carmody
30.11.06, 04:28
Do 10 roku życia mieszkałem na 4 piętrze, w obskurnym bloku w Ostrowcu
Świętokrzyskim. Piętrowe łóżko przechodziło w lastrykowy parapet. Budziłem się
na wysokości okna, z którego biła szarość. Niewiarygodnie wysoki smukły komin
miejscowej ciepłowni i asfaltowe boisko z obdrapanymi bramkami poniżej. Spokój.
Potem przeprowadziłem się na peryferie miasta, do dzielnicy nazywanej Kolonia
Robotnicza, co zupełnie rozmijało się z klimatem tego miejsca: lasy, łąki,
stawy, jednorodzinne domy w surowym stanie - jeden wielki plac zabaw. Sielana,
natura, funk. Ale nie o tym.
Paul Wirkus, Polak ze Śląska. W latach 80tych grał w punkowym zespole Karcer,
którego - nie ukrywam - nigdy nie słyszałem. Zanim Wirkus stał się szychą
polskiej i niemieckiej sceny minimal miał znany epizod z Marcinem Dymitrem
(Ewa Braun, Emiter) - płyta "Fudo" Mapy często uznawana jest za polskie wide
awake na postrock, co może jest prawdą, ale należy zaznaczyć, że to
prekursorskie wówczas u nas granie nie było jedynie echem amerykańskiego
nurtu, a kreatywnym połączeniem tamtych prądów ze świeżymi pomysłami
niemieckiej sceny elektronicznej przefiltrowanymi przez wrażliwość
punk-noisowych eurydytów.
Dymiter, dziś główna postać wschodnio-europejskiej poszukującej muzyki
elektroakustycznej, wyrasta z legendarnej już Ewy Braun - zespołu, którego
muzyczny rozwój odzwierciedla ewolucję dischordowskiego postpunkowego grania w
gitarowy noise z Amphetamine Reptile i Touch&Go. Od "Love, Peace, Noise",
przez "Love, Piss, Noise", do "Sea, Sea". Jednak zaczęli gdy już się działo, a
skończyli, gdy kanony zakrzepły jak Han Solo w karbonicie pod koniec "Imperium
kontratakuje". Atutem zespółu było przekucie tamtych inspiracji w coś
posiadającego rodzimy sznyt, a przy tym nie gorszego w warstwie muzycznej i
produkcyjnej.
Dymiter zaczął grać z Wirkusem, gdy właściwie dał sobie już spokój z Ewą
Braun. Wirkus zaczał grać z Dymiterem między ostatnimi, jak miało się okazać,
trasami Spokoju. Mapa połączyła obu muzyków, których muzyczne ścieżki zarówno
przed nią jak i po niej szły właściwie równolegle. Myślę jednak, że nie ma
potrzeby się na tym skupiać, tym bardziej, że jest późno, a ja nie Księżyk.
Chcę zhajpować Wam Spokój.
Zostawili po sobie jeden jeno album "Immer mit der Ruhe!", wydany w 1997 roku
przez niemiecki bluNOISE (w Polsce Antena Krzyku). Szufladkowany jako noise
rock, a według muzyków noise pop.
Nie bez powodu uderzyłem z początku w sentymentalny ton. Muzyka Spokoju
ewokuje obrazy mojego dzieciństwa - fabryki, bloki, kominy, enerde i bijącą w
oczy szarość. A gdy stoję na przystanku tramwajowym w Warszawie, o głodzie,
kacowym ssaniu żołądka, chłodzie i z syfiącymi ostatnim kiepem palcami Spokój
syntezuje mi tamte wspomnienia ze skrzeczącym w uszach wyziewem industrialnego
nowego otoczenia. Które już nie takie obce, jak chciałby przedostatni wyraz
ostatniego zdania. Daje to poczucie ciągłości - zziębnięte korzenie ciągnęły z
szarej ziemi soki, których pulsowanie czuję teraz w zgrabiałych z zimna
gałęziach między którymi tli się papieros. Neurotyzm w skrzeku gitar, nerw w
przesterach, kawowy speed w punkowych zacięciach bębnów, zasrana melancholia w
zasranych melodiach… i spokój oraz izolacja: „bezpieczny okop mego domu,
wtulony w głos prądu ulicy – nie otwieram nikomu”. Spokój.
„Immer mit der Ruhe!” można postawić zaraz po najlepszych nagraniach Fugazi,
Jesus Lizard i Shellaca. Nastrój byłby bliski Sonic Youth, ale melodyka
Spokoju bliżej ma do społemowskiej pustki, niż nowojorskiego wózka z hot
dogami. Właściwie materiał jest tak specyficzny, że nie da się go ustawić w
żadnym rządku, jest to pieprzony rubin wśród szmaragdów. I z całym szacunkiem
dla rodzimej Ewy Braun i innych Kristenów, czy Cosi Jak Elvisów – Spokój to
wyższa klasa. Nie ma tu nawet mowy o polskim kompleksie, bo to właściwie
niemiecki zespół. Tylko spokojnie…