"Lód" Władimira Sorokina

[Gość: mozg]

"Lód" Władimira Sorokina

[Gość: mozg]

auor tej recenzji kompletnie nie ma pojecia o tym o czym pisze. genialna
ksiazka sorokina. genialna narracja, genialne stop-klatki. i prosze troche
wiecej wiedziec o wspoleczenym kontekscie tej ksiazki, podobnych tonach w
kinie i literaturze dzisiejszej rosji. pan kaczorowski niech pisze o czechach
bo sie na tym zna. o rosji nie ma bladego pojecia.

Myślenie nie jest grzechem.

[Gość: lacedemończyk]

...zapewne Pan Kczorowski przejrzał" Lód" przy porannym goleniu, a głęboką i trafną diagnozę współczesnej cywilizacji przysłoniła mu "lustrzana Marusia". Szanowny Panie, to dojrzała i błyskotliwa literatura! ...,ale zmusza do myślenia...

[Gość: Pintado]

Bzdury. Jacy kosmici, jakie manowce? Pan się srogo myli, Panie Kaczorowski.
"Lód" to genialna powieść, wspaniale splatająca wątki z różnych rejonów kultury,
przenikliwa, o hipnotycznej narracji. W Polsce jeszcze przez wiele lat nikt nie
napisz niczego lepszego.

[lapushkin]

17 stycznia o godz. 19.00 w Teatrze Rozmaitosci w Warszawie odbedzie sie
spotkanie autorskie Wladimira Sorokina z okazji wydania powiesci "Lod".


NOWA DRAMATURGIA I WIECZÓR AUTORSKI W TR (ul. Marszalkowska 8)

17 stycznia, poniedziałek, godz. 19.00

Wieczór autorski
Władimir Sorokin

Władimir Sorokin (ur. 1955), pisarz i grafik, jeden z czołowych przedstawicieli
radzieckiego, a później rosyjskiego konceptualizmu. Pisze od 1977 roku. U progu
swej drogi literackiej był związany z kręgiem moskiewskiego undergroundu lat
80. W 1985 roku w Paryżu w wydawnictwie „Sintaksis” ukazała się jego pierwsza
powieść Kolejka.
Twórczość literacka Sorokina, pełna artystycznych eksperymentów i swobody w
interpretacji najnowszej historii, przyniosła mu opinię skandalisty, ale
i „prawdopodobnie ostatniego z długiej listy wielkich pisarzy rosyjskich”. Jest
autorem opowiadań, dramatów i powieści, takich jak Tridcataja ljubow Mariny,
Sierdca czetyrioch oraz Gołuboje sało. Książki Sorokina tłumaczono m.in. na
niemiecki, angielski i francuski.

Władimir Sorokin, nazywany ikoną rosyjskiego postmodernizmu, w swojej
najnowszej powieści Lód rezygnuje z eksperymentów formalnych na rzecz
efektownej i błyskotliwie opowiedzianej fabuły. Tajemnicza sekta poluje w
Moskwie na ludzi o jasnych włosach i niebieskich oczach, poddając ich okrutnemu
rytuałowi. Nieliczne ofiary, którym udało się przeżyć, dowiadują się, że należą
do grona wybrańców: dwudziestu trzech tysięcy bytów, które niegdyś, w wyniku
fatalnej pomyłki, stworzyły Ziemię i na miliony lat popadły w niewolę,
zapominając o swej prawdziwej naturze. Wreszcie, za sprawą szczęśliwego
zrządzenia losu, pierwsza z „nadistot” odkrywa prawdę o sobie i znajduje
sposób, aby rozpoznać pogrążonych w nieświadomości towarzyszy.
Sorokin odwołuje się do przetworzonych przez kulturę masową wątków gnostyckich
oraz idei nietzscheańskiego nadczłowieka, wykorzystując je jako pretekst do
rozważań nad względnością dobra i zła, dominacją rozumu nad uczuciami.
Połączenie skrajnie pesymistycznej oceny rzeczywistości, groteski oraz czarnego
humoru tworzy w tej książce mieszankę wybuchową, wzbogaconą dodatkowo
mistrzowską narracją i agresywnym, sugestywnym językiem.

Wieczór autorski zorganizowany we współpracy z wydawnictwem W.A.B. z okazji
wydania powieści Władimira Sorokina Lód w tłumaczeniu Agnieszki Lubomiry
Piotrowskiej

Władimir Sorokin, Dostoevsky-trip,próba czytana
przekład Agnieszka Lubomira Piotrowska

