fizyka kwantowa/podręcznik

[fifion]

witam wszystkich

jestem studentem filozofii, a więc raczej humanistą i szukam podręcznika z
fizyki kwantowej, który komuś takiemu jak ja czyli nie dysponującemu stosownym
wykształceniem, pozwoliłby zgłębić podstawy fizyki kwantowej. polecano mi
wichmana, ale nieco odstręcza mnie data powstania tej publikacji - ponad 20
lat temu. czy ktos może mi coś polecić? w jeżyku polskim oczywiście.

pzdr

[Gość: robak]

> ale nieco odstręcza mnie data powstania tej publikacji - ponad 20

a to niby dlaczego? Fizyka kwantowa (przynajmniej na twoim poziomie) nie
zmienila sie w ciagu ostatnich 70 lat. Czy chodzi ci ze obrazki dzis bylyby lepsze?

[zbig44]

No nie wiem: historia mechaniki kwantowej, to od czasów jej powstania
głównie historia jej interpretacji (zatem tego, co zapewnia lucifera,
a nie tylko spektakularne na przestrzeni jej rozwoju fructifera Bacona).
A właśnie w ciągu ostatnich 20 lat miała miejsce niejaka repolaryzacja
stanowisk fizyków kwantowych w tym względzie.
Dlatego, jeśli nie chcesz utkwić w agnocystycznych jej interpretacjach
dominujących umysły fizyków ubiegłym wieku, polecałbym lekturę książki
napisanej kilka lat temu przez luminarza współczesnej mechaniki kwantowej,
w znakomitej swej części łączącej popularny wykład tej królowej dyscyplin
wpółczesnej fizyki z pozornie najbardziej (do nie tak dawna jeszcze)
offtopową jej interpretacją filozoficzną:
www.proszynski.pl/asp/recenzjecd.asp?recenzja_id=879

[Gość: you-know-who]

dokladnie, dick feynman rulez.

a jesli chodzi o tekscik (z okladki ksiazki? czy recenzja?)
to znalazlem tam troche glupot.

zadnego jaja kolumba nie bylo, przynajmniej nie takie o ktorym mysli recenzent.

pan autor i/lub recenzent proponuja idiotycznie niemozliwa wizje
demona Laplace'a ktory moze wyliczyc przeszlosc i przyszlosc swiata.
autor i jego zachwycony recenzent zapomnieli o takiej drobnostce jak
wykladniki Liapunowa, chaos deterministyczny, i wielu innych.
pora wrocic do lawki uczelnianej i wziac wyklad z tych rzeczy.
albo zobaczyc jak swietnie umiemy przewidziec deszcz za miesiac (nie umiemy i
nigdy nie bedziemy umieli). wiec te jazdy dowolne nie prowadza w dobra strone.
na podstawie recenzji, odradzilbym stanowczo czytanie tej ksiazki.

aby pisac o teorii wszystkiego, trzeba zaczac od wiedzy o czymkolwiek.

[zbig44]

No, (nadal :-) nie wiem...

Oczywiście to tylko recenzja (z Dziennika, z 9 lutego 2007, o czym świadczy
adnotacja na dole strony pod podanym linkiem) - uważam, że przy tym całkiem
niezła, gdyż niemal w ogóle nie zdradza ani intrygi "powieści", ani jej
rozwązania :-)

Lecz - co ważniejsze - nie mija się też wg mnie z prawdą "objawioną".

Szkoda, że nie miał Pan najwyraźniej okazji do przejrzenia tej książki przed
wspominanym przez siebie wykładem dla 6-klasistów. Zwłaszcza, że przypuszczam,
iż wielu z nich warto by tę książke polecić, chociażby po to, żeby im dać
szansę zapoznania się z "innym punktem widzenia". (Być może zaniechałby Pan
podówczas jej "zaocznego" dyskredytowania z pozycji mechaniki klasycznej.
Zwłaszcza, że rozmawiamy tu wszak o kwantowej.)

A { mówiąc - Ryś F. podłożył podwaliny pod ową interpretację.
Jego całki po trajektoriach

(implementujące opis kwantowy świata - w odróżnieniu od trajektorii, do
numerycznych obliczeń których używa się wykładników Liapunowa w opisie
klasycznie mechanicznym, a więc z założenia obarczonym błędem sui generis et
sui genetics;
przestrzeni fazowej mały kawałek do przestrzeni Hilberta, nie sądzi Pan?
podobnie klasyczne - nawet nieliniowe - r.ruchu dzieli od r. Schrodingera
pewien rodzący chaos w głowach dystans; czyż nie mam racji?)

uzyskują w niej jasne odniesienie ontologiczne.

