wedrowiec2
06.09.22, 11:48
siostraheli napisała:
W uzgodnieniu z szanowną moderacją zakładam wątek dotyczący wież w obiektach
sakralnych. Prosimy o prezentowanie zwartych wież kościelnych, cerkiewnych i
minaretów, ze szczególnym uwzględnieniem ciekawych szczegółów, hełmów, iglic,
galeryjek, zegarów itp. Jednocześnie przypominam, że dzwonnice i kampanile
wolnostojące mają osobny wątek. Podobnie sklepienia kopuł i ich podniebienia (wątek Sklepienia, sufity i więźby dachowe).
Prosimy także o prezentowanie czasz kopuł świątyń różnych wyznań (w całości i
fragmentach).
Wieża kościelna będąca częścią budynku kościoła:
We Francji często budowano wieże na skrzyżowaniu nawy głównej i nawy poprzecznej. Z
kolei w Niemczech popularne były wieże od strony zachodniej (westwerk), pojedyncze lub
podwójne. W wielkich bazylikach średniowiecznych budowano dwie wieże na
skrzyżowaniu nawy głównej ze wschodnim i zachodnim transeptem oraz wieże boczne,
przy zakończeniach transeptów. W kościele w Cluny znajdowało się sześć wież.
W architekturze polskiej najczęściej mamy do czynienia z jedną lub dwiema wieżami od
strony zachodniej. W kolegiacie w Tumie pod Łęczycą poza dwiema wieżami od strony
zachodniej znajdują się jeszcze dwie mniejsze przy ramionach transeptu.
Minaret - wysoka, zwykle smukła wieża stawiana przy meczecie z nadwieszonym
balkonem lub galeryjką, z którego muezin może nawoływać wiernych na modlitwę.
Wyróżnia się wiele regionalnych typów minaretów - na przykład charakterystyczne dla
północnej Afryki minarety na planie czworobocznym lub cylindryczne charakterystyczne dla
wschodniego świata muzułmańskiego. Jeden z najciekawszych minaretów - spiralny,
znajduje się w ruinach dawnej stolicy abbasydzkich kalifów - Samarze.
Kopuła – sklepienie o kształcie czaszy, półkoliste, półeliptyczne, ostrołukowe lub
cebulaste, oparte na murze lub bębnie budowane nad pomieszczeniami o planie kolistym,
eliptycznym albo wielobocznym za pośrednictwem pendentywów lub tromp.
Do budowy kopuł używano ciosów kamiennych lub cegieł w kształcie klina (klińców).
Obecnie do konstrukcji kopuł używa się stali lub żelbetu. Sklepienna część kopuły
nazywana jest czaszą, a widoczna z wnętrza podniebieniem.
hełm - w architekturze zwieńczenie wieży, często o ozdobnym kształcie, wykonane z
drewna (kryte blachą, dachówką, gontem), czasem z kamienia lub cegły. W architekturze
średniow. h. miały najczęściej formę ostrosłupa lub stożka, zazwyczaj o smukłych
proporcjach (iglica); h. póżnogot. miały formy bogato profilowane, zdobione wieżyczkami,
sterczynami i szczytami. W renesansie i manieryzmie pojawiły się h. wielokondygnacyjne,
złożone z przenikających się brył, urozmaicone kulami i obeliskami. W baroku przyjęty
formy szczególnie dekor. (h. baniaste, cebulaste, gruszkowe), występujące niekiedy w
skomplikowanych układach, w powiązaniu z iglicami, latarniami i galeryjkami. Architektura
klasycyst. stosowała gł. h. obeliskowe. H. są charakterystycznym elementem
budownictwa cerkiewnego. (niem. Helm)
Archiwum starych edycji wątku w Chmurze jest tutaj:
drive.google.com/drive/folders/1alK2eB76y5gKeJmN8mhplNk0NBRMHA1F?usp=sharing
