Poza tym nazwy uregulowane
administracyjnie przestają być językiem potocznym. Zresztą cholera wie, jak
mieszkańcy Salt Lake City na nie mówią, skoro np. na Filadelfię mówi się
Philly.

[Gość: Illain]

Nie bardzo rozumiem, czy chcialas zasugerowac, ze nazwa uregulowana
administracyjnie powoduje, ze ludzie przestaja uzywac nazw potocznych? Psie
Pole wybralem nieprzypadkowo, jest to potoczna nazwa, ktora przez kilkaset lat
opierala sie zasadom upraszczania jezyka.
Czy naprawde musze wydlubywac wiecej przykladow z jezyka polskiego? sama mozesz
ich znalezc mnostwo. No i nie wiem dlaczego mi sie wydaje, ze zasady, o ktorych
rozmawiamy dotycza kazdego jezyka (pewnie skazenie lektura Czomskiego), a w
szczegolnosci jezykow uzywanych w WP.

[Gość: ksywa]

Gość portalu: Illain napisał(a):

> Droga Ksywo! Jest mi niezmiernie milo, ze ktos wreszcie obnazyl PRAWDE o tym
> forum. Toz to najczystsza IGNORANCJA i same BZDURY!!! I moze uwazasz, ze
> przemowilas tym glupkom do rozsadku?

Nic nie uważam, głupkom -czyżbym nazwała kogoś głupkiem? to chyba już z Twojej
strony projekcja- do rozsądku przemówić się nie da. I nie o rozsadek mi chodziło,
a zaledwie o uświadomienie paru osobom, że wypowiadają się na tematy, o których
nie mają pojęcia, że istnienia wielu uwarunkowań procesu tłumaczenia nawet nie
podejrzewają. A dla mnie ktoś taki powinien siedzieć cichutko i nie manifestować
swojej ignorancji.

> Postanowilem Ci odpowiedziec bo stanowisz przypadek wrecz wyjatkowy.
Jakże mi miło, ale bez przesady - jesteś ostatnio dość aktywny i tu sobie
nadmiernie nie pochlebiam.

> Egocentryzm i samozadowolenie w czystej postaci rzadko zdarza sie w naturze.
To było do mnie?

> Jak juz takm lubisz terminologie naukowa,
- Nie przesadzaj, niespecjalnie się nią posługiwałam w tym poście - wiem gdzie i
do kogo piszę.

to czytajac Twojego posta z miejsca pomyslalem "projekcja asymilatywna".Moze i
przeczytalas wszystkie posty, ale nic z nich nie zrozumialas, a juz na pewno nie
wyciagnelas wnioskow.

Tak? No to zbierz treść tych wszystkich postów powyżej, zrekapituluj i przedstaw
mi zwięźle wnioski. Bo z tych wypocin za wiele się wywnioskować nie da. Tyle
tylko, że "Skibniewska the best" a Łoziński to "łozizmy" i tak jeden przez
drugiego, i w koło macieju.

> Jeszcze dwie, tym razem calkiem powazne uwagi
> 1. Ktora droge tlumaczenia przyjal wedlug Ciebie Lozinski? z obydwu
> wymienionych nie znalazlem u niego zadnej.
No popatrz, wygląda, że też za wiele nie zrozumiałeś i również nie wyciągnąłeś
wniosków.

> 2. Jezeli tlumacz ma wszyskie prawa, ktore wymieniasz, i bez ograniczen z nich
> korzysta to dlaczego i co najwazniejsze DLA KOGO w takim razie on tlumaczy???
Hę? Logika jakaś pokrętna. To jakis skrót myślowy? Bo nie rozumiem, co mają prawa
tłumacza do twoich watpliwości nt. ewentualnego odbiorcy.

