Godzina W -"Koralewo, Fromczyn"

Drzewko
Od najstarszego
Od najnowszego

kubek nie mogę nic więcej znaleść 07.08.06, 22:15

Jakie były losy żołnierzy-powstańców z Otwocka
kubek mam coś więcej -Wstęp 07.08.06, 22:17

IV Rejon VII Obwodu "Obroża" Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej

Przez blisko 5 lat Rejon IV "Fromczyn" w Obwodzie VII Armii Krajowej
organizował konspiracyjne wojsko i kierował bieżącą walką z niemieckim okupantem
na terenie Otwocka i ówczesnych gmin: Karczew, Falenica, Wawer i Wiązowna. W
okresie bezwzględnego terroru i ścigania wszystkiego, co nasuwało podejrzenie
konspiracji, na tym podwarszawskim terenie utworzono i przygotowano do walki 28
plutonów liniowych, o łącznej liczbie 1534 żołnierzy (stan na 30 VI 1944 r.).
Służby pomocnicze liczyły ok. 600 osób, w tym ok. 250 członkiń Wojskowej Służby
Kobiet.

Mimo niedostatków w uzbrojeniu była to już licząca się siła, zdolna do
działań w planowanym powstaniu powszechnym.
Od wiosny 1944 r., gdy armie niemieckie poniosły klęski na wszystkich frontach,
umacniało się w żołnierskich szeregach przekonanie, że chwila podjęcia działań
powstańczych jest bliska. Od maja trwały przygotowania. W plutonach i kompaniach
przeprowadzano ćwiczenia bojowe, uzupełniano i opatrywano broń i sprzęt
wojskowy, przygotowano do nowych zadań system łączności, wzmacniano obserwację
ruchu wojsk niemieckich, prowadzono zwiększony, ale nader ostrożny, nabór
żołnierzy. W sferze cywilnej uściślono współpracę w koniecznych ramach z
przedstawicielami ugrupowań politycznych, uznających prawowite władze Państwa
Polskiego oraz z przedstawicielami samorządu terytorialnego. Działania te
wzmagały nastroje bojowe w szeregach akowskich. Coraz trudniej było utrzymać
dyscyplinę konspiracyjną.

Rozlokowanie oddziałów IV Rejonu: Otwock - kompania 1 i 2; Karczew - 3,
Celestynów - 4, Falenica - 5, Międzylesie - 6, Wiązowna - 7, Wawer - Anin - 8
oraz Zakręt - 9.
www.ibprs.pl/ak_obroza_kampinos/341.html
- kubek Re: mam coś więcej -Wstęp 07.08.06, 22:18
  
  Działania dywersyjne na terenie IV Rejonu
  
  Bardzo ważną rolę w historii VII Obwodu "Obroża" odegrał odegrał oddział
  dyspozycyjny "Kedywu" IV Rejonu "Fromczyn" nazywany oddziałem "linii otwockiej".
  
  Na przełomie listopada i grudnia 1942 r. przystąpiono do tworzenia w Okręgu
  Warszawskim AK, na obszarze działania Obwodu "Obroża", dwóch oddziałów
  dyspozycyjnych "Kedywu". Jeden z tzw. prawobrzeżnej (wschodniej) części Okręgu
  Warszawskiego pod dowództwem por. Romana Grotowskiego "Epsteina", "Ersa", drugi
  w lewobrzeżnej (zachodniej) pod dowództwem por. sap. Michała Buczy "Michała".
  Oddział Dyspozycyjny "Kedywu" Okręgu Warszawskiego AK pod dowództwem por. "Ersa"
  po osiągnięciu dyspozycyjności bojowej w marcu 1943 r. składał się z
  następujących pododdziałów:
  
  * pododdział "Radość" - dca pchor. Feliks Zaremba "Żmudzin"
  * pododdział "Falenica" - dca pchor. Marian Wesołowski "Marian"
  * pododdział "Otwock" - składający się z kilku grup, którymi dowodzili:
  w Otwocku - pchor. Tadeusz Gajęcki "Sęk" i pchor. Henryk Pniewski "Jawor"
  w Karczewie - pchor. Tadeusz Jobda "Koran"
  w Celestynowie - pchor. Ryszard Konopacki "Bór",
  w Świdrze - pchor. Ryszard Barański "Okrzeja",
  w Wiązownie - pchor. Apolinary Akajewicz "San".
  
