Klapy tłumaczy.

[madziuszek]

Hmmm... widzę, że wątek o najlepszych tłumaczach i ich dziełach rozwija się,
rozwija...
No to może wymieńmy się wrażeniami, jeśli chodzi o klapy tłumaczy.
Ja miałam pianę na ustach przez cały czas czytania "Stu lat samotności"
Marqueza w tłumaczeniu Grażyny Grudzińskiej i Kaliny Wojciechowskiej.
"Droga do Indii" Forstera w tłumaczeniu Krystyny Tarnowskiej i Andrzeja
Konarka też porażka. Nie ma to jak oryginał...

[pinos]

Wladcia Pierscieni w tlumaczeniu Lozinskiego.

[madziuszek]

Tha :| Łoziński jest the best :] Jego tłumaczenie "Jak być dobrym" Hornby'ego
także pozostawia wiele do życzenia...:/

[Gość: BlueBerry]

pan lozinski niestety przetlumaczyl tez cykl Herberta Diuna. rowniez dobrze jak
Trylogie.

[madziuszek]

I ten pan ciągle dostaje zlecenia, tak? O Jezu...

[bobofruit99]

Wolę tłumaczenie Skibniewskiej, bo to pierwsze jakie poznałem, w młodym wieku
zresztą. Ale: Łoziński przetłumaczył Trylogię o niebo lepiej, konsekwentnie
spolszczając nazwy własne zgodnie z zaleceniami autora.
Gdyby pominąć przyzwyczajenia to "Wolanie" brzmi sensowniej od "Fremeni". Pani
Łoziński dostaje zlecenia, bo jest dobrym tłuamczem, a jego przekład
"Fenomenologii ducha" (niedługo zostanie wydany) jest po prostu doskonały.

[madziuszek]

Mhm...

[Gość: niniel]

Zgodnie z zaleceniami? Wszak Tolkien pisał, żeby nie splszczać, w każdym razie
w listach do Skibniewskiej.

[aerie_avariel]

A jednak z zaleceniemi.
A Skibniewska lubimy, bo sie do niej przyzwyczailismy.
Patrzac na warsztat Lozinski lepszy jest.
Coz z tego jednak, ze to wiem, skoro mnie krzaty w oczy kola...

[bobofruit99]

Mnie też bolą, i Trolowe Laski także:)

Łoziński za LOTR z pewnością!!

[elfhelm]

czemu oni to wznawiają, mając wybitne tłumaczenie Skibniewskiej???

[crazy.berserker]

A czytał ktoś książkę o Erzebet Batory(taki damski odpowiednik Draculi) pod
tyt. Pani na Czachticach-boszzz, tak obłędnego tłumaczenia w życiu nie zapomnę,
no po prostu miodzio. Książkę tłumaczyła niejaka Cecylia Dmochowska,
przypuszczam że robiła to w stanie nietrzeżwym.

[jelonek_k]

Czy tłumaczenie "Stu lat samotności" Grażyny Grudzińskiej i Kaliny
Wojciechowskiej jest naprawde tak beznadziejne? Miałam zamiar kupić w Świecie
Książki, ale teraz sie zastanawiam.

[madziuszek]

Jest po prostu bez-na-dziej-ne. Jestem oburzona. Zniesmaczona. Poirytowana.
Zdegustowana. Rozgoryczona. Czytałam i waliłam głową w ścianę. Z bezsilności.
Że marnuję czas na coś, na co długo się przygotowywałam i cieszyłam. I miast
dostać wypieki i czytać z zapartym, to się podłamałam, że takim tłumaczynom
zleca się cokolwiek... Katastrofa.

[Gość: hajota]

A na czym mniej więcej polega okropność tego tłumaczenia? Z ciekawości pytam,
bo przyznam ze skruchą, że nie czytałam tej książki. Sprawdziłam za to w
dostępnych bibliografiach przekładów i wychodzi na to, że od 30 lat wznawiany
jest ten sam przekład, w wykonaniu dwóch wspomnianych tłumaczek (pierwsze
wydanie - PIW 1974).

[madziuszek]

Okropność tego tłumaczenia polega na licznych błędach:
1) w szyku zdań;
2) logicznych;
3) w deklinacji;
4) gramatycznych;
5) leksykalnych.
Ale najbardziej powaliło mnie posłowie Krystyny Rodowskiej, gdzie strzeliła 2
bykole... Znokautowanam.

[Gość: hajota]

Dzięki za odpowiedź. Może najwyższy czas, żeby ktoś przełożył to na nowo.
Pamiętam, jak sięgnęłam kiedyś po stary przekład pewnej książki podróżniczej o
Spitzbergenie (nazwisko tłumacza przemilczę, bo to ś.p. ojciec mojej koleżanki
z ławy szkolnej). Z przyjemnością i zaciekawieniem czytałam ją w dzieciństwie,
ale kiedy wróciłam do niej po latach, to aż zgrzytałam, natykając się co chwila
na rażące błędy językowe.

[madziuszek]

Hajotko? :) Ty chyba ostro działasz na forum "Wydawnictwa i ich obyczaje" :)
Gdybyś mogła, proszę, wytłumaczyć mi, jak to się dzieje, że takie paskudztwa
trafiają do druku? Byłabym Ci niezmiernie wdzięczna :)

[hajota]

W wielu wypadkach sama chciałabym to wiedzieć :-)
Generalnie i w skrócie: hołdowanie przez niektórych wydawców zasadzie "tanio,
byle jak i prędko". Gdzieś tam pałęta się wątek o tłumaczeniu pamiętników Leni
Riefenstahl, nie mam w tej chwili czasu go odszukać, ale był zarówno
na "Wydawnictwach..", jak i "Książkach". W konkretnym przypadku "Stu lat
samotności" myślę, że wznawianie starego przekładu i wypłacanie tantiem
tłumaczkom lub ich spadkobiercom kosztuje mniej zachodu i pieniędzy niż
zlecenie nowego przekładu. Poza tym - brak rzetelnej oceny i krytyki tłumaczeń.
Od czasu do czasu zrywamy się z koleżanką yangą i innymi do walki o podawanie
nazwisk tłumaczy przy omówieniach książek, w katalogach wydawnictw itd. Ale z
miernym skutkiem.

[madziuszek]

Natomiast ja już od jakiegoś czasu przymierzam się do wystosowania
odpowiedniego listu do pewnego wydawnictwa nt regularnego braku kompetencji i
profesjonalizmu jego tłumaczy. Ale nie liczę na rezultaty...

[Gość: xsia]

możesz mi wytłumaczyć, co w tym tłumaczeniu jest nie tak?? niestety nie miałam
okazji przeczytać orginału, dlatego sie zastanawiam...

[madziuszek]

Proszę zajrzeć do Cecyla na dole.

[Gość: remedios]

Dla mnie totalną porażką jest tłumaczenie książki "Bread upon waters" Ervina
Shawa. Nie pamietam tłumacza, ale tłumaczenie jest jedno. FATALNE!!! Wołające o
pomstę do nieba. Już sam tytuł "Chleb na wody płynące" jest dziwny.
W książce roi się od dosłownych tłumaczeń, błędów składniowych i
nieistniejących w języku polskim związków frazeologicznych.
Najbardziej rozbawiło mnie przetłumaczenie słow "kiss of life" jako "pocałunek
życia", kiedy z kontekstu wynikało, że chodzi drugie znaczenie tych słów
czyli "sztuczne oddychanie".

[jelonek_k]

Chodzi Ci oczywiście o Irwina Shawa, a tłumacz to Teresa Lechowska

[Gość: remedios]

Tak chodzi o Irvina Shawa.

[hajota]

"Chleb na wody płynące" to cytat biblijny, o ile dobrze kojarzę...

[Gość: remedios]

Nie znam Biblii na tyle dobrze by rozpoznać w tym tytule cytat. Przyjmuję to do
wiadomości.Ale podtrzymuję swoje zdanie, tłumaczenie jest fatalne.

[Gość: Kasia]

Zgadzam sie w stu procentach co do tlumaczenia Stu lat samotnosci. Po
przeczytaniu tej ksiazki postanowilam nigdy wiecej nie siegac po Marqueza i nie
bardzo rozumialam zachwyty moich znajomych dotyczace tej pozycji. na szczescie
przeczytalam jeszcze przez przypadek jego Opowiadania i troche zmienily mi sie
poglady, bo tlumacz byl inny. Mam nadzieje, ze ktos na nowo przetlumaczy te
powiesc bo faktycznie na naszym rynku dostepne jest chyba tylko to jedno
tlumaczenie.
Druga ksiazka, ktora moim zdaniem jest zepsuta przez tlumaczenie to Harry
Potter - caly cykl. Wlasciwie czytalam te ksiazke tylko w oryginale ale pare
razy przerzucialam w ksiegarni i u moich siostr wersje polska i wlosy mi
stanely deba. Dlaczego w tej ksiazce uzywane jest tak brzydkie, zeby nie
powiedziec wulgarne, slownictwo. Cos okropnego. Chyba slang mlodziezowy nie
jest az tak paskudny.

