Jak powinna wyglądać powieść XXI-wieku?

[Gość: jewgienij]

Jak powinna wyglądać powieść XXI-wieku? Audiowizualna, internet, a może warto
pogrzebać w tradycji i z niej wyciągnąć coś nowego? Nie wiem, w jaki sposób,
ale może wy wiecie.

[zaba_pelagia]

nic nie zastąpi cudownego, szelszczącego, żółknącego papieru albo zapachu
prosto z drukarni
i tyle

PS dziś kupiłam na ulicy "Mity greckie" Gravesa z rysunkami Berezowskiej z 1969
r.
i to jest to!

[bdx65]

zaba_pelagia napisała:

> nic nie zastąpi cudownego, szelszczącego, żółknącego papieru albo zapachu
> prosto z drukarni
> i tyle
>
> PS dziś kupiłam na ulicy "Mity greckie" Gravesa z rysunkami Berezowskiej z
1969
>
> r.
> i to jest to!

Zgadzam się w 100%. Żaden komputer nie zastąpi pachnącej nowej książki. Czytam
na leżąco i dlatego inna forma "książki " odpada.
Ale pamiętam z dzieciństwa zapach książek wypożyczanych z biblioteki - cienkie
były, jakieś baśnie, wierszyki, ale, mimo że nie były nowe i pachnące drukiem
też utkwiły mi pozytywnie w "pamięci zapachów".

[Gość: jewgienij]

Ale to jest korolyt książek z poprzednich wieków, których jest mnóstwo. Czy
powieść XXI-wieku powinna być taka sama jak w wieku xx-tym, XIX-tym itd?

[mietowe_loczki]

chodzi ci o zwykłe nośniki czy formę?

[Gość: jewgienij]

I o jedno, i o drugie. Bardziej to drugie.

Tak:

[braineater]

www.grammatron.com/
ale może pewno wyglądać jeszcze lepiej:

www.ryman-novel.com/
(dostepna również w wersji podatnej na mole i grzybice w tłumaczeniu polskim
[ale to zupełnie nie to])

lub moze wyglądać zgrzebnie, będąc przy tym całkiem miła zabaweczką na chwil
parę:

www.blok.art.pl/
przy czym pamietać trzeba, że interaktywny papier to nie fantazja szalonych
naukowców, a przyszłośc najbliższa, i że da się to czytać leżąc (na upartego
dzisiejszego e-booka tez da się czytac leżąc - laptop, palmtop), a co do
zapachu - zawsze sobie mozna kompa kurzem obsypac i pozostawic w wilgotnym zeby
lekko zbutwiał:)

Pozdrowienia:)

[broch]

juz bylo (patrz Twoje linki) :))

Jak dlugo mozna bawic sie w "eksperymenty formalne"? Mam nadizeje ze nie przez
nastepne 100 lat.
Jesli powiesc ma przezyc nastepne sto lat to poprosze o inny zestaw = cos swiezego

[braineater]

to nie do mnie z petycją - to oni sie lenia - a nawet nie tyle sie lenią co
zmieniają nosniki na np samousuwające sie romy, których nijak sie zlinkowac nie
da:)
A to nie sa tylko eksperymenty formalne, bo i tresciowo dośc ciekawe obserwacje
wnoszą - tu szcególna uwaga na Rymana
Pzdr:)

[broch]

Ja nie do Ciebie z petycja :)
Literatura sie wyczerpala i tyle. Mam nadzieje ze po prostu za 100 lat bedzie to
cos zupenie innego, "nie wyobrazalnego" dla nas. Tak jak w XIXw nikt nie mogl
przewidziec Ulissesa, Fikcji czy Raju..

Znam "Was" Rymana.

[mietowe_loczki]

broch napisał:

> Literatura sie wyczerpala i tyle.

Nie. Nawet jeśli od tysięcy lat istnieje w niezmienionej treści i trochę
modyfikowanej formie. Wcale nie paradoks, jeśli weźmie się pod uwagę to, że
każdy tekst jest palimpsestem, jest ciągle pisany na nowo przez autorów, którzy
byli, i którzy i będą (to Eliot, żeby nie było). Np Odyseja nie jest tylko
tekstem Homera, bo Ulisess i The Tydewater Tales to jej dwie inne wersje.
Królewna Śnieżka Barthelmego to tylko nowa wersja bajki braci Grimm, a bez
opowiadania Serce oskarżycielem prawdopodobnie nie byłoby Zbrodni i kary (tzn
nie prawdopodobnie, bo są, i w jednym i drugim tekście, konkretne ku temu
przesłanki). Literatura nigdy się nie wyczerpie, bo u jej podstaw leży
przepisywanie, przekształcanie, podkradanie, edytowanie, parodiowanie
istniejących już historii, czyli jest nadzieja :)
pozdrawiam