  W skład oddziału Dyspozycyjnego wchodziła również "grupa Rembertów" - dca
  pchor. Eugeniusz Bocheński "Dubaniec".
  
  Oddział Dyspozycyjny liczył w tym okresie ok. 120 ludzi. Z liczby tej
  około 100 pozostawało w stałej dyspozycyjności bojowej.
  
  W dniu 19 lipca 1943 r. por. "Ers" został aresztowany w "kotle" zastawionym
  przez gestapo w budynku ówczesnego Zarządu Miejskiego w Warszawie, mieszczącego
  się przy ul. Poznańskiej. Aresztowany por. "Ers" poprzez Pawiak trafił do obozu
  koncentracyjnego w Auschwitz.
  
  W dniu 15 sierpnia 1943 r. dowództwo Oddziału Dyspozycyjnego po
  aresztowanym "Ersie" objął por. Leon Tarajkiewicz "Leon", "Gryf", który był
  jednocześnie oficerem do spraw dywersji i akcji zbrojnych w Dowództwie "Kedywu"
  Okręgu Warszawskiego AK.
  
  W dniu 6 września 1943 r., na poligonie Biura Badań Technicznych KG AK, w
  lesie w pobliżu Michalina, por. "Gryf" przeprowadził próbę nowo skonstruowanego
  granatu uderzeniowego. Podczas tej próby doznał ciężkiej kontuzji - urwanie
  prawej dłoni i części kości przedramienia. Po wyleczeniu por. "Gryf" powrócił do
  pracy konspiracyjnej, brał również udział w Powstaniu Warszawskim.
  
  W połowie września 1943 r. dowództwo Oddziału Dyspozycyjnego po ciężko
  rannym por. "Gryfie" objął por. piech. Józef Czuma "Skryty" - cichociemny.
  
  W listopadzie 1943 r. por. "Skryty" dokonał reorganizacji Oddziału
  Dyspozycyjnego. Po reorganizacji Oddział Dyspozycyjny składał się z
  następujących pododdziałów:
  
  * pododdział "Radość" - dca pchor. "Żmudzin",
  * pododdział "Falenica" - p.o. dcy pchor. Wacław Szczepkowski "Wacław";
  dotychczasowy dowódca pchor. "Marian", "spalony" na terenie Falenicy, ukrywał
  się w okolicach Karczewa,
  * pododdział "Świdry-Wiązowna" - dca pchor. "San" i jednocześnie zca dcy
  Oddziału Dyspozycyjnego. Pododdział ten powstał z połączenia grup "Świdry" i
  "Wiązowna". Dotychczasowy dca grupy "Świdry" pchor. "Okrzeja" został zcą dcy
  pododdziału "Świdry-Wiązowna",
  * grupa "Rembertów" - dca pchor. "Dubaniec".
  
  Po przeprowadzeniu reorganizacji Oddział Dyspozycyjny pod dowództwem por.
  "Skrytego" liczył ok. 100 żołnierzy, w tym ok. 70 pozostawało w stałej
  dyspozycyjności bojowej.
  
  Akcje sabotażowe, dywersyjne i inne przeprowadzone przez Oddział Dyspozycyjny
  od czerwca 1943 r. do maja 1944 r.:
  
  * 24 VI 1943 r. -próba spalenia tartaku w Falenicy,
  
  * 19 VII 1943 r. -zniszczenie akt w Gminie Falenica,
  
  * 19 VII 1943 r. -zniszczenie akt w Gminie Wiązowna,
  
  * 8-15 IX 1943 r.- ubezpieczanie zrzutowiska o kryptonimie "Pierzyna" na
  wschód od Wiązowny,
  
  * 27/28 IX 1943 r. -akcja na pociąg towarowy ze sprzętem wojskowym w Starej Wsi,
  
  * 6/7 X 1943 r. -akcja na pociąg towarowy ze sprzętem wojskowym pod Pogorzelą,
  
  * październik 1943 r. -wykradzenie z kostnicy szpitala w Otwocku Zwłok
  Karola Zakrzewskiego "Karola" poległego w akcji pod Pogorzelą i pochowanie z
  honorami wojskowymi na cmentarzu w Falenicy,
  
