Gość: mieszkaniec
IP: 217.153.88.*
30.12.05, 08:28
Praga stopniowo odkrywana przez lewobrzeżnych warszawiaków doczekała się
niezwykłej monografii. W albumie "Praga. Prawa strona Warszawy" na czterystu
fotografiach pokazano jej urok i klimat
Wydawnictwo zaprezentowano wczoraj w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej. -
Wychowałem się na Pradze. Starałem się oddać nastrój, który zapamiętałem z
dzieciństwa - tłumaczył Jakub Wdowicki, który opracował jego koncepcję
graficzną. Zdjęcia układają się w impresję na temat dzielnicy, która dla wielu
warszawiaków wciąż pozostaje ziemią nieznaną.
Na okładce praski bruk. Na jednej z pierwszych kart zdjęcie bramy przy
Jagiellońskiej 32. Rozchylamy strony, a w środku dwie praskie panoramy -
słynny półkilometrowy blok z lat 70. przy Kijowskiej i fragment pierzei ul.
Targowej. Praga w pigułce. Dopiero teraz tytuł i wstęp pisarza Marka
Nowakowskiego, który ogłasza renesans Pragi. Dalej zdjęcia przeplatane
krótkimi tekstami. Wśród autorów nie zabrakło dziennikarzy "Gazety" - Jerzego
S. Majewskiego i Tomasza Urzykowskiego. Wśród kilkudziesięciu autorów zdjęć są
i nasi fotoreporterzy, m.in. Grażyna Jaworska, Bartosz Bobkowski, Bruno
Fidrych, Piotr Wójcik i Albert Zawada.
Na kolejnych stronach snuje się historia pełna dygresji. Jest Praga najnowsza,
odkrywana przez artystów, ożywiana ich pomysłami, jak akcja "Sąsiedzi dla
Sąsiadów". Fabryka Trzciny, zamienione na pracownie artystów Magazyny
Wróblewskiego przy ulicy Inżynierskiej, wytwórnia wódek Koneser - nowe, modne
miejsca ulokowane na Pradze coraz silniej przyciągają mieszkańców lewego brzegu.
Są patrzący na te zmiany z boku sklepikarze i rzemieślnicy z małych zakładów
ukrytych w bramach i oficynach. Obciąganie guzików, krawiec, stolarz a między
nimi sklep z płytami z muzyką death metalową - to kontrasty z Ząbkowskiej,
Brzeskiej i Targowej.
Jest opis losów bogatych prażan: Piotra Oporskiego, właściciela znanej
wędliniarni, Aleksandra Sznerra, wieloletniego dyrektora zakładów Perun przy
Grochowskiej, czy Jana Wedla i jego fabryki czekolady. Są praskie bazary z
najsłynniejszym Różycem na czele. Od czarno-białych zdjęć z lat 70. do
kolorowej współczesności Stadionu Dziesięciolecia. Jest Wisła i praski port,
tory i dworce dzielące Pragę na kawałki. Są schowane w podwórkach kapliczki,
Praga żydowska i cerkiew przy Dworcu Wileńskim - zaginiona w czasie
wielokulturowość i różnorodność.
Pragę z lat 1943-44 utrwalił na zdjęciach anonimowy Niemiec, zapewne żołnierz:
tętni tu życie, wre handel, kursuje wąskotorowa kolejka z Karczewa do
Jabłonny. 60 lat później sypiące się kamienice na ulicy Małej tylko udają
lewobrzeżną żydowską Warszawę z czasów okupacji - oglądamy zdjęcia z planów
"Korczaka" i "Pianisty". A pracę na Pradze wspomina scenograf Allan Starski.
Wydawnictwo przygotowała miejska spółka Holding WARS, która kilka lat temu
stworzyła projekt rewitalizacji dzielnicy. Wsparła ją Fundacja Rozwoju Warszawy.
- W czasie okupacji i w okresie PRL aż do dziś dzięki autentycznym murom i
ludziom, którzy tu mieszkali, przechował się na Pradze duch Warszawy. Tu są
korzenie miasta - przekonywał wczoraj Marek Nowakowski.
„Praga. Prawa strona Warszawy", PRW Holding WARS, Warszawa 2005. Red. Hanna
Harasimowicz-Grodecka. Cena 105 zł (wersja angielska 115 zł).