> Bo jezeli zna jezyk to tlumaczyc dla siebie nie musi, a jak ma ochote pozmagac
> sie z materia to niech sobie poprzewiesza firanki i zaslonki nie schodzac ze
> stolka.
Jak wyzej. A już o tych firankach to kompletnie nie wiem co mysleć. Może jednak
warto by tu sięgnąć po terminologię naukową? No bo jak te firanki trzeba wieszać
twoim zdaniem?

> Pozostajac z nadzieja, ze Twoj (skadinad bardzo inteligenty) post to glownie
> prowokacja pozdrawiam
> Illain
Och jejku, jejku, cóż za wersal na koniec - "głupia co prawda jesteś, ale twoj
post jest inteligentny." A kimze ty jesteś, czlowieku, że możesz mnie tak
najpierw ustawiać, a potem łaskawie głaskać po główce? Myślisz, ze mi tego
rodzaju uznanie potrzebne? Odpuść sobie. Aha, prowokowac nikogo nie zamierzałam,
no bo do czego niby? Przecież wiecie i powtarzacie jedno: "Skibniewska the best",
"a kto mówi, że nie to w mordę" (to ostatnie akurat z Szewców). Mogę pozdrowić,
co mi tam,
ksywa

Uściślam i przyznaję się do błędu

[Gość: Yorick]

W jednym z wcześniejszych postów napisałem, że Skibniewska przetłumaczyła
wbrew zaleceniom Tolkiena, a łoziński zgodnie z nimi (co zresztą nie miało
wpływu na moją ocenę ich przekładów). Ktoś zwrócił mi uwagę, że to nie jest tak
do końca. Ostatrnio pisał o tym Orliski i wyjaśnił sprawę. Po prostu komentarz
Tolkiena w dodatkach był źle zinterpretowany. Tyle gwoli wyjaśnienia. pzdrv

[Gość: Illain]

Popraw mnie jesli sie myle, ale idea forum dyskusyjnego (szczegolnie
anonimowego) jest danie mozliwosci wypowiedzenia sie ludziom na dowolny temat i
to w sposob jaki uznaja za stosowny. Sam(a) zreszta z tego korzystasz piszac
post na zupelnie inny temat niz temat watku, o co nikt sie Ciebie jakos nie
czepia.
Uzylem sformuowania o glupkach bo o takim Twoim wyczytalem miedzy wierszami
Twojego posta (postu?). A jezeli Twoja idea nie bylo przemowienie do rozsadku
to zupelnie nie rozumiem calej wypowiedzi.
Zanim zarzucisz komus ignorancje w jakiejs dziedzinie zastanow sie czy aby na
pewno masz do tego podstawy. Skadinad wiem, ze w tym watku istnieje co najmniej
jedna wypowiedz czlowieka majacego za soba oficjalnie wydane tlumaczenie
fantasy (niestety nie wiem ktora, bo zmienil (!) ksywe), zauwazylem tez ze
przyznaje sie do tego Anna M, o sobie juz nie wspomne, bo tlumacze w innej
branzy.
Wiesz, sa w sieci forumy, na ktorych wypowiadaja sie profesorowie i inne slawy
naukowe, a moderatorzy pilnuja poprawnosci merytorycznej. Z Twoim podejsciem
musze zapytac co tu wlasciwie robisz?

I jeszcze jedno - nigdy i pod zadnym pozorem nie krytykuje niczyjej
inteligencji, jak uwazam ja za niska to po prostu nie podejmuje dyskusji.
Bardzo chcialbym wiedziec skad wyciagnelas wniosek, ze uwazam Cie za glupia?

PS. Tak mi jakos wychodzi, ze jestes kobieta, jesli nie to przepraszam za forme
zenska.

[ksywa]

Wiesz, jak na to wszystko spojrzeć z Twojego punktu widzenia, to faktycznie:
nie powinnam była w ogóle kierować mego posta do tego grona. Zebraliscie się tu
w miłym i zgodnym towarzystwie, by NA SWÓJ SPOSÓB "podyskutować" nt. "jak
beznadziejne jest tłumaczenie Łozińskiego". Jak zauwazyłam, trwa to od paru
miesięcy i jeśli ktoś tu reprezentuje - zarzucane mi po jednym poście (brawo za
analizę psychologiczną)- egocentryzm i samozadowolenie - to właśnie WY. Nie
wiem tylko, skąd wziąłeś, ze absolutnie wszystkim, również parającym się
tłumaczeniami, zarzucam ignorancję? I dlaczego najbardziej ubodło cię, że cos
wam zarzucam, natomiast w ogóle nie dotarło to, że chciałam wam coś
uświadomić/wyjaśnić. Prawdopodobnie łatwiej się rzucać niż kogoś wysłuchać tzn.
dokładnie przeczytać. Ale teraz zrozumiałam - nie powinnam, bo wam jest akurat
tego typu jednostajna i jałowa wymiana poglądów potrzebna i zgodna z
upodobaniami. A niejeden się zapewne dzięki temu mocno dowartościował. I tak
trzymać, bawcie się tak dalej, bo jak Yorick - też pewnie wasz klasyk- napisał
poniżej: "porównywać może KAŻDY I WSZYSTKO" czyli trawestując - KRYTYKOWAĆ może
KAŻDY i WSZYSTKO. Aha, rzeczywiście nie nazwałeś mnie głupią, za to na dzień
dobry potraktowałeś "z buta" i to personalnie, by na koniec protekcjonalnie
poklepać po ramieniu "post skądinad inteligentny". No to chyba za głupią mnie
uważasz, sądząc, że to łyknę. Że nie wspomnę już o tym, że inteligentne posty
powinny być normą;-)Na tym zakończmy,
ksywa

no to na zakonczenie

[Gość: Illain]

Juz tylko jedno chcialbym wyjasnic. Nie staralem sie ani przez chwile wyjsc
poza ramy przyjete dla normalnej dyskusji, jesli czujesz sie obrazona to
przepraszam, co powiesz na rozpoczecie watku Wymiana Pogladow a Obrazanie?
Wspominek o inteligentnym poscie byl po prostu zaproszeniem do dalszej dyskusji
bez inwektyw, nie moge Cie traktowac protekcjonalnie nie wiedzac, czy
przypadkiem nie wiesz wiecej ode mnie.
Niestety (i NAPRAWDE bez buta) Twoja reakcja potwierdza moja wstepna opinie o
braniu wszystkiego do siebie i postrzeganiu poprzez siebie, choc zastanowiwszy
sie musze przyznac, ze walenie od razu egocentryzmem i projekcja bylo nieco za
ostre, ale na swoje usprawiedliwienie dodam, ze wynikalo tylko i wylacznie z
powaznego i zaangazowanego emocjonalnie odpioru Twojej wypowiedzi.
Pozostaje z szacunkiem
Do nastepnego watku ;)))
Illain

[ksywa]

Gość portalu: Illain napisał(a):

> Juz tylko jedno chcialbym wyjasnic. Nie staralem sie ani przez chwile wyjsc
> poza ramy przyjete dla normalnej dyskusji, jesli czujesz sie obrazona to
> przepraszam, co powiesz na rozpoczecie watku Wymiana Pogladow a Obrazanie?
Nie czuję sie obrażona, co najwyżej zdegustowana i zniechęcona.

> Wspominek o inteligentnym poscie byl po prostu zaproszeniem do dalszej dyskusji
> bez inwektyw, nie moge Cie traktowac protekcjonalnie nie wiedzac, czy
> przypadkiem nie wiesz wiecej ode mnie.
Czy określenie "ignorancja krytyków" bądź "bzdurne porównania" to już inwektywy?
Czyżby dla nie-wielbicieli Skibniewskiej istniały jakieś inne, bardziej ostre
normy zachowania?