[Gość: pioc]

polecam odowiedni tom ”Feynmana wykładów z fizyki”. Im są starsze, tym lepsze,
jak wino :)

[winoman]

Gość portalu: pioc napisał(a):

> polecam odowiedni tom ”Feynmana wykładów z fizyki”. Im są starsze,
> tym lepsze,
> jak wino :)

Zgadzam się co do Feynmana (ale jeden tom nie wystarczy, polecam komplet),
natomiast nie zgadzam się w sprawie wina. Tylko niektóre butelki tak pięknie
się starzeją :-(

Pozdrawiam!

[Gość: robak]

> polecam odowiedni tom ”Feynmana wykładów z fizyki”.

zgadzam sie ze Feynman jest genialny, sam te ksiazki czytalem od deski do deski
ale to nie jest odpowiednia lektura dla studentki filozofi.

[Gość: abx]

Co prawda, to nie fizyka, ale może jednak - "Chemia kwantowa sposobem
niematematycznym wyłożona".

[winoman]

> zgadzam sie ze Feynman jest genialny, sam te ksiazki czytalem od deski do deski
> ale to nie jest odpowiednia lektura dla studentki filozofi.

Ośmielę się nie zgodzić z tą opinią. Oczywiście wszystko zależy od celu, jaki
będzie przyświecał czytelnikowi, na pewno nie jest to książka, którą da się
wykorzystać by przygotować się do jakiegokolwiek egzaminu. Jeśli jednak młoda,
ambitna osoba chce czegoś więcej, niż są w stanie dostarczyć świetne skądinąd
książki popularno-naukowe, ma zapał i nie boi się trudności, książki Feynmana
będą najlepsze. Wykłady przygotowywano dla osób nie mających żadnego
przygotowania matematycznego i fizycznego i choć oczywiście nie wszystko da się
zrozumieć, uważna lektura doskonale uświadomi czym jest fizyka kwantowa i jak
bardzo różni się od klasycznej. Nie ma książki (a w każdym razie nie znam
takiej), która lepiej nauczyłaby fizycznego myślenia, a to jest przecież
najważniejsze. Może nie jestem typowym przykładem, ale zacząłem czytać książki
Feynmana mając 15 lat, czytam je do dziś (a minęło już lat 35 od tamtych dni) i
wciąż odkrywam w nich coś nowego. Jestem pewien, że i student (studentka)
filozofii znajdzie tam wiele ciekawych tematów do przemyśleń. Powtórzę jednak:
trzeba być przygotowanym na ciężką pracę. Gdy jednak utkniemy na czymś
przekraczającym nasze aktualne możliwości, możemy przejśc do następnego
rozdziału i znów wszystko będzie jasne, przynajmniej do czasu :-))

Pozdrawiam!

[Gość: fifion]

dzięki wszystkim, a dla robaka : stan układu zwanego moim ciałem jest stabilny i
odkąd pamiętam pozostaje w formie osobnika płci męskiej

[saturn5]

> Wykłady przygotowywano dla osób nie mających żadnego
> przygotowania matematycznego i fizycznego

O Boze co za bdzura. Czy mowa o tym samych ksiazkach Feynamna?

Mam przed soba "Feynmana Wyklady z Fizyki" Tom III (Mechanika Kwantowa),
Warszawa 1972, i juz na 3-ciej stronie zaczyna sie ostry aparat matematyczny z
amplitudami prawdopodobienstwa. Dla kogos kto nie przeczytal pierwszych 2 tomow
i dla kogos kto nie jest jako tako oblatany w matematyce (wyobrazam sobie ktos
po filozofii marnie z tym stoi) to bedzie calkowita klapa.

Wogole twierdzenie ze wyklady Feynamna zostaly przygotowane dla kogos kto nie ma
przygotowania matematycznego jest strasznie mylace same w sobie. Jakkolwiek
Feynam rzeczywiscie sam wprowadza potrzebny aparat z matematyki to trzeba
czytelnikow uzdolnionych matematycznie aby to przyswoic i brnac dalej. To NIE
jest lektura dla pierwszego lepszego studenta filozofi. Sam Feynam sie przyznal
ze jego wyklady trafily tylko do ograniczonego grona sposrod jego sluchaczy w
CALTECH - a to bardzo prestizowa szkola gdzie wymagania przyjecia sa bardzo wysokie.

[winoman]

> > Wykłady przygotowywano dla osób nie mających żadnego
> > przygotowania matematycznego i fizycznego
>
> O Boze co za bdzura. Czy mowa o tym samych ksiazkach Feynamna?

O tych samych, ale przecież ja piszę o całości, nie o samym tomie III. Znam
kilka osób, które już w liceum z dużym pożytkiem te książki czytały (i
nieskromnie powiem, że sam się do nich zaliczam). Owszem, pewnie przesadziłem
pisząc o "żadnym przygotowaniu", ale wiedza wyniesiona z dobrego liceum powinna
wystarczyć, jeśli nie do pełnego zrozumienia (to jest przecież oczywiste), to do
uzyskania poprawnego wyobrażenia o co w tym wszystkim chodzi.

