Dodaj do ulubionych

Bożnica Żydowska

18.03.05, 20:45
Słuchajcie, o co chodzi z ta Bożnicą Żydowską w rynku ???? Czy to naprawde
byla kiedyś bożnica ? Wiecie chodzi mi o taki pomarańczowy budynek koło
Kaprysu. TEraz jest tam jakiś dom handlowy czy coś. Jeśli to naprawe była
kiedyś Bożnica Żydowska uważacie, ze to słuszne aby zostal tak sprofanowana ?
Ilekroć tamtendy przechodzę i wielce sporadycznie tam wdeptuje tylekroc
zastanawiam się czy to jets prawda, ze tutaj kieyds Żydzi się modlili.
Obserwuj wątek
    • bartosz_p Re: Bożnica Żydowska 18.03.05, 21:20
      kobietaxyz napisała:

      > Słuchajcie, o co chodzi z ta Bożnicą Żydowską w rynku ???? Czy to naprawde
      > byla kiedyś bożnica ? Wiecie chodzi mi o taki pomarańczowy budynek koło
      > Kaprysu. TEraz jest tam jakiś dom handlowy czy coś. Jeśli to naprawe była
      > kiedyś Bożnica Żydowska uważacie, ze to słuszne aby zostal tak sprofanowana ?
      > Ilekroć tamtendy przechodzę i wielce sporadycznie tam wdeptuje tylekroc
      > zastanawiam się czy to jets prawda, ze tutaj kieyds Żydzi się modlili.

      Tak, to prawda. Stad nazwa Bożnica. Po wojnie ten budynek przejela owczesna
      wladza i wprowadzila tam handel. Jesli dobrze pamietam teraz budynek jest
      ponownie w rekach zydow. Dlaczego pozwalaja na handel w takim miejscu - nie
      wiem.
    • maw51 Re: Bożnica Żydowska 19.03.05, 09:41
      Tak to prawda jest to taki kościół żydowski, przynajmniej kiedyś był. Żydzi
      chcieli go wykupić czy to zrobili nie wiem. Słyszałam też, że miała tam swego
      czasu powstać galeria. A co do handlu - skoro i tak tam nie ma, kto się modlić
      to, czemu nie w końcu w niektórych budynkach gdzie były wcześniej kościoły
      katolickie powstały dyskoteki i nic się z tego powodu nie stało. Według mnie
      bardziej jest bulwersująca sprawa cmentarza żydowskiego przy ulicy cmentarnej.
      Dawno już tam nie byłam podobno teraz jest ogrodzony, ale wcześniej nie raz
      widziałam jak ludzie z pobliskiego bloku wyprowadzali tam pieski na spacer,
      które obsikiwały mogiły.
    • paula245 Re: Bożnica Żydowska 19.03.05, 12:29
      tak była,z tego co wiem została zwrócona jakiejś gminie żydowskiej,której
      przedstawicieli można czasem zobaczyć-przyjeżdżają do Dębicy z
      delegacjami.Wyrazili zgodę na kontynuowanie handlu w tym budynku.
      • serek600 Re: Bożnica Żydowska 20.03.05, 12:58
        > tak była,z tego co wiem została zwrócona jakiejś gminie żydowskiej,której
        > przedstawicieli można czasem zobaczyć-przyjeżdżają do Dębicy z
        > delegacjami.Wyrazili zgodę na kontynuowanie handlu w tym budynku.