> Niestety (i NAPRAWDE bez buta) Twoja reakcja potwierdza moja wstepna opinie o
> braniu wszystkiego do siebie i postrzeganiu poprzez siebie, choc zastanowiwszy
> sie musze przyznac, ze walenie od razu egocentryzmem i projekcja bylo nieco za
> ostre, ale na swoje usprawiedliwienie dodam, ze wynikalo tylko i wylacznie z
> powaznego i zaangazowanego emocjonalnie odpioru Twojej wypowiedzi.
Moje ogólne i do nikogo personalnie nie skierowane uwagi wywołały śmiertelną
obrazę, stwierdzenie, ze jestem wykwalifikowanym i praktykującym tłumaczem -
pociągnęły za sobą zarzut egocentryzmu i samozadowolenia (wady dobre jak kazde
inne:-), użycie słowa "psycholingwistyka" ironizowanie nt. naukowego zacięcia -
kto tu bierze wszystko do siebie i postrzega wszystko poprzez siebie?

> Pozostaje z szacunkiem,
> Do nastepnego watku ;)))
> Illain

Równiez z szacunkiem zapewniam, że "do następnego wątku" nie dojdzie, bo od
wielbicieli sf, a szczególnie fantasy, będę trzymać się z daleka. Niestety,
kobiety taka lektura wzbogaca (wiem coś o tym), a facetom zawęża horyzonty i nie
pozwala dorosnąć, co widać było min. na tym forum. MOże ew. Illain nie jest
facetem, nie wiem:-))
ksywa

[Gość: Locke]

Kilka komentazy:

-Jakim prawem ktos porownoje Honde CRV i Nissana Patrol. Przeciez one nie maja
nic wspolnego! Nie istnieje miedzy nimi zadna relacja! Nawet warsztaty sa
zupelnie inne. Zrozumieliscie o co chodzi? Porownywac wolno WSZYSTKO i
KAZDEMU. A zwlaszcza rzecy z jednej bajki, jak np samochody i tlumaczenia
ksiazek.

-Autor powyzszego posra wyraznie nie moze sie pogodic z krytyka jego fachu.
Oczywscie, nasza krytyka jest malo konstruktywna, jako ze nie znamy sie na
psycholingwistyce, gnostyce, masonerii i cyklistach. Ale wywolala szeroki odzew
(grubo ponad setka postow). I to sie dla mnie liczy.

-Ja nie zadalem sobie trudu, i nie przeczytalem wszystkich postow(nie chce
nabijac kabzy TPSIE), ale wszyscy, ktorzy odpowiadali na moje posty byli
rzeczowi i zapoznali sie z tematem. Jestem pod wrazeniem i dziekuje wszystkim.

Locke

Czytalem TYLKO Lozinskiego i mam pytanie...

[Gość: Marcin]

Witam wszystkich. Z zainteresowaniem sledzilem ta dyspute na temat tlumaczen. Z
zainteresowaniem tym wiekszym, ze osobiscie czytalem WP tylko w przekladzie
pana Lozinskiego. Nie znam ani przekladu pani Skibniewskiej, ani tez oryginalu.
Co do tlumaczenia pana Lozinskiego - na pewno nie uwazam, zeby bylo ono tak
katastrofalne jak wielu z Was tu twierdzi. Dowodem tego jest fakt, ze
przeczytalem WP w tym przekladzie po raz pierwszy oraz ze ksiazka mnie
pochlonela bez reszty i "wsiaklem" w klimat WP calkowicie. A przypuszczam, ze
gdyby tlumaczenie pana Lozinskiego bylo tak kompletnie fatalne to ksiazka by
mnie znudzila, albo cos w tym stylu. Jak zauwazylem wiekszosc przeciwnikow
przekladu pana Lozinskiego za glowne argumenty przeciw uwaza spolszczanie nazw
wlasnych itd. Ja tez nie przepadam za tego typu zabiegami, byc moze byly
zupelnie zbedne. Ale w kazdym razie akurat w WP mnie nie razily. (natomiast
okreslenie "krzat" zamiast "krasnolud" mi z poczatku bardzo przeszkadzalo) Ale
rozpisalem sie, a nie w tym rzecz. Moje pytanie do osob znajacych przeklad pani
Skibniewskiej badz tez oryginal brzmi nastepujaco: czy w tym przekladzie, albo
w oryginale, postaci tez nie mowia tylko "przemawiaja" takim uniesionym tonem i
wyszukanym slownictwem? Bo na dluzsza mete jest to troszke meczace i nie wiem
czy po prostu J.R.R. Tolkien tak pisal czy tez jest to zabieg zastosowany przez
pana Lozinskiego? I jesli "przemowy" pochodza z oryginalu to czy w podobnym
wznioslym stylu tlumaczyla je pani Skibniewska? Z gory dziekuje wszystkim,
ktorzy zechca mi odpowiedziec na to pytanie... Pozdrawiam milosnikow Wladcy
Pierscieni, niezaleznie od preferowanego przez nich tlumaczenia ;-)

