POMOCY!!!

[Gość: jaha]

czy ktos zna możliwie jak najbardziej zwięzłe definicje 'powieści
młodzieżowej' i 'powieści historycznej'...? pomocy!

[jotembi]

POWIEŚĆ, podstawowy gatunek epicki czasów nowoż., obejmujący utwory prozą o
swobodnej i elastycznej kompozycji; najefektywniej spośród wszystkich gatunków
lit. pełni funkcję poznawczą. Koniecznym elementem struktury powieściowej, a
zarazem gł. nośnikiem treści poznawczych jest rozbudowana, zwykle
wielowątkowa fabuła, obejmująca dzieje licznych bohaterów i środowisk społ.;
świat fikcyjny, przedstawiony w powieści, przez dobór materiału i kompozycję
fabularną sugeruje określoną wizję świata rzeczywistego, zgodną z wiedzą
autora i jego światopoglądem. Układ fabuły motywują: cel poznawczy i ideowo-
artyst. zamysł autora; skrajnymi przypadkami ich dominacji są: powieść
dokumentalna, dążąca do odtworzenia rzeczywistości przez maksymalne
ograniczenie fikcji, oraz powieść z tezą (franc. roman a these), o
schematycznej fabule służącej ilustracji idei autora. Świat powieściowy
powstaje w toku wypowiedzi narratora ( narracja). Jako odrębny gatunek
powieść ukształtowała się w XVIII w., kontynuując wielowiekowy rozwój form
epiki prozatorskiej (fabularnej prozy antycznej, średniow. apokryfów,
romansów, opowieści rycerskich oraz powieści łotrzykowskiej, powiastki filoz.,
a także form prozy dokumentalnej i publicyst.); powstały odmiany: powieść
dydaktyczno-psychologiczna, obyczajowa, awanturnicza, utopijna (J. Swift, D.
Defoe, H. Fielding, S. Richardson, L. Sterne, A.R. Lesage, J.J. Rousseau, J.W.
Goethe, I. Krasicki); z tendencji preromant. narodziła się powieść grozy, zw.
też powieścią gotycką, o sensacyjnej akcji, rozgrywającej się w scenerii got.
zamków i klasztorów, w atmosferze fantastyki i tajemniczości, obfitująca w
efekty makabryczne (H. Walpole, A. Radcliffe, M.G. Lewis, Ch.R. Maturin, w
Polsce A. Mostowska, J. Potocki), wywierające wpływ na ukształtowanie się
romant. stylu frenetycznego. W epoce romantyzmu ukształtowała się powieść
historyczna (W. Scott, V. Hugo), powieść psychologiczna (F.R. Chateaubriand,
E.J. Bronte), powieść fantastyczna (E.T.A. Hoffmann). Powieść realistyczna XIX
w. stała się wzorem, określającym klas. cechy gatunku: równowaga między fikcją
a obrazem rzeczywistości, wszechwiedzący narrator prezentujący obiektywną
wizję świata (zjawiska społ., hist., psychol.), konstrukcja fabuły zachowująca
życiowe prawdopodobieństwo (przyczynowe i chronologiczne zasady układu
zdarzeń); twórcami powieści realistycznej byli: Stendhal, H. de Balzac, Ch.
Dickens, I.S. Turgieniew, L.N. Tołstoj, F.M. Dostojewski, G. Flaubert, w
Polsce B. Prus, E. Orzeszkowa, H. Sienkiewicz.
Od naturalizmu (E. Zola) i modernizmu (H. James, J. Conrad, W. Berent, S.
Żeromski) powieść podlega eksperymentom artyst. (wpływ powieści
psychologicznej M. Prousta), zakłócającym klas. zasady, gł. poprzez zbliżenie
do innych rodzajów prozy, np. eseju (Th. Mann, H. Broch, R. Musil), motywację
artyst. czyniącą proces powstawania powieści głównym tematem (K. Irzykowski,
A. Gide), luźną kompozycję sugerującą swobodny, czasem jednoczesny przebieg
zdarzeń (V. Woolf, J. Joyce, W. Faulkner, strumień; świadomości), kreowanie
obrazu rzeczywistości wg zasad paraboli poet. i konwencji snu (F. Kafka, B.
Schulz, M.A. Bułhakow, A.P. Płatonow) lub wg autonomicznych zasad fikcji (tzw.
nowa powieść C. Simon, N. Sarraute, A. Robbe-Grillet). Wyraźną tendencją
powieści późnego modernizmu (S. Beckett, W.W. Nabokow, J.-P. Sartre, W.
Gombrowicz) staje się łączenie artyst. eksperymentu z problematyką filoz. i
antropol. (zagadnienie granic i warunków poznania, zwł. językowego, koncepcja
człowieka i jego związków ze społeczeństwem). Inny ważny nurt powieści XX w.
podejmuje refleksję etyczną i polit. (wolność a władza, jednostka a
doświadczenie totalitaryzmu) w konwencji antyutopii (J.I. Zamiatin, A. Huxley,
G. Orwell, A.A. Zinowjew), prozy dokumentalnej (J. Dos Passos, B.A. Pilniak)
czy dokumentalno-polit. (G. Herling-Grudziński, A.I. Sołżenicyn, J.
Mackiewicz). Refleksja metaartyst., będąca istotną cechą literatury XX w.,
stanowi ośrodkową tendencję tzw. literatury wyczerpania (J. Barth, J.
Cortazar, L. Buczkowski, A. Kuśniewicz), ukazującej zużycie ekspresywno-
przedstawieniowych konwencji literatury w formach jawnej gry z tradycją lit.
(parodia, pastisz, stylizacja, kolaż). Rozwijający się w ostatnim 30-leciu
nurt powieści postmodernistycznej (G. Garcia Marquez, S. Rushdie, C. Fuentes,
Th. Pynchon, E. Doctorow, U. Eco, M. Kundera, T. Parnicki, S. Lem, T.
Konwicki) utrzymuje zainteresowanie intertekstualnymi cechami i związkami
powieści, przenosi punkt ciężkości z problematyki epistemologicznej (prawda a
fałsz, subiektywizm a obiektywizm) na ontologiczną (fikcja a rzeczywistość), a
do cech dla siebie charakterystycznych zalicza: świadome przemieszanie form
wysokich (lit.) i niskich (pozalit.), historii i fikcji, opowiadania
atrakcyjnej fabuły z refleksją o sztuce opowiadania, połączenie w utworze
przeciwstawnych poetyk (science fiction i powieść historyczna, mityzacja
rzeczywistości i jej hiperrealistyczny zapis, metapowieściowa refleksja i
historiograficzna narracja), wprowadzanie powieści w opozycyjne obiegi
komunikacyjne (elitarny i masowy), zwracanie się zarazem do czytelnika
wyrafinowanego i prostodusznego.

uff
tyle znalazłam w multimedialnej złotej encyklopedii pwn o powieści
historyczna i młodzieżowa - obawiam się, że oficjalne odrębne definicje nie
istnieją, to raczej tak na zdrowy rozum...
do szkoły to potrzebne?
no cóż, można powtórzyć podstawową definicję powieści w ogóle (że epicki
gatunek literacki itd) i dodać, że historyczna osadzona w realiach
historycznych, a młodzieżowa - adresowana do młodego czytelnika
i tyle