  * 20 X 1943 r. -ubezpieczenie tajnej radiostacji "grającej" w Wiązownie,
  
  * 4 XII 1943 r. -wysadzenie "Urlaubzugu" relacji Berlin-Brześć pod Skrudą,
  
  * 11/12 XII 1943 r. -wysadzenie "Urlaubzugu" relacji Berlin-Kowel pod
  Celestynowem,
  # XII 1943 r. -ekshumacja zwłok Jana Kuczyńskiego "Rawicza" poległego w akcji
  pod Celestynowem i pochowanie z honorami wojskowymi na cmentarzu w Falenicy,
  
  # 23/24 II 1944 r. -wysadzenie "Urlaubzugu" relacji Brześć-Essen w okolicy
  Skrudy,28/29 II 1944 r. - wysadzenie "Urlaubzugu" w relacji Kowel-Hamm pod
  Pogorzelą,
  
  # 30 III 1944 r. -zniszczenie akt Gminy Falenica z siedzibą w Michalinie,
  
  # 30 III 1944 r. -zniszczenie akt w Gminie Wiązowna,
  
  # 30 III 1944 r. -zniszczenie akt w Gminie Karczew,
  
  # 1 IV 1944 r. -zniszczenie akt Arbetsamtu w Falenicy,
  
  # 1 IV 1944 r. -zniszczenie akt Arbetsamtu w Otwocku,
  
  # 3/4 IV 1944 r. -wykradzenie z kostnicy szpitala w Otwocku zwłok Apolinarego
  Akajewicza "Sana" i Ryszarda Barańskiego "Okrzei" zastrzelonych w dn. 3 IV 1944
  r. w Otwocku w czasie ucieczki przed aresztowaniem; pochowanie z honorami
  wojskowymi na cmentarzu w Falenicy,
  
  # IV 1944 r. -osłona tajnej radiostacji w Radiówku,
  
  # 26/27 IV 1944 r. -ekshumacja zwłok por. Jerzego Wiszniowskiego "Wisza" i kpr.
  "Pomiana" vel "Alka" poległych w dn. 25 IV 1944 r. w Michalinie w obronie domu
  przy ul., Słonecznej 16, gdzie przechowywano broń i archiwum grupy "ODB-18" z
  Obwodu IV - Ochota; dom ten w godzinach rannych został otoczony przez
  żandarmerię i gestapo; wywiązała się walka. Dom uległ spaleniu; ekshumowane
  zwłoki poległych pochowano z honorami wojskowymi na cmentarzu w Falenicy,
  
  # 27/28 IV 1944 r. -wysadzenie "Urlaubzugu" relacji Lublin-Stuttgart pod Pogorzelą.
  Korespondencja na temat podporządkowania oddziału dyspozycyjnego linii
  otwockiej "Kedywu" dowództwu VII Obwodu "Obroża", z którego wywodzili się
  żołnierze tej jednostki. W treści użyto dwukrotnie kryptonimu "Koleba",
  obowiązującego również dla VII Obwodu "Obroża".
  
  plut. / por. Jerzy Orzeszek ps. "Mars", żołnierz "Kedywu",
  ODB "Ersa"-"Skrytego", pododdział "Radość"
  www.ibprs.pl/ak_obroza_kampinos/342.html
  - kubek Działalność bojowa - przyjmowanie "zrzutów" 07.08.06, 22:19
    
    Działalność bojowa - przyjmowanie "zrzutów"
    
    Oddziały VII Obwodu "Obroża" Armii Krajowej odebrały w okresie do 1
    sierpnia 1944 r. 5 lotniczych zrzutów ludzi, broni i materiałów wojskowych.
    Były to akcje o dużym znaczeniu dla działalności konspiracyjnej. Poniżej
    przedstawiamy relację uczestnika odbioru zrzutu przez Placówkę AK Wiązowna -
    Rejon IV Fromczyn, w Obwodzie "Obroża".
    
