Języki wymierają szybciej niż gatunki

[Gość: ntp]

Ciekawym rejonem Europy pod względem lingwistycznym są na chwilę obecną Bałkany - po rozpadzie Jugosławii, z języka serbsko-chorwackiego (który był językiem utworzonym trochę na siłę, ale o tym kiedy indziej) wydzieliły się nowe - chorwacki, bośniacki, serbski i czarnogórski. Wszystko oczywiście z powodu chęci podkreślenia odrębności narodowej. Ponadto, im więcej czasu upływa od wojny z lat 90., tym bardziej te języki się od siebie oddalają - w każdym wykształca się unikalna leksyka, fonetyka, a nawet specyficzne konstrukcje gramatyczne (np. zanik używania bezokolicznika w serbskim, zlewanie się ć i č w chorwackim, zapożyczenia z tureckiego w bośniackim). Podobne tendencje widać też w serbskiej prowincji Wojwodina (gdzie serbski miesza się z rusińskim, a nawet węgierskim) i nowopowstałym Kosowie (gdzie mówi się dość specyficzną mieszanką serbskiego i albańskiego). To chyba jeden z niewielu przypadków, kiedy języki - zamiast zanikać - wyrastają jak grzyby po deszczu.

Jugosławia

[Gość: Kamil Piwko]

Sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana. Po pierwsze: stosunek
języka literackiego do bazy dialektalnej jest daleko bardziej
skomplikowany, niż ma to miejsce choćby u nas. Język chorwacki,
serbski i wcześniejszy "srpskohrvatski" są oparte na jednym z
dialektów, konkretnie na wschodniohercegowińskim wariancie dialektu
nowosztokawskiego, podczas gdy istnieją jeszcze inne dialekty (które
nierzadko posiadały własne tradycje literackie), jak kajkawski i
czakawski. W Macedonii z językiem oficjalnym konkuruje zaś
interdialekt okolic Skopje. W praktyce istnieje kontinuum językowe,
obejmujące cały obszar południowej słowiańszczyzny (tj. począwszy od
gwar reskich języka słoweńskiego, przez gwary kajkawskie okolic
Zagrzebia i Gorskiego Kotoru, dalej ijekawskie narzecza Slawonii,
Bośni i Herzegowiny, oraz Czarnogóry, ekawicę używaną w Serbii, dalej
gwary okolic Niszu, charakteryzujące się zanikiem fleksji imiennej i
dialekty Macedonii, na dialektach bułgarskich skończywszy), gdzie
sąsiadujące ze sobą dialekty spełniają kryterium wzajemnego
rozumienia. Osobną sprawą są języki oficjalne, normatywne, które są
na tym terenie, szczególnie zaś na dawnym obszarze serbsko-chorwackim
bardziej domeną socjolingwistyki, niż językoznawstwa porównawczego,
gdyż stopień uwspólnienia systemu gramatycznego i spełnienie
kryterium wzajemnego zrozumienia użytkowników rzeczonych etnolektów
nie pozwala na poważne dyskutowanie na temat tego, czy są to osobne
języki (szczególnie kuriozalna jest tu dla mnie sytuacja
czarnogórskiego, gdzie poza kwestią odmiennie brzmiącej kontynuacji
jotowanego d i używania jekawicy, ciężko wskazać jakieś różnice w
porównaniu z serbskim - choć może ktoś ma inną wiedzę na ten temat, z
wielką chęcią dowiedziałbym się więcej). Język jako taki nie jest
bowiem niczym innym, jak etnolektem ubranym w garnitur normatywny.
Pozdrawiam,
Kamil Piwko.

[Gość: Ind.]

Szukacie problemu w innych krajach, a przecież u nas, w Polsce również języki wymierają. Mam tu na myśli między innymi język wilamowski.

[Gość: Gość K]

Proponuje nieswiadomym co czynic, by jezyk nie wyginal zapoznac sie z narzedziami polityki jezykowej najlepiej Kanadzie Francuskiej (Quebec) lub w Bretanii. Chciec to moc, takze w dziedzinie ratowania dziedzictwa niematerialnego.