[Gość: Big Ent]

Dyskusja zaczyna być jałowa. Na szczęscie każdy ma wolna rękę co do wyboru
przekładu. Większość (jednak!) woli Skibiniewską - moze dlatego że była pierwsza
(?). Łoziński tez ma swoich fanów i nalezy sie spodziewać że wiele osób, które
po filmie sięgną po ten przekład uznaja go za jedyny i niepowtarzalny -
podobnie z Fracami. Pewnie że oryginał jest najlepszy - to dotyczy KAŻDEJ
jednej ksiażki - nie tylko WP (powtarzam sie) - niestety nie każdy zna na tyle
dobrze angielski (a trzeba go dobrze znac by docenić kunszt Mistrza).
Dalsze licytowanie sie "kto lepszy" naprawdę nie ma sensu. Wypada się tylko
cieszyć, że ludzie kupują i czytają tę ksiażkę - jakość i wierność tłumaczenia
niech każdy oceni sam.

[Gość: andrzej]

wprawdzie wszystko juz zostalo powiedziane, ale i tak dodam swoje trzy grosze
:)
po pierwsze, nie zgadzam sie, ze oryginal zawsze jest najlepszy, jak to
wczesniej napisano. oryginal jest zawsze oryginalowi najblizszy, ale czy
najlepszy? - niekoniecznie.
po drugie, oceniac tlumaczenie mozna pod roznymi katami. przyznam sie bez
bicia, ze ostatnio kupilem i przeczytalem wp w tlumaczeniu lozinskiego,
nieswiadomy jeszcze calej burzy wokol tego przekladu. choc czytalem wczesniej
wersje skibniewskiej, bylo to tak dawno temu, ze nie porownywalem podswiadomie
obu tlumaczen. ale tez i moja wersja lozinskiego zostala zmodyfikowana i
usunieto z niej ekstremizmy typu tajar, bagosz i krzaty :)
tak wiec, nieswiadomy calej burzy, przeczytalem wp w tlumaczeniu lozinskiego i
- szczerze - bardzo nie cierpialem. oczywiscie przyzwyczajony bylem do
obiezyswiata wiec lazik mnie zdziwil. ale w koncu to przezwisko nadali mu
nieswiadomi pochodzenia aragorna, wiec pal licho. gorzej z tym, ze stride nie
oznacza lazic, tylko bardziej kroczyc (chodzi o dlugie kroki, a nie
majestatycznosc). ale to tez pal licho.
jeszcze gorzej, ze widzialem strone, na ktorej wytknieto lozinskiemu bledne
tlumaczenie, a nawet - pominiecie (krotkich wprawdzie) fragmentow wp. jesli to
prawda, to tlumaczenie jest zle, niezaleznie od niczego. ale tego jeszcze nie
sprawdzilem, choc mam tez tlumaczenie w wykonaniu tolkiena ;)
krzaty - krasnoludy: obecnie w jezyku funkcjonuje slowo krasnolud, ktore
oznacza ni mniej, ni wiecej tylko dwarfa, wiec krzat jest niepotrzebny.
i tak dalej, i tak dalej.
ok, podsumowujac: lozinski spolszczyl cala rzecz za bardzo. czy popelnil inne
bledy - tak mowia. czy skibniewska popelnila bledy - nie mowia. ktore
tlumaczenie jest lepsze? - jak przeczytam jeszcze raz skibniewska, a takze
wreszcie w oryginale, to wam powiem. i bedzie to wtedy oficjalne stanowisko
narodu polskiego!
:)
pozdrawiam
a.