[mietowe_loczki]

Dodam jeszcze, że Prawdziwie Wielcy, czyt. Beckett, z samej niemocy pisania
uczynili temat - i to jaki niewyczerpa(l)ny - jego Trylogia to
kilkusetstronicowy opis niemalże fizycznego zmagania się ze słowem, z
niemożliwością napisania niczego odkrywczego. I nie byłoby w tym nic takiego,
gdyby nie to, że po tej bitwie narrator stwierdza, że i tak musi kontynuować.
I tak jak mogłoby się wydawać, że Beckett wyczerpał wszystko co możliwe, bo
nawet motyw wyczerpania ;), po nim przyszli następni, np Paul Auster.

[Gość: jewgienij]

Beckett miał wielki talent i wielkie poczucie humoru, być może czarnego, ale
zawsze to humor( Molloy}.Jednak tego typu pisarstwa nie da się chyba
kontynuować. On dotarł do ściany.

[broch]

Podziwiam entuzjazm i w ogole, tyle ze to jakies nieporozumienie. Wykadow na
temat lit wyczerpania pare juz zaliczylem. Napisalem iz chcialbym aby literatura
zaskoczyla czym nowym czego po prostu dzisiaj sie nie oczekuje. Mam nadzieje ze
nikt za 100 nie bedzie nasladowal Becketta. Jesli tak, to znaczy ze lit. umarla.

[Gość: jewgienij]

Bardziej przygnębiające jest to, że będzie starała się naśladować kino, czyli
koncentrować się na samej fabule. Uprości język oraz formę, o ile to już nie
nastąpiło.

[Gość: jewgienij]

Literatura wydaje się wyczerpana, lecz wierzę, że przyjdzie ktoś, kto pokaże,
iż tak naprawdę nie przeczuwaliśmy jej możliwości. Tyle że tacy nie rodzą się
zbyt często.

[mietowe_loczki]

Ale koncentrowanie się tylko i wyłącznie fabule też już przecież było.

[mietowe_loczki]

Chyba faktycznie się nie rozumiemy. Napisałeś u góry, że literatura uległa
wyczerpaniu, z czym się nie zgodziłam, podając bardzo konkretne przykłady.
Następnie napisałeś dokładnie to samo, więc chyba temat wyczerpany, bo mogę
podawać tylko następne przykłady, które znowu mogą przeczyć temu, co napisałeś.
Poczucie wyczerpania towarzyszyło literaturze od samego początku jej istnienia.
Mam gdzieś zapisany fragment Biblii, w którym narrator (?) prosi Boga o danie
mu słów, które są nowe, i które cokolwiek jeszcze ZNACZĄ. Niestety, nie
przytoczę cytatu dosłownie z pamięci. Później był Don Kiszot i Tristram Shandy,
którzy też zmagali się z powtórzeniem i ciągle tą samą historią, czyli
tematami, które zawsze były i zawsze w literaturze będą. Dla jednych taki
wrodzony literaturze brak innowacji może być źródłem autentycznego cierpienia
(Beckett), dla innych punktem wyjścia do kreatywnej zabawy (Barth, Borges,
Calvino). Podejrzewam, że literatura niczym nowym już nas nie zaskoczy, co
wcale, w moim rozumieniu, nie jest równoznaczne z jej śmiercią, stąd
określenie: literatura wyczerpania niekoniecznie musi być pejoratywnym. Tyle
zrozumiałam z artykułu Johna Bartha z 1967 (wspominam o tym, bo plagiatu nie
cierpię). Na marginesie, skoro ten artykuł miał ogłosić rzekomą śmierć
prawdziwej literatury, wszystko co powstało po 67 nie powinno mieć racji bytu,
choćby Tęcza grawitacji, cały Auster, Imię róży, czy, paradoksalnie, dwie
trzecie pisaniny samego Bartha.

Jeszcze apropos Becketta, z tego co wiem, nikt go szczególnie nie naśladował,
ale wielu było pod jego wpływem, świadomym czy nieświadomym. Dla mnie to
zasadnicza różnica - naśladowanie to plagiat, a uleganie wpływowi to świadome
czy nieświadome umieszczenie aluzji w nowopowstałych tekstach. Dlatego za 100
lat, prawdopodobnie, takie aluzje do, między innymi (i podkreślę to ze
szczególną mocą), Becketta będą się pojawiały. Chyba że tzw literatura
elitarna, okrzyknięta zbyt trudną, zejdzie do podziemi, ale to raczej mało
prawdopodobne.


pozdrawiam

[broch]

Beckett (nasladowanie) to byl żart.
Faktycznie sie nie rozumiemy. Nie podważam osiagniec lit.

