Gość: 2222
IP: *.chello.pl
19.09.03, 01:48
WSKAZÓWKI DLA ORGANU PROWADZĄCEGO SZKOŁĘ
dotyczące sposobu analizowania, kontekstowego interpretowania i odpowiedniego wykorzystywania wyników egzaminu gimnazjalnego
Gimnazja otrzymały w czerwcu 2002 roku indywidualne wyniki uczniów:
§ liczbę punktów uzyskanych przez każdego ucznia za odpowiedzi do zadań sprawdzających sześć następujących umiejętności:
w arkuszu humanistycznym (GH)
1. czytanie i odbiór tekstów kultury,
2. tworzenie własnego tekstu,
w arkuszu matematyczno przyrodniczym (GM)
3. stosowanie terminów,
4. wyszukiwanie i stosowanie informacji,
5. stosowanie wiedzy i umiejętności do rozwiązywania problemów,
6. wskazywanie i opisywanie faktów, związków i zależności,
§ sumę punktów uzyskanych przez ucznia za odpowiedzi udzielone do wszystkich zadań.
W sierpniu 2002 roku gimnazja otrzymały wskaźniki łatwości poszczególnych umiejętności (kompetencji) obliczone dla:
§ kraju,
§ województwa,
§ powiatu,
§ gminy,
§ szkoły i jej poszczególnych oddziałów (klas).
oraz wskaźniki łatwości poszczególnych zadań obliczone dla każdego oddziału danej szkoły.
Wraz z powyższymi danymi przekazano szkołom Opracowanie wyników egzaminu gimnazjalnego przeprowadzonego w 2002 roku w województwie mazowieckim oraz Wskazówki do analizowania i interpretowania wyników egzaminu gimnazjalnego.
Organ samorządowy prowadzący szkoły otrzymuje wskaźniki łatwości poszczególnych umiejętności (kompetencji):czytanie, tworzenie własnego tekstu, stosowanie terminów, wyszukiwanie i stosowanie informacji, stosowanie wiedzy i umiejętności do rozwiązywania problemów, wskazywanie i opisywanie faktów, związków i zależności - obliczone dla:
§ kraju,
§ województwa,
§ powiatu,
§ gminy,
§ szkoły.
Dane dotyczą każdego z następujących typów arkuszy egzaminu gimnazjalnego:
§ arkusza standardowego ? GH-A1-021,GM-A1-021,
§ arkusza dla uczniów słabo widzących ? GH-A4-021 (16 pkt.), GM-A4-021 (16 pkt.),
§ arkusza dla uczniów słabo widzących ? GH-A5-021 (24 pkt.), GM- A5-021 (24 pkt.),
§ arkusza dla uczniów niewidomych (alfabet brajlowski)? GH-A6-021,GM-A6-021,
§ arkusza dla uczniów słabo słyszących i niesłyszących ?GH- A7-021, GM-A7-021,
§ arkusza dla uczniów z trudnościami w uczeniu się ? GH-A8-021, GM-A8-21.
W materiałach przesłanych do szkół i organów prowadzących wskaźniki łatwości podano dla każdego z tych arkuszy.
Łatwość zadań i umiejętności jest wskaźnikiem czytelnym i dlatego powszechnie stosowanym do analiz wyników testowania. Oblicza się go jako stosunek liczby punktów uzyskanych za rozwiązanie zadania lub wszystkich zadań sprawdzających daną umiejętność przez populację uczniów biorących udział w testowaniu (w klasie, szkole, gminie, powiecie, województwie, kraju) do maksymalnej liczby punktów możliwych do uzyskania przez tę liczbę uczniów. Np. w szkole X sprawdzian / egzamin pisało 120 uczniów. Za zadanie pierwsze uczeń mógł uzyskać maksymalnie jeden punkt, wszyscy piszący mogli więc uzyskać 120 punktów, a uzyskali 92, stąd współczynnik łatwości tego zadania dla szkoły X wynosi 0,77 (92:120=0,77).Współczynnik łatwości przybiera wartość w przedziale od 0 do 1. Im zadanie łatwiejsze dla uczniów, tym współczynnik będzie bliższy 1.
Analiza wyników szkół prowadzonych przez organ samorządowy
Analizę proponujemy rozpocząć od porównania wyników wojewódzkich z krajowymi (pierwsza tabela w wydruku wyników).
Przykład
Z danych przedstawionych w tabeli wynika, że dla populacji uczniów z województwa mazowieckiego zadania sprawdzające umiejętność czytania okazały się łatwiejsze niż dla populacji w kraju, ale dotyczy to uczniów piszących arkusz standardowy, arkusz dla słabo widzących, arkusz dla niewidomych i arkusz dla uczniów z trudnościami w uczeniu się. Nieco gorzej niż całość populacji krajowej opanowali umiejętność czytania uczniowie słabo słyszący i niesłyszący.
Podobną analizę można przeprowadzić dla pozostałych umiejętności. Przestrzegamy jednak przed porównywaniem wskaźników łatwości poszczególnych arkuszy, ponieważ typy arkuszy były dostosowane do różnych dysfunkcji uczniów, zatem miały inny stopień trudności. Łatwość 0,76 z umiejętności czytania i odbioru tekstów kultury uczniów słabo słyszących i niesłyszących nie wskazuje na to, że uczniowie ci opanowali tę umiejętność lepiej niż piszący arkusz standardowy, dla których wskaźnik łatwości wynosi 0,72.
Powyższa analiza umożliwi interpretację wyników powiatowych. Dla ułatwienia analizy przedstawiono je w formie diagramu i tabeli. Wyniki uczniów z całego powiatu możemy porównać pod względem łatwości poszczególnych umiejętności z wynikami wojewódzkimi i krajowymi.
Następnie przechodzimy do analizy wyników poszczególnych szkół (ostatni diagram i tabela w wydruku wyników). Tutaj prosimy zwrócić uwagę na:
§ typy arkuszy w danej szkole,
§ wskaźniki łatwości poszczególnych umiejętności w każdej ze szkół na tle wyników gminy, powiatu, województwa, kraju,
§ wskaźniki łatwości dla arkusza humanistycznego ? GH
§ i matematyczno-przyrodniczego ? GM.
Przypominamy, że podczas analizy wyników poszczególnych szkół i całej gminy należy pamiętać, aby porównywanie dotyczyło tych samych typów arkuszy egzaminacyjnych.
Kontekstowa interpretacja wyników egzaminu
Analiza wyników egzaminu prowadzi najczęściej do pytania o przyczyny zróżnicowania wyników szkół prowadzonych przez jeden organ samorządowy. Poszukując właściwego wyjaśnienia, powinniśmy przeanalizować czynniki, które w znaczący sposób mogły wpłynąć na poziom osiągnięć uczniów w poszczególnych szkołach.
Wskazane jest zwrócenie uwagi na cztery grupy uwarunkowań osiągnięć uczniów.
1. Czynniki indywidualne (uczniowskie), np. inteligencja, uzdolnienia kierunkowe, sprawność psychoruchowa, stan zdrowia, aspiracje, motywacje, zainteresowania, uczestnictwo w kulturze, czas przeznaczony na pracę domową, nieobecność uczniów na zajęciach.
2. Czynniki środowiskowe, np. wykształcenie rodziców, status społeczno ekonomiczny rodziny, współdziałanie rodziców ze szkołą, środowisko rówieśnicze, tradycje społeczności lokalnej.
3. Czynniki pedagogiczne (szkolne), np. system dydaktyczny szkoły, liczba uczniów w klasie, rozkład zajęć, organizacja lekcji i pracy domowej ucznia, wykształcenie i doświadczenie nauczycieli, przygotowanie nauczycieli do zajęć, nieobecność nauczycieli ? zastępstwa, współpraca między nauczycielami, metody nauczania i sprawdzania osiągnięć uczniów, stosunek nauczycieli do uczniów, podręczniki i programy nauczania, organizacja zajęć pozalekcyjnych.
4. Czynniki, na które ma wpływ organ prowadzący np. .zasoby materialne szkoły, wyposażenie szkoły w środki dydaktyczne, fundusze na zajęcia pozalekcyjne (koła zainteresowań, reedukacja świetlica środowiskowa), doskonalenie zawodowe nauczycieli, pomoc materialna dla uczniów najbiedniejszych.
Kontekstowa interpretacja wyników egzaminu jest bardzo trudna, a poza tym wymaga szerokiej wiedzy o szkole i jej środowisku. Nie wszystkie czynniki są dokładnie poznane, nie wszystkie da się precyzyjnie zmierzyć, zatem stanowczo przestrzegamy przed najprostszym wnioskowaniem, a przede wszystkim przed tworzeniem list rankingowych szkół tylko w oparciu o dane statystyczne wyników egzaminu.
Sugerujemy, aby interpretację wyników egzaminu przeprowadzić wraz z dyrektorami szkół, którzy najlepiej znają swoich uczniów, czynniki szkolne i są w stanie oszacować czynniki środowiskowe. Powinna jej sprzyjać atmosfera szczerości i otwartości oraz przekonanie, że wszystko to ma na celu poniesienie jakości pracy szkoły.
?Stwarzać warunki i spokojnie czekać ? to zadanie dla administracji oświatowej, postęp pedagogiczny bowi