[cecyl]

Najlepszą krytyką przekładu jest dokonanie własnego przekładu. Na dobrą sprawę
łatwiej jest wytknąć poszczególne błędy translatorskie niż samemu zmierzyć się
z przekładem całości. To z jednej strony, bo z drugiej trudno jest chwalić
dobry przekład i udowodnić, że to dobry przekład, bo dobry przekład w jakiejś
mierze jest przezroczysty. W związku z tym prośba do madziuszka: poproszę o
kilka przykładów – cytat z oryginału i jego przekład polski autorstwa Kaliny
Wojciechowskiej i Grażyny Grudzińskiej i wskazanie owych 5 wymienionych błędów.
Czytałem „Sto lat samotności” i po hiszpańsku, i po polsku – z ołówkiem w ręku,
żeby przyłapać tłumaczki na błędach i jakoś mi się nie udało. A i wydawnictwo
będzie pewnie wdzięczne, bo przecież może zlecić nowy przekład np. znakomitemu
Filipowi Łobodzińskiemu – marketingowo na pewno by się opłacało. Nie słyszałem
również, by środowisko iberystyczne poruszało kwestię złego przekładu „Stu lat
samotności”. Trochę jestem więc zbulwersowany, choć nie wykluczam, że to, co
było akceptowane lat temu 30 dziś może wzbudzać odruchy opisane przez
madziuszkę i kasię.

[madziuszek]

Fantastycznie jest móc porównać przekład z oryginałem, ale żeby wyłapać błędy
językowe w przekładzie, nie trza oryginału (pod warunkiem, że sam autor miał
zamiar popełnienia błędów w stylizowaniu, to się z klasą wycofam).

1) w szyku zdań - "(...) Kapitan kierujący akcją zdziwił się, znajdując puste
ruiny i jedynego martwego człowieka w kalesonach, z nienabitym karabinem, który
jeszcze kurczowo ściskał ramię oderwane od tułowia. (...)" - ja już sama nie
wiem, kto/co tu kogo/co ściskał.

2) logicznych - (Jose) Arcadio: "(...) - Powiedzcie mojej żonie - odpowiedział
głosem opanowanym - żeby dziewczynce nadała imię Urszula. - Przerwał i dodał po
chwili: - Urszula, jak jej babka. I powiedzcie jej także, że jeżeli urodzi się
chłopiec, niech nazwie go Jose Arcadio, ale nie na cześć stryja, tylko dziadka.
(...)" - szkicowałam drzewko genealogiczne, 3 razy czytałam pierwsze 117 stron
i analizowałam i, niestety, nie zgadza się to z moim drzewkiem. Chętnie poznam
Twoje. / "(...) Amaranta poświęciła swoje dziewicze wdowieństwo (...)" - ale
wdowieństwo po kim/czym? Nawet żadne przenośne znaczenie nie przychodzi mi do
głowy.

3) w deklinacji - "(...) - Zaprowadźcie ich do kurw. (...)" - mimo, że potem
pada poprawna forma: "kurew".

4) gramatycznych - "(...) Przywitaj się z twoim ojcem. (...)" - jeśli
przymiotnik dzierżawczy odnosi się do rzeczownika użytego w "the nearest
domain" (nie wiem, jaki jest polski odpowiednik), staje się on zaimkiem
zwrotnym. / "(...) lecz jedno i drugie była walką (...)" - byŁO / "(...) Nie
była piękna, tak jak nigdy nie była nią Amaranta. (...)" - zaimki osobowe
używamy do rzeczowników, nie przymiotników.

5) leksykalnych - "(...) rurek do kręcenia włosów (...)" - wałków,
papilotów? / "(...) zobaczyła czarno ubranego mężczyznę (...)" - czyżby jakaś
kalka? / "(...) atmosfera tak była naprężona (...)", "(...) naprężonej sytuacji
(...)" - napięta?

6) posłowie - "Dziadek, emerytowany pułkownik z okresu wojen domowych,
walczący - jak jego imiennik ze 'Stu lat samotności' - po stronie liberałów
(...) Pułkownik Nicolas Ricardo Marquez Mejia reprezentował, w oczach małego
Gabriela, męski, twardy świat walki (...)" - no to jak on miał w końcu na imię?
Aureliano czy Nicolas? / "Zatopił się w lekturze wielkich Amerykanów:
Hemingwaya, Joyce'a i przede wszystkim Faulknera." - no Joyce'a zaliczać do
Amerykanów, to chyba przesada...

P.S. Chętnie poznam Twoją opinię co do tego, jak to faktycznie wygląda w
oryginale, bo gniecie mnie to, nie powiem.

[madziuszek]

Długawy ten mój poprzedni post i się zaplątałam. Zapomniałam dodać, iż:

1) nie sądzę, że Marquez miał zamiar użyć niedopowiedzenia, na zasadzie:
główcie się, moje dziatki, interpretacja należy do was samych - toż to za błaha
sprawa.

2) oczywistym jest, że zamierzeniem Marqueza było wprowadzić zamieszanie
poprzez stałe nadawanie swoim bohaterom takich samych imion. Może sam się
świadomie pokusił - patrzcie, że sam się już pogubiłem.

6) sama nic nie wiem na temat tego, że Joyce'owi przyznano obywatelstwo
amerykańskie.

[cecyl]

Ze względu na powagę zarzutów i pory będę
odnosił sie nie po kolei. I tak odnośnie punktu 2: José Arcadio zwany dla
uproszczenia tylko Arcadio jest synem Pilar Ternery i Josego Arcadia, brata
pułkownika Aureliana Buendii; i wnukiem Josego Arcadia, protoplasty rodu. W
wygłoszonej przezeń prośbie najważniejszą informacją jest to, ze do końca dni
swoich nie wie kto jest jego ojcem (własnego ojca traktuje jak stryja). To
istotne jest dla jednego z planów powieści: nieznajomości swej tożsamości. I
tożsamości innych – czytelnik niczym nie różni się tu od postaci powieści, jak
widać po twoich kłopotach z genealogią, bo one są wpisane w powieść. Nie wiem,
gdzie tkwi tu błąd logiczny, wprost przeciwnie, jest to dowód żelaznej
konsekwencji GGM. W jednym z wątków niniejszego forumu („drzewo”) ktoś oferuje
się z przekazaniem drzewa genealogicznego Buendiów.
punkt 2a) Amaranta jest „wdową” po Pietro Crespi i nosi czarny bandaż.
Reszta, jesli pozwolisz jutro.

[madziuszek]

"(...) Powiedzcie mojej żonie - odpowiedział głosem opanowanym - żeby
dziewczynce nadała imię Urszula. - Przerwał i dodał po chwili: - Urszula, jak
jej babka. I powiedzcie jej także, że jeżeli urodzi się chłopiec, niech nazwie
go Jose Arcadio, ale nie na cześć stryja, tylko dziadka. (...)" - Cecylu, ale
jak (Jose) Arcadio może w ogóle przypuszczać, iż babką jego przyszłej córki
jest Urszula Iguaran, skoro, jak mówisz, własnego ojca traktuje jak stryja,
którego przeto rodziców zna? Przecie jego rodzice nie są pokoleniem własnych
dzieci: Josego Arcadia, Aureliana i Amaranty.

[cecyl]

Poprawniej wg zasad deklinacji jest "kurw" (odmień "morwa"; "morga"), ale uzus
językowy upowszechnił "kurew" (być może od "kurewski"). "Inny słownik języka
polskiego" PWN, rok wydania 2000, podaje obie formy, zaznaczając, iż "kurw"
jest rzadsze.
Wracając do zdania z karabinem - też mi się nie podoba, ale nie mam teraz
oryginału i nie mogę sprawdzić o jaki obraz tam chodzi. Językowo jest poprawne,
gdyż "który" po wtrąceniu cały czas odnosi się do człowieka, a nie do karabinu.
Skonsultowałem to z kilkoma zawodowo czynnymi redaktorkami i tak to mi
wytłumaczyły. Co do reszty - cierpliwości.

