Pytanie

[dr.zabba]

Pytanie moje takie jest:
Czy się Wam nastrój wciąż waha, czy też udaje Wam się żyć całkiem bez objawów
ChAD? Ja się obecnie łudzę, że się uda mi się wieść normalne życie beż
chorobowych upadków i wzlotów. Że będę łykać dobrze dobrane leki i wszystko
będzie cacy. Pełną remisję mam od trzech miesięcy.
Czytam forum jednak i widzę, że raczej dominuje wśród nas tor sinusoidy.
Czasem myślę, że to wina nie do końca dobrze dobranych leków, ale domyślam
się, że to nie tak.
Czy można mieć ChAD i żyć na prostej?

[majagor]

Takim przykładem na to, może być moja mama.
Zdiagnozowana od 26 lat, od ponad 10 bez objawów chorobowych.
Przez 16 lat było strasznie. Minimum raz do roku kilkumiesięczny pobyt w
szpitalu. Zawsze po krótkiej remisji wracało - mimo brania leków wracało.
Wracała mania. Depresja już nie - depresję miewała tylko na początku, potem
tylko i wyłącznie mania, wielka mania.
A co tak podziałało? Podczas ostatniego pobytu dodano do jej leków zastrzyki i
to one ją tak ustawiły i pozwalają trzymać się dzielnie.
Co do leków - to bierze jeszcze lit i powinna pernazynę - ale ten specyfik
odstawiła sobie sama.
Lekarz zawsze jej obiecywał, że jeśli będzie 5 lat spokoju to zaczną odstawiać
leki. 5 lat minęło, to powiedział, że jednak niech minie jeszcze 5... I gdy te
dodatkowe 5 minęło, to oświadczył, że leki już musi brać do końca życia.. Mimo,
iż wątroba zajęta kompletnie przez nowotwór leki brać musi - zastrzyk ma raz w
miesiącu.

[madena5]

Witaj dr.zabbo,
ciesze sie, ze zaczelas znowu zagladac na forum. Ty bylas moja
pierwsza mentorka w listopadzie)
Wiesz, ze mam za soba 20-letnie zmagania z choroba zdiagnozowane
poprawnie rok temu. Przemysliwalam moje manie i depresje lekkie, w
moim mniemaniu. Bo moje depresje u mnie to brak checi do
czegokolwiek, zero motywacji, obwinianie sie stale, ze nic nie robie.
Rok temu pod koniec wrzesnia zaczela sie u mnie depresja trwajaca
przez 3 miesiaceuwazam, ze lekkie, bo nie mam zadnych musli
samomojczych.

odpowiedz na pytanie, czy nastroj sie waha? tak. Miedzy -1; +1.
wierze, ze potrafie rozpoznac objawy depresji czy manii i zapanowac
lekami i z pomoca lekarza.
I wiem, ze to minie. Tak jak katar. Depresja przejdzie.
Dziwne, ale ja lepiej potrafie pokonac manie,tzn wiem co robic, aby
hipomania nie przeszla w manie i psychoze. Jestem bardziej
maniakalna.
I teraz jestem przygotowana do depresji jesiennej. Wiem, ze
przyjdzie, ale na pewno minie.
Dr. Zabbo, moze z wiekiem uczymy sie jak z tym zyc?
Pozdrawiam Ciebie serdecznie
Madena

[facet_l]

Każdy konkretny przypadek jest inny. Ja na ten przykład jadę sobie zazwyczaj na
mani i potrzebuję prochów, które tę maniusię będą ściągały w dół, a doły mam
krótkie, więc można je pominąć. Dodatkowo, ostatnio jadę na dianie czyli parę
razy dziennie mnie buja, ale i tak przeważa mania. Najgorsze jest jak mi się
mania przekręci, wchodzą wtedy psychozy. Nienawidzę tego
Remisje mam takie, że sinusoida mam małe wychylenia, ale i tak zawsze jestem
leciutko podkręcony.

[bonus1985]

Można. 7 lat mnie tak bujało, że nie szło żyć. Później się to wyciszyło i jest
okey

[skwr2]

dr.zabba napisała:

> Czy można mieć ChAD i żyć na prostej?
Zdecydowanie tak. Zdarzyło mi się parę lat względnego spokoju, choć
raczej pod kreską. Prawie 2 lata buja mnie w nieprzewidywalny
sposób, choć zawsze w kierunku deprechy. Czasem tracę nadzieję, że
jest temu jakiś koniec. Jak długo można wspierać jaką taką
normalność antydepresantem? Zastanawiam się, czy moje życie będzie
się sprowadzało do chorowania. Upiorna perspektywa.

[drugikoniecswiata]

Moja lekarka ma na ten temat taką teorię - z własnej obserwacji i intuicji, nie
z książek. Jest też terapeutką i w ogóle reprezentuje postawę mocno holistyczną.
No więc twierdzi, że są dwa typy, dwie grupy ludzi, których dotyka ChAD.

1) Ci, u których choroba ujawnia się nagle, nieprzewidzianie, wcześniej
funkcjonujący w życiu w sposób względnie stabilny i jakoś tam spójny. Ja to
rozumiem jako połączenie: predyspozycje genetyczne + być może ?uwarunkowania
środowiskowe? + czynnik wyzwalający.

2) Tacy, którzy od zawsze funkcjonowali na skrajnościach (jeśli chodzi o
intensywność emocji, nastrojów), a w pewnej chwili przerwała się ta cienka linia
między temperamentem a chorobą. Czyli w moim odbiorze: predyspozycje
osobowościowe + czynnik wyzwalający + być może ?predyspozycje genetyczne? + być
może ?predyspozycje środowiskowe?.

Dalej moja pani dr mówiła, że z jej obserwacji wynika, że w zależności od tego,
czy dominujący jest czynnik osobowościowy, czy nie, inaczej wygląda odpowiedź na
leczenie. Że ludzie z chad pojawiającą się niejako "z kosmosu" zwykle lepiej
odpowiadają na leki i po dobrym ich ustawieniu objawy choroby znikają
całkowicie. (myślę, że tu należy usytuować grupę owych 30% 'excellent lithium
responders', których lit wraca do stanu sprzed).