[Gość: Antek]

Przeczytałem WP (pierwzy raz w życiu) w tłumaczeniu Łozińskiego i Tolkien mnie
oczarował, powtarzam TOLKIEN a nie Łozińki (ew. Tolien poprzez tłumaczenie Ł.).
W ostatnim wydaniu wydawca - ZYSK (bez zgody tłumacza!) pozbył się większości
spolszczonych nazw i powrócił do oryginałów lub tłumaczeń pani S. (np. już są
krasnoludy, choć został Łazik) i dlatego nie mogę się odnieść do wielu krytyk
jego pierwotnego (Ł.) tłumaczenia bo po prostu go nie znam. Rozumiem, że na tym
forum w większości zabierają głos fanatycy Tolkiena i literatury fantasy
generalnie ale myślę sobie, że to dobrze iż niezależnie od tłumaczenia Tolkien
zdobywa nowych wielbicieli. O! przepraszam za "wielbiciela" - do nich pewnie
mogą zaliczyć się tylko wyznawcy tłumaczenia pani S. i szczęsliwi znawcy
oryginału - swoją drogą jestem pełen uznania dla domniemanej swobody porusznia
się po nim wielu uczestinków dyskusji - ciekawe, bo Polacy mają np. problemy ze
zrozumieniem Mickiewicza czy choćby Sienkiewicza bez przypisów. Proszę oświecić
mnie jaki poziom znajomości angielskiego jest niezbędny do delektowania się
oryginałem; ogólniak,First Certificate, czy pogłębiona filologia angielska?
Ktoś napisał tutaj aby skończyć dyskusję i zostawić ocenę jakości i wierności
każdego każdego z tłumaczeń czytelnikom. Co za bzdura! - aby było to wykonalne
to wszyscy musieliby znać oryginał! Ludzie, czy naprawdę nie sądzicie że siła
narracji Tolkiena może egzystować w obydwu tłumaczeniach - przecież mówimy o
wielkiej literaturze i trzeba byłoby nie lada kunsztu aby ją zniszczyć czy
stłumić. Ale tak w ogóle to niebawem zabieram się za WP w tłumaczeniu pani S.
Jestem ciekawy czy czy TO CO PIERWSZE MUSI BYĆ LEPSZE.

Pierwsze ZNACZY lepsze

[Gość: Yorick]

Po pierwsze faktycznie wielu ludzi nie cierpi Łozińskiego TYLKO za
nazewnictwo i to 'nielubienie' przekłada się na krytykę ad persona -
wszystkiego, co ma z nim związek. ALE KRYTYKA NAZEWNICTWA jest słuszna. Ktoś
był pierwszy i zrobił pewien kanon, który się rozpowszechnił, wyszedł poza
Tolkiena, dał podstawy wszelkiemu nazewnictwu związanemu z Fantasy. Jeżeli ktoś
teraz zastepuje to nazewnictwem partackim i nieudolnym, to to jest
świętokradztwo. Może gdyby Łoziński był pierwszy, ocenialibyśmy go inaczej. ALE
NIE BYŁ. Dlatego ocena tego tłumaczenia przez pryzmat Skibniewskiej jest jak
najbardziej uzasadniona i, jeśli nawet nie uprawnia do totalnej krytyki,
delikatnie mówiać nie jest zbyt pomyślna. pzdrv

[Gość: Artur]