Przy tym wszystkim, przy setkach nazwisk i w ogole, w lit ostatniego
ćwiercwiecza nic się nie wydarzyło. Wrecz przeciwnie, za osiągnięcia ostatnio
uważa się literackie próby pisarzy przeciętnych.

Napisalem o tym wczesniej, dla mnie o sprawie najważniejszej: nikt w XVIIIw nie
przewidywal Dostojewskiego, nikt w XIXw nie wyobrażał sobie Tęczowej grawitacji.
Mimo że lit XIX czy XX jest osadzona w tradycji jednocześnie tworzyła rzeczy
nowe, prawdziwie rewolucyjne.

Jest różnica między "sięganiem do korzeni" a powtarzaniem. Ostatnie 25 lat to
właśnie powtórka. Po prostu mam nadzieję że literatura XXIw będzie inna.

[mietowe_loczki]

"Ostatnie 25 lat to właśnie powtórka" Ach niestety. Na palcach jednej (i
drugiej) ręki zliczę książki, które zrobiły na mnie jakiekolwiek wrażenie. Może
po prostu potrzeba większej perspektywy czasu, żeby w pełni docenić to co
dopiero powstało.

Dla mnie większym problemem jest ten wszechobecny, agresywny marketing, bez
którego rzadko co ma okazję się sprzedać. Trudno przez to wyłowić coś
wartościowego, bo okazuje się, że czytelnicy bardziej zaaferowani są sensacjami
typu: w miasteczku Wherever w stanie Michigan księgarze o jeden dzień wcześniej
sprzedali dwa egzemplarze kolejnego tomu Bardzo Znanej Powieści (autor jest w
trakcie formułowania pozwu), podobno istnieje też Wersja dla Dorosłych!
nieważne, że różni się tylko okładką, i, podobno też, istnieje Wersja, z której
wycięto jedno zdanie, i gdyby nie wycięto, Powieść zyskałaby inne odcienie
znaczeń i Głębszą Głębię. Geeeez, i tak w kółko, przy każdym tomie. A przecież
na takie nakręcanie popytu mogą sobie pozwolić ci najbogatsi (dosłownie). Jak w
takim razie znaleźć coś co obroni się tylko i wyłącznie swoim kunsztem.

[braineater]

mietowe_loczki napisała:

Jak w
>
> takim razie znaleźć coś co obroni się tylko i wyłącznie swoim kunsztem.


Po prostu 'na czuja' - mając jakieś tam już zaplecze w postaci przeczytanych
ksiązek, mając jakąs wiedze i ukształtowany gust, znając chamówe marketingu, po
prostu należy wybierac ostrożnie, szukac na własna rękę i liczyc na to, że
trafi sie nam jakies zapoznane arcydzieło - i to się czasami udaje, jak
chociazby z Ryunyonem, jak z Wilem Selfem, Mervynem Peake (zeby tak tylko
zostac przy tych co po polsku bez zadnej akcji promocyjnej wpuszczeni zostali).
Ja sobie w taki sposób na przykład znalazłem Jeffa Noona, genialnego angola,
który bawiąc sie formą, nie olewa też treści i daje kilka ważnych tekstów o
współczesnym świecie - szcególnie polecam Nymphomation i nowa wersje Alicji
czyli automated Alice - więcej na www.jeffnoon.com/index.php tam tez
parę jego net artów i hipertekstów.
Pozdrowienia:)

[broch]

braineater ma rację. Gdzieś tam prawdopodobnie powstaje "Wielkie Dzieło XXIw".
Może będziesz pierwsza która je znajdzie... a może nie. Dla mnie interesujący
jest sam fakt poszukiwań.


Marketingu bardzo bym nie potępiał: ktoś musiał uznać że wydanie przyniesie
zysk. W sporej części odbiorcy są winni za to co się dzieje: jeśli książka dla
dzieci staje się powieścią dla dorosłych, to jest oczywiste że ostatecznie
powieść przegra. Równie dobrze mogłaby być to proza Makuszyńskiego. Lubię
Koziołka Matołka, ale nie dorabiam filozofii i nie będę do jego historii sięgał
leżąc w łóżku, 1000x bardziej wolę Rigodon.
Potter dla mnie to kolejny substytut: ludziska pomyliły książkę pisaną dla
dzieci z książkami pisanymi dla dorosłych które mogą czytać dzieci.
Za to nie odpowiada marketing, za taką sytuację odpowiadają czytelnicy.
Marketing jedynie wykorzystał okazje (czemu nie?).
Oczywiście cała ta historia jest jak najbardziej "postmodernistyczna" :)

[mietowe_loczki]

Samodzielne poszukiwania - naturalnie. Dobrych kilka lat temu na jakiejś dolnej
półce w empiku wykopałam małą, niepozorną książeczkę z ładną bordową okładką
ozodobioną oryginalnym ekslibrisem, żadna powieść, ot felietony nawiedzonej
pisarki piszącej o swoich ukochanych książkach. Jakież było moje (miłe)
zdziwienie, kiedy okazało się, że książka w zeszłym roku została spolszczona i
wydana przez szanowane wydawnictwo. Mała rzecz, a cieszy.