A z kolei ci, u których chad jest następstwem i tak już "rozchwianej" wcześniej
osobowości, temperamentu - po dobrym dobraniu leków reagują stopniowym
zmniejszeniem amplitudy bujania. Co może dojść do całkowitej równowagi, ale nie
musi, i zwykle trwa jakiś czas, raczej dłuższy niż krótszy. Dlatego tak ważna
jest psychoterapia (i tu moje zdanie - wcale nie tylko poznawczo-behawioralna,
także taka umożliwiająca głębszy wgląd i zmianę na poziomie świadomości siebie,
nie tylko zachowań).

no a z mojej ostatniej rozmowy z panem świrologiem superhiperspecjalistą:
- pani bierze teraz 125 tego lamitrinu?
- no tak, ostatnio dorzuciliśmy 0,25, bo mi było źle.
- to proszę brać 150.
- yyy???
- no proszę brać 150. 3 tabletki.
- ale... bo ja myślałam... że jak już przewalczę tę pracę i ten marazm to
spróbuję wrócić do 100.... ?
- no ale przecież nie jest stabilnie.
- no... tak całkiem to nie, ale jest dużo lepiej niż było.
- no ale jest stabilnie czy nie?
- no... no całkiem nie.
- to proszę brać 150.
- ale... to znaczy, ze pan uważa, że może być CAŁKIEM stabilnie????
- przecież inaczej bym pani nie leczył.

hm, i tego się trzymajmy. nadzieja umiera ostatnia ))

[skwr2]

drugikoniecswiata napisała:

> pan uważa, że może być CAŁKIEM stabilnie????
> - przecież inaczej bym pani nie leczył.
>
> hm, i tego się trzymajmy. nadzieja umiera ostatnia ))
Jeszcze ze 2-3 dni i zacznę wyjadać antydepy z szafki.
Jestem tym bardzo zmęczona.

[drugikoniecswiata]

Rozumiem Cię. Cholernie Cię rozumiem. Ja, Bogiem a prawdą, też - mimo tej
dziarskiej zwykle miny i mądrości sypanych z rękawa. Dałam Panu Bogu jeszcze pół
roku. 6,5 lat chudych - niech będzie, że 7. Ale potem poproszę 7 tłustych i
innej opcji nie przyjmuję do wiadomości...

Jest taki wiersz Kofty, który zawsze mnie poruszał. Mało pocieszający, ale
czasem to, że ktoś inny rozumie nasz stan ducha, okazuje się największym
pocieszeniem.

Czuję, usycha we mnie wiara
Instynkt ludzkości nieomylny
Tyle słów niepotrzebnych naraz
Złości i trwogi zgiełk bezsilny
Chcę uciec, wiem to brzmi naiwnie
Chcę uciec choćby na pustynię
- Jesteś zmęczony?
Tak
To minie

Czy ktoś zatrzyma młyny słowa
Nim w proch ostatnią prawdę zmielą
Bełkot i zbrodnia, król, królowa
Władzą nad nami się podzielą
Pogodzi nas niepogodzonych
Słońce gdy pierwszy raz nie wzejdzie
- Jesteś zmęczony?
Tak
To przejdzie

Czasu już nie ma, nie ma na nic
Myśl ginie ogłuszona gwarem
Głupota tuczy się słowami
Wystarczy: mane, tekel, fares
Czy świat jest łodzią dla szalonych
Rozbitków, co ratunkiem gardzą
- Jesteś zmęczony?
Tak
Bardzo

[skwr2]

drugikoniecswiata napisała:

> Rozumiem Cię. Cholernie Cię rozumiem. Ja, Bogiem a prawdą, też -
mimo tej
> dziarskiej zwykle miny i mądrości sypanych z rękawa. Dałam Panu
Bogu jeszcze pó
> ł
> roku. 6,5 lat chudych - niech będzie, że 7. Ale potem poproszę 7
tłustych i
> innej opcji nie przyjmuję do wiadomości...
Jak to dobrze usłyszeć, że ktoś rozumie, o co biega. Nikt zdrowy nie
pojmuje chyba udręczenia nieustępliwą przewlekłą chorobą.
Na razie wspieram się cloranxem. Może się wywinę.
Odkąd zeszłam z antydepa, odzyskałam trochę siły i odrobinę energii,
nie muszę też przesypać po 12 godzin. Tak bardzo bym nie chciała
tego oddać.
Boże, 1,5 roku deprechy powinno Ci starczyć na jakiś czas.

[facet_l]

Pani zapomniała jeszcze o takich u których ChAD pojawiła się w dzieciństwie.
Może dopisała by ich do tej drugiej grupy, ale nie ma co mówić tu o przerwaniu
jakiejkolwiek linii, bo objawy pojawiają się znikąd i bez wyraźnej przyczyny w
wieku ok 12 czasami nawet 7 lub nawet 5 lat.

[drugikoniecswiata]

no, to nie był wykład habilitacyjny z całościową teorią, tylko kilkuminutowa
rozmowa na temat jej obserwacji. chad pojawiający się w dzieciństwie to jednak
znikomy % przypadków i wciąż mocno nie rozpoznany grunt; ja jeśli miałabym go
gdzieś dopisywać, to raczej do pierwszej grupy niż drugiej. ale może do żadnej.
poza tym podział na "grupy" czysto roboczy. do mnie też trafia.

[dr.zabba]

Ja wierzę w dobrze dobrane leki. I wierzę w remisję. Mam nadzieję. Ale teraz na
jesieni (jeszcze niezupełnie jesieni) bardzo walczę, żeby się nie dać. Staram
się nie przeciążać obowiązkami - robię tylko tyle ile koniecznie trzeba. I z
wszystkich sił utrzymuję dystans emocjonalny do rzeczywistości. Wycofuję się,
gdy tylko coś zaczyna zaburzać mój wewnętrzny spokój. To takie cofnięcie się
trzy kroki wgłąb siebie. W miejsce, gdzie mogę powiedzieć: to mnie nie dotyczy.


