Gość: goodwills
IP: *.nanarb01.mi.comcast.net
09.11.02, 17:59
http://perso.wanadoo.fr/m.ostrowski/eur03_.htm
Adam Michnik - miedzy lwem a lisem
W okresie stanu wojennego Adam Michnik uwazany byl przez znaczna czesc Polski
solidarnosciowej za wyrocznie i ostateczny autorytet intelektualny. Duza
sympatie zyskaly jego listy z wiezienia do Jaruzelskiego i Kiszczaka. Walka z
polskim szowinizmem i nacjonalizmem, lustracja i dekomunizacja, koscielnym
konserwatyzmem i obskurantyzmem sprawila, ze stracil dawna popularnosc.
Zyskal za to potezna gazete i nowych przyjaciol - Kiszczaka, Jaruzelskiego,
Urbana.
Korzenie
Wywodzi sie z rodziny o silnych tradycjach komunistycznych - "liberalnej
zydokomuny", jak sam to okreslil w "Powsciagliwosci i pracy". Jego matka,
Helena Michnik byla dzialaczka Zwiazku Niezaleznej Mlodziezy
Socjalistycznej "ZYCIE". Organizowala rowniez komunistyczne
harcerstwo "Pionier", zostala nawet za to aresztowana w 1925 r.
Ojciec, Ozjasz Szechter w II Rzeczpospolitej byl wysokim dzialaczem
Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy, ktora byla autonomiczna czescia
Komunistycznej Partii Polski. Program KPP zakladal oderwanie od Polski
niektorych ziem m.in. Gornego Slaska i Pomorza. Z ruchem komunistycznym
zwiazany byl od czasow I wojny swiatowej. Adam Michnik w ksiazce "Miedzy
panem a plebanem" wspomina: ... Rodzina ojca to byli tradycyjni, religijni
Zydzi. ... Jego ojciec byl rzezakiem. ...On byl pierwszym, ktory wystapil z
gminy. Dla komunizmu zerwal z cala swoja tradycja. Wyrwal wlasne korzenie i
odszedl do zupelnie innego swiata.
Roman Werfel w ksiazce "ONI" mowi, ze Szechter w przedwojennym Lwowie byl
wielkim czlowiekiem. Jan Marszalek w ksiazce "Jurczyk kontra Walesa"
stwierdza, na podstawie rozmow z przedwojennymi oficerami polskiego wywiadu,
ze Szechter poczatkowo nalezal do austriackiej siatki terrororystycznej
A.K.Barola (ps. Wladyslaw Sawko), ktora przejeli pozniej bolszewicy: W czasie
wojny polsko-bolszewickiej Barol wraz z cala siecia agentur antypolskich
dzialajacych na tylach wroga i w samym sercu bialopolakow nie ogranicza sie
tylko do zbierania informacji o charakterze szpiegowskim, ale tworzy we
Lwowie i okolicach czerwona partyzantke.
Stanislaw Moscicki(bratanek prezydenta), przedwojenny "dwojkarz", wspomnial w
rozmowie z J. Marszalkiem, ze rozpracowywal m.in. Komunistycznej Partii
Zachodniej Ukrainy: Przez jakis czas chadzalem tymi samymi drogami, co ojciec
Adama Michnika - Ozjasz Szechter, ktory byl jednym z zalozycieli KPZU, jej
glownym ideologiem i czlonkiem Biura Politycznego tejze najbardziej
antypolskiej agentury Stalina. Szechter mial swoja skrzynke kontaktowa w
Wiedniu, gdzie spotykal sie z niejakim Barolem. ... Szechterem opiekowal sie
moj przyjaciel.
W latach trzydziestych Barol nadzorowal z Wiednia operacje "kon trojanski"
czyli werbunek polskich oficerow dla Sowietow. Pozniej, rozszyfrowany przez
Austriakow, ucieka do Moskwy, wchodzi nawet do wladz partii komunistycznej.
W 1930 r. Szechter razem z innymi dzialaczami zostal aresztowany i osadzony w
urzedzie sledczym w Lucku. Jozef Mutzenmacher vel Jan Regula w "Historii KPP"
podaje, ze dzialacze KPZU zostali aresztowani, gdyz tworzyli zbrojne bojowki
i usilowali wywolac zamieszki w Malopolsce Wschodniej.
W 1933 r. w czasie przesluchania przez sedziego Szechter zeznal, ze byl
torturowany i bity. Jednak Regula pisze, ze wielu aresztowanych, w tym
Szechter ps.Jerzy zlamalo sie w casie sledztwa i zlozylo zeznania obciazajace
innych. Wkrotce zapragneli zrehabilitowac sie wobec partii i zaczeli
przesylac na wolnosc listy z wiezienia tzw. grypsy z wymyslonymi historiami o
biciu, gwalceniu etc. W wiezieniu Szechter siedzial osiem lat, m.in.
przebywal w jednej celi z Edwaredem Ochabem (po 1945 r. m.in. wiceminister
MON i szef GZP LWP, a w 1956 r. I sekretarz KC PZPR)
Michnik wspomina, ze ojciec wiare w komunizm stracil w 1936 r. po procesach
moskiewskich. Jednak po wyjsciu z wiezienia Szechter dalej nalezal do
scislego kierownictwa KPZU, sprawowal funkcje instruktora KC.