    Zrzut został wykonany nocą z 3 na 4 kwietnia 1944 roku na zrzutowisko o
    kryptonimie "Pierzyna", przygotowanym i dozorowanym przez Placówkę AK Wiązowna
    liczącą 5 plutonów liniowych i blisko 300 żołnierzy. Akcją kierował prof. Marian
    Mazowiecki "Ludomir", komendant Placówki i jednocześnie d-ca IV kompanii w
    Rejonie Fromczyn. W sprawozdaniu nawigatorów, które składano po powrocie z lotów
    do Polski, w części tyczącej tego zrzutu odnotowano: "Pierzyna"... Ekipa Weeller
    5. Zrzut na placówkę zasadniczą o g. 00.15. nalotów 3. Ludzie skakali przy 3.
    Litera rozpoznawcza dobrze nadana. Spadochrony otworzone". Oprócz 4 skoczków
    spadochronowych z 498 000 dolarów zostało zrzuconych 9 zasobników i 6 paczek
    zawierających broń i inny sprzęt wojskowy.
    
    Tyle mówią sprawozdania. Za ich lapidarną treścią kryje się ogromny wysiłek
    personelu lotniczego, a także tych, którzy w okupowanym Kraju przygotowywali i
    wykonywali przyjęcie zrzutu. Tę drugą część akcji wykonywanej w kraju pragnę
    nieco szerzej naświetlić na podstawie własnych doświadczeń z Placówki Wiązowna.
    Przygotowania do tej akcji rozpoczęły się w końcu 1942 r. wyznaczeniem terenu na
    zrzutowisko. Za najlepszy uznano teren na wschód od Wiązowny między wsią Pęclin,
    Kąck, Malcanów i Poręby. Była tam wówczas polana, przylegająca do stosunkowo
    dużego kompleksu leśnego z rzadką siecią dróg gruntowych, nie ulepszonych.
    Specjaliści uznali, że teren ten stwarzał możliwości jednoczesnego przyjmowania
    zrzutu z więcej niż jednego samolotu.
    
    W przyspieszonym tempie było prowadzone szkolenie drużyn z pobliskich wsi
    przewidzianych do osłony zrzutów. Liczebność grup osłonowych kształtowała się w
    granicach 60-70 osób. O ich liczebności decydował stan posiadanej broni.
    Podstawowym zadaniem osłony było niedopuszczenie na teren zrzutowiska osób
    niepowołanych oraz szybkie sygnalizowanie niebezpieczeństw ze strony sił
    przekraczających posiadane możliwości ich powstrzymania. Osłona składała się
    jakby z dwóch pierścieni, bliższego i dalszego do zrzutowiska. Była to bardzo
    uciążliwa służba, bowiem jej czas trwał bez zmiany około 6 godzin: Pierwsze
    czuwanie, poprzedzone 1-dniowym stanem alarmowym, odbyło się 15 września 1943 r.
    Trwało ono od godz. 21 do 4 po północy. Jednakże mimo pilnego wsłuchiwania i
    wypatrywania nie dostrzegliśmy żadnych oznak wskazujących na to, że leci do nas
    oczekiwany samolot. Opadł początkowy entuzjazm. Zrezygnowani, zziębnięci i
    zmęczeni odmaszerowaliśmy do swoich domów, aby zdążyć przed świtem i nie wywołać
    niepotrzebnego zainteresowania ze strony osób nie wtajemniczonych w sprawy
    zrzutów. Na jednym z następnych czuwań (placówka pełniła w kilku przypadkach
    rolę zapasowej, awaryjnej) por. "Ludomir" poinformował nas, że w dniu 15
    września na naszą placówkę skierowane były 2 samoloty, z których tylko 1
    doleciał do Polski, ale nie odnalazł naszego zrzutowiska i powrócił do bazy.
    Natomiast drufi, z 3 skoczkami spadochronowymi, został zestrzelony w drodze do
    Polski. Było nam ciężko na sercu po usłyszeniu tej wiadomości.
    
    W pierwszych miesiącach 1944 r. parokrotnie czuwaliśmy na zrzutowisku.
    Uciążliwość wykonywania tych zadań, zwłaszcza w dni zimowe, powiększał brak
    ciepłej odzieży i obuwia. Tym trudnościom nie byliśmy w stanie zaradzić. Bieda
    była w tych latach zjawiskiem powszechnym. Ale sarkania nie było. Nastroje
    poprawiały się, bo okupant wytracił impet na wszystkich frontach. Domniemywano,
    że nasilą się przerzuty broni do Polski, a zatem mamy szansę doczekać się
    wreszcie tak długo oczekiwanego zrzutu. I tak się stało.
    