Trafia do mnie podział chadowców wg Twojej lekarki.
Nie wiem tylko, czy wszystkie "objawy" wynikające z osobowości można
usprawiedliwić naszą chorobą. Np. skłonność do nałogów? Bo ChAD to predysponuje
do uzależnień, ale czy jest ich źródłem?

[drugikoniecswiata]

"usprawiedliwić" - hm, to chyba w ogóle nie jest najlepsze słowo?

Zobaczyłam, że napisałam o "rozchwianej" osobowości - nie znalazłam na cito
lepszego określenia, ale nie chodziło mi o użycie tego przymiotnika w sensie
czysto pejoratywnym, raczej na nazwanie typu osobowości, u której w przeżywaniu
emocji dominują skrajności.

Pewnie różne rzeczy można różnie wytłumaczyć. Co do usprawiedliwiania - nie
wiem. Z odpowiedzialności i tak nic nas nie zwalnia. Raczej myślałabym w drugą
stronę, o czerwonej lampce, która powinna się zapalać - "to jest mój słaby
punkt, więc muszę uważać".

Póki co nie wiemy, co decyduje o tym, że ktoś popada w nałóg, a ktoś inny nie.
Na część rzeczy mamy wpływ (np na tryb życia, towarzystwo, podjęcie terapii), a
na inny nie (geny, uwarunkowania środowiskowe). Chyba lepiej skupić się na tym,
co w naszej gestii, niż szukać usprawiedliwień...

Choroba to ani defekt, ani powód do chluby. Żaden feler i żadna nobilitacja. To
stan rzeczy.

[majagor]

Co do uzależnień i CHADu.
Ja najpierw się uzależniłam, a potem dopiero wykryto u mnie CHAD. Wcześniej nic
nie wskazywało, iż mam jakieś zaburzenia. Dopiero po odstawieniu pewnych
substancji zaczęło się "źle w głowie dziać".
Myślę sobie czasami, że gdybym się nie uzależniła to i może CHAD by się nie
ujawnił.. Może sobie gdzieś siedział we mnie, spał we mnie, a ja go pewnymi
substancjami tylko obudziłam..
Ale to tylko takie moje gdybanie.
Jako osoba uzależniona, a do tego uzależniona z CHADem, wiem teraz, iż muszę
szczególnie uważać. Bo jestem strasznie podatna na zachowania kompulsywne, na
substancje uzależniające.

Moja mama chadowiec zupełnie nie należy do osób uzależnionych. Nigdy nie
ciągnęło ją ani do alkoholu ani do innych substancji uzależniających.

[skwr2]

dr.zabba napisała:

> I z
> wszystkich sił utrzymuję dystans emocjonalny do rzeczywistości.
Wycofuję się,
> gdy tylko coś zaczyna zaburzać mój wewnętrzny spokój. To takie
cofnięcie się
> trzy kroki wgłąb siebie. W miejsce, gdzie mogę powiedzieć: to mnie
nie dotyczy.
Też mam taką taktykę, lecz wielce mi się ona nie podoba. Życie jest
dane po to, żeby je przeżyć, my najchętniej spędziłybyśmy je w
bezpiecznej kryjówce, a za tym idzie pustka, inaczej depresja.
Wymiaru naszego cierpienia ludzie nie rozumieją, bo i skąd? Ale
czasem warto wysunąć nos z jamki choćby po to, żeby nabrać
przekonania, że poradzę sobie z niepowodzeniem, uniosę porażkę,
rozczarowanie.

> ChAD to predysponuje
> do uzależnień, ale czy jest ich źródłem?
Przyczyną uzależnień są przewlekłe stany depresyjne, znieczulane
tym, co pod ręką. Warto mieć tego świadomość i raczej korzystać z
antdepów niż alko czy innych.

[dr.zabba]

Ja tą metodę traktuję jak błogosławieństwo.
Ale nie chodzi mi o spędzanie życia w kryjówce. To zupełnie nie tak.
Nie wycofuję się z nurtu życia. Podejmuję wyzwania, część wyzwań
przychodzi sama i niemożliwym jest je ominąć. Ale staram się chronić
swoją psychikę od nadmiaru bodźców. Kiedy jest ich za dużo, kiedy
przestaję sobie radzić z percepcją rzeczywistości - wtedy się cofam
wgłąb siebie. Jest środek doraźny. Takie cofnięcie trwa maksymalnie
parę godzin - do odzyskania wewnętrznej równowagi.

czasem warto wysunąć nos z jamki choćby po to, żeby nabrać
> przekonania, że poradzę sobie z niepowodzeniem, uniosę porażkę,
> rozczarowanie.
>
Trzeba koniecznie! Tylko ja jak zwykle doradzam umiar i ostrożność.
Sparzyłam się na własnym testowaniu odporności, lecz to dlatego, że
brałam na siebie zbyt duży ciężar! Tak nie można, to zbyt ryzykowne.
Jak ocenić, co "wolno"? Może słuchać siebie uważnie i robić to,
czego się naprawdę pragnie?

[skwr2]

dr.zabba napisała:

> staram się chronić
> swoją psychikę od nadmiaru bodźców. Kiedy jest ich za dużo, kiedy
> przestaję sobie radzić z percepcją rzeczywistości - wtedy się
cofam
> wgłąb siebie. Jest środek doraźny. Takie cofnięcie trwa
maksymalnie
> parę godzin - do odzyskania wewnętrznej równowagi.
Ja to nazywam zmęczeniem i wtedy najlepiej mi, gdy jestem sama.
Zdaje się, że męczliwość to także nasza wspólna cecha.