[madziuszek]

W porządku, niech nawet już będzie, że poprawniej wg zasad deklinacji
jest "kurw", ale dobrze jest kierować się konsekwencją. Jak podałam, później w
książce pada forma "kurew".
Zdanie językowo jest poprawne, ale czytelnik winien przez nie przebrnąć bez
większych kłopotów, skoro nie jest to wcale takie proste, to znaczy, że zdanie
winno zostać zmienione na takie, które zrozumie się bez problemu. (Aha, ten
człowiek kurczowo ściskał ramię oderwane od tułowia? Drugim ramieniem?)

dygresja dot. "który"

[Gość: hajota]

Może redaktorki mają rację, Cecylu, i czasem trudno takiego sformułowania
uniknąć, ale ja zawsze bardzo się pilnuję, mając w pamięci wiekopomny cytat z
milicyjnego raportu: "Ustalono, że antypaństwowy plakat namalował Jan Nowak,
który był przybity gwoździem do kasztana".

[klymenystra]

madziuszku, jestem pod wrazniem (chociaz ja chyba czytalam inne tlumaczenie, bo
nic mnie nie razilo :))
ale- rurki do wlosow sa jak najbardziej poprawne :) okreslenie papiloty
powstalo niedawno, walki to cos troche innego. :)
pozdrawiam

[madziuszek]

Mhm... Rurki... Poprawne? Mhm... Kurczę, no po prostu nigdy nie słyszałam
takiego wyrażenia "rurki do włosów", co, oczywiście, nie jest żadnym
argumentem. Mnie się ten przekład nie podobał, raziło mnie wiele rzeczy i
dlatego staram się to wytłumaczyć.

[Gość: wypierdek mamuta]

Caly czas sie zastanawiam dlaczego Carlos Marrodan Casas nie wypuscil do tej
pory swojej wersji przekladu "Stu lat samotnosci". Móglby sie zabrac do roboty,
nie sadzicie?
A co powiecie na temat przekladu "Mistrza i Malgorzaty"?

[yanga]

Tłumaczki jak tłumaczki, ale gdzie był redaktor? To on powinien wyłapać błędy
gramatyczne. Rurki do włosów... To zależy, czy mówi o nich kobieta czy
mężczyzna. Chłop ma prawo nie wiedzieć, jak się nazywają takie dziwne
urządzenia, na których baby kręcą włosy, po prostu opisuje, co widzi.

[madziuszek]

Droga Yango,
sama się zastanawiałam, czy to aby na pewno jest błąd tłumaczek. Przeż istnieje
ponoć instytucja "redaktor", tudzież "korekta". Jeśli szło to przez redaktora i
korektę i ostatecznie przeszło, to kto tak naprawdę pierwszy zaproponował
wersję z błędem? Wymaga się od tłumacza nie tylko znajomości języka obcego, z
którego przekłada (+ oczywiście znajomość kultury kraju, w którym tenże język
operuje), ale i doskonałą znajomość języka, na który przekłada.

[cecyl]

Ale książkę tłumaczyły dwie baby i redakcję, jak znam życie, też robiły baby, i
korektę takoż, więc co - wszystkie przepuściły te nieszczęsne rurki? Zajrzałem
do Doroszewskiego i proszę bardzo: tom siódmy, str. 1401 "rurka" 3.przestarz.
b. zwykle w lm "przyrząd do karbowania włosów; karbówki". Sam bym "rurek" nie
użył, ale widocznie tłumaczki uznały, iż brzmi lepiej od innych możliwości.

[madziuszek]

Dlaczego tłumaczki użyły przestarzałego zwrotu? Przeto "Sto lat samotności" nie
jest archaizowane. Ani nawet po części przez choćby jednego bohatera. Sam
widzisz: ja bym nie użyła, Yanga też nie i Ty sam także nie. "Ale widocznie
tłumaczki uznały, iż brzmi lepiej od innych możliwości" i właśnie dlatego wg
mnie popełniły błąd, bo im się źle uznało, skoro już trzech forumowiczów mówi,
że nie użyliby słowa "rurki".

[Gość: carlos marrodan]

W odpowiedzi "Wypierdkowi mamuta": kilka lat temu przystąpiłem do lektury
polskiego przekładu "Stu lat..." z nastawieniem, że znajdę tam kilogramy złego
przekładu. Dzięki temu bedę mógł bez wyrzutów sumienia przyjąć propozycję
zrobienia nowego przekładu. Ale ten przekład naprawdę jest dobry, może
należałoby pewne rzeczy przeredagować (choćby te, które wskazuje "madziuszek"),
ale przeredagowanie nie jest przekładem. Proszę mi wierzyć, że o niczym innym
nie marzę jak o przekładzie "Stu lat...", ale spóźniłem się, bo kiedy zacząłem
myśleć o przekładach "Sto lat..." juz zostało przetłumaczone i - powtarzam -
bardzo dobrze przetłumaczone. Ale dysputę śledzę uważnie.

[madziuszek]

Czyli jednak uważasz te błędy za błędy redaktora, tudzież korekty, nie
tłumaczek?

[Gość: wypierdek mamuta]

To niech pan wezmie tlumaczenie K. Wojciechowskiej i G. Grudzinskiej
(ewentualnie tej ostatniej z Piotrem Carlsonem) i na jego podstawie stworzy
wlasna wersje, a jesli w praniu okaze sie, ze to cos wiecej niz redakcja, to
bedzie mozna przeciez pana dopisac jako wspóltlumacza.
I jeszcze jedno (Tak na marginesie.). A o Borgesie pan nie myslal?

[Gość: wypierdek mamuta]

Mam na mysli Alefa i Fikcje, bo Powszechna historie nikczemnosci juz pan razem
z pania Chadzynska przekladal (jak znalazelem w niecie, a co jeszcze [i byc
moze z kim] to nie wiem).

[Gość: cmc]

Pan Piotr Carlson jest li tylko spadkobiercą praw autorskich pani Kaliny
Wojciechowskiej i o ile mi wiadomo z samym przekładem nie ma nic wspólnego. A
jak uznam, że dorosłem do własnego przekładu "Stu lat..." to może i
przetłumaczę. Na razie sie nie kwapię, bo lepsze jest wrogiem dobrego. O
Borgesie nie myślałem - uwielbiam go czytać, ale niekoniecznie chciałbym
tłumaczyć. Zresztą jest tyle wspaniałych jeszcze książek do przetłumaczenia
tylko czasu brakuje. Poza tym ostatnio mam poczucie, że tłumaczę w pustkę.
Myślałem, że przekonam polskich czytelników do ukochanego przeze mnie Javiera
Mariasa ("Serce tak białe" i "Jutro, w czas bitwy, o mnie myśl"), ale nie
przekonałem, więc trzeba się rozejrzeć za kimś innym. Dziękuję za pamięć.

Javier Marias

[staua]

Jak to "nie przekonalem"? Niska sprzedaz? Bo tutaj juz kilka watkow bylo,
wszystkie entuzjastyczne...

[Gość: cmc]

No tak, na tyle niska, ze żaden z dotychczasowych wydawców polskich Mariasa nie
chce już o nim słyszeć. Zdarza się, bo dzięki Bogu na tym to polega, ze gusta
sa bardzo różne. Paradoksalnie w Polsce Marias wrócił do tego czym zawsze w
Hiszpanii przed "Sercem tak białym" był, czyli do wybrańców i smakoszy.
Karnawałem był nieprawdopodobny sukces "Serca.." i "Bitwy..." w innych krajach,
gdzie Marias trafił na listy bestsellerów obok powieści no nie wiem Daniel
Steel na przykład. Też się zdarza. Ale trochę mnie przygnebia fakt, ze poza
Heleną Zaworską i Martą Misiurą nikt z krytyków nie zajął się ksiązkami
Mariasa - zepchnęli go w niebyt. I tu mnie boli, bo dla mnie osobiście ta proza
była niezwykłym odkryciem artystycznym i myślowym. No dobra, ale pociszające
jest to, ze tak jak piszesz jest całkiem spora grupa czytelników, która tez
Mariasem została oczarowana. A to juz dużo, może więcej niz 100.000 sprzedanych
egz. czegoś tam.

[staua]

Szkoda, ze nikt juz nie chce wydawac- bo ta grupa, ktorej sie spodobal, teraz
czeka na wiecej...
Pozdrawiam i powodzenia w tlumaczeniu innych autorow!

[Gość: hajota]

Madziuszku miły, mnie jeszcze daleko do 100 lat, ale metalowe rurki do
karbowania włosów widziałam w dzieciństwie na własne oczy. Wcale a wcale mnie
nie rażą. To już jestem drugi forumowicz :-)

[klymenystra]

ano wlasnie. nie sadze, zeby w czasach, kiedy toczy sie akcja "stu lat"
istnialo cos takiego, jak papiloty czy walki. poza tym- papiloty to tez cos
troche innego niz takie rurki :)

[madziuszek]

No tak, ale wałki, to chyba istniały, czy nie?

