Wielki Polski Radioteleskop

[pomruk]

Z wielką satysfakcją znalazłem, że projekt 90-metrowego radioteleskopu został wpisany w "Poską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej" (patrz tutaj). Świetnie! Przypomnę: projekt radioteleskopu w Borach Tucholskich zaklada zbudowanie w pełni sterowanego paraboloidu o średnicy 90 metrów. Największe anteny odbiorcze tej klasy na świecie mają powierzchnię 100 x 110 metrów (NRAO, Green Bank) czy też 100 m (Effelsberg, Niemcy). Kosztem ok. 150 mln PLN uzyskalibyśmy urządzenie klasy światowej. Co wiecej - można je by było połączyć w światową sieć interferometryczną, co jeszcze bardziej ustawiłoby nas na "froncie nauki"... Mało mamy takich frontalnych przyczółków, och, ten przydałby się bardzo!

A tak wygląda radioteleskop z Green Bank, niewiele większy:

[asteroida2]

Brzmi nieźle. Ale czy to przypadkiem nie jest inwestowanie w przestarzałą technologię? Nie lepiej za te same pieniądze wybudować mnóstwo małych radioteleskopów i infrastrukturę informatyczną, która scali zbierane przez nie sygnały? Czyli zrobić coś w tym stylu:

en.wikipedia.org/wiki/Square_Kilometre_Array

[pomruk]

W układzie wielu małych anten uzyskujemy węższą wiązkę, ale część sygnału z rozciągnietego źródła sie wygasza - zyskujemy więc na rozdzielczości względem czułości . Używane jest wiec cale spectrum instrumentów - od tych pojedyńczych o średnicy az 300 m (Arecibo) aż do ukladów setek małych o średnicy tylko kilku metrów. Faktem jest, że układy wielu staja się teraz bardziej popularne, ale wielkie pojedyńcze tez się ciagle buduje! Np. Włosi kończą budowę 64-metrowego. Najistotniejsze jest jednak to, że polski "90-metrowiec" może byc użyty własnie jako cześc wielkiego interferometru! W najbliższej przyszłosci - jako część istniejącego już układu e-VLBI, w skład którego wchodza juz teleskopy m. in. z Niemiec, Szwecji i Polski. Myśli się też o prawdziwie gigantycznym instrumencie, bedacym układem anten od Niemiec do Chin!

[asteroida2]

I to zaczyna mieć ręce i nogi. Wygrzebałem jeszcze coś takiego:

physicsworld.com/cws/article/news/45253
Czyli już za kilka lat po raz pierwszy w historii będziemy w stanie obserwować jednocześnie całe niebo! Wydawałoby się, że to coś oczywistego, a jednak dopiero druga dekada XXI rozpocznie ten rozdział w astronomii.

[takisobienik]

pomruk napisał:
> Najistotniejsze jest jednak to, że polski "90-metrowiec" może byc użyty własnie ja
> ko cześc wielkiego interferometru!

Najistotniejsze jest właśnie to może :]
Astronomowie z UMK mieli kiedyś jakieś "rewolucyjne" projekty typu OCRA i inne, jakoś cicho o tym wszystkim. Kiedy zobaczyłam newsa o tym teleskopie, pomyślałam - dlaczego nie chcą się włączać w już istniejące projekty i wolą stawiać nową placówkę w środku lasu? Odpowiedź znalazłam na stronie UMK:
Nowe, aktualnie realizowane projekty międzynarodowe (ALMA, LOFAR, SKA) tworzą dla astronomów polskich szanse naukowego uczestnictwa ale nie dają możliwości indywidualnego „przebicia się” naszych jednostek badawczych do poziomu światowego. Dla radykalnej zmiany sytuacji potrzeba dokonania znaczącej w skali światowej skoncentrowanej na właściwej inwestycji.
Nieważny rozsądek, nieważna cena. Chcą się przebić i tyle.

[methinks]

Nie mozliwe, zeby sam wyewoluowal. Wyglada na inteligentnie zaprojektowany. To ewidentny znak istnienia Boga.