> Dla kogos kto nie przeczytal pierwszych 2 tomow
> i dla kogos kto nie jest jako tako oblatany w matematyce (wyobrazam sobie ktos
> po filozofii marnie z tym stoi) to bedzie calkowita klapa.

Nie trzeba przeczytać całych pierwszych dwóch tomów, by zrozumieć o co chodzi w
dużej części trzeciego.

>
> Jakkolwiek
> Feynam rzeczywiscie sam wprowadza potrzebny aparat z matematyki to trzeba
> czytelnikow uzdolnionych matematycznie aby to przyswoic i brnac dalej. To NIE
> jest lektura dla pierwszego lepszego studenta filozofi.

Przecież nie polecam tej lektury "pierwszemu lepszemu studentowi", zakładam, że
samo wyrażenie chęci poważnego postudiowania podstaw mechaniki kwantowej
dowodzi, że nie mamy do czynienia z kimś "pierwszym lepszym". A póki ktoś nie
podejmie poważnej próby zapoznania się z jakąś dziedziną wiedzy, nie będzie
wiadomo, czy nie ma w tym kierunku żadnych uzdolnień. Sądzę też, że nawet dla
osób bez szczególnych uzdolnień uważna lektura pewnych fragmentów wszystkich
trzech tomów może być fascynującym doświadczeniem.

Pozdrawiam!

[Gość: robak]

> Przecież nie polecam tej lektury "pierwszemu lepszemu studentowi", zakładam, że
> samo wyrażenie chęci poważnego postudiowania podstaw mechaniki kwantowej
> dowodzi, że nie mamy do czynienia z kimś "pierwszym lepszym

Facet pisze wyraznie u gory ze jest humanista, bez "stosownego wyksztalcenia" to
raczej pachnie mi na kogos nie nadajacego sie do czytania Feynmana. Jak inni
slusznie zauwazyli sa duzo lepsze ksiazki od "popularyzcji" mechaniki kwantowej.

[pies_na_teorie]

Kilka lat temu kupiłem w hipermarkiecie "na wagę"
"Encyklopedię Fizyki Kwantowej" Johna Gribbina
Wyd. Amber Sp. z o.o. 1998r.
Niezły afrodyzjak ;[)

[t09]

Tylko Morrison, "Understanding Quantum Physics: user's manual".

Swietna ksiazka, na calkiem wyskim poziomie i do tego napisana z fantastycznym
poczuciem humoru.

D. Griffith - akurat jest nowe wydanie.

Po polsku - Bialynicki, Cieplak, i jeszszcze ktos, "Teoria kwantow".

Argument, ze 20 lat to nic jest sluszny. Na podstawowym poziomie nic sie juz od
dawna nie zmienia, nowe rzeczy w fizyce kwantowej dzieja sie juz na bardzo
zaawansowanym poziomie. Ale zmienia sie SPOSOB UCZENIA fizyki kwantowej, caly
czas on ewoluuje.

Radzilbym tez "W poszukiwaniu kota Schroedingera", to ksiazka na popularnym
poziomioe, ale napisana przez doskonalego znawce przedmiotu. No i na pewno jest
po polsku. Jesli ktos nie byl dotychczas "wystawiony" na kwanty, to dobra
strategia jest najpierw przeczytac "Kota", a dopiero pozniej zaczac od czegos,
co juz jest podrecznikiem sensu stricte.

[t09]

www.amazon.com/Understanding-Quantum-Physics-Users-Manual/dp/0137479085
Gdyby nie ta cena, to bym kupowal znajomym i przyjaciolom w charakterze
prezentu. Niestety, na wlasnosc sobie sam nawet nie kupilem (mam egzemplarz
sluzbowy).

[saturn5]

Zgadzam sie z tym 100%.

[Gość: pioc]

Ale ta cena! To musi być spora cegła?

pioc

[Gość: t0g]

Wysoka cena ksiazki wynika z dwoch czynnikow. Raz, bo wydano ja przed ok. 15
laty i drugiego wydania juz nie bylo, wiec istniejace jeszcze nowe egzemplarze
poszly bardzo w gore w cenie. Po wtore, dlatego, ze ksiazka nie miala duzego
nakladu. Wszycy wykladowcy mechaniki kwantowej gremialnie sie zgadzaja co do
tego, ze ksiazka stanowi swietna lekture uzupelniajaca, natomiast nie nadaje sie
na zasadniczy podrecznik do kursu.

Glownym celem ksiazki jest, by czytelnik ZROZUMIAL podstawy mechaniki kwantowej.
Ale z tego powodu pewne rzeczy, bardzo istotne dla systematycznie prowadzonego
kursu, sa pominiete. Na przyklad, formalna struktura matematyczna nie jest
dostatecznie szeroko omowiona, notacja Diraca jest uzyta w zbyt skapym zakresie.
A podrecznik kursowy powinien to wszystko zawierac. Tym nie mniej, dla kogos
studiujacego samodzielnie, a nier w ramach zorganizowanego uczelnianego kursu
mechaniki kwantowej, to nie sa istotne wady - a to, co jest w ksiazce
przedstawione, istotnie daje sie doskonale zrozumiec.