        Mi tez sie nie podoba handel w tej swiatyni. Samej gminie zydowskiej w Krakowie
        jednak to nie przeszkadza
    • serek600 Re: Bożnica Żydowska 20.03.05, 12:38
      www.izrael.badacz.org/zydzi_w_polsce/katalog_synagogi_karpaty_debica.htm
      Pierwsza wzmianka o Żydach w Dębicy pochodzi z 1293 roku, kiedy osada ta była
      własnością możnego wówczas rodu Gryfitów. Korzystne położenie przy "ruskim"
      trakcie sprawiło, że w połowie XIV wieku właściciele Dębicy postanowili założyć
      tutaj miasto. Prawa miejskie Dębica uzyskała w 1358 roku. Do rozwoju Dębicy
      przyczynił się znacznie wydany w 1446 roku przywilej na jarmarki i targi. Od
      tej pory miasto rozwijało się jako ważny ośrodek rzemieślniczo-handlowy. Jednak
      pod koniec XV wieku miasto padło łupem Tatarów. W 1660 roku w mieście wybuchł
      wielki pożar, który zniszczył m.in. ratusz. Wtedy to powstała Nowa Dębica. Jej
      obszar rozciągał się wokół obecnego Rynku, gdzie istniał kościółek św. Barbary.
      Wtedy też (od 1662 r.) zaczęli się osiedlać w mieście Żydzi, przybyli z Pilzna,
      Ropczyc, Tarnowa. W 1673 roku mieszkało tutaj już 5 rodzin żydowskich. Przed
      1711 roku wybudowano dwie synagogi i powstał cmentarz. W 1765 roku w Dębicy
      żyło 911 Żydów. O tym, jak wyglądała żydowska społeczność Dębicy, możemy
      wnioskować w oparciu o fakt, iż w centrum Starej Dębicy - oprócz kościoła i
      plebanii - w ogóle nie było katolickich budynków. Z wyjątkiem królewskiego
      gościńca i budynku sądu, który został wzniesiony w późniejszym okresie na placu
      przed kościołem, nic nie odgradzało od siebie rzędów żydowskich sklepików.
      Synagoga i rytualna łaźnia mieściły się tuż za nimi. W latach 1676-1690 masowo
      osiedlali się w Dębicy Żydzi, którzy utworzyli oddzielne gminy w Starej i Nowej
      Dębicy. Wszystkie budynki wyznaczające cztery pierzeje Rynku zostały wzniesione
      przez Żydów. W życiu gospodarczym, zwłaszcza w handlu Żydzi uzyskiwali coraz
      większe wpływy kosztem katolików. Aż do początku XX wieku w okolicy tej
      znajdował się tylko jeden sklep chrześcijański. Podobna sytuacja miała miejsce
      w Starej Dębicy. Doszło na tym tle do konfliktu. Ostatecznie w 1712 roku
      zamknięto obie synagogi, lecz potem pozwolono Żydom na odbudowę jednej ze
      świątyń w Dębicy Nowej. Od 1772 roku Dębica znajdowała się w zaborze
      austriackim. Nastąpił wówczas upadek i utrata praw miejskich. W 1799 roku w
      Dębicy żyło 876 Żydów. Ożywienie gospodarcze w Dębicy nastąpiło dopiero w
      drugiej połowie XIX wieku, po zbudowaniu w 1856 roku linii kolejowej z Wiednia
      do Lwowa. W połowie XIX wieku w Dębicy zaczęła stacjonować jednostka kawalerii
      austriackiej, z której miejscowi Żydzi w niemałej mierze czerpali środki do
      życia. W 1870 roku kahał dębicki zarządzał 2 bożnicami, cmentarzem i szkołą.
      Wśród ludności żydowskiej większość stanowili chasydzi. W 1881 roku Żydzi
      stanowili 83,7% ogółu mieszkańców Dębicy. W 1900 roku w Dębicy mieszkało 2.925
      Żydów. W 1914 roku Dębica odzyskała prawa miejskie. Podczas I wojny światowej
      miasto zostało dwukrotnie spalone przez wojska rosyjskie.
      W okresie międzywojennym w Dębicy żyło 3.300 Żydów (1939 r.). Podczas II
      wojny światowej w listopadzie 1940 roku Niemcy utworzyli w Dębicy obóz pracy
      przymusowej dla Żydów. W 1941 roku utworzono tutaj getto, w którym zamknięto
      około 4 tys. Żydów. Z czasem przesiedlano tutaj Żydów z likwidowanych
      mniejszych gett w Radomyślu Wielkim, Ropczycach, Sędziszowa Małopolskiego
      (1.500 osób), Pilzna (1.200 osób). 10 lipca 1942 roku Niemcy przeprowadzili
      masową egzekucję 574 Żydów w lesie Wolica w pobliżu Dębicy. Następnie
      przystąpili do deprotacji Żydów do obozu zagłady w Bełżcu. Część
      wyselekcjonowanych Żydów wysłano do obozów pracy przymusowej w Pustkowie i
      Rzeszowie. Na terenie getta i w różnych częściach Dębicy doszło do licznych
      egzekucji Żydów. W 1943 roku getto w Dębicy zostało ostatecznie zlikwidowane.
      Murowana późnobarokowa synagoga w Dębicy została wybudowana w XVIII wieku.
      Podczas II wojny światowej Niemcy całkowicie spalili wnętrze synagogi. Po
      zniszczeniach wojennych budynek został odremontowany i przeznaczony na obiekt
      handlowy. Handel prowadzony jest do tej pory, pomimo, że obiekt powrócił do
      krakowskiej gminy żydowskiej.
      Pomimo zniszczenia i zaniedbana zachowała zewnętrzne cechy architektury
      synagogalnej, które wyróżniający ją spośród otoczenia. Listwowe obramienia
      ścian i półkoliście zamknięte okna są jedynymi ozdobnymi akcentami starej
      budowli. Wzniesiona na planie prostokąta, poprzedzona od zachodu węższym
      przedsionkiem, od południa otoczona przybudówkami. Trójnawowa sala modlitw jest
      przekryta płaskim stropem (dawniej ze sklepieniami żaglastymi we wszystkich
      przęsłach). Wnętrze pozbawione jest wszelkich śladów pierwotnego wyposażenia.
      Dawną salę modlitewną dzielą cztery masywne, wieloboczne filary tworząc
      dziewięć pól, na których obecnie znajdują się stoiska handlowe. Synagoga pod
      tynkiem posiada ciekawą polichromię.
      • kobietaxyz Re: Bożnica Żydowska 20.03.05, 20:28
        Przeczytałam - nei zdawałam sobei sparwy z przeszlości Debicy. Szkoda, ze tej
        sysnagogi nei wykorzystuje się w lepszy sposób. W rzeszowei w synagodze jest
        całkiem niezla galeria - Biuro Wystaw Artystycznych. Trochę się dziwię tej
        gminie żydowskiej, ze zgadza się na ten handel. Z drugiej strony dziwię się
        miastu, że nie odkupi od nich tego budynku by spozytkowc go jakoś mądrzej i
        stosowniej. Skoro miasto ma korzenie typowo żydowskie to muzemu w byłej bożnicy
        by było chyba dobrym rozwiązaniem. No albo to co już padło - galeria.
Inne wątki na temat:

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka