walka o cerkiew w Kuźminie

[darino]

Kolejny ciekawy temat:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=23313&w=22026147&a=22026147
Mam tylko drobne wątpliwości, czy to była wiosna 1938, czy też 1939 ?

[tawnyroberts]

Zaskoczyła mnie relacja dr Stepana Nawrockiego w "Ukraińskich
Wistiach", zatytułowana "Krwawy zielonoświątkowy poniedziałek":

"Na podstawie zgromadzonych cerkiewnych dokumentów wsi Kuźmina, w
celu interpelacji w Sejmie, zbadałem dzieje tej świątyni. W 1807
roku dziedzic Kuźminy, Adam Kowalski, ożeniony z sierotą po kapłanie
greckokatolickim, rozpoczął budowę polskiego kościoła w Kuźminie,
która w tym czasie była zamieszkana w przewadze przez ludność
polską. Jednak po zbudowaniu ścian kościoła daremnie oczekiwał na
obiecaną pomoc finansową od swoich polskich parafian. Pokłóciwszy
się z "kościelnym" komitetem, zwrócił się on do greckokatolickiego
proboszcza Tyrawy Wołoskiej z propozycją, aby w oparciu o materialne
zasoby parafii Tyrawa i ukraińskich mieszkańców Kuźminy, ukończyć
budowę Domu Bożego, już jako cerkwi. Zobowiązał się przy tym zapisać
plac wraz z budynkiem na rzecz parafii w Tyrawie Wołoskiej, jako
cerkiew filialną. Doszło do porozumienia, dokończono budowę i
poświęcono cerkiew, a pan Kowalski, dotrzymując słowa, przepisał
własność placu i budynku. To stało się 17 lutego 1809 roku".

Nie spotkałem się dotąd z opracowaniem, które wspominałoby, że
kuźmińska cerkiew początkowo wznoszona była jako kościół
rzymskokatolicki. Co oczywiście nie zmienia faktu, że próba jej
zagrabienia przed drugą wojną światową przez Polaków, była aktem
bezprawnym.

Jeśli chodzi o datę tego incydentu, to przeważa jednak rok 1938.
Kryciński w swoim przewodniku po Pogórzu wymijająco pisze:

"Tuż przed wojną przeważający liczebnie Polacy próbowali siłą zająć
cerkiew i przekształcić ją na kościół."

Jako datę budowy świątyni najczęściej podaje się 1814 rok, a nie
1809, jak pisze Nawrocki.

rok budowy

[darino]

W "Szematyźmie" Błażejowskiego mam też 1814.