W języku angielskim trip oznacza m.in. podróż narkotyczną, tzn. odmienny stan
świadomości, istniejący na granicy dwóch realności. Rozdwojenie to także jedna
z bardziej charakterystycznych cech poetyki Dostojewskiego. Bohaterowie sztuki
Sorokina są uzależnieni, jednak nie od narkotyków, ale od literatury: Nabokova,
Celine’a, Tołstoja.
Siedem postaci dramatu czeka na dealera, który proponuje im coś zupełnie
nowego – Dostojewskiego.
Podróż w głąb literatury staje się dla bohaterów podróżą w głąb siebie, do
najskrytszych wspomnień z dzieciństwa. Po drodze do siebie postaci
przeistaczają się w bohaterów powieści Idiota i przeżywają kryzys świadomości
bohaterów Dostojewskiego – ludzi przynależących do ginącego świata. Żyją na
granicy, w wielkim napięciu, kiedy emocje sięgają zenitu. Wszyscy są opętani
namiętnością (do pieniędzy, kobiet, destrukcji, życia...). Jednak podczas gdy u
Dostojewskiego wszystko funkcjonuje w atmosferze ciągłego oczekiwania na
katastrofę, u Sorokina ta katastrofa rozwija się na naszych oczach. Tak jakby
autor pozbawił swoich balansujących nad przepaścią bohaterów równowagi.
Narkotyczne działanie Dostojewskiego to „wywracanie siebie na lewą stronę”,
projekcja wnętrza, intymności na zewnątrz.

Dear Sir provocateur!

[Gość: gość]

To przełomowa książka. Proszę ją przeczytać! Jest aktualna i prawdziwa.

[Gość: babcia]

Szanowny Panie, Pan chyba niczego z tej ksiazki nie zrozumial. A porownywanie
Sorokina z Pieliewinem i Dieniezkina jest po prostu kompromitujace. To sa
nazwiska zupelnie nieznaczace. Pieliewin zabawka dla zachodu i Dieniezkina,
dziewczatko przypadkowo zaplatane nawet nie w literature, ale w literacki
marketing. Sorokin to najwiekszy dzis zyjacy rosyjski pisarz. I to czuc po
Lodzie.

[jewoczka]

Książka jest niezła, oryginalnie pomyślana i na pewno nie głupia, a autor - nie
wiedzieć czemu w Polsce niedoceniany. Ciekawe, czemu tak mało przekładów
Sorokina wydano u nas dotychaczas, разв
077; и мы пошл
080; вмес
090;е, что ли? ;)

э

[Gość: fan?]

Oczekuje opublikowania pelnej wersji.Sa tam opisane wszystkie 23 tysiace
przebudzen.

[jewoczka]

Gość portalu: fan? napisał(a):

> Oczekuje opublikowania pelnej wersji.Sa tam opisane wszystkie 23 tysiace
> przebudzen.


hehehэ :))

э

[kika9]

Tu jest ciekawie zinterpretowana ta ksiazka. widac, ze czlowiek ja przeczytal i
zrozumial - co nie jest czeste...

www.puls-swiata.subnet.pl

Zmrożenie
Do księgarń trafił już polski przekład wydanej dwa lata temu powieści Władimira
Sorokina „Lód”. Z pozoru jest to thriller – oto w Moskwie znikają blondyni i
blondynki o niebieskich oczach porywani przez tajemniczą organizację. Wiek i
status nie mają tu żadnego znaczenia. Poddawani sadystycznemu eksperymentowi –
biciu ogromnym lodowym młotem – z reguły umierają. Ci, którzy przeżyją,
dowiadują się, że oto obudzili się ze snu, jakim było ich dotychczasowe życie.
Teraz dopiero mogą dołączyć do grona wybrańców, delektujących się swą boską
naturą.
W rzeczywistości jednak jest to raczej metaforyczna próba oddania ludzkiej
kondycji, prowadzącej na manowce fascynacji technologią, pragnienia wymknięcia
się śmierci oraz wzniesienia się ponad problemy i miałkość codzienności. Próba
bynajmniej nie tak patetyczna, jak powyższe zdanie – w prozie Sorokina jest też
ożywcza porcja absurdu. Począwszy od nachalnej „aryjskości” tajemniczego
bractwa spiskowców (które przetrwało przeróżne dziejowe zawieruchy, z epoką
Związku Radzieckiego włącznie), przez zahaczający o grypserę język dialogów, po
meteoryt tunguski, który miałby „przynosić nadzieję uśpionym”...
„Lód” to również dowód biegłości autora w żonglowaniu przeróżnymi tradycjami,
motywami filozoficznymi i klasyką literatury. To taka synteza Ludluma i
Nietschego, osadzona na dodatek w realiach Moskwy – gdzie niewyobrażalne,
przynajmniej dla nas, fortuny sąsiadują ze skrajną biedą.
Kończący w tym roku 50 lat pisarz i grafik uchodzi już za klasyka
konceptualizmu. Zarówno jego eksperymentatorskie zapędy, jak i ponura wizja
rosyjskiego społeczeństwa czy przedstawianie często przejaskrawionych realiów
życia i historii Rosji przyczyniły się do faktu, iż w kręgach konserwatywnych
czy nacjonalistycznych jest postrzegany jako skandalista i „szkodnik”. Z
pewnością „Lód” nie przyczyni się do poprawy tego wizerunku – choćby ze względu
na widoczną fascynację (choć nie gloryfikację!) złem, w stopniu porównywanym
przez krytykę do „American Psycho”. Inny utwór Sorokina, „Gołuboju sało”,
proputinowska organizacja Idący Razem (mająca w ogóle tendencje do cenzurowania
rosyjskiej sztuki i kultury) uznała za pornograficzny, co skończyło się w
prokuraturze.
„Lód” był w Rosji bestsellerem, znalazł się w finale rosyjskiego Bookera. Jego
powodzenie sprawiło zapewne, że Sorokin zdecydował się dopisać prequel – „Put’
Bro”.
(mj/mat. wyd.)

"Lód" Władimira Sorokina w TV

[lapushkin]

Podaje za strona wydawnictwa:
7 stycznia (poniedzialek) - TVP pr I - 22.30 w programie "Tele-nowela" bedzie
prezentacja ksiazki "Lod",
a we wtorek 8 stycznia w TVP pr II o 17.05 w Telewizyjnych Wiadomosciach
Litearckich - rozmowa z Autorem.

[spaceage]

chyba lutego??? bo styczen juz byl;)

[lapushkin]

tak, tak, jasne, ze lutego!

spaceage napisała:

> chyba lutego??? bo styczen juz byl;)

[lapushkin]

ROZMOWA Z WŁADIMIREM SOROKINEM

Nieludzki punkt widzenia


Mówi Władimir Sorokin

Rz: Wiktor Jerofiejew‚ mówiąc o pańskiej powieści "Lód"‚ stwierdził że odnowił
pan język rosyjski.
WŁADIMIR SOROKIN: On się na tym lepiej zna ode mnie.

Na czym ta odnowa językowa polega‚ poza - zrozumiałą - eliminacją sowieckiej
nowomowy?
Porównałbym język do rzeki. Ze swojej natury płynie ona tam‚ gdzie chce.
Bolszewicy koniecznie chcieli ją uregulować‚ wtłoczyć w specjalnie przygotowane
koryto i wykorzystywać w elektrociepłowni do wytwarzania energii‚ która miała
napędzać komunizm. Oczywiście‚ robili to na siłę‚ przemocą‚ bo inaczej nie
potrafili. I ja‚ i Wiktor Jerofiejew‚ i Wieniedikt Jerofiejew‚ i Aleksander
Sołżenicyn próbowaliśmy się temu przeciwstawić. I teraz‚ mogę powiedzieć‚ rzeka
naszego języka znów płynie jak chce‚ swobodnie.

Czyli jest pięknie?
Niezupełnie‚ bo literatura dobrze czuje się nie tylko w bystrym nurcie rzeki‚
ale i w wodzie stojącej‚ na przykład‚ sadzawce. Na pewno nie zależało nam
wszystkim wyłącznie na czystości tej wody. Ja‚ osobiście‚ bardzo lubię bagna.

To dlatego portretuje pan w swoich utworach środowiska‚ w których używa się
języka, powiedzmy, mało eleganckiego?
Staram się maksymalnie indywidualizować język swych bohaterów. Dzisiejsza
Moskwa dostarcza mi wspaniałego materiału. Uwielbiam cały ten moskiewski szum‚
na który składa się mowa intelektualistów - czasem i pisarzy - i mowa bandytów‚
mowa nowych Rosjan i zwykłych‚ szarych ludzi. Lubię podsłuchiwać ten język‚ jak
i podglądać zachowania różnych ludzi. Są pisarze ekshibicjoniści. Mnie‚
przeciwnie‚ interesują inni.

Podsłuchiwanie bandytów może skończyć się nieprzyjemnie‚ tymczasem w pana
książkach język gangsterski pojawia się niepokojąco często.
W stosunku do pisarzy gangsterzy zachowują się normalnie. Nie mogę powiedzieć‚
że to moi przyjaciele‚ ale miałem z nimi kontakty‚ zebrałem pewne
doświadczenia‚ dla takiego autora jak ja niesłychanie cenne. Jeśli chcemy być
dokładni w tym‚ co robimy‚ wiarygodni‚ w tym‚ co piszemy‚ nie można zamykać się
w Wieży z Kości Słoniowej. Choć takich pisarzy w Rosji nie brakuje i to
mających o sobie bardzo wysokie mniemanie.

Być może dlatego‚ że Rosjanie w ogóle rozpieszczają swoich pisarzy‚ niezmiernie
wysoko sytuując ich w hierarchii społecznej.
Takie panuje przekonanie‚ natomiast jest faktem‚ że są pisarze‚ starszego
pokolenia‚ którzy przez całe życie tworzą - przez duże "T". Jak usiedli przy
biurkach 40 lat temu‚ tak siedzą przy nich do dziś‚ pisząc o wieczności‚
wartościach ogólnoludzkich‚ ideałach.

Pan krócej‚ ale też - było nie było - od ćwierć wieku siedzi przy biurku.
Ale nie tym samym‚ cały czas je zmieniam. Nie można oglądać życia przez okno. A
książki o wieczności udają się jednemu autorowi na tysiąc‚ cała reszta uprawia
rutynowe pisarstwo. To mnie nie interesuje‚ wybrałem inną drogę. Uważam‚ że nie
trzeba bać się życia.

"Lód" jest pierwszą częścią trylogii. Czy w następnych tomach spotkamy tych
samych bohaterów?
W większości innych‚ ale zapewniam‚ że utrzymałem i ciągłość problematyki‚ i
fabuły. Druga cześć trylogii - "Światła i lodu"‚ jak ją nazwałem - ukazała się
już w Rosji pod tytułem "Put' Bro". Teraz piszę trzecią i ostatnią część‚
zatytułowaną "23 tysiące".

Tylu właśnie - jak wyczytałem w "Lodzie" - ma być ludzi wybranych.
Niebieskookich blondynów‚ w których sercach żyje pamięć Światłości. Kiedy się
odnajdą‚ stworzą krąg‚ a wtedy ich ziemskie powłoki rozpłyną się wraz z
ziemskim światem i oni‚ jako promienie Światłości Pierwotnej‚ powrócą do
Wieczności. No i co‚ stworzą ten krąg?
Proszę uzbroić się w cierpliwość.

Nie czekając na dokończenie trylogii‚ można założyć‚ że dałoby się z "Lodu"
zrobić atrakcyjny film.
Otrzymałem stosowne propozycje‚ ale nie spieszę się. Też słyszałem‚ że "Lód" to
gotowy scenariusz. Najpierw jednak skończę "Światło i lód". To dla mnie nowe‚
ważne doświadczenie‚ nad tak dużą‚ epicką formą jeszcze nie pracowałem‚ a w
sumie napisanie tej trylogii zajmie mi pięć lat. Niech więc filmowcy poczekają‚
tym bardziej że zależy mi‚ by "Lód" nie został potraktowany powierzchownie.

Rozumiem‚ że nie jest pan zwolennikiem kina akcji?
Nie mam nic przeciw niemu‚ ale "Lód" to jednak poważniejsza historia...

... niż bicie ludzi młotami z lodu w poszukiwaniu blondwłosych übermenschów.
To na pewno.

Swoją drogą‚ sięgając w powieści do lat wojny i okupacji‚ wskazuje pan na trop
nazistowski‚ teorię o wyższości rasy aryjskiej...
Przypomnę‚ że blondyni o niebieskich oczach zwracali uwagę już w starożytności‚
hitlerowcy nie byli więc zbyt oryginalni. Majaczenia o blond bestiach nie mają
z moją książką wiele wspólnego. W "Lodzie" mamy do czynienia z sektą‚ jest nią
bowiem w istocie tajemnicza organizacja polująca na ludzi‚ którzy - jak pan to
streścił - mają w sobie pamięć Światłości. I‚ jak w każdej sekcie‚ dzielą
ludzkość na wtajemniczonych i całą resztę. Faszyści też to robili‚ istotnie‚ na
szczęście niezbyt długo‚ bo około piętnastu lat.

Bolszewicy mieli znacznie więcej czasu‚ choć oni deklarowali równość‚ w
rzeczywistości też dzieląc ludzi na lepszych i gorszych.
Jest tu pewna różnica‚ w ZSRR mieliśmy do czynienia z orwellowskim‚ wewnętrznym
kręgiem. Taki krąg był już u Dżyngis-chana. Co do mnie‚ spróbowałem w swojej
trylogii spojrzeć na ludzkość jakby z nieludzkiego punktu widzenia.

Krytycy powiadają‚ że pana fascynuje zło. Ja się akurat tego w "Lodzie" nie
doczytałem‚ ale brutalnych - i to bardzo - scen w pana powieści nie brakuje.
Przylgnęła do mnie taka etykieta‚ raczej niesłusznie. Kiedyś interesowałem się
złem‚ ale w tym sensie‚ że usiłowałem samemu sobie wyjaśnić‚ dlaczego ludzie
nie mogą się bez niego obejść. Chyba najbardziej okrutną rzeczą‚ jaką napisałem
ponad 15 lat temu‚ był "Miesiąc w Dachau". Ta niewielka powieść powstała po
mojej bytności w tym obozie‚ gdzie próbowałem zrozumieć‚ jak unicestwia się
człowieka. Próbowałem‚ właśnie odrzucając ludzki punkt widzenia.

Temu się nie dziwię. W końcu w Dachau‚ Oświęcimiu czy na Kołymie wszystkie
humanistyczne idee wzięły w łeb.
Oczywiście. No‚ ale skoro interesowałem się problemem zła‚ pisałem o nim‚ to
jasne‚ że znaleźli się czytelnicy‚ którzy dopowiedzieli sobie‚ że jeśli zło
jest na kartach moich książek‚ to i ja...

Muszę być zły!
Powiedzmy‚ że muszę być wyznawcą zła. To‚ naturalnie‚ bzdura.

Podobnie jak nie jest pan niebieskookim blondynem‚ tak i w "Lodzie" nie pisze
pan o bractwie‚ którego jest członkiem.
Członkowie tej sekty ciekawią mnie jako wirtualny fenomen. "Lód" dał mi bardzo
dużo‚ pozwolił mi spojrzeć na siebie na nowo. A przy okazji ujrzałem też
inaczej wiek XX.

Jako zamkniętą epokę?
Tak. Ale raczej nie epokę‚ nie proces‚ tylko rzecz. Namawiam do takiego
spojrzenia czytelników. Zobaczcie tego "poprawionego" przez wiek XX człowieka‚
jeśli oczywiście przeżył eksperymenty‚ jakie fundowano mu i w Rosji‚ i w
Niemczech‚ i we Włoszech....

... w Kambodży‚ w Chinach...
No właśnie. W gruncie rzeczy postępowano podobnie jak w mojej powieści‚ gdzie
zimnym lodem pobudza się świadomość‚ zmuszając ludzi d

[lapushkin]

ups, najwyrazniej na stronie WAB podali bledna info. W takim razie moze
o "Lodzie" bedzie mowa 15 lutego, w nastepny wtorek, w kolejnym wydaniu "Tele-
noweli"

[karodzaj]

Bardzo dobra książka! Czytałam z zapartym tchem (choć może, powiedzieć, że ze
zmrożonym byłoby bardziej na miejscu), nieco drażnił mnie tylko język,
szczególnei na początku.
<szczególne doznania gwarantowane niebieskookim blondynkom i blondynom>

[rolandd10]

Bardzo dobra książka. Czytalem ostatnio wywiad z Muńkiem Staszczykiem. Bardzo
polecał "Lód". I postanowiłem sprawdzić. Nie żałuję. I polecam dalej.

Pierwszy pornograf Rosji-rozmowa z Sorokinem

[lapushkin]

Pierwszy pornograf Rosji. Rozmowa z pisarzem Władimirem Sorokinem
Anna Żebrowska 14-02-2005, ostatnia aktualizacja 13-02-2005 15:33

Mój ulubiony pisarz Tołstoj tworzył wspaniałe dzieła i wielkich bohaterów, ale
ani razu nie zrobił aluzji do tego, że Natasza Rostowa oddala się do toalety na
siusiu

Jak komsomolec Sorokin stracił cnotę?

Dobre pytanie! Próbowałem już jako pionier, ale nic z tego nie wyszło. Miałem
osiem lat, a moja wybranka, Natasza, chyba z sześć. W zimowy wieczór
schowaliśmy się na podwórzu za pryzmą węgla. Rozpięliśmy płaszcze, spuściliśmy
spodnie i rajtuzy. Nie mogłem trafić, strasznie zmarzliśmy... W rezultacie
straciłem cnotę dziesięć lat później, podczas praktyki robotniczej na pierwszym
roku studiów. Poznaliśmy się przy taśmociągu w fabryce gaźników samochodowych.
Ona była z innej uczelni, nie moskwianka. Mieszkała u babci, która co drugą noc
pracowała jako dozorczyni. Dalej to już była kwestia techniki.

Co piliście na odwagę?

Niczego nie mogłem dostać, bo przy stoiskach monopolowych kłębiły się tłumy.
Żeby nie przyjść z pustymi rękami, kupiłem tort, tłusty radziecki tort z grubą
warstwą kremu. Jedliśmy go przy świetle świec i potem lepkimi ustami zaczęliśmy
się całować.

Wykorzystał Pan to doświadczenie w którymś z utworów?

Nie. Było niezwykłe tylko dla mnie. Jechałem do obcej dzielnicy, obcy pokój i
łóżko babci - dozorczyni, która na szczęście nie wróciła przed czasem.

Pan dorastał jako profesorski synek w podmoskiewskim Bykowie.

W porównaniu z tłoczną Moskwą Bykowo było rajskim zakątkiem. Solidne piętrowe
domy z cegły i sosnowy las. Mieszkała tam inteligencja techniczna. Mój ojciec
był profesorem na wydziale metalurgii, mama inżynierem ekonomistą. Typowi
radzieccy inteligenci. Bardzo radzieccy.

Siedzieli w kuchni i narzekali na władzę?

Siedzieli w pokoju, gdzie były wygodne fotele. Z władzy byli zadowoleni,
wierzyli, że jest sprawiedliwa. Nie pamiętam rozmów o łagrach ani o
Sołżenicynie. Rodzice prenumerowali postępowy miesięcznik "Nowyj Mir", czytali
pisarzy radzieckich i rosyjską klasykę - Tołstoja, Turgieniewa jako
autora "Zapisków myśliwego". Dziadek i ojciec namiętnie polowali. W młodości
wyprawiałem się z nimi na kaczki. Potem uznałem, że zabijanie żywych istot jest
niemoralne.