> czasem warto wysunąć nos z jamki choćby po to, żeby nabrać
> > przekonania, że poradzę sobie z niepowodzeniem, uniosę porażkę,
> > rozczarowanie.
> >
> Jak ocenić, co "wolno"? Może słuchać siebie uważnie i robić to,
> czego się naprawdę pragnie?
Byle z umiarem i małymi krokami...Chadowiec puszczony na
spontan...Uchowaj mnie, Panie! Trudno mi odnaleźć granicę między
tym, czego bym chciała, a na co - jako uchodząca za normalsa - mogę
sobie pozwolić. Czasami ciąży mi złoty środek jakby był z kamienia.
Jesu, kto to zrozumie?

[dr.zabba]

Wiesz, myślę, że nie rozumiem... Mogę tylko próbować porozumieć się empatycznie.
W moim ChADzie dominują depresje i robienie tego na co mam ochotę bardzo mi
pomaga. Pytanie teoretyczne zadam: jeśli trudno Ci utrzymać się w granicach
tego, co wolno (czy dobrze myślę: tego, co dla Ciebie bezpieczne?), to może
trzeba coś zmienić w leczeniu?

[skwr2]

dr.zabba napisała:

> jeśli trudno Ci utrzymać się w granicach
> tego, co wolno (czy dobrze myślę: tego, co dla Ciebie
bezpieczne?), to może
> trzeba coś zmienić w leczeniu?
Też jestem z depresyjnych z ciężkimi lękami. Rozumiesz mnie bardzo
dobrze; cały czas się obawiam, że poluzowanie kaftanika przyniesie
mi krótkotrwałą hipo, okupioną przewlekłą depresją.
Masz rację, że trzeba coś zmienić - dorobić się stabilnego środka.
Kawał czasu się tego uczę, ale ciągle boję się zaufać sobie tak
dalece, żeby wrzucić luz, nie oglądając się na jakże przykre
konsekwencje w poczuciu, że przecież spokojnie sobie z nimi poradzę.
Nikt zdrowy tego nie zrozumie, że za normalne sytuacje, za
uczestnictwo w normalnym życiu można płacić ciężkimi dołami, a
jednocześnie najlepszym lekiem dla chadowca jest samo życie. Ono nie
stosuje taryfy ulgowej.

[dr.zabba]

> Nikt zdrowy tego nie zrozumie, że za normalne sytuacje, za
> uczestnictwo w normalnym życiu można płacić ciężkimi dołami, a
> jednocześnie najlepszym lekiem dla chadowca jest samo życie. Ono
> nie stosuje taryfy ulgowej.

Nie zgodzę się z tezą, że samo życie jest lekiem. Absolutnie nie. "Ono nie
stosuje taryfy ulgowej" - w ChADzie taryfa ulgowa jest niezbędna, konieczna
bezwarunkowo. Dopóki tego nie zrozumiałam, wciąż wpadałam w dołki (mniejsze lub
większe). Wiele życzliwych osób, w tym lekarz, mówiło mi dosłownie o "taryfie
ulgowej", jaką mam dla siebie zastosować. Przez dwa lata to do mnie nie
docierało. Dopiero teraz, przed wakacjami: na reszcie naprawdę sobie odpuszczam.
I nie mam dołków ( w zeszłym tygodniu był tylko jeden, malutki). Ale faktem
też jest, że mam też od trzech miesięcy wybuchową mieszankę pięciu leków i
bardzo to sobie cenię. Mają wpływ na moje samopoczucie na pewno. Tylko wątroba
wysiada.

A "normalnych" sytuacji, które powodują ciężkie doły, trzeba unikać. Na tyle na
ile to możliwe. A jest to dużo bardziej możliwe, niż się na początku wydaje.

[skwr2]

dr.zabba napisała:

> A "normalnych" sytuacji, które powodują ciężkie doły, trzeba
unikać. Na tyle na
> ile to możliwe. A jest to dużo bardziej możliwe, niż się na
>początku wydaje.
Wypada mi mieć tylko nadzieję, że za normalność nie zapłacę głęboką
deprechą. Podejmuję przerażające dla mnie ryzyko zbliżenia z drugim
człowiekiem. Bezpieczna jest samotność.

[drugikoniecswiata]

> > Nikt zdrowy tego nie zrozumie, że za normalne sytuacje, za
> > uczestnictwo w normalnym życiu można płacić ciężkimi dołami, a
> > jednocześnie najlepszym lekiem dla chadowca jest samo życie. Ono
> > nie stosuje taryfy ulgowej.
>
> Nie zgodzę się z tezą, że samo życie jest lekiem. Absolutnie nie. "Ono nie
stosuje taryfy ulgowej" - w ChADzie taryfa ulgowa jest niezbędna, konieczna
bezwarunkowo.

A ja się zgodzę i podpiszę wszystkimi łapami. Co to jest owa "taryfa ulgowa" i
komu przysługuje? Wyłącznie chadowcom? Czy także jednobiegunowym? A psychotykom?
A ludziom z chorobą wrzodową? Ze stwardnieniem rozsianym? Cukrzykom?
Anorektyczkom? Migrenowcom? Astmatykom?

Każdy z nas jest w jakimś stopniu chory i w jakimś stopniu zdrowy. Nie ma czegoś
takiego jak wzorzec zdrowia porównywalny do wzorca metra w Sevres. Po prostu nie
ma. Mało jest ludzi, którzy przez całe życie czują się świetnie i nie mają
żadnych kłopotów ze zdrowiem; przeciwnie, coraz więcej jest takich, którzy te
kłopoty mają duże. Jedni w tej, inni w tamtej działce. Trudno to ze sobą
porównywać, tolerancja cierpienia i bólu, konstrukcja psychofizyczna - to sprawy
indywidualne.

Drastyczny rozziew między lansowanym w mediach wizerunkiem "człowieka sukcesu"
(doskonałego pracownika, idealnego rodzica, małżonka, kochanka, konsumenta,
odbiorcę kultury) a rzeczywistością jest pułapką podobną do tej, jaką dla rzeszy
anorektyczek stanowią nieludzko wychudzone modelki.