[klymenystra]

a nie wiem :) ale osobiscie w ksiazkach ktore dotyczyly pierwszej polowy XX
wieku (i wczesniej) natykalam sie na rurki.
walki? musialabym prabaci spytac. :)

[madziuszek]

Allle mnie rozbawiłaś tą
babcią!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! :):):):):):):):):):):):):):):):):):):):)
Dobre!! Pozdrawiam (Szanowną Babcię również) :)

[madziuszek]

Hajotko, sama wiesz, jak jest. To, że ta rurka jest rurką, wcale nie oznacza,
że przyjęła taką nazwę. Czy rzeczywiście istnieje taki utarty zwrot: "rurki do
włosów"? Bo to, że w angielskim mówi się: "put a sock on one's foot" wcale nie
oznacza, że na polski ino zaraz przełożysz: "założyć skarpetkę na stopę" mimo,
że istnieje taka część ciała, jak stopa, na którą to faktycznie zakłada się
skarpetkę, ale jednak w polskim przyjął się zwrot: "założyć skarpetkę na nogę"
mimo, że właściwie zakładamy ją na stopę, a nie nogę :)

[Gość: hajota]

Nie mam pod ręką odpowiedniego cytatu, ale na pewno się z tymi nieszczęsnymi
rurkami zetknęłam w jakichś powieściach pozytywistycznych i międzywojennych
(polskich oczywiście). Ktoś tu zresztą powoływał się na Doroszewskiego.

[madziuszek]

Tak, ale Doroszewski podaje, że "rurka" to określenie przestarzałe. Pisałam już
nieco wyżej, że nie rozumiem, dlaczego tłumaczki użyły przestarzałego zwrotu.
Przeto "Sto lat samotności" nie jest archaizowane. Ani nawet po części przez
choćby jednego bohatera.

[bumm]

Czytałem "Sto lat samotności" GGM w przekładzie i oryginale i stanowiczo nie
mogę zgodzić się z twierdzeniem, że przekład jest zły. Oczywiście wszędzie
znajdą się błędy, potknięcia i inne takie "można było lepiej", ale nie wolno na
podstawie takich drobiazgów ferować radykalnych wyroków. Madziuszku, wydaje mi
się, że nie zachowujesz zdrowego dystansu do sprawy.

[madziuszek]

Drogi Bummie,
masz całkowitą rację, zdecydowanie nie zachowuję zdrowego dystansu do żadnego
przekładu. Ale spróbuj mnie zrozumieć: był genialny Marquez, który pisał po
mistrzowsku. Jego pozycje to arcydzieła. A tu za jego przekład zabieraja się
tłumacz. I robi właśnie takie małe, nieistotne, nie wpływające na zrozumienie
treści błędy - dlaczego? Z pośpiechu? Niechlujstwa? A może dlatego, że po
prostu nie szanuje swojej pracy i, co gorsze, samego Marqueza. A ja, taki
wyczuleniec, się wkurzam, miast oddać się błogości, jaką odczuwam przy czytaniu
literatury.

[bumm]

Madziuszku,
nigdy tego nie robiłem, ale gdyby wczytać się bardzo uważnie i z ołówkiem w
ręku w oryginalnego Garcię Marqueza, można by pewnie znaleźć jedną czy drugą
niedoskonałość stylistyczną albo i rzeczową: często tłumacze "łapią" autorów na
takich niekonsekwencjach. I to wcale nie oznacza, że całość szlag trafił.
Uważam, że praca Tłumaczek "Stu lat" jest na bardzo godziwym poziomie: jak
widzisz, tak samo myśli więcej osób, które wypowiedziały się na tym forum. No i
jeszcze mnóstwo czytelników, którzy - nie interesując się ani trochę
problematyką tłumaczenia, nie wiedząc pewnie nawet czasem, po jakiemu pisze
GGM - uważają tę książkę za świetną. Czyli nie może być tak źle, jak Ci się
wydaje.
Przypadki całkowitego zarżnięcia książki przez tłumacza nie są takie znowu
częste. Ale zdarza się. Ostatnio sięgnąłem po znakomite jakoby "Sprzysiężenie
głupców" Kennedy'ego. Nie da się tego czytać. Nie znam oryginału, ale fakt, że
autorem przekładu jest cieszący się marną sławą Łoziński, daje do myślenia...

[madziuszek]

Ale ja napisałam, że to ja miałam pianę na ustach - no to sam sobie odpowiedz
na pytanie - czy miałam przyjemność z czytania? Jednych denerwuje jedno,
drugich drugie, a mnie właśnie dobił ten przekład. Mógł?

[Gość: carlos marrodan]

Błędy w przekładzie są zawsze błędami tłumacza. Zdarza się, że wbrew radom
redaktora czy korektora (a raczej redaktorki czy korektorki - tak to juz jest)
tłumacz upiera sie przy swojej wersji. Niemniej od wskazanych przez ciebie
błędów, z których jak na razie błędem czy raczej niezgrabnością jest
tylko "karabin" - choc może rację ma i Cecyl - do fatalnego przekładu daleka
droga, a cały ten wątek wziął się stąd, iż uznałaś przekład Stu lat za
beznadziejny. Nikt ci za to nie wypomniał, że użyłaś błędnie "przeto". Być może
ktoś kiedyś opisze i ujawni kulisy polskiego przekładu "Stu lat...", bo byc
może ew. niezgrabności stąd sie właśnie biorą. Inna kwestią, że przekład "Stu
lat..." ci się nie podobał, bo może po prostu książka ci się nie podoba, ale to
juz inna bajka. A z tymi rurkami daj sobie juz spokój. Tez zajrzałem do
Doroszewskiego. Są.

[madziuszek]

Dla mnie osobiście to, co wypunktowałam, to błędy. Być może dla Ciebie nie.
Co do sugestii, że to być może nie podobała mi się książka, a nie przekład, to
grubo się mylisz. Potrafię przeprowadzić granicę między książką a tłumaczeniem.
Wg mnie "Sto lat samotności" to kapitalna pozycja, tylko że szkoda, iż została
zawalona błędami.
Tak, wiem, pozaglądaliście do Doroszewskiego, tylko nie zwróciliście uwagi, że
podaje on, iż to określenie przestarzałe. Przecie "Sto lat samotności" nie jest
archaizowane. Ani nawet po części przez choćby jednego bohatera.

P.S. Dlaczego błędne "przeto"?

[agata_to_ja]

Witaj Madziuszku, juz dawno chciałam napomknąć, że czytam w Twoich
wypowiedziach zwroty użyte w niewłaściwym znaczeniu. Zazwyczaj sa to archaizmy,
które jak widzę lubisz. Dlatego dobrze, że ubiegł mnie znany tłumacz, a więc
człowiek parający się zawodowo językiem - pan Carlos Marrodan Cassas
(pozdrawiam :)). "Przeto" oznacza we współczesnej polszczyźnie zdaje się "więc"
(dokładnie należałoby to sprawdzić, ale chyba tak). Ty używasz tego słowa w
znaczeniu "przecież".
Pozdrawiam

[madziuszek]

Dziękuję. Jakie to zwroty? Byłabym wdzięczna.

IZ

[staua]

Na przyklad "iz" w znaczeniu "poniewaz":
"Wątek ten tworzę, iż natknęłam się na starutkie pytanie" (watek o tym, ile
ksiazek czytamy miesiecznie). Co to za konstrukcja?

[madziuszek]

Przecie "iż" znaczy "że" - i tak to miało być :|

[staua]

To znaczy, ze mialo byc: "Wątek ten tworzę, ZE natknęłam się na starutkie
pytanie"???
Nie rozumiem w takim razie tego zdania...

[madziuszek]

Niestety, zdarza się napisać, wrócić, namącić, pozmieniać, "zdeletować",
wyciąć, wkleić i kliknąć "a śśślij w cholerę", nie przeczytawszy najnowszej
wersji... :/:] A miało być: "Podobnawy wątek już był. Przyznam, że natknęłam
się na starutkie pytanie... blablabla..." - ale jakoś kiepsko to wyszło i
wróciłam, namąciłam i nie przeczytałam. Buu...