[bonobo44]

t09 napisała:

> www.amazon.com/Understanding-Quantum-Physics-Users-Manual/dp/0137479085
> Gdyby nie ta cena, to bym kupowal znajomym i przyjaciolom w charakterze
> prezentu. Niestety

Coś cieńko przędziesz... 8-)

$122.44 za taAaką książeczkę?

6-cm grubości "The Road to Reality" - Penrose'a
która "normalnie" kosztuje u was $16.44 (!)
www.amazon.com/Road-Reality-Complete-Guide-Universe/dp/0679776311

w polskim tłumaczeniu jako "Droga do rzeczywistości" rozeszła się jak ciepłe
bułeczki po... 102.44 zł
wysylkowa.pl/ks721266.html

336 zeta za Morrisona (po kursie 2,75 zeta za waszego dolca)
bi.gazeta.pl/wykresynowe/waluty/USD_93_93_182x130.gif
to ledwie 3x więcej...
przy waszych dochodach średnio 6x większych
oznacza to, że ten Toni;) Morrison powinien być
2-krotnie tańszy dla was niż Wielkie Różowe Pióro dla nas...

a w takiej cenie można już u nas bez trudu dostać np.:

============================================

Nie tylko humanistom (także - bez urazy - 'temu filozofu' - to tylko taki
drobny żart językowy 8-) polecam "Palec Galileusza" Atkinsa.
wysylkowa.pl/ks496878.html
Na zaledwie 20 kartkach rozdziału "tego palica" poświęconego mechanice kwantowej
laik ma istotne szanse dowiedzieć się niemal wszystkiego, co dla niej
kluczowe...
fizyk, aby osiągnąć ten poziom zrozumienia jest na ogół zmuszany
do 2-letnich studiów, które z reguły gruntownie zaciemniają treści pokazane tu
owym palicem...
a tenże laik, jeśli będzie niedowartościowany, zawsze może sięgnąć po DOWOLNY
podręcznik (a najlepiej ich mozliwie różnorodny zestaw), aby... pogłębić swe
wątpliwości w nurtującym go względzie, hi...hi...
po dowolny poza Wichmanem z Kursu Berkeleyowskiego i Wykładami
R.Feynmana, rzecz jasna... oba one gotowe są wprowadzić totalny mętlik
w głowie każdego studenta, już nie mówiąc o humaniście...
o czym najdobitniej świadczy to, co robak - bez urazy, to taki semiżart ;) -
wyniósł z tej lektury ;-)
zapewniam, że kurs Feynamna, nad którym tu się parę osób rozpływa, a który
stanowi niespójny, megalomańsko przypadkowy zlepek pisanych przez autora na
kolanie wykładów pod poziom amerykańskich studentów po collegu (podobnie jak
Wichman) nie wniesie nic nowego do lektury Atkinsa...
polecałbym raczej "Mechanikę kwantową" Landaua i Lifszica, gdzie na ca. 650
stronach A4 znaleźć można gruntowną analizę wielu podstawowych zagadnień
kwantowomechanicznych... wzbogaconą o "Relatywistyczną teorię kwantów" (drugie
tyle). Wszystko podane w rzetelnie dopracowany, typowy dla leniwie wylegującego
się podczas pracy na amerykance Lwa (ten skubany to miał łatwość ;-)...

wasz oddany atomowy bombowiec kwantowy 8)bonobo44

z życzeniami udanego najdłuższego weekendu (w) nowocześnie skwantowanej Europy
(ie)

[cs137]

To nie jest zaden zlosliwy zart, mowie zupelnie powaznie. Masz duzy talent
literacki, co piszesz na Forum, przepadnie, a jakbys napisal ksiazke, to byłby
pozytek na długo.

Co do kosztów Morrisona: zarabia sie wiecej w USA, ale pamietaj tez, ze ma sie
wydatki, ktorych Wy w Polsce nie macie. Moja córa wlasnie skonczyla czteroletnie
studia i kosztowalo to nas okragluskie $100 000. A druga cora ma jeszcze 3 lata
studow przed soba (z tym, ze za nia troche taniej placimy, bo studiuje w uczelni
panstwowej, a wtedy mamy pewna znizke). Wiec ja nie kupuje sobie knig zbyt
czesto - tym bardziej, jesli mam sluzbowy egzempalrz! A z Morrisonem tak wyszlo,
na dodatek, ze mam nawet dwa sluzbowe, bo kolega odchodzac na emeryture rozdawal
swoj sluzbowy ksiegozbior i na Morrisona nie bylo innego amatora (kazdy w naszym
Departamencie, komu podoba sie ta ksiazka, to juz ma egzemplarz). No to ja
trzymam jeden w pracy, drugi wzialem do domu, bo do zajec przygotowuje sie z
reguly wieczorami w domu i w ten sposob nie musze go nosic tam i nazad. Z tym,
jak powoadam - na zasadniczy podrecznik dla kursu to sienie nadaje, ale jako
"auxiliary text" jest naprawde wysmienity!


