Przedstawiomy nasze miejscowosci

Ornontowice

[broneknotgeld]

1510 hektorow

Tysionc piyńćset z hokym - uno tela - wiycie
Na nich cołko gmina - te Ornontowice.

[broneknotgeld]

Ło utopku

Jedyn utopek ze Ornontowic
Pszoł gryfny frelce - dyć chopie to wiydz
Że łona w zocy go nic niy miała
Z utropy wysła mu woda w gałach
Podobnoś dostoł chnet "wodowstryntu"
I se zatracioł - aż do imyntu.

[broneknotgeld]

"Jyndruchowy" pałac

Pałac to firma se miała
W Ornontowicach. -Bezmała
Już po remońcie w ruinie
Tako w tyj naszy dziedzinie.

[broneknotgeld]

"Renoltowice"

Ze Renoltowic przez Rnontowice
Wylazły w końcu Ornontowice?

[broneknotgeld]

Łany

Już wedle strumiynia łany rozłożone
Czidziści zrachujesz - poczontkym som łone.

[broneknotgeld]

W sztyrnostym wieku?

W sztyrnostym wieku se tako stało?
Już Przemyślidow ta ziymia cało?
Ornontowice stojom przi Pszczynie?
-Zdo sie to było we ty dziedzinie.

[broneknotgeld]

Ksiynżno Helyna

Jak w końcu zabrakło Jana Żelaznego
Wdowa zastompiyła tu przeca istnego
Sama ziymia pszczyńsko aż do wtedy miała
Jak jom wola bosko z padołu zabrała.

[broneknotgeld]

Maciej Lencz

Maciej Lencz podzieloł wioska
Łobu synkom doł niytroszka
Po niym gospodarzom łoni
A czas drapko tukej goni.

[broneknotgeld]

Jan Lencz z Runoltowic

Jan Lencz przi ksiyńciu Bolku pisarzym
Ło familiji swoji se marzy
By jom podźwignońć i uposażyć

[broneknotgeld]

Jan Lencz z Runoltowic

Jan Lencz przi ksiyńciu Bolku pisarzym
Ło familiji swoji se marzy
By jom podźwignońć i uposażyć
Czy mog se na to tyn karlus ważyć?

[broneknotgeld]

1467-1472

Piotr Lencz we służbie ksiyńcia swojego
Starostwo pszczyńske ze ronk istnego
Do wsi Dymbiyńsko tako i prawa
Jedyn mo trudy - inkszy zabawa.

[broneknotgeld]

"Rybniki"

Ryby se tukej bogactwym zdały
Ornontowice dwa stawy miały.

[broneknotgeld]

Kazimierz II Cieszyński (1480)

Kupioł Piastowicz ta ziymia pszczyńsko
Bestoż tu władza teroz cieszyńsko.

[broneknotgeld]

Seweryn Boner (1542)

Mieszczanin krakowski
U krola we zocy
Tyż se Pszczyny chycioł
Tako nabroł mocy

Dyć korony czeski
Te ziymie już działym
Toż rzondy Bonera
Niydugo tu trwały.

[broneknotgeld]

Karol Promnic (1568)

Karol był paniskym ciyngym ze dugami
Marnie na tym wyszoł - dyć to wiycie sami
Krewniok z Żar majontkym mu administrowoł
Bo se pon na Pszczynie rady z tym niy dowoł.

[broneknotgeld]

Piotr Rynultowski

We historyji ślod po niym łostoł
Łod Kudowskiego stow rybny dostoł
Za kery jymu doł konsek ziymi
Toż z ksiyngi ziymski to wszysko wiymy.

[broneknotgeld]

Szczynsny i Jerzy Rynultowscy

Toż z nich somsiady tego Kornica
Sońdziyli se z niym ło okolica
Las co sie ciongnoł do Gierałtowic
Uczimoł Kornic - jeronie to wiydz.