Ma Pan fotografię w mundurku pionierskim?

Z czerwoną chustą? Nie, nie mam. Ale korespondowałem z rówieśnikami z bratniego
obozu socjalistycznego, z NRD, Bułgarią i chyba z Jugosławią.

Zachowałam list z Rostowa: "Wyślij mi swoje pióro, a ja ci przyślę chustę
pionierską". Miałam ładne pióro i zerwałam korespondencję.

Mnie pozostały kolorowe widokówki. Ale szkołę wspominam jako najczarniejsze
lata swego życia. Zmieniałem ją czterokrotnie, bo rodzice przeprowadzili się do
Moskwy, i w każdej było jednakowo koszmarnie. Nuda i przymus, kwintesencja
systemu. Wtedy nie miałem świadomości, dlaczego tak jest. Czułem jednak, że
uczą nas niewłaściwi ludzie, nie tego, co należy. Wszystkie żywe odruchy były
tłumione.

Ale zakochiwał się Pan?

To także było strasznym przestępstwem! Kiedy dwoje dzieciaków nie umiało ukryć,
że czują do siebie sympatię, włączała się cała machina represyjna. Aktyw
pioniersko-komsomolski, grono nauczycielskie. Zresztą w domu też mogłem liczyć
tylko na reprymendę: to wszystko głupstwa, za wcześnie, trzeba się uczyć, uczyć
i uczyć... A już miłość cielesna to było coś okropnie wstydliwego. Tym można
się było zajmować tylko w ciemności, milcząco i na drugi dzień udawać, że nic
się nie zdarzyło.

I nie uprawiano seksu?

Bardzo aktywnie! Studia zapamiętałem jako pasmo burzliwych ekscesów
erotycznych. Nie mówię, że moich własnych, to dotyczyło wszystkich wokół.

Żarliwi komsomolcy, którzy w nocy spółkowali za szafą w korytarzu i na
schodach - był to dla mnie szok po pobycie w radzieckim akademiku. Przypadkowy
seks traktowano jak wypicie szklanki wody.

Kiedy już młodzi ludzie decydowali się złamać tabu, pojmowali, że seks jest
jedyną odskocznią, jedynym zdrowym zajęciem w ich zakłamanym życiu.

ŹRÓDŁO:


A co z antykoncepcją? W aptekach były tylko radzieckie prezerwatywy.

No nie, tych dętek z apteki nikt chyba nie używał. Pytało się partnerkę: można
dzisiaj czy nie.

W moskiewskim akademiku koleżanki radziły sobie, by wkładać do pochwy plasterek
cytryny. Przepraszam, że opowiadam o takich świństwach.

To nie świństwa, to życie. O cytrynie nie słyszałem, ale kiedyś w trakcie
stosunku odczułem, że coś nam przeszkadza, no, coś tam jest w środku... Po
fakcie dziewczyna wyjaśniła mi, że to tabletka, która rzekomo miała też skutek
antykoncepcyjny.

Może polski biseptol, wykorzystywany w demoludach nie tylko jako środek na
przeziębienie.

Nie wiem i przyznam szczerze, że mężczyźni radzieccy nie bardzo się tym
przejmowali. Ochronę przed niepożądaną ciążą zostawiali dziewczynom. Faktem
jest, że na przekór ideologii moje pokolenie żyło tylko seksem. I jeszcze
muzyką rockową. Zachodni hard rock, Deep Purple, T-Rex, Led Zeppelin - na
początku lat 70. były to dla nas boskie imiona. Kwitł czarny rynek, u
spekulantów kupowaliśmy płyty i zasłuchiwaliśmy się w tej muzyce. Płyty,
dżinsy, amerykańskie papierosy Camel... Patriotyzm panował tylko w sferze
napojów wyskokowych. Piwo lało się rzeką, bo na każdym rogu były piwiarnie.
Głównym napojem studenckim był jednak portwajn po rubel pięćdziesiąt. Pociągano
na ulicy wprost z butelki.

Poezja estradowa, recytowana na stadionach, nie rajcowała Pana?

Żartuje pani? Jewtuszenko z jego sztuką deklamacji przypomina mi postarzałego
Hitlera. Ale zdumiewa mnie umiejętność poetów chruszczowowskiej odwilży -
przystosują się do każdego reżimu i jeszcze na tym zarobią.

Nie śpiewał Pan z gitarą lirycznych piosenek autorskich?

Nie, wolałem Rolling Stonesów.

Nie wielbił Pan Okudżawy?

Bardzo średnia proza. Piosenki słucha się przyjemnie, ot, na przykład jadąc
podmiejskim pociągiem.

Nie zbierał Pan nagrań Wysockiego?