Moje nicki "t0g" i "t09" zostały ostatecznie zlikwidowane, wracam do mojego
pierwszego nicku cs137 sprzed 4 lat.

[bonobo44]

cs137 napisał:

> To nie jest zaden zlosliwy zart, mowie zupelnie powaznie. Masz duzy talent
> literacki, co piszesz na Forum, przepadnie, a jakbys napisal ksiazke, to byłby
> pozytek na długo.

dzięki za dobre słowo, ale do tego trzeba czegoś więcej...
prędzej sam napiszesz cykl wykładów na miarę Rysia F.,
niż mi się jakaś marna książczyna zamarzy...

> Co do kosztów

no, no... a czy ja ci zaglądam do kieszeni?
to był taki żart w rewanżu za niemal identyczny...

powodzenia w odrodzonej roli, cezie... baw się dobrze...

8)44

[Gość: Nox]

M. Heller zdaje się napisał coś takiego jak "Mechanika kwantowa dla filozofów" -
nie czytałem, więc się nie wypowiadam co do jej treści, ale autor jest znanym
filozofem i kosmologiem zarazem, zatem myślę, że warto się zainteresować.

A po drugie "Duch w atomie" w opracowaniu P.Daviesa i J.Browna (Wydaw. CIS) - w
pierwszym rozdziale opisana i scharakteryzowana jest pokrótce teoria kwantów, a
kolejne rozdziały to zapis rozmów z wybitnymi fizykami zajmującymi się
problematyką mechaniki kwantowej takimi jak D.Bohm, J.Bell, J.Taylor, A.Aspect.
- wielokrotnie poruszany jest problem interpretacji mechaniki kwantowej i różne
jej paradoksy, czyli coś co wydaje mi się, że może być szczególnie interesujące
dla studenta filozofii, bardziej niż dajmy na to rozwiązywanie zagadnienia
oscylatora harmonicznego.

Jeżeli zaś chodzi o regularne podręczniki, to co prawda wiele z nich wprowadza
w pierwszych rozdziałach formalizm matematyczny stosowany w mechanice kwantowej,
ale jednak zakłada się że czytelnik ma pewne podstawy - bez jako takiej
znajomości rachunku różniczkowo-całkowego to raczej ani rusz...

[docelowo]

Szanowne grono,
mam wrażenie, iż pewne dociekania, sa uprawnione ze znajomością podstaw
matematyki i fizyki!

pozdrawiam docelowo

[Gość: t0g]

Niezupelnie chwytam, co masz na mysli.

[Gość: t0g]

...wspolczesnej" i tam podstawy mechaniki kwantowej sa wprowadzane w "lagodny"
sposob.

W typowym uniwersyteckim programie fizyki (mam na mysli fizyke jako glowny
kierunej studiow) zaczyna sie od podstawowego kursu - naogol zaczyna go sie brac
na pierwszym roku, a konczy na drugim, i to jest zasadniczo fizyka klasyczna, z
niewielkimi tylko "wstawkami" dotyczacymi spraw bardziej zaawansowanych. Czyli
jeszcze bardzo malo sie mowi o atomachm, mikroswiecie, itp. Pozniej z reguly
nastepuje kurs o nazwie "Wsteop do fizyki wspolczenej", czy jakos podobnei, i to
jest, krotko mowiac, wprowadzenie do tego, co zaczelo sie robic w fizyce w XX
wieku. Czyli teoria wzglednosci, nastepnie rozne tam fakty, z ktorycjh wynika
dwoista korpuskularno-falowa srtuktura i materii, i swiatla - no i wreszczie
dochodzi sie do podstaw mechanik kwantowej.

Taki kurs to jest poniekad "poduszka" chroniaca przed zbyt naglym zderzeniem z
mechanika kwantowa w pelnym wydaniu - poniewaz nagly przeskok z fizyki
klasycznej dio kwantowej, wymagajacy przestawienia myslenia na kompletnie nowe i
w bardzo wielu przypadkach kompletnie sprzeczne z nasza intuicja tory, jest dla
wielu studentow duzym szokiem (sam swego czasu przez takowy przeszedlem).

Jezeli ktos jest do tego humanista, to ten szok moze juz zupelnie zbic z nog.