Co do marketingu (obejmującego też odbiorcę, tak jak napisałeś), mnie zraża,
chociaż rozumiem wszystko co związane z maksymalizacją zysków etc etc. Szerokim
łukiem omijam książki reklamowane w witrynach empiku i przez ich top ten czy
ileśten (trudno), cóż, mój problem. Mierzi mnie bardzo, jeżeli na okładce nowej
powieści polskiego pisarza widzę rozebraną dziewczynę - od razu nasuwa mi się
podejrzenie, że skoro w taki sposób książka ma przyciągnąć, widocznie nic
innego nie ma do zaoferowania. Zdaję sobie sprawę, że takie uprzedzenie może
być krzywdzące, ale to pierwsze wrażenie - reakcja na goliznę na okładce -
pozostaje już w głowie na dłużej. Dlatego mi, mi jako mi, te wszystkie zabiegi
marketingowe zwyczajnie przeszkadzają w znalezieniu czegoś fajnego. Za bardzo
jestem uprzedzona.

:)

[Gość: jewgienij]

Ale czy w dobie internetu,filmu i telewizji ma sens odgrzewanie tematów, które
utraciły świeżość? Dzisiaj nie szokuje nas już zbrodnia Raskolnikowa ani zdrada
pani Bovary, a nowych idei na razie nie widać.

[mietowe_loczki]

Zbrodnia Raskolnikowa nie szokuje, tak samo jak chyba nie szokowała w 1866.
Zresztą po Szekspirze motyw morderstwa w literaturze na nikim prawdopodobnie
nie zrobi wrażenia. Co do Pani Bovary, zdrada nie, ale cały czas może
fascynować jej fascynacja fikcją, która przecież ją do tej zdrady przywiodła.

[Gość: jewgienij]

Dzisiaj właściwie wszyscy już żyjemy fikcją. Potrzeba tylko Flauberta na miarę
naszych czasów.

[pan.hipek]

vide "Bohater o tysiącu twarzy" Campbella

[Gość: jewgienij]

Z formą już chyba niewiele da się zrobić. Zostały chyba jeszcze puste kartki,
chociaż ktoś pewnie i na to wpadł. Impas.

[kawa_malinowa]

Forma fizyczna niech zostanie taka jaka jest :)
A forma utworu? Niech bedzie radosna roznorodnosc! Dla jednych zabawy z
tradycja i poworoty starych konwencji, dla innych awangardowe eksperymenty -
dla wszystkich do wyboru :)

[a.adas]

Rok temu głupio mądrzyłem się na podobny temat... przez ten czas przeczytałem
kilka różnych rzeczy... i wiekowych i stosunkowo nowych... chyba ostatnio
pisarze (wydawcy?) przypomnieli sobie (nie pierwszy raz), że eksperymenty
eksperymentami, ale trzeba mieć jeszcze o czym opowiadać i, co gorsza!, umieć
to przelać na... papier... no dobrze, wiem, bez backspace'a nie ma dziś
prawdziwej sztuki... a co wtórne, co nie... nieistotne

[Gość: z dna]

Powinna posiadać w załączeniu wersję audio w formacie mp3, kilka gier
komputerowych związanych z treścią, stronę internetową, płytę audio z
piosenkami napisanymi na bazie tekstu rzeczonej powieści, animacje ilustrujące
zawartość (do odtworzenia na odtwarzaczu DVD)... i zapowiedź niezależnego
filmu, który właśnie powstaje na jej podstawie.

[hrabalek]

Gość portalu: z dna napisał(a):

> Powinna posiadać w załączeniu wersję audio w formacie mp3, kilka gier
> komputerowych związanych z treścią, stronę internetową, płytę audio z
> piosenkami napisanymi na bazie tekstu rzeczonej powieści, animacje
ilustrujące
> zawartość (do odtworzenia na odtwarzaczu DVD)... i zapowiedź niezależnego
> filmu, który właśnie powstaje na jej podstawie.



..nie daj Boże! ale to tylko moje zdanie.
Od dziś zaczynam zakopywać w różnych miejscach mojej posiadłości ziemskiej
skrzynie z normalnymi książkami,co by wnuki i pra,pra...mogły kiedyś je odkopać
i wiedzieć jak wyglądała prawdziwa książka.