Witaj.
Nie jestem fanatykiem Tolkiena, ale czytałem powieść w obu tłumaczniach i muszę
niektórych zaskoczyć, że nazwy Łozińskiego przypadały mi bardziej do gustu. Na
pryzkład Łazik, to znacznie fajniejsze niż Obieżyświat. Choć pierwsze
przesadnie infantylne, to drugie niezwykle nadęte. Niestety, prawda jest taka,
że dyskusje na temat tłumaczeń opierają się na gustach. Na przykład ciągłe
używanie przez Skibniewską słowa "popas" w odniesienu do postojów wędrowców nie
jest niepoprawne, ale według mnie nieszczęśliwe, bo pasać to mogą się konie. A
przecież ksiązka nie jest tłumaczona w archaicznym sylu uprawniającym używanie
tego typu stwierdzeń. Ponadto jednak Skibniewską czyta się jakby lepiej. Ale co
do ŁOZIŃSKIEGO - Zysk nie spolszczył wielu nazw, a na pewno nie zrobił to bez
zgody tłumacza. Zrobił to za jego zgadą lecz wbrew jego woli. Trochę
enigmatyczne, ale prawdziwe. Pozostał Jeleniów, pozostał Hobbitów, jest Samwise
(skądinąd nie wiem, dlaczego Skibniewska tego nie używa?). Ciekawa jest
przedmowa do wydania WP Muzy (prz. Skibniewskiej) autorstwa Gumkowskiego. Wiele
wyjaśnia i wskazuje na gafy tej pionierki, jakie zostały już poprawione. Warto
przeczytać.

To się robi nudne

[Gość: arwena]

Skibniewskiej nie lubie przez to jak przetłumaczyła hobbita. W orginale jest on
wspaniały, a w polskim tłumaczeniu nudnawy. Łozińskiego lubie za jego styl,
chociaż niepotrzebnie spolszczył Rivendell (Tajar) i Baggins (Bagoszcz).
Natomiast w poprawinym wydaniu ZYSK'u tych 'błędów' już nie ma. Ostatnio jednak
miałam doczynienia z tłumaczeniem Marii i Cezarego Frąców i musze przyznać, że
to wydanie (Amber) bardzo mi się podoba. Państwo Frąc wywiązali się ze swojego
zadania prawie bez zarzutów. Napewno dodatkowym ich plusem jest ciekawe wydanie
z ilustracjami Alana Lee. Nie mniej jednak musze stwierdzić, że wszystkie
dyskusje na temat tłumaczeń są bezsensowne i nużące (przynajmniej dla mnie). Na
każdym forum poświęconym twórczości Tolkiena pojawia się ten problem. Na każdym
forum jest to samo. Tu nie można wnieść już nic nowego. Dwieście pare wpisów z
czego trzy 3/4 praktycznie niczym się od siebie nie różnią.

[frant]

Co do stylu obu tłumaczeń znam dobrze przekład Łozińskiego, a ze Skibniewską
zapoznałem sie niedawno i uwarzam że styl Łozińskiego nie umywa się do stylu
Skibniewskiej (czytając Łozińskiego zastanawiałem się czy to Tolkien tak pisał
czy to tylko sprawa przekładu). Wg. mnie Łoziński urzywa słownictwa nader
pospolitego, ale to juz rzecz gustu.

PS. Zgadzam się że dyskusja na ten temat nie przyniesie nic nowego i nie ma już
najmniejszego sensu.

A ja lubię Łozińskiego!!!

[Gość: az]

Tak,tak,tak wolę tłumaczeie Łozińskiego! Pierwszy raz czytałam władcę w klasie
trzeciej szkoły podstawowej i nie wiedziałam jak czyta się Shire, czy Baggins
(nie każdy ma talent do języków). W tłumaczeniu Łozińskiego bardzo podoba mi
się spolszczenie nazw, wydają się wtedy berdziej "swojskie". Dobrym pomysłem
było wprowadzenie nazwy krzat, krasnolud kojarzy się z małym ludkiem w
czerwonej czapeczce!