Dlatego tez rozpoczecie od podrecznika typu "wstep do fizyki wspolczesnej" moze
byc opcja godna zastanowienia sie. Niestety ja nie znam polskich podreczxnikow,
ale jestem przekonany, ze jakis istnieje. Swego czasu przymierzal sie chyba do
napisania takowego prof. Jerzy Ginter z UW, ktorego mialem przyjemnosc bardzo
dobrze znac, gdy pracowalem jeszcze w UW. Ale jak sie dalej potoczylo, to nie
wiem, bo za stanu wojennego wyjechalem.

ja wykladalem w zeszlym tygodniu mechanike kwantow

[Gość: you-know-who]

uczniom klasy 6. szkoly podstawowej w toronto.

serio. zgodzilem sie pojawic i opowiedziec klasie mojego syna o czyms takim jak
wszechswiat albo astrofizyka albo fizyka, bo to b. dobra szkolka i zapraszaja
tam roznych naukowcow. a to przyjdzie jedna mama (ktorej wlasnei proponuje
tenure UofT), przyniesie komputery i cos tam sobie licza (a moze graja w gry
sieciowe?).
a to innym razem, niestety dzien przed moim przyjsciem zjawil sie ktos z kublem
suchego lodu i butelka amoniaku i zdaja sie ze zrobili komete.
niestety, poniewaz syn zapowiedzial mi po tym ekscytujacym hands-on
laboratorium: oj tata, bedziesz mial teraz trudne zadanie, bo to bylo fajne!

wiec co mialem zrobic? poskrobalem sie po glowie, i postanowilem opowiedziec im
o paru rzeczach o ktorych maja mala szanse uslyszec zanim beda dorosli. a
przeciez to rzeczy zasadnicze i warte wysluchania.

na przyklad, dlaczego slonce swieci? myslicie ze wy wiecie? reakcje
termojadrowe, synteza wodoru w hel? no tak, to te dzieciaki juz tez dawno
wiedzialy i mi to radosnie objasnily. (no tak, musze wyjasnic ze to byla klasa
dla uzdolnionych, pojecie uzdolnionego nie jest tu dowolne, przechodzi sie
na wniosek nauczyciela zakamuflowany ale doslowny test na iq, a potem idzie do
odleglej na ogol szkoly majacej program edukacji specjalnej).
zatem te dzieciaki mialy juz wiedze na poziomie studenta filozofii. dlatego o
tym pisze. (nie zartuje - byl tam jeden skubaniec hindus, ktory musial chlonac i
zatrzymywac informacje ponadprzecietnie, bo rozmowa o fizyce i astronomii z tym
6-klasita byla na poziomie studenta 2-go roku fizyki w toronto.)

anyway. nie dalem sie zbic z tropu, tylko przytoczylem im przyklad bomby
termojadrowej w ktorej taka synteza zachodzi, pokazalem ze owszem, sa obiekty we
wszechsiwecie, ktore sa rownowazne duzym bombom i sie nieslychanie rozpryskuja,
ale slonce jest inne. produkuje energie nieprawdopodobnie nieefektywnie.
aby wydusic z materii slonecznej 60W swiatla, trzeba wziac 300 ton gazu, w
ktorym zachodzi synteza helu. duza ta bateria do latarki.
ale dzieki temu wlasnie baterii tej nie trzeba wymieniac przez czas
wystarczajacy na ewolucje zycia.

co gorsza dla nas, slonce klasyczne w ogole nie powinno swiecic. w istocie
przez kilkadziesiat pierwszysch lat XXw nikt nie rozumial dokladnie dlaczego
gwiazdy swieca, mimo ze genialny eddington (i in,) skojarzyli zaraz po odkryciu
radioaktywnosci ze musi to byc u zrodel energia jadrowa. jest jednak powazny
problem: w sloncu panuje rownowaga grawitacji i ciepla (cieplo chetnie
wyekspolodowaloby zawartosc slonca w przestrzen, grawitacja chetnie skupilaby
slonce w czarna dziure). poniewaz wiemy wlasciwie wszystko o grawitacji slonca
to wiemy tez jak szybko poruszaja sie protony w jadrze slonca, lub inaczej
mowiac jaka jest temperatura wnetrza slonca (ok. 20 mln K).
i ta predkosc okazuje sie duzo za mala aby dwa protony pedzace ku zderzeniu
czolowemu dotarly do siebie na odleglosc gdzie dzialaja silnie zlepiajace sily
jadrowe. odpychanie elektrostatyczne nie pozwoliloby protonom zainicjowac
syntezy helu (nawet uwzgl. rozklad maxwella predkosci).