"Psyche nie jest moją mocną stroną, chyba tak powinnam zacząć o sobie myśleć" -
napisałam sobie kiedyś w zeszycie od gryzmołów i był to dla mnie przełom w
myśleniu o depresji / chad. Megaprzełom. Tu jestem słaba, gdzie indziej jestem
silna. Nie umiem śpiewać i nie mam wzrostu modelki, ale nauczyłam się wyplatać
koszyki i nie znam problemu niedopinania się w spodniach. Żołądek i wątrobę mam
ok, neuroprzekaźniki niestety nawalają. Cóż. Inwentaryzacja, jak każda inna.
Zwracam uwagę na słabe punkty, dbam o nie, ale ich nie demonizuję (no,
przynajmniej w teorii... proszę mnie nie pociągać do odpowiedzialności za słowa
w listopadzie).

To dla mnie jedno z największych odkryć ostatnich 6 lat. Stosuję dla siebie
taryfę ulgową. Taką samą, jaka w moim odczuciu przysługuje wszystkim innym.
Traktuję się jak człowieka, nie robota. Mam prawo do słabości i prawo do wyboru.
Nic i nikt nie zwalnia mnie z ponoszenia konsekwencji.

> A "normalnych" sytuacji, które powodują ciężkie doły,
> trzeba unikać. Na tyle na ile to możliwe.
> A jest to dużo bardziej możliwe,
> niż się na początku wydaje.

Czasem trzeba, czasem nie. Wszystko jest kwestią wyboru. Moim zdaniem trzeba
umieć przewidzieć konsekwencje i szczerze odpowiedzieć sobie na pytanie, czy się
opłaca. Tak jak kierowca powinien sobie odpowiedzieć na pytanie, czy opłaca mu
się zapieprzać 140km/h ciemną drogą przez las albo jechać 1500km bez odpoczynku.
Są plusy, są minusy, jeden wybierze jedno, kto inny drugie.

W rankingu wydarzeń obiektywnie najbardziej w życiu stresujących w czołówce
plasują się takie rzeczy jak ślub, urodzenie dziecka, przeprowadzka, zmiana
pracy. Na zdrowy rozum należałoby unikać stresu, ale pokażcie mi jakoś te tłumy,
które w imię zdrowej wątroby rezygnują z w/w czynności.

To, że życie jest najlepszym lekiem, usłyszałam od trzech psychiatrów i
terapeutki oraz przeczytałam w kilku mądrych książkach, m.in. u Kępińskiego,
Jankowskiego, Kay Jamison, Arnhild Lauveng. Jest to pogląd ludzi, których
szanuję i cenię. I nie jest tożsamy z tym, że należy się porywać z motyką na
słońce. Między jednym a drugim ekstremum jest jeszcze cała reszta skali...

Howgh. Rozgadałam się, jak zwykle. Wszystko dlatego, że właśnie powinnam pisać
nieszczęsną mgr ////

[skwr2]

Pomógł mi Twoj post w obijaniu się o kanty moich dylematów. Dzięki!

[drugikoniecswiata]

Fajno, że pomógł. Cieszę się. Sama się o swoje obijam niemiłosiernie.....
Wymyślenie tego, co tu napisałam, zajęło mi 6 lat. I bolało.

PS Myślę sobie ostatnio, żeby kiedyś napisać ksiażkę o depresji/chad. Taką, jaką
chciałabym móc przeczytać, gdy pierwszy raz rozwaliłam sobie łeb o ścianę.
Mądrą, przemyślaną, pokazującą więcej niż 1 perspektywę. Taką poobijaną po
kantach. Napisaną "od środka" - przez tych, co sami w/w przyjemności
doświadczają, i "od zewnątrz" - przez mądrych lekarzy, i z dialogiem między
jedną a drugą stroną barykady. Nie tylko o chorowaniu. O życiu na biegunach. W
Polsce. Nie znam takiej książki..... Co myślisz? myślicie?

[dr.zabba]

Bardzo znam, bardzo rozumiem. Też mam takie odczucie, że nie istnieje książka,
jaką chciałabym czytać. Szukam odpowiedzi, lecz w książkach, które znam, jej nie
ma. Pytania są sprecyzowane, odpowiedzi niewystarczające. A im dłużej żyję, tym
bardziej odnajduje je w sobie. Myślałam już, że kiedyś napiszę książkę...

Wracając:
1. Każdy ma swoją taryfę ulgową, inaczej może ją zdefiniować. Będzie się ona
zmieniać także w różnych momentach życia, w różnych momentach choroby.
2. Owszem, owszem. Astmatyk będzie unikał alergenu; cukrzykowi nie wolno się
opychać węglowodanami, wrzodowiec raczej będzie jadł małe, częste posiłki, bo to
zmniejsza dolegliwości... Choroba pociąga za sobą modyfikację sposobu życia.
Choć nie zawsze jest to możliwe.
3. Nie ma jednej recepty dla wszystkich. Każdy ma swoją własną opowieść. Ja
jestem na takim etapie jak pisałam wyżej, na jakim będę jutro, nie wiem

[drugikoniecswiata]

to co, piszemy razem? pytam serio. plan bezterminowy, ale poważny. noszę to w
sobie i mi się układa, jak pojawi się przestrzeń czasowa i moce przerobowe -
spróbuję.

no i zgadzam się z tym, co napisałaś wyżej. tylko nie z określeniem "taryfa
ulgowa". uważam, że to norma. a jak ktoś ma pojęcie normy wypaczone przez
medialno-konsumpcyjne standardy, to jego problem. pod tym względem cieszę się z
nauczki, jaką dała mi choroba. choć oczywiście wolałabym nie ponosić za tę
"mądrość" aż takich konsekwencji. no ale wyboru nie ma, na szczęście. marnie by
to było, gdyby o wszystkim decydował człowiek...........