[broch]

wlasciwie jedynymi osobami uprawnionymi do oceny pracy tlumacza sa czytelnicy
znajacy oryginal jak i tlumaczenie:
- bledy mogl popelnic autor (umyslnie czy nieumyslnie to inna sprawa -
konsultacja tlumacza z autorem jesli mozliwa, pomoze)
- brak "brzmienia" j.w.
- czasem czytelnicy widza bledy tam gdzie ich nie ma a uwagi czytelnikow
wynikaja bardziej z ich niewiedzy niz bledow tlumacza. Przyklad:
jeden z czytelnikow angielskiego tlumaczenia powiesci Antunesa przyczepil sie do
niepoprawnej pisowni "Lixbon" zamiast Lisbon. Antunes wyraznie w powiesci
napisal "Lixbon". I mialo to znaczenie wziete ze slangu.
- oczywiscie ksiazka moze sie po prostu nie podobac, tlumacz nic tu nie poradzi.


tlumaczenia pani Chadzynskiej i pana Marrodana bardzo sobie cenilem.

[madziuszek]

Broch, masz rację - nie znam oryginału, bom ciućmol z hiszpańskiego :"( Ale nie
znając oryginału, a znając jedynie przekład, mogę zauważyć pewne błędy.
Oczywiście, od razu napisałam, że jest taka możliwość, iż sam autor świadomie
mógł palnąć byka, czego, niestety, nie jestem w stanie sama sprawdzić, dlatego -
jak już również wcześniej napisałam - z klasą się wycofam. Ale patrząc na te
błędy, nie wydaje mi się, że sam Marquez je popełnił - przecież nie stylizował.
Poza tym, nie w stylizacji problem.

[cecyl]

J.Karłowicz, AKryński, W.Niedźwiedzki - SŁownik języka polskiego:
Przeto -1.przez to, dlatego, stąd, z tego powodu, z tej przyczyny; 2. więc,
tedy, zatym, a zatym.
Przyznasz się do błędu?

[madziuszek]

Pewnie, czemu nie? Przyznaję się do błędu, moi kochani. I, co ważne, jestem Wam
niezwykle wdzięczna za wytknięcie. Za to Ty gdzieś zwiałeś ze swoimi
argumentami co do moich punktów.

[cecyl]

Nie zwiałem, ale odechciało mi się rozmowy. Po pierwsze czytasz nieuważnie, nie
tylko "Sto lat..." ale i głosy w dyskusji. Przepisałem dokładnie hasło z
Doroszewskiego, łącznie z zaznaczeniem "przestarz." a ty swoje, że nikt nie
zwraca na to uwagi. Jeśli z kolei nie chcesz zrozumieć, co rzeczywiście kryje
się za zdaniem Arcadia (a kryje się całkowita nieznajomość rzeczywistych
koneksji rodzinnych czyli własnej historii, która jest przekleństwem rodu
Buendia). Mam wrażenie, że chcesz dyskutować wyłącznie dla dyskusji i dla "kija
w mrowisko". Zresztą odezwał się Carlos Marrodan Casas, bądź co bądź
marquezolog wybitny i chyba z jego zdaniem warto się liczyć. Koniec.

[madziuszek]

Mnie też się już dawno odechciało gadki, gdyż zapytanam, gdzie są owe błędy,
wypunktowuję je jako moje argumenty, których Ty nie potrafisz zbić. Sam gubisz
się w drzewku. Nie przeanalizowałeś mojej wypowiedzi o babce Urszuli. (Także
sam nie czytasz uważnie.) Co do Doroszewskiego, to powtarzam setny raz: to jest
forma przestarzała, więc nie rozumiem, dlaczego tłumaczki się nań pokusiły,
skoro "100 lat samotności" nie jest archaizowane. Trochę konsekwencji. I
naprawdę nie chce już mi się dyskutować, ale wiem, że nie powinnam teraz stąd
zwiać, tylko albo się bronić, albo wycofać się z klasą, ale nie jest mi to
dane, bo jak na chwilę obecną przekonałeś mnie jednym - tym nieszczęsnym
bandażem, że ja, głup jeden, o tym zapomniałam - no po prostu ciućmol straszny.

[Gość: GoscPortalu]

p. cecil dal EOT, wiec po co kontynuujesz?
przegralas. Twoje arguemnty zostaly obalone. Nie udalo sie.
A czepianie sie "rurek", na zasadzie "tonacy brzytwy sie chwyta"
doprawdy do niczego nie doprowadza. Ja nie widze nic zlego ze w
niearchaizowanym utworze uzyto przestarzalej formy. Przestarzala ona jest
obecnie, a czy byla kiedy tczy sie akcaj 100 lat???

skoncz ta zenade...

pzdr
GP

[madziuszek]

A Ty zanim zaczniesz się kompromitować, wróc na górę i zerknij, że podałam
znacznie więcej argumentów, których nikt nie zbił (prócz w połowie jednego -
przyznałam rację wcześniej), mądrusiu.

[klymenystra]

madziuszku, pisalam juz o tym wyzej- nie jest archaizowane, ale akcja toczy sie
w czasie, kiedy rurki istnialy. i co z tego, ze teraz sa papiloty? napiszesz
kontusz, zupan zamiast kurtka piszac o ubiorze szlachty, prawda?

[madziuszek]

Ano :| (ale rurki mi nie leżą, przetłumaczyłabym "wałki").

[hajota]

Miałam już dać spokój rurkom, ale trudno... To nie wałki ani papiloty! Moim
zdaniem chodzi o metalowe rurki, które się rozgrzewało i za ich pomocą
fryzowało się włosy. Przypominam sobie jak przez mgłę, że w jakichś
wspomnieniach czytałam opis takiego zabiegu

hajota

[jottka]

albo sie mylę, albo tobie sie majaczy fragment z 'godziny pąsowej róży':)
starsza siostra andy sie denerwowała, że fryzjer jej włosy spali


a przy okazji chciałam wyrazić uznanie za artykuł w piśmie niszowym o kobietach
w iraku:) spóźnione, ale dopiero teraz zajęłam sie porządną lekturą tego stosu,
co leży wkopany pod tapczan do przeczytania na już

[hajota]

jottka napisała:

> albo sie mylę, albo tobie sie majaczy fragment z 'godziny pąsowej róży':)
> starsza siostra andy sie denerwowała, że fryzjer jej włosy spali

O to, to, ale nie tylko. Świta mi jeszcze taka książka wspomnieniowa, autorki
dwojga nazwisk, pięknie przedstawiająca różne detale kultury materialnej i
życie codzienne w Warszawie na przełomie XIX i XX wieku. Tylko że nie mam jej u
siebie, ale w domu przodków, gdzie nieprędko będę.

> a przy okazji chciałam wyrazić uznanie za artykuł w piśmie niszowym

Dzięki, miło, że czytasz pismo niszowe.

[jottka]

mnie też ten kawałek zaczął męczyć i z głębin kiedyś-przeczytanego wypłynęło
info, że do fryzjera bohaterka zwraca sie per 'panie kazimierzu' i że on ją
uspokaja, że to tylko włoski ciut nieświeże były i ten tłuszczyk przypalony tak
pachnie, ale włoski całe - no i nie wiem, jakaś samozwaniec mi sie majaczy:)
ale może to dalej pani krueger



a pismo niszowe jest bardzo dobre i należy pracować nad jego popularyzacją:)

[emka_1]

nieno:( oczywiście, że rurki do włosów to takie metalowe niby nożyce, przy
pomocy których robiło sie loki francuskie zwane czasem anglezami:) a karbówka,
to ciut inna odmiana tego narzędzia tortur, używana z kolei do robienia falek w
stylu lat 20 tych(wcześniej zresztą też). papiloty to zupełnie co innego - paski
papieru, na które zakręcało się włosy na noc. można było spokojnie spać ukrywszy
je pod czepkiem nocnym, bo nie uwierały jak druciane wałki.

rurki do włosów wcale nie sa tak archaicznym urządzeniem, jak niektórzy sugerują :)

mam takie, nawet używałam swego czasu:)

[jottka]

no ale nie chcieliśmy ci publicznie wytykac, że jesteś starsza od papieża:)


poza tym cała dyskusja jest ciut absurdalna, zważywszy, że nikt nie sprawdził,
jak brzmi zwrot oryginalny

[emka_1]

którego?

[jottka]

tego, rzecz jasna, który najstarszy

[emka_1]

a to nie :)

[jottka]

no widzisz, sama nie pamiętasz, co napisałaś pare minut temu:( nikt poza tobą
już karbówek nie pamięta

[emka_1]

błąd w rozumowaniu, ja nie mam sklerozy i pamiętam czego uczyli w szkole:)
majtki z klapą zapinaną na trzy guziki tez pamiętam.