I tu wlasnie (co co zrozumial Grigorij Gamow) ratuje nas nie kto inny, tylko
mechanika kwantowa (ktora musialem wlasnie w 5 minut dzieciakom wylozyc,
co skonczylo sie oczywiscie 15 miutami, bo musielismy zastanowic sie ktore z
trickow z filmu matrix mozna bedzie zrealizowac po tym, jak teraz fizycy
zaczynaja realizowac teleportacje pojedynczych atomow.)
kwantowe zjawisko tunelowe! proton podchodzi do odpychajacej 'sciany' potencjalu
elektrostatycznego, ale zamiast zawrocic wykorzystuje swoje rozmycie kwantowe
(wypychajac swoj ogon funkcji falowej za sciane) i... przeskakuje, z
mikroskopijnym oczywiscie prawdopodobienstwem - i dzieki temu wlasnie tu
jestesmy, bo gwiazdy nie wybuchaja.

anty-algorologia stosowana dla szkol podstawowych

[Gość: you-know-who]

a zeby troszke wstrzasnac pania nauczycielka, ktora dzieciakom jak to w calej
ameryce pokazuje film ala gora inconvenient truth ich niepotrzebnie panikuje,
potem udowodnilem dzieciakom ze globalne ocieplenia i ochlodzenia sa sciesle
skorelowane z aktywnoscia slonca a nie aktywnoscia czlowieka, po czym wylozylem
im fizyke powiazan slonce-ziemia. (mialem za to bure od zony pewnej niedzieli
kiedy chlopak sie prawie poplakal, jak uslyszal ze podwazam prawdy objawione w
filmie. tym razem jednak bylo ok, a pani powiedziala ze to ciekawe poznac inne
zdanie.)

po tych dwoch lekcjach zrobilem im quiz z nagrodami (mowielem o dyskach
protoplanetarnych wiec wszyscy dostali po mini-freesby z dollar-store),
zaproponuwany przez syna. widzialem jak byl spiety ze tata znowu zacznie za
dlugo opowiadac albo za trudne rzeczy, ale po wszystkim przyznal ze mimo iz
christian nie bardzo rozumial, to ogolnie ludzie wszystko chwytali i bylo rownie
ciekawie jak z suchym lodem. zdalem trudny egzamin. wykladanie studentom fizyki
to fraszka, filozofii - praca, ale 6-klasistom -to trudna sztuka.

[Gość: korekta]

ok, gieorgij nie grigorij. jak zawsze, mnostwo malych bledzikow. sorki.

[Gość: quantumbigos]

> ta predkosc okazuje sie duzo za mala aby dwa protony pedzace ku zderzeniu
> czolowemu dotarly do siebie na odleglosc gdzie dzialaja silnie zlepiajace sily
> jadrowe. odpychanie elektrostatyczne nie pozwoliloby protonom zainicjowac
> syntezy helu (nawet uwzgl. rozklad maxwella predkosci).

Etam, żaden mechanizm nie oddziałuje kuliście w sposób ciągły.
Proton stale wiruje i śmiga czymś tam spiralnie.
Patrząc z boku, są tu odstępy i można wskoczyć w odpowiedniej chwili,
tak jak na rozkręconą karuzelę.

Każdy wie, że w świecie atomów nie ma barier w postaci ścian.
Głupot dzieciakom pan naopowiadał.

do t0g

[docelowo]

faktycznie było niejasno...

ale powiedz Nam...

czy lepiej być matematykiem, a potem fizykiem, a może na odwrót???

[Gość: ba]

Fizykiem trzeba się urodzić,
a matę byle młot opanuje... w 20lat.

[Gość: t0g]

uwagi na to, że określasz sie jako "humanista".

W tej sytuacji ja muszę nieco zmodyfikowac moje "dobre rady". Książka Morrisona
jest świetna, ale wymaga jednak od czytelnika niezłego przygotowania
matematycznego; znajomość rachunku rózniczkowego i całkowego to absolutny "mus".
Jeśli chodzi o te ksiązki typu "Wstęp do fizyki współczesnej", to ten warunek
jest njieco złagodzony, ale tylko nieco.

Są jednak dobre książki, w których autorzy dobrze wyłuszczaja tyle, ile mozna,
bez angażowania skomplikowanej matematyki. Jedna z nich to wymieniona juz
wcześniej przeze mnie "W poszukiwaniu kota Schroedingera". Jej autor ma zaprawdę
ogromny talent pedagogiczny. Ksiązka ta, o ile wiem, jest przetłumaczona na
polski. Wiec goraco ją polecam. Nazwiska autora w tej chwili nie pamietam, ale
wyszukam i podam w nastepnym poscie.

Druga , podobna, i też, moim zdaniem swietna, to "Quantum reality" Nicka
Herberta. Jest tam sporo ciekawych rzeczy dotyczących całkiem nowych rzeczy w
fizyce kwantowej, np. Twierdzenie Bella wyłozone w bardzo przystępny sposób.
Twierdzenie Bella ma bardzo szerokie implikacje filozoficzne, wiec to rzecz,
która warto na pewno poznać, chocby w zarysie. Niestety ta ksiązka chyba na
polski nie została przełozona.