Wysockiego lubiłem, choć nie był moim idolem. Ale okropnie było mi żal, kiedy
tak nagle umarł.

Pan nie miał problemów z alkoholem?

Nie, może dzięki temu, że szybko wyszedłem poza grono uczelnianych znajomych i
skończyły się dla mnie szczeniackie popijawy. Jako dwudziestolatka w 1975 roku
przyjęli mnie do swego grona dojrzali artyści z kręgów undergroundu. Później
nazwano ten ruch moskiewskim konceptualizmem. Prym wiedli malarze, dzisiaj
bardzo znani: Ilja Kabakow, Erik Bułatow, Wołodia Jankilewski. Z wyjątkiem
Wołodii Niemuchina wszyscy potem emigrowali. W tym towarzystwie szybko
przejrzałem na oczy. Związek Radziecki opadł ze mnie jak łuska z karpia pod
nożem bezlitosnej kucharki.

Byłam w paryskich pracowniach Bułatowa i Jankilewskiego. Żyją niemal jak
zakonnicy, uprawiają sztukę.

Wtedy też była to nietypowa bohema, w odróżnieniu od Pitra, gdzie wódka płynęła
rzeką i zalewano się do nieprzytomności. W Moskwie spotykaliśmy się w
pracowniach Kabakowa i Bułatowa, którzy nie pili. Erik zawsze był człowiekiem
idei. Nienawidził władzy radzieckiej i uprawiał soc-art. Nie była to
powierzchowna kpina z wzorców socrealizmu, to malarstwo przetrwało próbę czasu
i trafiło do najlepszych muzeów. Kabakow jest dzisiaj chyba najbardziej znanym
artystą z Rosji. W ZSRR obrazów w ogóle nie sprzedawali, cała twórczość
Bułatowa wyjechała na Zachód w bagażu cudzoziemców. Ale żyli komfortowo, to był
taki paradoks: wszyscy nasi awangardyści ilustrowali książki dla dzieci.
Książek wydawano mnóstwo, w wielkich nakładach, więc dobrze zarabiali.

Brał Pan udział w nieoficjalnych wieczorach literackich?

Tak, pamiętam jak w pracowni Bułatowa na Czystych Prudach czytali wiersze
Wsiewołod Niekrasow, Dmitrij Prigow, Lew Rubinsztejn. Malarze przynosili nowe
obrazy. Potem pito herbatę i dyskutowano. To były konstruktywne rozmowy, prawie
konferencje naukowe. Sp

[adella1]

swietna rozmowa!

[appia1]

super wywiad i genialna ksiazka!! niesamowicie szybko i sprawnie poprowadzona
narracja. ksiazka wciaga i dlugo nie puszcza. ciagle za mna chodzi. "mow serce,
mow serce..."

recenzja z radio.com

[lapushkin]

www.radio.com.pl

Tytuł: Lód

Dwa lata temu powieść Władimira Sorokina stała się wielkim bestsellerem na
rynku niemieckim. Wspominam o tym, bo się trochę Niemcom dziwię, choć zarazem
zupełnie nie jestem zdumiona ich, tak między innymi okazywaną, rusofilią.
Literatura rosyjska nadal pozostaje w światowej czołówce, dalej oczarowuje
rozmachem, pomysłowością i oryginalnością.

Nie inaczej dzieje się w przypadku Lodu. Zanim jednak pospieszę z wyliczeniem
jego walorów, muszę wrócić do zadziwienia niemieckimi zachwytami. Otóż dziwią
mnie one, bo przecież ta powieść drwi sobie z filozoficznych idei, którymi ex-
władcy globu niegdyś podchwycili (od Nietzschego i jego
demonicznego „interpetatora”) i które w efekcie „wcielenia” teorii w życie na
całe dziesięciolecia przyniosły im niesławę. Całkowicie słusznie. Być może
zatem składając hołd przewrotnemu dziełu Sorokina, chcą zaakcentować to, co po
latach stało się ideą odrodzonych Niemiec – że winy się nie dziedziczy. Czyli,
przekładając to już na samą powieść: idea wyższości rasy aryjskiej i eliminacji
podludzi to już odległa przeszłość, sprawa tych, którzy albo już zostali
ukarani, albo, w dużej części, już wymarli.

Jednakowoż Lód w żadnym razie nie jest publicystycznym nawoływaniem do
niemieckiej ekspiacji. To próba zgłębienia fenomenu zbrodni, którą popełnia się
w imię mglistej, lepszej przyszłości. Tego rodzaju zło, uogólnijmy, nie leżało
wyłącznie u podłoża germańskich wyczynów, ale oczywiście było/jest motorem
działań komunistów i wszelkiej maści utopistów którzy dążyli/dążą do celu po
trupach. Powieściowych blondynów z niebieskimi oczyma, jacy przez tajemniczą
sektę – przy pomocy młota z lodu – budzeni są do prawdziwego życia, nie należy
traktować zbyt dosłownie. Są oni symbolem wszelkich (samozwańczych) wybrańców,
czego dowodem – osadzenie części powieści w czasach stalinowskich.