[dr.zabba]

Mogłybyśmy pisać razem bloga, serio.
Trochę mam umysł otumaniony lekami i lekkość pióra już nie ta co dawniej, ale
spróbujmy.

[drugikoniecswiata]

Bloga to próbuję pisać, ale miało być na poważnie, a wyszło pół na pół, i miało
być o chad, a wyszło, że chad od życia oddzielić się nie da ) jeśli chcesz
zajrzeć, zapraszam: nabiegunach.blogspot.com

Możesz dołączyć do mojego, jeśli chcesz, albo możemy założyć drugi. Albo w ogóle
można by takiego bloga pisać w parę osób? Na blogspocie chyba może być do 100
autorów. Ino ja niesystematyczna jestem, od razu uprzedzam. raczej
(hipo)maniakalne zrywy, ale za to w opcji rapid cycling

[drugikoniecswiata]

jakby co - nie używam skrzynki gazetowej.
mail: iza MAŁPA veneda KROPKA pl
z małpą i kropką wiadomo co zrobić

[drugikoniecswiata]

Dobra, założyłam. Kujmy żelazo ))
Proszę o mail, wyślę uprawnienia uczestnika / admina.

Layout, tytuł i cała reszta, a zwłaszcza manifest programowy - do dyskusji.
Wkleiłam w nagłówku moje Heschlowe motto, jest dla mnie ważne, ale nie będę się
upierać.

PS ciekawe dlaczego o piątej rano zajmuję się zakładaniem bloga, prawda? Ktoś ma
jakiś pomysł?

[dr.zabba]

Pora mnie również zastanowiła.

[madena5]

Pora odpowiedzi swiadczy o hipo) Jakze przyjemny ten stan.
Pomysl wspolnego bloga jest ciekawy. Zaraz spojrze na podana strone.
Pora mojej odpowiedzi tez wskazuje na hipo. W mojej skali od -5:+5,
jestem na +2,5,ale kontroluje ten stan.
Pozdrawiam ciebie cieplo zabbo. Madena

[skwr2]

Sądzę, że pomysł jest bardzo dobry. Opisy kliniczne chadu wszyscy
znają na pamięć, gorzej z odpowiedzią na pytanie: jak z tym żyć.

[drugikoniecswiata]

> cały czas się obawiam, że poluzowanie kaftanika przyniesie
> mi krótkotrwałą hipo, okupioną przewlekłą depresją.
> Masz rację, że trzeba coś zmienić - dorobić się stabilnego środka.
> Kawał czasu się tego uczę, ale ciągle boję się zaufać sobie tak
> dalece, żeby wrzucić luz, nie oglądając się na jakże przykre
> konsekwencje w poczuciu, że przecież spokojnie sobie z nimi
> poradzę.

Wiesz, co mi najbardziej pomogło? zeszłej jesieni/zimy po raz pierwszy
doświadczyłam depresji porównywalnej siłą do tej pierwszej, najbardziej
makabrycznej, która od 6 lat śni mi się po nocach. Szłam do lekarza jak na
ścięcie, pewna, że wiem co usłyszę ("zacznij do cholery łykać ten lit i przestań
się mazgaić"), a pani dr posłuchała, zadała parę swoich trudnych pytań, a potem
zapytała, czy chcę skierowanie na oddział. To była pierwsza taka propozycja w
moim życiu i udzielenie odpowiedzi na to pytanie dużo mnie kosztowało. A potem
zostałam na 3 tygodnie sama, z depresją, skierowaniem w torebce, rozwiązaną
umową o pracę, bez terapeutki i lekarza (święta-ferie), z wizją spędzenia świąt
i sylwestra w szpitalu. Nie zdecydowałam się ostatecznie. Ale byłam, obwąchałam,
poszłam tam do lekarza, u którego teraz się leczę. Nie było jakoś porywająco
miło, ale przeholował mnie przez te święta. Poradziłam sobie.

Dotarło do mnie, że choć depresja może jeszcze uderzyć z taką samą siłą, to ja
jestem mądrzejsza. O wszystkie lata, wszystkie doły, wszystkie siniaki na 4
literach. Że umiem to wyłapać w odpowiedniej chwili i wiem, gdzie szukać pomocy.
Że pomoc jest. Nawet wtedy, gdy wydaje się, że to niemożliwe. Paradoksalnie, ta
zimowa depresja i to, że się z niej w końcu po paru miesiącach wykaraskałam -
wzmocniła mnie i jakoś tak - uspokoiła. Było źle. Strasznie. Dałam radę. Mogę.
Potrafię.

> Nikt zdrowy tego nie zrozumie, że za normalne sytuacje, za
> uczestnictwo w normalnym życiu można płacić ciężkimi dołami,
> a jednocześnie najlepszym lekiem dla chadowca jest samo życie.
> Ono nie stosuje taryfy ulgowej.

Też to odkryłam. Z bólem, po latach. Zarówno to, że doświadczenia takiej
intensywności emocji jak w manii / depresji z zewnątrz zrozumieć się nie da. Nie
da się opowiedzieć. Że "normalsi" mogą tylko - wierzyć albo nie. I że większa
połowa nie wierzy. Mniejsza połowa wie lepiej. A parę osób słucha i nie ocenia.

No i odkryłam to, o czym dalej. Że lekiem jest życie. Też się go bałam i wciąż
boję, ale wiem już, że nie ma innej drogi. Że inne drogi to pułapka. Nie chcę
spędzić reszty życia lawirując między poczekalnią PZP i szpitalem. Ile razy
jestem w IPiN, tyle razy myślę o tym, jak bardzo nie chcę. I gdy widzę na
korytarzu ludzi, którzy żyją tylko tak - nie chcę jeszcze bardziej. Chcę żyć.
Jej, jakie to zdrowe chcenie.............

[dr.zabba]

"No i odkryłam to, o czym dalej. Że lekiem jest życie. Też się go bałam i wciąż
boję, ale wiem już, że nie ma innej drogi. Że inne drogi to pułapka. Nie chcę
spędzić reszty życia lawirując między poczekalnią PZP i szpitalem. Ile razy
jestem w IPiN, tyle razy myślę o tym, jak bardzo nie chcę. I gdy widzę na
korytarzu ludzi, którzy żyją tylko tak - nie chcę jeszcze bardziej. Chcę żyć.
Jej, jakie to zdrowe chcenie............."

Każda z nas jest w innym punkcie drogi, co więcej, każda ma inną drogę. Żyć,
żyć, koniecznie żyć - to pewne. Że życie nie jest lekiem... Samo w sobie? No nie
wiem. To zależy jak zdefiniować życie. Moje życie pełne było ozdobników:
wymagająca praca, drugie studia, aktywność polityczna. To wszystko zostało przez
chorobę odcięte. Pozostał rdzeń, to, co najważniejsze. Ale nawet to, co
pozostało wymaga dużego wysiłku, choć jest sensem mojego życia. Dlatego szukam
taryfy ulgowej...
Każda z nas ma inne życie. Może być ono lekiem (zapewne ), ale może też być
przyczynkiem do choroby.

Nie byłoby tych rozważań, nie miałyby one niestety najmniejszego sensu - gdyby
nie leki. Dobrze ustawione leczenie i te chwile, kiedy pozwala ono prawidłowo
funkcjonować. Wiem, że bez tego w moim życiu nie mogłabym brać udziału. Kiedyś,
gdy obciążeń było mniej, nie brałam leków. I było siedem lat remisji. Teraz bez
leków nie mogę. Za dużo wymaga ode mnie życie.

[drugikoniecswiata]

> Każda z nas jest w innym punkcie drogi, co więcej,
> każda ma inną drogę. Żyć, żyć, koniecznie żyć - to pewne.
> Że życie nie jest lekiem... Samo w sobie? No nie wiem.
> To zależy jak zdefiniować życie.

Wiem jak go nie definiować: "leżenie na katafalku" (okrutna metafora mojej
terapeutki), czyli zaleganie w czarnej dziurze pod kołdrą przez kolejne dni w
oczekiwaniu na to, aż leki zaczną działać, i uciekanie do tej dziury za każdym
razem, gdy nastrój choć trochę spada. To nie znaczy, że w ogóle sobie na tym
katafalku poleżeć nie można. Ale dopiero uczestnictwo w życiu (czyli relacje
społeczne, praca - choćby lekka, w niepełnym wymiarze godzin, wolontariat)
pozwala na właściwy horyzont. Jeśli horyzontem staje się chad, to nie jest dobrze.

Brak bodźców pozytywnych nakręca depresję. Ona lubi się karmić "przeżuwaniem".
Kępiński jest brutalny: mówi o "rozkosznym taplaniu się w błotku depresji". Ale
mówi to z szacunkiem, który czuć w każdym napisanym zdaniu. Wiem, że nie chodzi
o to, żeby dokopać, tylko - nazwać rzecz po imieniu. Ucieczka przed trudnościami
w depresję jest schematem, który błyskawicznie zaczyna funkcjonować w głowie. W
mojej przynajmniej - wiem że zaczął. Trudno go odkręcić. Nie żyć z widmem toporu
nad głową, czekając kiedy spadnie, bo wtedy nie ma miejsca na odwagę powrotu do
życia.

> Moje życie pełne było ozdobników:
> wymagająca praca, drugie studia, aktywność polityczna.
> To wszystko zostało przez chorobę odcięte.
> Pozostał rdzeń, to, co najważniejsze.

Można to powiedzieć też tak: choroba zmusiła mnie do ustalenia hierarchii
priorytetów i głębokiego przemyślenia, co jest najważniejsze. Dzięki niej
potrafię to docenić, a biorąc na siebie mniej obowiązków - żyć w harmonii z
moimi potrzebami i możliwościami, które wcześniej nieświadomie gwałciłam. Gdyby
zależało to ode mnie, nie wybrałabym takiej drogi i wszystko dała, by odwrócić
bieg wydarzeń. Ale to nie ja rozdaję karty - może i lepiej?

> Ale nawet to, co
> pozostało wymaga dużego wysiłku, choć jest sensem mojego życia.
> Dlatego szukam taryfy ulgowej...

Kurczę, aż za dobrze Cię rozumiem. Wróciłam na studia. Przed chorobą
zapieprzałam 40h w tygodniu, 5 sesji wyjazdowych w roku, 3 prace roczne i lato
na stypendiach zagranicznych. Stypendium MEN, wizja kariery naukowej i takie
traktowanie przez kadrę. Mhm. Robiłam wszystko, tylko zapominałam o tym, czego
ode mnie chcą do mgr. Nie mieściło się w planie. Zbyt przyziemne. Teraz
(ostatnie 2 lata) zaliczenie tych kilku zaległych zajęć (ćwiczenia z 1. roku i
michałki typu psychologia, emisja głosu) oraz zdanie egzaminów (dwóch z 1. roku,
jednego z 3.) brakujących do magicznych 3 literek kosztowało mnie tyle wysiłku,
że nikt, kto mnie blisko nie zna, by nie uwierzył, a i ci, co znają - też chyba
nie wierzą. Wie to moja terapeutka i chyba moja mama. Boksuję się z pracą mgr.
Potem jeszcze egzamin. Ale wierzę, że dam radę. Nie obchodzi mnie w jakim
tempie. Trzymam się motta Beatrix: ryjem i do przodu.

"Taryfa ulgowa" to źle powiedziane. Szukasz swoich granic i możliwości.
Indywidualnych. Nieprzeliczalnych na możliwości innych. I starasz się być wobec
siebie uczciwa i traktować się z szacunkiem. Chyba, że chodzi Ci o taryfę ulgową
od totalnego braku taryfy ulgowej, który stosowałaś kiedyś i który często
stosują młodzi ludzie. No to wtedy tak.