Padało tu nazwisko Feynmana i polecano jego podręcznik do fizyki - który jednak
nie jest lekturą łatwą. Natomiast Feynman popełnił książeczke na wybitnie
popularyzatorskim poziomie, o krótkim tytule "QED". Napisał ja na podstawie
serii wykładów dla "szerokiej publiczności", które kiedys wygłosił. To tez może
być bardzo ciekawa lektura.

Na koniec, jeszcze jedna uwaga - wybacz, ze troche pozrzędzę jak stara ciotka.
Mianowicie, trochę mnie zaskoczyła Twoja uwaga, że ksiązka musi być po polsku.
Dzis bez angielskiego w zadnej nauce nie mozna sie swobodnie poruszać.

Kilkanascie lat temu odwiedził nas w Stanach znajomy, filozof pracujący w
Instytucie Filozofii PAN. Ja go wtedy zapytałem, w jaki kraj na swiecie jest
obecnie "wiodący", jesli chodzi o współczesna filozofię. Byłem przekonany, ze
mój przyjaciel wymieni któryś z krajów europejskich. Na studiach musiałem brac
kurs o nazwie "Filozofia marksistowska" - wykładowcom jednak, choc to było
jeszcze w PRL-u, wyrażnie nie "lezało" gadac tylko o Marksie, więc wciskali tam
sporo ogólniejszego materiału, głównie ze stosunkowo niedawnej (XVIII, XIX i
wczesny XX w.) historii filozofii. No i tam było mnóstwo Niemców, Fracuzów i
innych przedstawicieli europejskich nacji, ale nigdy przenigdy niczego o żadnym
amerykańskim filozofie nie powiedzieli. Wiec ja nabrałem takiego przekonania,
ze Amerykanie w ogóle "olewaja" filozofie. No i przez lata z takim
przeswiadczeniem zyłem. Jakiez wiec było moje zdziwienie, kiedy mój przyjaciel
bez sekundy wahania powiedział: "Ameryka, oczywiście!"

Ja nadal nie jestem skłonny zakładać sie, ze Ameryka jest swiatową Mekką
filozofii, ale na pewno rzeczywiście tak jest, ze po tutejszych uniwesytetach
siedzi cała kupa filozofów i jest to nader aktywne srodowisko, i sporo ci ludzie
publikuja. Wiec na pewno znajomosc angielskiego w zakresie pozwalajacym na
czytanie literatury naukowej jest rzecza badzo godną polecenia dla młodego
filozofa starującego do naukowej kariery.

To tyle zrzedzenia cioci-Kloci, no i serdecznie na koneic pozdrawiam i życze
wszelkich możliwych sukcesów,

t0g

[Gość: t0g]

nazywa sie John Gribbin, jak wygooglowałem.

[Gość: fifion]

znam angielski, jestem w stanie przeczytać ze zrozumieniem "Ojca chrzestnego" a
nawet philipa dicka ale do kwantówki z moim angielskim raczej nie
podejdę:)chodzi o terminologię, zamiast koncentrować się na rozumieniu wykładu,
musiałbym tracić czas na wertowanie słowników.

[Gość: pioc]

> podejdę:)chodzi o terminologię, zamiast koncentrować się na rozumieniu
> wykładu, musiałbym tracić czas na wertowanie słowników.

nikt chyba jeszcze nie polecał tu wydanych po polsku Gell-Manna ”Kwark i
jaguar”, albo Penrose'a ”Nowy umysł cesarza”. Bardzo fajne ujęcia, rzadko
spotykane, na temat kwantów. U Gell-Manna zero metematyki, u Penrose'a tylko
trochę. Mnóstwo za to przykładów i filozoficznych interpretacji.

[pomruk]

Ostatnio w Polsce ukazała się książka R. Penrose'a "Droga do rzeczywistości",
popularna ale na wysokim poziomie, zbliżona do "Nowego umysłu cesarza". "Kot
Schrodingera" dokładnie omówiony wraz z interpretacjami... Cena 120 zł.

[Gość: robak]

> znam angielski, jestem w stanie przeczytać ze zrozumieniem "Ojca chrzestnego" a
> nawet philipa dicka ale do kwantówki z moim angielskim raczej nie
> podejdę:)chodzi o terminologię, zamiast koncentrować się na rozumieniu wykładu,
> musiałbym tracić czas na wertowanie słowników.

To zupelnie zaprzecza mojemu doswiadczeniu. Nie mam zadnego klopotu z literatura
naukowa/techniczna po angielsku bo uwazam ze w sumie operuje mniejszym zasobem
slow niz literatura piekna. Jak mozesz czytac "Ojca Chrzestengo" to nie
powinines miec absolutnie zdnego klopotu z literatura techniczna/naukowa -
doslownie bedzie to kwestia zebrania paru potrzebnych dodatkowych okreslen. Ja
dlugo wczesniej moglem czytac ksiazki z fizyki po angielsku niz tzw. zlote
ksiazeczki Disneya (jesli je pamietasz).