[madziuszek]

To sugeruje Pan Doroszewski :)

madziu

[jottka]

szek, jeśli dobrze rozumiem, to twój ostatni post ma sugerować, że emka
wytknęła błąd doroszewskiemu, bo rurki do włosów nie są przestarzałe? no nie,
nie o tym mowa:(


w długaśnym wątku padła teza, że w '100 latach' tłumaczki użyły przestarzałego
zwrotu 'rurki' - po pierwsze należałoby sprawdzić, jak brzmi i co znaczy w
kontekście słowo oryginalne, bo inaczej cała dyskusja sensu nie ma.


no ale poza tym trzeba też sprawdzić, czy w czasie, kiedy toczy się akcja
powieści, rurek do włosów można było używać czy też nie, bo tylko w taki sposób
można by tu anachronizm popełnić. i emka w tym punkcie się sprzeciwiła
lansowanej powyżej tezie, że rurek to co najwyżej rzepicha z potomstwem
używała, a potem już nikt - do czasu powieści one pasują.


natomiast doroszewski jest zjawiskiem z innej bajki - twórca słownika miał
prawo w latach bodaj 50tych napisać, że 'rurki' są już określeniem
przestarzałym, co znaczy tyle, że jemu współcześnie już ich nie używano albo
też rzadko. nie da się tego automatycznie przyłożyc do przekładu powieści i
oświadczyć 'ooo, wstrętny anachronizm'

[staua]

To moze, Madziuszku, podaj, gdzie dokladniej to slowo sie pojawia, ja pojde do
biblioteki i sprawdze oryginal :-) Bo to zaczyna byc ciekawe...

[madziuszek]

Str. 252 wyd. Świat Książki :)

[staua]

chodzi mi raczej o rozdzial czy miejsce w tresci - nie mam dostepu do zadnego
polskiego wydania.

[hajota]

jottka napisała:

> no ale poza tym trzeba też sprawdzić, czy w czasie, kiedy toczy się akcja
> powieści, rurek do włosów można było używać czy też nie

i dodam jeszcze - w kraju, w którym toczy się akcja. To, co Doroszewski uznał
za przestarzałe w Polsce, mogło być w użyciu w Ameryce Łacińskiej. Poza tym
wydaje mi się, że wspaniałe, grube i gęste włosy mieszkanek tamtego regionu
raczej słabo poddawałyby się działaniu papilotów czy wałków i trzeba do nich
stosować tak radykalne narzędzia, jak rozgrzane metalowe rurki. Ale to tylko
taka moja supozycja, może p. Carlos się wypowie :-)

[klymenystra]

rurki byly! bede bronic rurek, byly jeszcze na poczatku XX wieku, a akcja "stu
lat" to chyba tamten okres, o ile nie wczesniej...

[madziuszek]

Gdzieś mi dzwoni z tymi rurkami, ale czy rzeczywiście mi to brzmi...??

[katrinko]

Nie jestem taka stara, ale raz miałam kręcone włosy właśnie na takich rurkach!
Był stan wojenny, chyba nie mieliśmy elektrycznej lokówki, szłam do pierwszej
komunii i moja chrzestna w ten sposób robiła mi anglezy. Pierwsze pasmo spaliła
oczywiście :)

Rurki ,papiloty i lokowki

[Gość: Marta]

Racja Hajota, a ten opis fryzjera jes w ksiazce Godzina pasowej rozy i wielu
innych.rurki to nie to samo co papiloty a papiloty to nie to samo co lokowki.
Pozdrawiam wzburzonych na tym forum

[millefiori]

Gość portalu: hajota napisał(a):

> Madziuszku miły, mnie jeszcze daleko do 100 lat, ale metalowe rurki do
> karbowania włosów widziałam w dzieciństwie na własne oczy. Wcale a wcale mnie
> nie rażą. To już jestem drugi forumowicz :-)


Tez sie wlacze w sprawe rurek (za, jako trzeci forumowicz): nie raza zupelnie i
wystepuja w literaturze pieknej i pamietnikach. Widzialam i rurki, i "zelazka
do zapiekania wlosow" (w karbowane fale), jak to sie kiedys nazywalo.

Jeszcze dla scislosci historycznej: papiloty zostaly wynalezione przed rurkami
(poczatkowo krecono wlosy na papiloty szmaciane; pozniej papierowe).

Rurki raz jeszcze

[millefiori]

jottka napisala:
> - twórca słownika miał
>prawo w latach bodaj 50tych napisać, że 'rurki' są już określeniem
>przestarzałym, co znaczy tyle, że jemu współcześnie już ich nie używano albo
>też rzadko. nie da się tego automatycznie przyłożyc do przekładu powieści i
>oświadczyć 'ooo, wstrętny anachronizm'.

Slusznie. Popatrzcie na fryzury z lat 20. i 30, zakrecone na rurkach i
pokarbowane zelazkami. W pamietnikach przewija sie motyw zapachu przypalonych
tymi nieszczesnymi rurkami wlosow. Rzesy na zalotkach krecono.

A Doroszewski napisal, ze rurki sa przestarzale, bo:
1. musial - vide -lata 50 i ich realia w PRL.
2. moda sie zmienila,
3. w zwiazku z 2. rurki wraz z zalotkami do krecenia rzes jakos nie
przystawaly do lansowanego wowczas idealu kobiecosci typu Wanda Wasilewska czy
Jadzia -traktorzystka i kojarzyly sie z miniona burzuazyjno-
drobnnomieszczanska epoka.

Millefiori
Wydawnictwa i ich obyczaje

[yanga]

Nie zrozumiałaś moich intencji. Chodziło mi o to, czy czasem owe "rurki" nie
występują w wypowiedzi narratora-mężczyzny. Bo jeśli tak, to miał prawo użyć
tego określenia - że niby nie zna się na tych damskich fintifluszkach.

[madziuszek]

Yango, to chyba do Cecyla?? :)

[Gość: czapski]

Jolanta Kozak "Amerykańska sielanka" Za tłumaczenia słownictwa sportowego tej
pani nalezaloby zakazac dożywotnio wykonywania zawodu

[klymenystra]

mnie zastanawia tlumaczenie "jesieni sredniowiecza" huizingi- nie pamietam
teraz tlumacza. generalnie wszystko wydaje sie byc ok, ale facet uzywa
terminu "obserwowac zasady"- co jest ewidentna kalka z francuskiego (i pewnie w
niderlandzkim tez tak jest) bo po polsku sie tak nie mowi. a po drugie-
namietnie zamiast "pobozny", "poboznosc" uzywa slow "dewot","dewocja" ktore w
polskim ma znaczenie pejoratywne, natomiast we francuskim wystepuja w znaczeniu
pozytywnym. zna ktos holenderski i moze mnie oswiecic ?

[staua]

Nie znam niderlandzkiego, ale w angielskim tez tak jest "observe the rules",
wiec w nid. pewnie tez.

[klymenystra]

dzieki. czyli tlumacz spapral sprawe :)

staua napisała:

> Nie znam niderlandzkiego, ale w angielskim tez tak jest "observe the rules",
> wiec w nid. pewnie tez.

[madziuszek]

Chciałam, tłumaczyłam, byłam baaardzo cierpliwa... Widzę, że wątek zboczył na
inny tor (nieszczęsnych rurek). Wszyscy wiemy, że podałam o wiele więcej
przykładów. A to i tak nie wszystkie. Już 100 postów... Aha, pamiętajcie,
proszę, co napisałam od samej siebie nt przekładu "100 lat samotności" - że to -
tu cyt. - "ja miałam pianę na ustach" - mnie będą wkurzać takie błędy, innych
inne. Pozdrawiam.

nieno

[jottka]

madziuszek napisała:

> Chciałam, tłumaczyłam, byłam baaardzo cierpliwa... Widzę, że wątek zboczył na
> inny tor (nieszczęsnych rurek)


wiesz co, ale na przykładzie owych rurek dało sie np. zauważyć, że nie
przykładasz poprawnych kryteriów do oceny tłumaczenia, więc pewną rolę
pozytywną odegrały:) co do reszty, to hiszpańskiem nie władam, a marqueza
czytałam 100 lat temu, to sie lepiej nie będę wypowiadać


a w ogóle - nikomu sie z reguły nie chce pisać całych elaboratów na forum, weź
napisz o jednej rzeczy, która cie denerwuje i sie będziemy w nią wgryzać:)

Autor-grafoman

[Gość: hajota]

No to ja otworzę inną "puszkę z Pandorą" ;-) Już nie o rurkach.
Co ma zrobić nieszczęsny tłumacz, jeśli trafił mu się autor-grafoman? Są
książki, których nie uratuje poprawianie kulawych metafor i niedoróbek stylu
autora, niezbędne byłoby napisanie ich od początku na kanwie tekstu
obcojęzycznego – to, co przed wojną nazywało się „spolszczeniem”. Czytam
właśnie książkę Jean Sasson „Majjada, kobieta Iraku” i szlag mnie trafia.
Poruszający i aktualny temat został dokumentnie zarżnięty przez egzaltację
autorki i jej skłonność do kiczu + dosłowny przekład i brak śladu roboty
redakcyjnej (pewnie Światowi Książki znów się spieszyło...). Nie będę się
wyżywać na tłumaczce, bo, po pierwsze, znam ją i wiem, że potrafi dobrze sobie
radzić z tekstem, a po drugie – w początkach swojej tłumackiej kariery sama
miałam nieszczęście przełożyć część jednej z książek tejże autorki. Myślałam
wtedy, że trzeba wiernie (ale oczywiście nie dosłownie)... no i redaktorka
właściwie napisała książkę na nowo. I to nie tylko moją część, ale i drugą,
przełożoną przez inną osobę, z doświadczeniem w zawodzie. To samo się zdarzyło
z jeszcze inną książką tejże pani, też uznaną za „fatalny przekład”. Ale to
stare dzieje. Wracając do „Majjady”. Przytoczę tylko jedno zdanie: „Jej cienkie
brwi zmarszczyły się w trosce o dziewczynę”. Jestem przeciwniczką wyrywania
pojedynczych zdań z grubej książki i natrząsania się nad nieudolnością
tłumacza, bo najlepszemu może się zdarzyć wypadek przy pracy, ale tutaj po
kilka takich kwiatków można znaleźć na każdej prawie stronie. (Nie wspominając
o czymś takim, że nawet jeśli amerykańska autorka nie wie, że „Archipelag
Gułag” nie jest powieścią, to tłumaczka powinna być na takie rzeczy wyczulona,
a już redaktor ma psi obowiązek).

[jottka]

Gość portalu: hajota napisał(a):

> Co ma zrobić nieszczęsny tłumacz, jeśli trafił mu się autor-grafoman?


wziąć sie powiesić:)

to jest chyba jedyna prawidłowa odpowiedź - raz w życiu mnie sie trafiło
tłumaczyć natchnione dziełko dewocyjne z elementami autorskich aktów
strzelistych, no starałam sie zachować powagę i pisać nieco obok autora, ale
jak sobie pomyslę, że ktoś może sie tym posługiwać jako modlitewnikiem, to
aaaaaaaaaa

[nobullshit]

Na szczęście w dzisiejszych czasach mozna wyslać mail do autora
i spytać, co właściwie miał na myśli. Zazwyczaj są wzruszeni listami
z dalekiej Polski i uprzejmie odpowiadają. Po czym się okazuje,
że jakieś zdanie "od czapy" wyrzucili, tylko ichni redaktor nie zauważył,
i dlatego trafiło do druku. Albo przyznają, że bohater nie może mieć na jednej
stronie oczu piwnych, a na drugiej czarnych.

Niemniej za tłumaczenie źle napisanej książki powinno być tłumaczom
odpuszczone kilka lat czyścca. Z ryby w galarecie nie da się zrobić ryby
smażonej. Ze złej literatury nie da się zrobić dobrego przekładu.

[yanga]

Pisałam już kiedys o tym, jak to Charles Osborne przerabiał sztuki teatralne
Agathy Christie na powieści. Uznał to za świetną fuchę - bo przecież wystarczy
przerobić didaskalia na zdania oznajmujące. I tak powstała obsesja drzwi: każda
postać, zanim coś powiedziała, robiła coś z drzwiami: otwierała je albo
zamykała, i tak po kilka razy na każdej stronie. W takiej sytuacji tłumacz i
redaktor pracują za autora, ale oczywiście nie za jego honorarium. Tak dzieje
się w porządnych wydawnictwach, strach pomyśleć, jak by to wyglądało w ŚK.

Potkniecia z broda

[Gość: Buba]

No to, dziewczynki, skoro skonczylyscie z tymi nieszczesnymi rurkami, to ja
sobie powspominam moje ulubione potkniecia tlumackie, choc wiekszosc ma
dlugasna brode. A wiec:
Tytul filmu : "Co sie zdarzylo Baby Jane?" co oczywiscie jest bez sensu i
powinno bylo byc "Co sie dzieje z Mala Jane?" (chodzi o dalsze losy wyrosnietej
dzieciecej aktorki)
Nastepny tytul: "Deszczowy czlowiek" - ze jest to jakis absurd tlumaczowi nie
przeszkodzilo choc w piosence spiewanej przez glownego bpohatera wyraznie
chodzi o "zaklinacza deszczu" - stad juz poszly do jezyka koilejne absurdalne
zwroty jak "deszczowe dzieci" na malych autystykow.
W kryminale Agaty Christie "two pederstrians" przetlumaczono jako "dwoch
pederastow".
Ostatnio zas tytul powiesci mojego ukochanego pisarza Alexandra McCall Smitha -
Nr 1 Ladies Detective Agency przetlumaczono brutalnie jako "Kobieca agencje
detektywistyczna Nr 1" choc naprawde nie trzeba wielkiego sluchu literackiego
aby sie zorientowac, ze nalezalo przetlumaczyc na "damska" a nie "kobieca". Bo
chodzi o prawdziwe damy - pania Ramotswe i pania Makutswe, Samego przekladu nie
czytalam, bo sie przestraszylam spieprzonego tytulu.
Ale prawdziwy wstrzas przezylam kiedy trafila mi do rak oryginalma wersja !Ani
z Zielonego Wzgorza", za przeproszeniem ja kogo. Otoz okazalo sie, ze wszystkie
biblijne, a zatem "zydowsko" brzmiace imina zostaly spolszczone: w polskim
przekladzie nie zostalo Rachel, Rebekki, Dory, Dawida itp, zastaly Lucyna,
Tosia, Tolek i jakies inne idiotyzmy, sorry.

[cecyl]

"deszczowy człowiek" to jeszcze coś więcej, bo przekręcone imie Raimon (i
pamięc mnie może zwodzi, ale wydaje mi się, że w Polsce film wyświetlany był
jako "Rain Man"? Nie?)W takim wypadku tłumacz chyba jest bezradny. A imiona?
Ostatnio z wielką radością kupiłem w antykwariacie córce (i sobie, i sobie)
dwie "Agnieszki" ("puka do drzwi" i "wraca" - nijak nie pamiętam jaki tytuł
miała pierwsza Agnieszka" w przekładzie genialnej Ireny Tuwim. Białe kruki, bo
w pewnym momencie Agnieszka przestała byc Agnieszka i zaczęła - jak w
oryginale - być Mary Poppins (czy dlatego, ze film disneyowski z Julie Andrews -
nie wiem). Ale ja sentyment mam, więc jestem za Agnieszką. I tak nikt tego
teraz nie wydaje i nie czyta (poza moją córką). Oj, szkoda, szkoda. I na koniec
z imionami - chyba do jakiegoś czasu w polskiej tradycji spolszczano imiona np
Jan Wilkołak Goethe - "Pięść. Jedna tragedia"

[jottka]

cecyl napisał:

> I na koniec z imionami - chyba do jakiegoś czasu w polskiej tradycji
spolszczano imiona np Jan Wilkołak Goethe - "Pięść. Jedna tragedia"


jan wilczychód albo wilkołaz (wolf-gang), no ale to dowcip z taaaaaką brodą:)


poza tym - już na serio - przekład imion to długa i skumplikowana nauka, do tej
pory stosuje się w razie uzasadnionej potrzeby tego typu zabieg, tyle że
zrezygnowano z 'uswojszczania' obcego tekstu na siłę, właśnie przez zamiany
mary na marysię czy pana butter na masłowskiego

Tlumaczenia dzieciece

[Gość: Marta]

Byly Agnieszki W powiesci P.Travers ale byla tez Fizia Ponczoszanka A.Lindgren.
Dzisiaj takim straszydlem przekladowym jest Harry Potter-czytajaz original i
polski przeklad nie bardzo wiedzialam o kim teraz mowa(Najpierw czytalam
oryginal)

[yanga]

Co do imion w "Ani z Zielonego Wzgórza", to całe pokolenia wychowały się na
Małgorzacie Linde, Toli, Tadziu itp. Można dyskutować nad słusznością tego
procederu, ale to jest fakt dokonany. Jeszcze przed wysypem nowych przekładów
tłumaczyłam dla NK dwa tomiki z serii "Sara w Avonlea" (niestety, marne
popłuczyny po Lucy, ale cieszyły się powodzeniem). Występuje tam część
bohaterów "Ań" i wspólnie z redaktorkami doszłyśmy do wniosku, że i tu musi być
Małgorzata Linde, bo inaczej nikt nie będzie wiedział, o kogo chodzi.

[yanga]

W której książce Agathy ci pederaści? Muszę to wiedzieć koniecznie.