[broneknotgeld]

Katarzyna

Ze Kozłowy Gory wzioł se Kornic frela
We wianie mu wniosła piniyndzy dość wiela
Majontku dziedzica dyć jednak niy dała
Toż i wdowom w końcu po niym tu łostała

Tako se już stracioł tukej rod Kornica
Niy szukej nastympcy we Ornontowicach.

[broneknotgeld]

Szczynsny (Starszy) Rynultowski

Z braci Rynultowskich łon som w końcu łostoł
Jorga i Macieja działy w spadku dostoł
I ło tym tu jeszcze przeca szkryfnońć musza
Że tyż erbnoł tako grunt łod Mateusza.

[broneknotgeld]

"Rusek" i "Dorgesz"

Miana dwóch stawow w Ornontowicach
Ze ryb mo profit ta okolica.

[broneknotgeld]

Sztyry bratki

Szczynsny i Melchior Adam Mikołoj
Toż Rynultowscy - tako ich wołoj
Łojciec mioł w kupie co dzielom łoni
Bestoż tyż biyda ze czasym goni.

[broneknotgeld]

Regina

Regina - ślubno Prokopa
Chnet pochowała tu chopa
Utropa dyć wiynkszo miała
Bo mu dziedzica niy dała.

[broneknotgeld]

W siedymnostym wieku

Ło Rynultowicach mianie zapomnieli
Ornontowicami zwać ta sztela chcieli.

[broneknotgeld]

Rod Welczkow

Z Dymbiyńska Wielkiego rod Welczki swoj wziyli
Toż na Gornym Ślonsku łoni w zocy byli
Dymbiyńsko Leszczyny te Ornontowice
Kamiyń Rydułtowy jejich Gardawice
Jeszcze Niepaszyce Ligota do tego
Jak widać niy mieli majontku małego.

[broneknotgeld]

Graf Welczek (1656)

Toż łod tego roku grafym trza mianować
Przistoji Janowi przi nojlepszych stować.

[broneknotgeld]

Jan Welczek 1670

Pomarł graf zocny - w Gliwicach leży
Czas bez litości przeca durś bieży
Dyć to dlo rodu niy jakoś sztrofa
Na syna paczom wszyscy - Krzysztofa.

[broneknotgeld]

Djoboł?

W swoji dziedzinie parafie grabioł?
We Ornie ćwieka ksiyndzu tyż zabioł?
Toż Kościołowi piyrwyj łon szkodzioł
Z wiekym duch inkszy dyć se w niym rodzioł
Chcioł wyrzondzone krziwdy naprawić
A możno tako dusza se zbawić.

[broneknotgeld]

Franciszek Rudolf Welczek (1704)

Już w niym dziedzica mo ta dziedzina
Dyć dlo nos we tym żodno nowina
Niym fater pomarł radcom Franc był
W służbie cysorza niy szczyńdzioł siył.

[broneknotgeld]

Graf Oppersdorff

Welczkowna za ślubno piyrwyj łon se wzioł
Coś erbnońć po Welczkach richtig w prawie boł.

[broneknotgeld]

Teodor Twardawa (1759)

W Ornontowicach go pochowali
Dyć co z majontkym dzioło se dali?
Karol von Kornberg to kupioł tedy
Se już niy pytej mie teroz - kedy?

[broneknotgeld]

Maksymilian Maubeque (1772)

Za "dział pielgrzimowski" piyńć tysiyncy doł
We wercie niywiela dyć jednak go chcioł.

[broneknotgeld]

Rudolf Zawadzki 1794

Kupioł Rudolf dział Pielgrzima
Dyć go chnetko tukej niy ma
Sztyry lata grunta czimoł
Za wiela profitu niy mioł.

[broneknotgeld]

Dolne Ornontowice Zawadzkich

Po śmierci Jana Reiswitza
Zawadzkich ta okolica
Tyż von Polanka se zwali
Dyć dugo tu niy szczimali.

[broneknotgeld]

Dolne Ornontowice 1766

Francik Gusnar ze Komorna
Jymu kłonio sie ta Orna.

