tapatik
30.06.25, 23:10
www.onet.pl/turystyka/dalekowswiatpl/prawie-800-cial-dzieci-zostanie-ekshumowanych-z-szamba-katolickiego-domu-matki-i/fz6yjfe,30bc1058
Ponieważ artykuł za firewallem, postaram się go skopiować.
Prawie 800 ciał dzieci zostanie ekshumowanych z szamba katolickiego Domu Matki i Dziecka
Ruszają prace ekshumacyjne pod schroniskiem dla dzieci i niezamężnych, ciężarnych kobiet, prowadzonym przez grupę katolickich zakonnic. W szambie pod posesją znajduje się najprawdopodobniej 796 ciał.
W poniedziałek 16 czerwca w Irlandii, w hrabstwie Galway, a dokładniej – w miejscowości Tuam rozpoczęły się prace wykopaliskowe, mające na celu ekshumację zwłok wrzuconych do szamba dzieci. Szacuje się, że najprawdopodobniej "w dole", bo tak nazywano swego czasu szambo, znajdują się szczątki 796 niemowląt i małych dzieci.
Dom św. Marii w Tuam, nazywany Bon Secours, był schroniskiem dla samotnych, niezamężnych matek oraz ich dzieci. Kościół katolicki oraz irlandzkie społeczeństwo piętnowali matki samotnie wychowujące dzieci, nazywając posiadanie dzieci z pozamałżeńskiego łoża "wstydem dla kobiety".
Nie była to jedyna instytucja tego typu w Irlandii. Od początku XX w. na terenie tego państwa istniało aż kilkanaście podobnych placówek, w których zamieszkiwało aż 35 tys. samotnych kobiet. Wiele z nieślubnych dzieci uczęszczało do lokalnych szkół, ale były często siłą oddawane do adopcji, często wbrew woli matek.
Matki z Bon Secours często były wysyłane do przymusowej pracy w pralniach, należących do Sióstr Magdalenek. Były to instytucje dla tzw. "upadłych kobiet", prowadzone przez zakony katolickie, ale po cichu wspierane również przez państwo.
Początkowo termin "upadłe kobiety" odnosił się głównie do pracownic seksualnych, jednak w pralniach Sióstr Magdalenek szybko to samo piętno nadawano ofiarom gwałtu, kazirodztwa, a także sierotom i kobietom porzuconym przez rodziny.
Cała sprawa zaczęła wychodzić na jaw w 2014 r. z inicjatywy historyczki, Catherine Corless, która zaczęła analizować akty zgonów ze schroniska w Tuam, odkrywając, że z zarejestrowanych 798 zgonów wśród najmłodszych, tylko dwójka dzieci została pochowana.
Gdy zaczęła dzielić się odkryciem ze światem zewnętrznym, trafiła na falę krytyki. Pierwszy zbuntował się kościół katolicki, który absolutnie nie dopuszczał do świadomości, że w katolickiej instytucji mogło dochodzić do popełniania tak zbrodniczych czynów. Społeczeństwo również nie pozostawiło na historyczce suchej nitki.
Historyczka opowiadała, że po ujawnieniu rewelacji na temat Domu Matki i Dziecka w Tuam spotkała się z ostracyzmem społecznym. Sąsiedzi i znajomi, mijając ją na ulicy czy w supermarkecie, mówili, że "nie powinnaś tego ujawniać, to jest złe, zostaw ich tam, to straszne". Dostawała również e-maile. Jeden z nich ujawniła w wywiadzie dla "The Times". Autor pisał w nim: "Jesteś tak samo wiarygodna jak Święty Mikołaj. Jesteś hańbą. Mam nadzieję, że zakonnice postawią cię przed sądem".
Próbując nagłośnić sprawę, Corless próbowała rozmawiać ze światowymi mediami, takimi jak "The Guardian" czy nawet "Reuters". Jej rewelacje zostały częściowo wyśmiane, zaś ona sama nazwana przez te media "historyczką amatorką".
Jednak kobieta nie chciała się poddać. Jak powiedziała w wywiadzie autorka raportu: "Wszystkie te śliczne małe dzieci i niemowlęta, to jest jedna rzecz, która mną kierowała. To wszystko, co miałam w głowie, te dzieci w systemie kanalizacyjnym, ich sprawa musi wyjść na jaw". Historyczka sama sfinansowała dalsze badania.
Jej odkryciem było znalezienie dokumentów potwierdzających zgony 798 dzieci w latach 1925 — 1961., ale potwierdzające pochówek tylko dwojga z nich. Głównymi przyczynami śmierci były infekcje dróg oddechowych, zapalenie żołądka i jelit, drgawki, krztusiec, gruźlica, błonica i zapalenie opon mózgowych, część niemowląt i najmłodszych dzieci zmarła też z powodu niedożywienia.
Samo szambo z kośćmi zostało odkryte jeszcze w 1975 r., jednakże nikt nie zainteresował się wtedy dogłębnie sprawą, ponieważ miejscowi uważali, że to szczątki pochodzące z czasów wielkiego głodu panującego w Irlandii w latach 40 XIX w. Dopiero śledztwo przeprowadzone przez historyczkę rzuciło nowe światło na to, co odnaleziono w Tuam.
Konserwatywne nauczanie kościoła katolickiego na początku XX w. odmawiało chrztu i godnego, chrześcijańskiego pochówku dzieciom ze związków pozamałżeńskich. Niezależnie od tego, w jaki sposób kobieta zachodziła w ciążę. W domu w Tuam mieszkały więc nie tylko kobiety porzucone, albo takie, które zaszły w ciążę z przypadkowymi partnerami, ale również ofiary gwałtów i kazirodczych związków – często gwałtów dokonanych przez ojców.
Teraz, ponad 10 lat po odkryciu dokonanym przez Corless, grupa śledcza pod przewodnictwem Daniela Mac Sweeneya rozpoczyna prace wykopaliskowe, które mają na celu nie tylko ekshumację i wydobycie zwłok z szamba, ale również pomóc ustalić ich tożsamość. Śledczy szacują, że będą potrzebować około dwóch lat, zanim uda im się zakończyć prace i wykonać badania DNA. Ekshumacja ma również zapewnić wszystkim dzieciom godny pochówek.
Te działania to iskierka nadziei dla osób takich jak Annette McKay, obecnie mieszkającej w Manchesterze. Jej matka, Margaret O’Connor, urodziła dziewczynkę w domu w Tuam w 1942 r. po tym jak została zgwałcona, kiedy miała 17 lat. Jej dziecko, dziewczynka, zmarła sześć miesięcy później. Annette pamięta, jak jej matka opowiadała, że wieszała pranie, kiedy podeszła do niej zakonnica i powiedziała: "dziecko twojego grzechu nie żyje".