[cecyl]

Moja córka czyta i ogląda wszystko, co z obywatelem Kubusiem Puchatkiem
związane. I okazuje sie,że świat puchatkowy jest o wiele bogatszy niż sie
wydaje, bo nagle znika (a może jest obok) Sowa Przemądrzała, a pojawia się Pan
Sowa (niemal Pana Sonik). Ale dlaczego? Dlaczego? Chyba nie wynika to z ochrony
praw autorskich, bo w konsekwencji w ogóle nie byłoby juz Kubusia Puchatka.

[Gość: Nobullshit]

Może wynikać z praw autorskich, bo się spadkobiercy Tuwimowej
czepili. Ja tłumaczyłam filmy - i nie wolno mi było napisać "Puchatek" -
wyłącznie "goły" Kubuś. Tygrys nie mógł "brykać". A las nie był Stumilowy
tylko jakiś inny, nie pamiętam. Chyba Stuletni.

Absurd totalny.

[cecyl]

To teraz w szkole można łatwo oblać z lektury Kubusia Puchatka (o ile wersją
obowiązującą jest przekład Ireny Wielkiej Tuwim), bo łatwo sprawdzić kto czytał
przekład IT, kto zna wersję Wandy Chotomskiej, kto film kinowy,kto telewizyjne
wersje, kto filmy z pirackich płyt, a kto inne wersje książkowo - zabawkowe.
Czy to jest wciąż ten sam Kubuś Puchatek? Zresztą Kubuś jako "Kubuś" tez jest
pomysłem Ireny Tuwim.

[Gość: Buba]

No nie zapomnijmy o slynnym nie-Kubusiu czyli Fredzi Phi-Phi.
Z tym "tradycyjnym spolszczaniem" imion bohaterow ksiazek dla dzieci jeszcze
rozumialabym gdyby bylo to konsekwentne. Ale nie jest - Tom Sawyer ma ciotke
Sally i przyjaciela Huckelbury Finna, a nie Sabine i Henia, choc sa to
imiona "dziwniejsze" niz Dawid i Dora, a ksiazki sa adresowane do dzieci
mlodszych niz czytelniczki Ani z Green Gables. Nigdy zreszta nie przepadalam za
rudowlosa bohaterka z Kanady, byla dla mnie przeslodzona. Co innego Tom Sawyer,
Robinson Crusoe czy Guliwer, a zwlaszczaq konie Hhynhm.
W wypadku "Ani" podejrzewam, ze spolszczenie a wlasciwie wymiana imion zostala
dokonana tylko dlatego, ze imiona te maja w Polsce skojarzenia zydowskie ( a
nie w protestanckiej czesci Kanady).
Agnieszka zamiast Mary Poppins?!!! To groza, nie wiedzialam, ze tak to bylo na
polski pierwotnie przelozone!
Jesli chodzi o Deszczowego czlowieka to tak od poczatku byl ten film
zapowiadany i reklamowany - pozniej zaczeto unikac tego glupawego tytulu. W
samych dialogach, jak pamietam tez bylo mase bykow: np glowny bohater prosi (i
dostaje!) o pepperoni pizza i choc kazdy moze zobaczyc na zalaczonym obrazku ze
chodzi o pizze z kielbasa, przelozone jest jako pizza z pieprzem. Pozniej bylo
jeszcze cos bardzo smiesznego w czasie jazdy samochodem po autostradzie, ale
nie poamietam co, tylko, ze bylam setnie rozbawiona.
W ktorym z kryminalow bylo o "dwoch pederastach" nie pamietam - pokazano mi to
wiele lat temu w tekscie ksiazki (ci pederasci przechodzili przez jezdnie, byla
to wzmianka i nigdy w dalszym ciagu narracji sie nie odnalezli - dlaczego
pederasci, sklad Agata wiedziala, ze byli to pederasci i jaki mieli wplyw na
popelniona zbrodnie - tajemnicza sprawa...)
PS. Rosjanie tez kochaja swoj przeklad Kubusia - nazywa sie u nich Wini-Puch i
nie wolno przekladu krytykowac bo skacza do oczu z krwiozerczym zamiarem.

[cecyl]

Żałuję, że nie mam w zwyczaju oglądania filmów z notesem. Ostatnio zdarzyło mi
się obejrzeć film ("lepiej późno niz później" chyba) i jego "pirackość"
uwidoczniła się nie w jakości kopii, ale w przekładzie (napisy) - tam nie było
zdania bez błędu, szyk zdań jakiś bardziej czeski, kalki - NIEPRAWDOPODOBNE.
Muszę zdobyc te kopię jako przykład piramidalnych bzdur translatorskich,
których nikt sam z siebie nie mógłby wymysleć.No, ale dzięki temu w pełni
zrozumiałem istote piractwa w branży filmowej (DVD), choc mam wrażenie, iz
najpewniej odbiorcom to w ogóle nie przeszkadza. Pytanie tylko czy widz wersji
kinowej i widz wersji pirackiej oglądali ten sam film? Co do Kubusia - mam
przyjaciela posiadającego przekład na łacinę.

[jottka]

Gość portalu: Buba napisał(a):

> Z tym "tradycyjnym spolszczaniem" imion bohaterow ksiazek dla dzieci jeszcze
> rozumialabym gdyby bylo to konsekwentne. Ale nie jest - Tom Sawyer ma ciotke
> Sally i przyjaciela Huckelbury Finna, a nie Sabine i Henia


to jest, a raczej było konsekwentne:) imiona typu george, tom, john, mary, ann
niejako automatycznie stawały się jerzym, tomkiem, janem, marią czy anną -
imiona, które nie były aż tak zbliżone brzmieniem czy nie aż tak popularne,
zostawiano w spokoju albo wymyślano inne, polskie, zależnie od preferencji
tłumacza czy wydawcy

z imionami zresztą do tej pory są spore trudności np. w piśmiennictwie
naukowym - o takim karolu darwinie każdy wie, że to karol, a nie charles, gdyż
żył w epoce spolszczającej to, co podobne:) ale dziś jamesa lovelocka, twórcy
koncepcji ziemi-gai, nikt nie chrzci z polska jakubem, no i straszny chlew
wychodzi w tekstach, kiedy raz mowa o karolu, a raz o jamesie, redaktorzy rwą
włosy z głowy i dopraszają się ujednoliceń

na co im mówimy radośnie - uzus decyduje:)

[Gość: Buba]

Tak i pozniej z tego wychodza rozne nieporozumienia - ja w dziecinstwie
myslalam, ze Wawrzyniec i Lorenzo Medici to dwie rozne osoby, choc z tej samej
rodziny. Olsnienie przyszlo dopiero jak mialam z 16-17 lat.

[jottka]

Gość portalu: Buba napisał(a):

> Tak i pozniej z tego wychodza rozne nieporozumienia


no niestety, tradycji przeciwić sie nie sposób:)

[yanga]

Rzeczywiście do dzis są z imionami kłopoty, w beletrystyce także. I właściwie
nie wiadomo, jak z tego wybrnąć. Bohater żyje w czasch królowej Elżbiety, a
jednocześnie ma żonę Elizabeth. Taka rozbieżność zdarza się czasem na jednej
stronie, ba, nawet w nastepnym zdaniu. Redaktor powiada, że tak musi zostać,
mnie (byłego redaktora zresztą) okropnie to razi, ale nie umiem zaproponować
innego rozwiązania.

Słownictwo techniczne

[Gość: monikaannaj]

bardzo często sprawia trudności tłumaczom. Nie mogę sobie teraz przypomnieć
gdzie, ale spotkałam sie z "frekwencją prądu"!

[Gość: hajota]

Być może są to tacy tłumacze, którzy chwalą się w wydawnictwie: "wie pani, taką
już mam wprawę, że jak tłumaczyłem tę książkę, to ani razu nie zajrzałem do
słownika" (autentyczne)

Ojoj, trzymajcie mnie, recenzent w GW tlumaczy ...

[Gość: Buba]

dzis "oldboya" jako "stary chlopiec"! Powinno byc "absolwent". Ktos mu dal
slownik do reki i on przeczytal, ze "old" to stary, a "boj" to chlopiec.
Kolejny "deszczowy" tlumacz!!!

[eirinn]

Gość portalu: Buba napisał(a):

> dzis "oldboya" jako "stary chlopiec"! Powinno byc "absolwent". Ktos mu dal
> slownik do reki i on przeczytal, ze "old" to stary, a "boj" to chlopiec.
> Kolejny "deszczowy" tlumacz!!!
Też mi się to nie podoba, ale po pierwsze istnieje już film pt. 'Absolwent', a
po drugie to ten film chyba nie mówi o absolwentach?

[klymenystra]

mowi mowi... wlasnie wrocilam i wiem :)