[broneknotgeld]

Dolne Ornontowice Dresslera

Jak siedymnoście rokow minyło
Zaś właściciela to pomiyniyło
Dyć tako wiymy - grunt łod Dresslera
Ze resztom Orny cołkym jest teraz.

[broneknotgeld]

Licytacyjo 1852

Do śmierci Schneidera Orna na pomp żyje
Toż trza zlicytować - to musi być czyjeś
Z geldu przidzie pokryć roztoliczne borgi
Czy richtig wystykło co dali za morgi?

[broneknotgeld]

"Cud" Eichborna

Jakby "cud" z niym w Orna prziszoł
Geldym richtig łon zamiyszoł
Sie dowiycie to niyskorzy
Sprzedoł sztyry razy droży.

[broneknotgeld]

"Szlosshof"

Folwark zowiom "Dwor Zamkowy"
Toż we Ornie kożdy to wiy.

[broneknotgeld]

"Neuhof"

"Nowym Dworym" tyn zaś zwali
Richtig świyżo zrychtowali.

[broneknotgeld]

Ornontowice 1883

Hegenscheidtowie kupiyli Orna
Ich familiji mielom już żorna.

[broneknotgeld]

Wystowioł zamek

Ano dyć Otto zamek wystowioł
Ze familijom cołkom tu bowioł
Ślubno Lucija dała dwie cery
I syna Klausa - pamiynto kery?

[broneknotgeld]

Klaus Hegenscheidt

W armiji huzarym
Służoł Wilusiowi
Modym był - niy starym
Kożdy tako powiy

Na ost-froncie bioł sie
I na tym co "west"
We Ornie niy kroł sie
Po wojnie tu jest.

[broneknotgeld]

Annemarie 1926

Matura zdano - co dali bydzie?
Toż sztudiyrować teroz jyj przidzie
A że durś chciała ludzi kurować
Na medycyna trza jyj z tym stowiać.

[broneknotgeld]

"Ibongplatz"

Ano - we parku kontek rychtuje
"Przez szport do zdrowio" - tako tyż czuje.

[broneknotgeld]

W majontku - 1926

Dziewiyńdziesiont ton zboża ze pol se zebrali
Łowsa tyż do tego wiela żniwowali
W wiynkszości to wszysko polski rynek zbiyroł
Klaus przeca na gyszeft ze ziymi zaziyroł.

[broneknotgeld]

Łogrodnictwo dworske

Łogrodnik Skowronek ło nie richtig dboł
Niy yno w warzywach uciecha dyć mioł
Przeca rozkryńciyli gyszeft tu na kwiotkach
W doniczkach stond brane wszyndy żeś mog spotkać.

[broneknotgeld]

Śmietonka maślonka jogurty i mlyko
Ze Orny nojzdrowsze bo dziedzic niy rzykoł
Yno we chłodziarnie drapko wszysko tkoł
Bestoż sort nojlepszy w swijich sklepach mioł.

[broneknotgeld]

Sztrom Hegenscheidta

Toż jednym z piyrszych co swoj sztrom mioł
Ze elektrowni mały parowy
W latach dwudziestych bo tako chcioł
Ze tym tu jakby wiek prziszoł nowy.

[broneknotgeld]

Tartak Hegenscheidta

Jak las we rynkach i tartak zdo sie
Gyszeft we kupie wtedy tyż mo sie.

[broneknotgeld]

Antoni Waloszczyk

U Hegenschedtow zarzondzoł dworym
Toż po dziedzicach łon piyrszy tukej
Zowdy w robocie - nigdy niy chory
Darmo takego kaj ińdzi szukej.

[broneknotgeld]

Klaus Hegenscheidt - patron kościoła

Toż "ze urzyndu" jakby to mioł
Farze niy skompioł bo tako chcioł
Choć wiary przeca był wangelicki
Coś dlo świontyni dowoł łon wdycki.

[broneknotgeld]

Dowoł bezrobotnym

Na gody i łodpust monki po dwie tony
No i czsym krowy niy poskompioł łonym.

[broneknotgeld]

Po kryzysie

Niby kryzys minoł - dyć biyda łostała
I ciyngym se pomoc dworu przidowała
Toż dziedzice tako biydota wspiyrali
Grzych prziwiyrać łoczy - to forsztelowali.

[broneknotgeld]

Ochotniczo Straż Pożarno 1927

Jako by z niom w Ornie było
Jakby klausa niy wciongnyło?
Toż u niego zagościyli
a i koni użyczyli.

[broneknotgeld]

Komisyjo Drogowo

Ano - zasługom tyż to dziedzica
Co w Ornie drogi zmiyniajom lica
Dwor se ze gminom dogodoł tako
By dbać ło drogi tukej jednako.

[broneknotgeld]

Kuligi ornontowicke

Dyć zaprzongnyli konie do sani
Kulig powiedom we Orny lasy
Choć niy dogoniom we lesie łani
Przeca ty szteli dołozom krasy

Toż wio koniku! Śniegu jest wiela
Ziomb skuli szwongu w zadku łostanie
Gorko przi tymu - trza nom wesela
Zima w pamiyńci tako łostanie.

[broneknotgeld]

Terozki cosik wiyncy ło ornontowicki parafiji

[broneknotgeld]

Ornontowicko parafijo

We wrocławski djecezyji
Som Ornontowice
Jako we ty parafiji?
Przeca se dowiycie.

[broneknotgeld]

Przi Glywicach

Parafijo przi Glywicach
Stoji w djecezyji
Na Wrocka tyż paczy lica
-Taki prowincyji.

[broneknotgeld]

Wizytacyjo parafiji ornontowicki (1687)

Co wizytator szkryfnoł w papiorach?
-Kościoł drewniany a niy we murach
I zocny ponoć tu tyż skiż tego
Że w niym niy majom pochowanego
Kogoś kto szołby gibko za Lutrym
- Tyż katolicki bydzie ze jutrym.

[broneknotgeld]

1693

Durś parafijo podupadała
Z tym rokym sztela w Dymbiyńsku miała
W ornontowickim teroz kościele
Mszo yno była skuli niydziele
A plebanijo cołkym już pusto
Przeca łod downa niy było tusto.

[broneknotgeld]

"Fundacyjo Mszalno"

Sztyrysta talarkow baron Welczek doł
By kościoł posługa kapłanow tu mioł
Profit erbnoł farorz Dymbiyńska Wielkego
Jaki ? -Trza by spytać se możno istnego

Dyć dwie parafije z tym se połonczyły
Łod sia być zabrakło we tych czasach siyły
Świontyni zaś biyda w łoczy zoglondała
Chocioż tu na Ornie jakosik przetrwała.

[broneknotgeld]

Farorz Jakub Talapacz (1678-1684)

W Ujeździe był krzczony we wieku połowie
Richtig świyntobliwy był ze niego czowiek
Protestantow nawrocoł łon na rzymsko wiara
Czy było ich wiela niym skończoł na marach?

[broneknotgeld]

W dziewiytnostym wieku

W dziewiytnostym wieku przibywo durś ludzi
Toż se parafijo do życio łobudzi.

[broneknotgeld]

1862

Delina drewniano była do niczego
Toż teroz zrobiyli z piaskowca mocnego.

[broneknotgeld]

Kaplica św. Jana

Świyntego Jana kaplica
Przi drodze naprzeciw kościoła
Starego - tako uklyca
Toż wele niego se stoła.

[broneknotgeld]

Zarzond Kościelny 1878

W tym roku Zarzond Kościelny dany
Na szpicy farorz - z niym parafiany
Zocne bo przeca kożdy ze Orny
Zarzond mioł bardzi być gospodorny.

[broneknotgeld]

Patronat Hegenscheidta

Patronat czimoł nad parafijom
Dyć to dlo niego tyż tu mecyjom
Trza było groszym sypnońć na kościoł
A łon wangelik - toż farorz pościoł.

[broneknotgeld]

82 775 marek

Trza na świotynio marek aż tela
Tyż robocizna parafian w tym
Dwie czecie patron doł na ta sztela
Portmanyj łotwar to przeca wiym

I chocioż bauplac wpiyrw tyż doł na to
Choć geld wyłożoł bez ty radości
Dyć przeca Orna niy jest sagato
Coś łod sia dadzom i ludzie prości.

[broneknotgeld]

Z Funduszu Wolnych Kuksow

Fundusz na tyn kościoł tyż doł zapomoga
Wiela? tego niy wiym - toż szkryfnońć niy moga.

[broneknotgeld]

Budowa 1892/1893

Projekt doł Jackisch na ta budowa
Maksa Phillipa z Gliwic w tym gowa
By w Ornie nowy kościoł chnet stoł
Jako niyjedyn tukej dyć chcioł

Ze Mikołowa Kasza malowoł
Droga Krziżowo artysta dowoł
W drewnie kunsztownie jest wystrugano
Przez Dorfa z Nysy - take mioł miano.


23.IX.1893

Archanioł Michał zdo sie mo świynto
Toż te pokropki dugo spamiynto
Z rynki farorza Zielonkowskiego
Dyć przeca sztela pod władzom jego

Filjom dymbiyński parafji łona
Chocioż by chceli łod sia być "w doma"
Pewno we końcu i to im przidzie
Czekajom - z czasym richtig to bydzie.

[broneknotgeld]

Ks. Ludwik Winkler

Jak we Dymbiyńsku majom Winklera
Z kuracjom w Ornie ruszo sie teraz
Tyż samodzielność "parafii" wspiyroł
Za tym na Wrocek ponoć zaziyroł.

[broneknotgeld]

1907

Ksiondz Stanoszek w Ornie teroz "wikaruje"
"Parafijo" ze tym jakby fermynt czuje
Co ze kuracyjom? Bydzie czy niy bydzie?
Możno i co złego w końcu z tego przidzie?

[broneknotgeld]

Wonty?

Farorz ze Dymbiyńska podobnoś mioł wonty
Tako łosprowiajom tukej wszyske konty.

[broneknotgeld]

Stanoszkowo sztrofa

Dwa miesionce w kozie - przeca ło tym wiycie
I musioł łopuścić już Ornontowice.

[broneknotgeld]

"Łobiycano" kuracyjo 1909

Ano dyć prziszła nowo utropa
Czy decyzyji wierzyć tu Koppa
Nojpiyrw łobiycoł potym zabronioł
Jakby parafian we ćmok z tym gonioł.

[broneknotgeld]

Kamiyniowali?

Richtig kamiyniami ciepali w farorzy?
Chcieli łoni kościoł zamknońć parafianom?
Trza było sie łostro na to aże wożyć?
Ponboczku - wyboczom to ornontowianom!

Bo przeca skiż pszonio yno to sie stało
Chcieli tu być łod sia - tako im sie zdało
Ze wiary to wielki wyszło baby chopa
A terozki yno majom ta utropa!

[broneknotgeld]

1.V.1911

Aktym ze lutego - kardynała Koppa
Kuracyjo majom - zniknyła utropa
Dyć jeszcze sie tukej wiela tyż starali
Niym se parafiji cołkym doczekali.

[broneknotgeld]

Z lutym 1911.

Z lutym wszyscy to wiedzieli
Trza mieć fara we ty szteli.

[broneknotgeld]

24 tysionce marek

tela parafiany na plebanio majom
Z kolekty i darow - Ponboczkowi pszajom
Dyć to niy wystarczy - jeszcze wiyncy czeba
Drogo coś wyłazi ta "droga do Nieba".

[broneknotgeld]

Farski spor

Kurio sie wdała w tyn farski spor
Bez niyj by możno wyrosnoł "mur"
Dyć poszli wszyscy chnet na ugoda
Choć geldu mało - nastała zgoda.

