Kostki domina

[leszek.sopot]

Na wielkim banerze w Gdansku zawisly przewracajace sie kostki domina
www.kfp.com.pl/jpg.html?b=m0008626.jpg
maja one symbolizowac droge panstw bloku wschodniego od komunizmu do
demokracji i wolnego rynku. Spoleczny ruch solidarnosci, w ktorym wzielo
udzial ponad 10 mln ludzi (bo przeciez nie tylko czlonkowie "S") reprezentuje
na kostce domina niesiny na rekach Lech Walesa...
Moj gust plastyczny podpowiada mi by pomysl i wykonanie plakatu zmieszac z
blotem. Jego walor jest byc moze w warstwie intelektualnej (ale o tym nizej),
nie ma go na pewno w warstwie wizualnej. Nieefektowny, przegadany, kiepskie
liternictwo itd. - cos tak jakby mial zastapic marna gazetke plakatowa.

Przekaz intelektualny?
Na podstawie tego plakatu mozna interpretowac jak dzis zleceniodawcy i
fundatorzy baneru i plakatu pojmuja dzis idee ruchu, ktory narodzil sie w
1980 roku. Dla nich ta idea jest tylko wymiana jednego systemu politycznego
na inny, jednej wladzy na inna... Jest to odczytanie idei polityczne, takie,
ktore powoduje, ze nie dostrzega sie tego, jakimi idealami powodowali sie
ludzie w wielomilionowym ruchu solidarnosci. Widzi sie tylko skutki
dzialania. Jest to wygodne widzenie... Wygodne, bo zastepuje cenzure, zwalnia
od rachunku sumienia, pozwala niezauwazac czlowieka - jego pracy i godnosci.
O ta godnosc walczyli ludzie w stoczni, o niej przypominali Jan Pawel II, ks.
Tischner i prymas Wyszynski.
Mowil prymas: "Chociaż mielibyście różne pokusy natury politycznej,
pamiętajcie, że pierwszym waszym celem jest realizacja zadań zawodowo–
społecznych: obrona środowiska pracy, warunków higieny i bezpieczeństwa
pracy, przestrzeganie kodeksu pracy, ustawodawstwa społecznego. Obrona
człowieka pracującego – to jest wasze najważniejsze zadanie! [...]
Pamiętajmy, zawsze gdy zwyciężamy, to po to, by służyć, a nie po to, by nam
służono. Służyć rozwojowi człowieka, by się nie upadlał. Służyć rodzinie
domowej, której jesteście ojcami i synami. Służyć narodowi, którego jesteście
dziećmi. Służyć społeczeństwu, które oczekuje od was pomocy, bo wam pomaga"
(przemowienie prymasa 10 listopada 1980 r., tj. w dniu rejestracji "S" do
delegacji "S" z Walesa na czele).
Podobnych cytatow mozna znalezc wiecej - one tworza wraz z uchwala programowa
I Zjazdy etos i kregoslup ideowy Solidarnosci. Tym kregoslupem nie byla nigdy
polityka. Byla ona co najwyzej narzedziem majacym pomoc w zrealizowaniu
marzen-idealow o wolnosci, godnosci, rownosci i... milosci - co przypomnial
Jan Pawel II w swym kazaniu na gdanskiej Zaspie w 1987 roku.
Tak wiec, powieszony nad Gdanskiem ogromny baner klamie naszej przeszlosci,
tradycji solidarnosci. Jest jedna wielka pomylka, a moze... wybiegiem?
Domino wymyslili Chinczycy przed XII w p.n.e. (z tego wieku pochodzi pierwsza
zachowana wzmianka). Sluzylo ono do wrozenia. Kostkami domina wrozy sie nadal
w Indiach i Korei. Zdaniem okultystow wykorzystywanie kostek do gry przynosi
nieszczescie.
Na plakacie kostki sie przewracaja. Mozna to odczytywac jako przewracanie sie
idei solidarnosci z 1980 roku. Idea upadla i co powstalo?
W uchwale programowej mozemy m.in. przeczytac, ze: "Złączyło nas odrzucenie
kłamstwa w życiu publicznym, niezgoda na marnotrawienie rezultatów ciężkiej,
cierpliwej pracy narodu. [...] U podstaw działania stać musi poszanowanie
człowieka. Państwo ma służyć człowiekowi, a nie panować nad nim; organizacja
państwowa ma służyć społeczeństwu [...]. Praca jest dla człowieka, o jej
sensie stanowi zbliżenie jej do człowieka, do jego rzeczywistych potrzeb".

Reklamowy baner przygotowany na 25-lecie oddaje najwyzej czesc prawdy o
idealach tych, ktorzy walczyli o "S" i demokratyczna Polske. Trzon, kregoslup
przeslania "S", ktory podtrzymywal by nie upasc na kolana, pozostal
niezauwazony. Niestety nie tylko ten baner, ale towarzyszace obchodom imprezy
wskazuja na to, ze nie tylko on bedzie sie z ideami rozmijal. Moze trzeba sie
pocieszac tym, ze skoro czasu sie nie cofnie, ze nic sie juz nie zmieni, to
trzeba sie cieszyc z tego co osiagnelismy, ale dla idealistow to troche malo,
i byc moze to nie to, co bylo najwazniejsze...