    Czuwanie 3 kwietnia 1944 r. okazało się owocne. O północy usłyszeliśmy
    warkot motorów samolotu zbliżającego się w naszym kierunku. Na zrzutowisku
    nastała cisza i oczekiwanie w niepewności. Po chwili nastąpiła wymiana sygnałów
    świetlnych z ziemi i z samolotu. Tak, to do nas. Radość była wielka. Samolot
    zatacza koło, zniża lot i nadchodzi nad zrzutowisko. Są już zapalone latarki
    ustawione w strzałę, wskazują kierunek wiatru przyziemnego. Huk motorów
    4-motorowej maszyny wydaje się ogromny, niewątpliwie jest słyszalny nawet z
    dużej odległości, Już ukazują się spadochrony - to lecą zasobniki z bronią i
    sprzętem wojskowym, Za chwilę drugi nalot - znowu zasobniki. Śledzę miejsce ich
    upadku na ziemię. Rozpoczęto już znoszenie ich w jedno miejsce. Tymczasem
    samolot zatacza po raz trzeci koło, ale tym razem większe i wznosi się w górę.
    Czyżby już odlatywał? Nie, ponownie kieruje się nad zrzutowisk0 i znowu ukazują
    się spadochrony, jakby większe od poprzednich, wolniej schodzą ku ziemi.
    Wypatrujemy, gdzie upadną, bo są już nisko.
    
    I nagle wśród łoskotu motorów przebija się okrzyk: "To ludzie!". Lądują,
    uwalniają się od spadochronów, klękają i całują polską ziemię. Witają ich
    komendant placówki por. "Ludomir" i delegat komórki zrzutów - chyba z Okręgu.
    Uściski serdeczne - tym bardziej, że dowódca ekipy skoczków okazał się znajomym
    por. "Ludomira". Nastrój świąteczny. Stopniowo cichnie pomruk oddalającego się
    samolotu. Teraz wkrada się dźwięk syren z kierunku Otwocka i od strony Mińska
    Mazowieckiego. Uprzytomnia nam to, że wokół nas w niedalekiej przecież
    odległości są posterunki i garnizony policji niemieckiej (Wiązowna - 4 km,
    Otwock - 8 km, Mińsk Maz, ok. 10 km, Kołbiel - 7 km). Przelot samolotu został
    przez nie zauważony, czas więc zwijać gospodarstwo.
    
    Na mnie ciąży odpowiedzialność za sprawny wywóz zasobników - jest ich 9,
    oraz 6 paczek z bardzo cenną zawartością. Po chwili są już załadowane na
    furmanki i jedziemy do miejsca wcześniej przygotowanego do ich ukrycia. Znajduje
    się ono w odległości około 2 km od zrzutowiska, na obrzeżu wsi Kąck, w
    zabudowaniach pana K. Iwanowskiego - oficera rezerwy i żołnierza AK. Po 20
    minutach jesteśmy na miejscu, wyładowujemy zasobniki i zwalniam furmanki. Do
    dalszej pracy pozostaje nas trzech: właściciel zabudowań w podeszłym już wieku i
    schorowany oraz kol. Eugeniusz Jaczewski "Kłonica" i ja. Znosimy we dwóch
    zasobniki i układamy w dole wykopanym wewnątrz budynku gospodarczego. Okazuje
    się, że dół został wykopany z ogromnym nadmiarem, a ziemia z wykopu odniesiona
    na około 60 m. Przez chwilę zastanawiamy się, czy damy radę we dwóch i przed
    nastaniem dnia donieść ziemię w ilości potrzebnej do zasypania dołu.
    
    W tym momencie z kierunku Wiązowny padają strzały. Obaj wiemy, co może to
    oznaczać. Decydujemy się zawalać dół, czym się da. Wrzucamy pnie drzew, gałęzie,
    deski, a na to ziemię - i wyrównujemy poziom. Próba udeptania ziemi na miejscu
    wykopu daje rezultat negatywny. Nasyp nie daje się ustabilizować, sprężynują
    włożone do dołu gałęzie. Za radą p. Iwanowskiego wnosimy do budynku drewno
    przygotowane na opał i układamy na świeżej i miękkiej ziemi. Teraz jest lepiej.
    Zacieramy ślady i można odejść, Omawiam jeszcze z p. Iwanowskim sprawę dozoru
    nad schowkiem i wracam do domu.
    