> Każda z nas ma inne życie. Może być ono lekiem (zapewne ),
> ale może też być
> przyczynkiem do choroby.

Pisząc "życie" miałam na myśli życie jako takie, a nie życia (nad)użycie. W
harmonii ze sobą i światem, którego jesteśmy częścią. Nie chodziło mi o ślepe
podążanie za dzisiejszymi paradygmatami ról społecznych, zwłaszcza w dużych
miastach - bo to są paradygmaty wypaczone, nie liczące się z człowiekiem,
skazane na porażkę w dłuższej perspektywie. Zachłystnęliśmy się możliwościami
technicznymi i zaczęliśmy traktować siebie jak maszyny. Miasto jest fajne, ale
podkręca adrenalinę, jest jak dopalacz. Nie da się jechać całego życia na
dopalaczach, choć w rozsądnych dawkach nabiera ono wtedy intensywnych kolorów.
Tako rzekę ja.

> Nie byłoby tych rozważań, nie miałyby one niestety
> najmniejszego sensu - gdyby nie leki.
> Dobrze ustawione leczenie i te chwile, kiedy pozwala ono prawidłowo
> funkcjonować. Wiem, że bez tego w moim życiu nie
> mogłabym brać udziału.

Często zastanawiam się, czy gdybym tak bardzo nie przegięła z aktywnością i
tempem, jakie sobie w pewnej chwili narzuciłam, to choroba by się ujawniła.
Myślę, że bardzo jej pomogłam i teraz tylko spijam nawarzone piwo. Więc
szybciutko przestaję o tym myśleć i cieszę, cholernie cieszę nadzieją na
stabilność. Pierwszą od 5 lat, z dwoma 3-miesięcznymi wyjątkami.

> Kiedyś, gdy obciążeń było mniej, nie brałam leków.
> I było siedem lat remisji.

Czyli się da???????
Bo wszystkie książki mówią, że nie.
A ja bym chciała. Chociaż na parę lat. Chociaż rok, dwa. Żeby odzyskać wiarę. Ta
iskierka nadziei dodaje mi sił.

> Teraz bez leków nie mogę.
> Za dużo wymaga ode mnie życie.

Ale je masz. Być może bilans strat i zysków jest taki, że bardziej opłaca się
próbować sprostać wymaganiom (które są, jak rozumiem, konsekwencjami podjętych
decyzji - typu rodzina, praca) przy wsparciu leków, niż za cenę wolności od nich
odcinać się od profitów.

Szklanka jest w połowie pusta albo w połowie pełna.

[majagor]

Przepraszam, że wcinam się Wam tutaj w dyskusję.. ale chciałam podziękować,
mocno podziękować za te wszystkie słowa, które tu napisałyście.
Piękne, mądre, ważne. Dziękuję ślicznie

[skwr2]

Ja także dziękuję.

[dr.zabba]

Szklanka jest do połowy pełna, zdecydowanie. Nawet więcej niż do połowy.
***
Ja też muszę napisać pracę mgr.

[drugikoniecswiata]

oooooo to mgr grupa wsparcia? to działa, ćwiczyłyśmy w zeszłym roku z beatrix,
choć ona była nieco dalej w swej naukowej karierze od razu mi raźniej.

[xsenia]

"całkiem stabilnie" ?

gdyby leczyć wszystkich, którzy mają zmienne nastroje psychiatrzy
mieliby zbyt dużo pracy...

[skwr2]

Często mam wrażenie, że w gabinetach psychiatrów powinni siedzieć
wcale nie ci, których uznaje się za pacjentów, a całe
tłumy "zdrowych" osób.
Mam mądrą lekarką. Czasami zasięgam jej opinii na temat swoich
posunięć, czasami ona mnie pyta, co myślę o jej decyzjach. Na ogół
się zgadzamy i doskonale rozumiemy. Dla mnie jest to wykładnia mojej
normalności. Przecież to raczej niemożliwe, żebyśmy obie były
psychiczne.

[drugikoniecswiata]

> Czytam forum jednak i widzę,
> że raczej dominuje wśród nas tor sinusoidy.
> Czasem myślę, że to wina nie do końca dobrze
> dobranych leków, ale domyślam
> się, że to nie tak.

Parę osób zwróciło mi uwagę na megaważną rzecz. Forum nie jest reprezentatywne
dla "populacji" chadowców. Na forum siedzą przede wszystkim ci, którzy z jakichś
przyczyn sobie z chad (i życiem?) poradzić nie mogą. (źle dobrane leki? trudny
/ nietypowy przebieg? nieakceptowanie choroby czy leczenia? skłonność do
eksperymentów? trudne, pod górkę sytuacje w życiu? itd itp)

Owe słynne 30% "excellent lithium responders" i inni, u których leki działają
jak powinny - grzecznie łykają cukierki i zajmują się życiem, a nie godzinami
siedzą w necie )

Myślę, że to prawda, i że trzeba na to brać poprawkę.

[megan.k]

Ale są tu też tacy, którzy mają diagnozę i świetnie sobie radzą z
życiem, a zaglądają na forum, bo je uwielbiają i czasem chcą komuś
pomóc np. przekazując bezinteresownie swoją wiedzę.

[drugikoniecswiata]

A czy ja twierdzę, że takich nie ma?

Sądzę jednak, że
a) są w mniejszości
b) nie jest to dystrybucja analogiczna do dystrybucji w całej populacji (tu jest
dużo większy % nie radzących sobie niż radzących niż w życiu) - tak myślę ja.

[36.a]

Kiwa, obecnie są to delikatne zmiany nastroju w ciągu dnia. Rano za radośnie
(uff, jak fajnie), zdarzają się lęki i ataki płaczu.
Marzę o amerykańskim psychiatrze z biegłym polskim, który monitorowałby stan
mojej psyche co tydzień. I nie brał $. Niech się stanie.

Tak w ogóle:


www.youtube.com/watch?v=ABO19J-rTdo