Rodzice Michnika wojne przezyli na terenie Zwiazku Sowieckiego. Jacek Kuron
wspomina, ze po wojnie zachowywali sie oni bardzo przyzwoicie. Szechter
pracowal jako redaktor w wydawnictwie "Ksiazka i Wiedza". Jednak Jan
Marszalek w ksiazce "Jurczyk kontra Walesa" podaje, ze po 1944 r. Szechter
pelnil funkcje kierownika wydzialu KC PPR ds. zydowskich, a takze byl
zastepca komendanta UB w Szczecinie. Informacje podane przez Marszalka do tej
pory nie zostaly zdementowane.
Czerwone dziecinstwo
Rodzina ta nalezala do elity partyjnej. Przyrodni brat Adama, Stefan Michnik
ukonczyl z wynikiem bardzo dobrym oficerska szkole prawnicza Duracza. W 1951
r. zostal asesorem w Wojskowym Sadzie Rejonowym w Warszawie. Pozniej szef
zarzadu sadownictwa zezwolil mu na przewodniczenie w rozprawach sadowych.
Wchodzil w sklad sedziowski w wielu procesach, m.in. w dziewieciu rozprawach
procesu Tatara. Sadzil m.in. mjra Zefiryna Machalle i plka Maksymiliana
Chojeckiego, ktorych skazano na kare smierci. Uzasadnienie wyroku mjra
Machalli brzmialo: ...oskarzony kierowal sie nienawiscia do mas pracujacych
narodu i wola przywrocenia ustroju wyzysku i rzadow zdrady narodowej.
Porucznik Michnik rowniez osobiscie nakazal w 1953 r. wykonanie wyroku
smierci na rotmistrzu Andrzeju Czaykowskim, cichociemnym i dowodcy
batalionu "Rys" w Powstaniu Warszawskim. Stefan Michnik byl takze
kierownikiem gabinetu katedry wojskowo-prawniczej w Akademii Wojskowo-
Politycznej, jak rowniez instruktorem w Zarzadzie Sadownictwa Wojskowego. W
1956 r. awansowal do stopnia kapitana, rok pozniej sam odszedl z wojska.
Adam Michnik w ksiazce "Miedzy panem a plebanem" mowi: Kiedy zapadaly
najgorsze wyroki, Stefan byl dwudziestoparoletnim czlowiekiem, ktory niewiele
rozumial z tego, co sie dzialo. Naturalnie to go nie usprawiedliwia, ale nie
uzasadnia tez az takiego eksponowania jego roli w stalinowskich zbrodniach
sadowych. Walono w niego, zeby zdyskredytowac mnie.
Helena Michnik byla autorka obowiazujacych w szkolach podrecznikow historii.
We wstepie do jednego z nich pisala: Nie wystarczy np. powiedziec, ze Kosciol
byl glowna podpora feudalizmu, trzeba to udowodnic. Udowadniac bedziecie w
ten sposob: Kosciol byl glowna podpora feudalizmu poniewaz: 1) glosil, ze
wladza krolewska pochodzi od Boga, a wiec poddanym nie wolno sie buntowac; 2)
karal klatwa koscielna i smiercia wszystkich wystepujacych przeciwko
panujacym stosunkom spolecznym; 3) urzadzal krucjaty przeciwko ruchom ludowym
(np. przeciw albigensom we Francji, husytom w Czechach itd.); 4) zwalczal
postepowa nauke, gdyz podwazala ona panujacy ustroj (potepienie nauki
Kopernika, Galileusza itd.); 5) rozbrajal rewolucyjna walke mas ludowych
gloszac, ze ci ktorzy cierpia na tym swiecie, beda zbawieni po smierci itd.
Jeszcze w 1990 r. A. Michnik stwierdzil w wywiadzie dla "Polityki Polskiej":
Kiedys prof. Manteuffel uzyl sformulowania, ze podreczniki dla mlodziezy byly
w PRL-u konstruowane tak jakby pisal je niezyczliwy Polsce cudzoziemiec. Otoz
podrecznik mojej matki - zwlaszcza z perspektywy czasu i na tle innych
ksiazek tego typu - wolny jest od takich paskudztw.
Sila rzeczy, urodzony 17 pazdziernika 1946 r. Adam Michnik nie mogl byc
inaczej wychowywany niz na prawdziwego komuniste. W szkicu "Cienie
zapomnianych przodkow" pisal: Urodzony juz po wojnie, traktowalem otaczajaca
mnie rzeczywistosc jako cos zupelnie naturalnego, jako swiat oparty na
prawdzie i sprawiedliwosci. Najpewniej bylem nietypowy. Inni mieli inne
doswiadczenia.
Duzy wplyw na poglady Michnika wywarli rodzice. Matke charakteryzuje jako
niezwykla polska patriotke dreczaca go swoim patriotyzmem: "w obrebie
historiografii marksistowskiej reprezentowala ona - w pewnym sensie - skrajny
ton patriotyczny, co z kolei mnie uwarunkowalo negatywnie, budzac szybko
odroch buntu. Poniewaz podobn