    Tego samego dnia, w dwie godziny po tym wydarzeniu, paczka została odebrana
    ode mnie przez upoważnionego i znanego mi pracownika Spółdzielni Handlowej i
    dotarła do miejsca przeznaczenia.
    
    Edmund Twardowski "Dąb"
    
    Internauci zainteresowani losami tego zrzutu mogą znaleźć interesujący ciąg
    dalszy relacji kpr. Edmunda Twardowskiego ps. "Dąb" w Zeszycie Historycznym "Na
    przedpolu Warszawy" nr 1 na str. 60-64.
    - kubek Wojskowa Służba Kobiet 07.08.06, 22:20
      
      Sierż/por. Eugenia Kamińska-Szymczak "Karola" przedstawiła w swej relacji
      organizację tego ważnego składnika struktur organizacyjnych IV Rejonu.
      
      W 1942 r. inspektor służb WSK prawobrzeżnych rejonów Anna
      Gałecka-Świętorzecka "Basia" zaproponowała Zofii Maciejewskiej "Jadze" objęcie
      funkcji kierowniczki WSK IV Rejonu. O swojej służbie kierowniczki WSK Rejonu
      "Jaga" napisała w 1986 r. "... Początkowo zwerbowałam nowe członkinie, następnie
      ustaliłam swoje zastępczynie - referentki poszczególnych służb: sanitarnej,
      łączności, gospodarczo-kwatermistrzowskiej, stosownie do otrzymanych instrukcji
      ze sztanu WSK VII Obwodu AK "Obroża". Poleciłam organizować szkolenie
      sanitariuszek, łączniczek oraz kobiet zorganizowanych w służbie gospodarczej.
      Uczestniczyłam w odprawach sztabu IV Rejonu "Koralewo-Fromczyn". Na terenie IV
      Rejonu moim dowódcą był kpt. Stanisław Szulc "Kania", a jednocześnie podlegałam
      "Bonie" VII Obwodu "Obroża" Helenie Nieciowej.
      
      Skład osobowy sztabu WSK IV Rejonu: Zofia Maciejewska "Jaga" kierowniczka
      WSK, Kazimiera Kaszubska "Honorata" referentka ds. sanitarnych, Lubomira
      Jankowska "Gabriela" referentka ds. łączności w okresie 1942-1943 r., od końca
      1943 r. referentką ds. łączności była Jadwiga Mantorska-Piwocka "Kamila", Wanda
      Chrzanowska "Anna" referentka ds. gospodarczych.
      
      W IV Rejonie zorganizowano 8 ośrodków pracy WSK, tj. w Otwocku,
      Celestynowie, Karczewie, Wiązownie, Falenicy, Radości, Międzylesiu i w
      Wawrze-Aninie. Ośrodki te organizowano nie jednocześnie, najpóźniej powstały
      ośrodki we wsi Wiązowna i w 1943 r. w Karczewie. Kierowniczce WSK Zofii
      Maciejewskiej "Jadze" nie podlegał kolportaż prasy.
      
      Nie zachowała się ewidencja kobiet IV Rejonu. W opracowaniu por. J.
      Młodzińskiej podano, że stan liczebny WSK IV Rejonu wynosił ogółem 350 kobiet,
      w tym: służba łączności 130 (37%), sanitarna 140 (40%),
      administracyjno-gospodarcza 50 (14%), wartownicza 30 (8,6% ogólnego stanu kobiet).
      
      Jak z powyższego wynika, nie wyodrębniono kobiet zaangażowanych do
      propagandy, kolportażu i wywiadu. Należy sądzić, że zostały one włączone do
      grupy łączności lub sanitarnej.
      
      W dniu 1 VIII 1944 r. kobiety IV Rejonu otrzymały opaski biało-czerwone z
      napisem WSK i WP oraz zaświadczenia o służbie w Armii Krajowej. W pracy
      konspiracyjnej WSK na szczególną uwagę zasługują nauczycielki, które potrafiły
      łączyć obowiązki żołnierza i pedagoga. Stałe kontakty z ludźmi wynikające z
      charakteru ich pracy pozwoliły ukryć działalność w WSK. Przygotowując kandydatki
      do służby WSK nauczycielki-żołnierze organizowały drużyny harcerskie, tajne
      lekcje historii, tajne komplety gimnazjalne, a potem rekomendowały swoje
      uczennice do Armii Krajowej. W pracy tej wyróżniały się zwłaszcza: Franciszka
      Balcerowicz "Maria" nauczycielka w Otwocku, Zofia Kulińska "Hanka" w
      Celestynowie, Jadwiga Mantorska-Piwocka "Kamila" w Międzylesiu, Ludmiła
      Mossakowska "Jesień" w Wawrze, Helena Ozdobińska "Kaśka" w Falenicy, Julia
      Przeździecka "Barbara" w Zerzeniu, Jadwiga Puchalska "Henryka" w Aninie, Zofia
      Zawadzka "Mak" w Otwocku.
      
      Oto jak wspominają "Ewa", "Zosia" i "Hania" naukę w tajnym gimnazjum w
      Międzylesiu. "... Naszą szkołę zorganizowała i prowadziła w swoim domu w
      Międzylesiu pani Jadwiga Mantorska. Od 1940 r. do 1944 r. troszczyła się o
      wszystkich i o wszystko, skąd i za co zaangażować nauczycielki, przy czym i na
      czym posadzić 44 uczniów, czym napalić w piecach, skąd wziąć dla nas
      podręczniki, zeszyty i inne pomoce naukowe, jak zapewnić bezpieczeństwo uczniom
      i nauczycielom. Przez wszystkie lata nauki rodzice pani Jadwigi strzegli i
      pilnowali szkoły, aby nas Niemcy nie zaskoczyli".
      
      Franciszka Balcerowicz "Maria" nauczycielka Szkoły Podstawowej w Otwocku,
      poza ogromnym zaangażowaniem się w pracy konspiracyjnej, znalazła czas na
      uczenie dzieci żydowskich, przebywających w Domu dziecka. Co najmniej 3 razy w
      tygodniu przychodziła do Domu dziecka w Otwocku, przy ul. Warszawskiej 5,
      prowadzonego przez ss. Felicjanki. Siostry ukrywały dzieci żydowskie w wieku 7-8
      lat, które nie mogły chodzić do szkoły. Te dzieci uczyła "Maria".
      www.ibprs.pl/ak_obroza_kampinos/344.html
      - kubek Szare Szeregi w IV Rejonie "Fromczyn"1 07.08.06, 22:21
        
        Szare Szeregi w IV Rejonie "Fromczyn"1
        
        Jedynym znanym przypadkiem powstania grupy konspiracyjnej z przedwojennej
        drużyny harcerskiej jest oddział w Radości. Już w październiku 1939 r. chłopcy z
        tej drużyny zaczęli zbierać i ukrywać porzucony sprzęt wojskowy i broń.
        Przewodził im Feliks Zaremba, ówczesny zastępowy. W marcu 1940 r. Zaremba
        poprzez harcmistrza Stanisława Puśniaka z Michalina nawiązał kontakt z
        zakonspirowanym środowiskiem harcerskim w Rembertowie. Zgodnie z otrzymanym
        stamtąd poleceniem utworzył w Radości oddział, który po rozbudowie składał się z
        harcerzy z dawnych pięciu drużyn liczący razem około 40 ludzi.
        Jesienią 1943 r. hm. Jerzy Gołoński "Długi" został organizacyjnie przeniesiony
        do Chorągwi Mazowieckiej "Ul Puszcza" i mianowany komendantem środowiska
        otwockiego Szarych Szeregów (kryptonim "Proporzec Sosny"). W skład środowiska
        weszły: Rój Zawiszaków, którego komendantem został Wiktor Tomecki "Wiktor" i Rój
        "BS" (Bojowe Szkoły), którego komendantem został Feliks Borodzik "Michał". Do
        Roju Zawiszaków weszły również drużyny zorganizowane przez ks. J. Raczkowskiego.
        