Samej tej metafory nie trzeba szukać zbyt głęboko: wyłożona została na okładce.
Szkoda, bo tym sposobem czytelnikom odpada samodzielne znajdywanie analogii.
Jeśli nawet, to ta narzuca się bardzo mocno. Pozostaje więc czytającym
delektowanie się mistrzostwem konstrukcji, nieokiełznaną wyobraźnią autora i –
nade wszystko – arcydzielną stylizacją językową, za przetransponowanie której
wielkie brawa należą się także polskiej tłumaczce powieści. Jest to przyjemność
z gatunku tych masochistycznych, bo Lód epatuje okrucieństwem, przytłumionym
tym jedynie, iż zostało tu ono doprowadzone do absurdu (w scenach
fantastycznych, nie w rekonstrukcji lat terroru) i że gdzie niegdzie okraszono
je specyficznym rosyjskim poczuciem humoru w stylu: kupiliśmy krowę, ogólnie
byliśmy szczęśliwi, a po południu Wowa powiesił się w kurniku.

Klimat tego poetyckiego thrillera tworzy osobliwy kontrast z tegoroczną, ciepłą
zimą. I dlatego jakoś trudno mi zalecać, by ktoś chciał się dobrowolnie
ochłodzić. Ale kto wie? Może spowodowana przez lekturę hipotermia dotyka tylko
tych, którzy nie mają serca? Do takiej – świetnej – literatury.


Marta Mizuro
Władimir Sorokin, Lód, tłum. Agnieszka Lubomira Piotrowska, W.A.B, Warszawa
2004.

puls-swiata

[lapushkin]

www.puls-swiata.subnet.pl

Zmrożenie
Do księgarń trafił już polski przekład wydanej dwa lata temu powieści Władimira
Sorokina „Lód”. Z pozoru jest to thriller – oto w Moskwie znikają blondyni i
blondynki o niebieskich oczach porywani przez tajemniczą organizację. Wiek i
status nie mają tu żadnego znaczenia. Poddawani sadystycznemu eksperymentowi –
biciu ogromnym lodowym młotem – z reguły umierają. Ci, którzy przeżyją,
dowiadują się, że oto obudzili się ze snu, jakim było ich dotychczasowe życie.
Teraz dopiero mogą dołączyć do grona wybrańców, delektujących się swą boską
naturą.
W rzeczywistości jednak jest to raczej metaforyczna próba oddania ludzkiej
kondycji, prowadzącej na manowce fascynacji technologią, pragnienia wymknięcia
się śmierci oraz wzniesienia się ponad problemy i miałkość codzienności. Próba
bynajmniej nie tak patetyczna, jak powyższe zdanie – w prozie Sorokina jest też
ożywcza porcja absurdu. Począwszy od nachalnej „aryjskości” tajemniczego
bractwa spiskowców (które przetrwało przeróżne dziejowe zawieruchy, z epoką
Związku Radzieckiego włącznie), przez zahaczający o grypserę język dialogów, po
meteoryt tunguski, który miałby „przynosić nadzieję uśpionym”...
„Lód” to również dowód biegłości autora w żonglowaniu przeróżnymi tradycjami,
motywami filozoficznymi i klasyką literatury. To taka synteza Ludluma i
Nietschego, osadzona na dodatek w realiach Moskwy – gdzie niewyobrażalne,
przynajmniej dla nas, fortuny sąsiadują ze skrajną biedą.
Kończący w tym roku 50 lat pisarz i grafik uchodzi już za klasyka
konceptualizmu. Zarówno jego eksperymentatorskie zapędy, jak i ponura wizja
rosyjskiego społeczeństwa czy przedstawianie często przejaskrawionych realiów
życia i historii Rosji przyczyniły się do faktu, iż w kręgach konserwatywnych
czy nacjonalistycznych jest postrzegany jako skandalista i „szkodnik”. Z
pewnością „Lód” nie przyczyni się do poprawy tego wizerunku – choćby ze względu
na widoczną fascynację (choć nie gloryfikację!) złem, w stopniu porównywanym
przez krytykę do „American Psycho”. Inny utwór Sorokina, „Gołuboju sało”,
proputinowska organizacja Idący Razem (mająca w ogóle tendencje do cenzurowania
rosyjskiej sztuki i kultury) uznała za pornograficzny, co skończyło się w
prokuraturze.
„Lód” był w Rosji bestsellerem, znalazł się w finale rosyjskiego Bookera. Jego
powodzenie sprawiło zapewne, że Sorokin zdecydował się dopisać prequel – „Put’
Bro”.
(mj/mat. wyd.)

02.02.05.

jeszcze jedna recenzja

[karodzaj]

ksiazki.wp.pl/katalog/recenzje/recenzja.html?rid=36140