        Nawiązano oficjalny kontakt z dowództwem IV Rejonu. Chłopcy pełnili funkcję
        łączników, gońców i dyżurnych na punktach kontaktowych. Pomagali w kolportażu
        prasy podziemnej. Współpracowali też z Leonem Scheibletem z szefostwa propagandy
        sztabu Rejonu IV, który przekazywał harcerzom ulotki do rozprowadzenia w terenie.
        
        W okresie świąt narodowych dokonywano akcji małego sabotażu mających na
        celu podtrzymywanie społeczeństwa na duchu. W przeprowadzeniu takich akcji
        celowali Zawiszacy, np. w 1943 r. w rocznicę 11 Listopada chłopcy z zastępu
        "Malw" poplamili czarną farbą flagi hitlerowskie przed willą na rogu ul.
        Kościelnej i Kościuszki zajmowaną przez komendanta żandarmerii niemieckiej w
        Otwocku. W czasie 7 minut, bo tyle trwał przemarsz pilnującego willi wartownika,
        chłopcy wystrzelili z procy papierowe "pociski" z czarną farbą. Akcję
        przeprowadzono wieczorem. Niemcy dopiero rano zauważyli poplamione flagi i
        szybko je wymienili.
        
        Zimą 1943/1944 F. Borodzik zorganizował z najstarszych chłopców z drużyn
        Bojowych Szkół w Otwocku zastęp Grup Szturmowych. Program pracy tego zastępu był
        bardziej zbliżony do szkolenia wojskowego i opierał się na instrukcjach
        przesłanych z "Pasieki".
        
        13 stycznia 1944 r. Jerzy Gołoński, jako przedstawiciel Szarych Szeregów,
        podpisał z przedstawicielem sztabu IV Rejonu AK protokół o współpracy Szarych
        Szeregów ze "Składem Fromczyn"2. Z ramienia sztabu Rejonu podpisał go "Sekretarz
        Składu" Wroński. Na mocy tego porozumienia starsi chłopcy, w wieku 16-18 lat,
        byli przekazywani do służby w AK. Organizacyjnie zachowywali integralność z
        szarymi Szeregami, taktycznie podlegali dowódcom AK. Mieli być używani do służby
        łączności, sanitarnej, wywiadu i ochrony dowództwa. Przekazanych zostało 17
        harcerzy według imiennego wykazu. Następną grupą, w której było 6 dziewcząt,
        przekazano 22 stycznia 1944 r.
        
        Niespodziewane pojawienie się czołgów sowieckich uniemożliwiało
        przystąpienie do akcji "Burza". W dniu 31 lipca 1944 r. kilku chłopców zostało
        zaskoczonych w Warszawie przerwaniem komunikacji między stolicą i Otwockiem.
        Trafili oni pod dowództwo "Kuropatwy", do "Jerzyków" Jerzego Strzałkowskiego
        oraz do innych oddziałów AK. Tych, którzy zostali w miejscu zamieszkania,
        rozdzielił front, który zatrzymał się w Międzylesiu. Ci po stronie niemieckiej
        utracili kontakt z komendą Proporca, ci w pobliżu Otwocka w momencie ujawnienia
        się oddziałów AK przeżyli krótką euforię wolności. Starsi zgłaszali się na
        ochotnika do oddziałów AK - wielu zasiliło drużynę, której dowódcą był Stanisław
        Kosicki "Most" z plutonu 775a; jego dowódcą był kpr. pchor. F. Borodzik.
        
        Harcerzy nie ominęły represje NKWD i UB. Wkrótce został aresztowany i
        osadzony w więzieniu Jerzy Gołoński. F. Borodzik, po ucieczce z aresztu NKWD,
        już w połowie sierpnia musiał opuścić Otwock. Byli i tacy, którzy za swoją
        harcerską działalność zostali zesłani do dalekich łagrów.
        
        Fragmenty relacji kpr. pchor./por. Feliska Borodzika
        ps. "Lis", "Michał", dcy plut. 775a,
        wiceprezesa Zarządu Okręgu Warszawa-Powiat
        i członka Rady Naczelnej ŚZŻAK; b. przewodniczącego ZHR
        www.ibprs.pl/ak_obroza_kampinos/345.html
        
        kubek itd 07.08.06, 22:22
        
        www.ibprs.pl/ak_obroza_kampinos/menu.html

Najnowsze z forum Otwock

Zaloguj się