[broneknotgeld]

3.VIII.1914

Już Kopp doł handszrift swoj na papiorze
Toż Orna w końcu pódzie ku gorze
Choć bydzie trocha to jeszcze trwało
Czas niyspokojny - sie wojowało.

[broneknotgeld]

Siostry Służebniczki - 1917

Ksiondz Piegza ściongnoł je w ciynżkim roku
Zdo sie co Niymcy lecom ku ćmoku
A siostry przeca to ślubowały
By tam kaj "ciymno" pomoc dowały.

[broneknotgeld]

28.VII.1922

Ksindz Broboszcz farorzym - mioł przeca zasługi
Toż administrowoł czas yno niydugi
Jak yno granica nowo już stanyła
Ta fara na stałe se jymu trefiyła.

[broneknotgeld]

Ks. Józef Grunt (6.XII.1923)

Już tom parafijom łon administruje
Farorzym łostanie - cosik tako czuje.

[broneknotgeld]

Ks. Juliusz Kwapuliński (IV.1934)

Ponoć łośmiu ksiyndzy ło fara sie "biyło"
Toż Kwapulińskiymu tako se trefiyło.

[broneknotgeld]

Zarzond Komisaryczny Parafiji 1925

Pawełek Owczarek Szarf i Siedlaczek
Toż przeca styknie - żodyn niy płacze
A przewodniczy wszyskymu farorz
Piyńciu zrachujesz tako ich naroz.

[broneknotgeld]

Zakrystianin Błażej Mikusz (1890-1935/6)

Toż Błażej Mikusz wiela tu przeżoł
Aże bych tymu jo niy uwierzoł
Ty parafiji był żywom ksiyngom?
A jo do zajtow spisanych siyngom.

[broneknotgeld]

Zakrystianin Jan Adamczyk

Mikusza wspiyroł w podeszłych latach
Łojca w niym widzioł? -Przeca niy brata!

[broneknotgeld]

Bierzmowanie 23.V.1933

Kurde - to sie w gminie dzioło!
Mioł Adamski tu wesoło
Toż prziwiydli go cyklisty
Witoł Zdzieblik głosym czystym
Ksiondz Grunt wodom i kadzidłym
W Ornie fest woniało mydłym

Bierzmowańcow wiela było?
Chnet piyńć setek sie zliczyło
Biskup aże tym utrudzioł
Dyć w nich wiara wiynkszo budzioł

Prawiom - z Duchym Świyntym w Ornie
Z tego czasu niy ma mornie.

[broneknotgeld]

Świyntokradztwo 5/6.X.1933

Monstrancjo gotycko kelichy złocone
W nocy ze kościoła były wykradzione
Złodzieji niy znodli choć wiela szukali
Aż na szejść tysiyncy straty zrachowali.

[broneknotgeld]

Krziż Owczarczyka VI.1936

Francik Owczarczyk tyn krziż fundowoł
Przi drodze co do Orzesza
Świadectwo wiary tako swe dowoł
Toż fraszkom jo tu niy zgrzesza.

[broneknotgeld]

Bractwo Rożańca Świyntego (1849)

Dyć tu nojwiynkszo ferajna z wiarom
I niy zaszkodzi mianować "starom"
Toż piyrwyj rosło w Ornie i rosło
Czy do piyńciuset parafian doszło?
Chnetko już tela w bractwie rzykało
W latach czidziestych - a to niymało.

[broneknotgeld]

Katolicke Stowarzyszynie Młodzieży Mynski

Zdo sie jejich miyndzywojnie
Rozkryncało se spokojnie
Z niym łorkestra z niym tyjater
-Tako szumioł w Ornie wiater.

[broneknotgeld]

Katolicke Stowarzyszynie Młodzieży Żyński

Ano i frelki ferajna miały
Choć we nia myni łod sia dowały
Toż dlo karlusa wiela znaczyło
Jak se "godzinki" razym nuciyło.

[broneknotgeld]

Katolicke Stowarzyszynie Mynżow

Czy yno żonatych wciongoł tyn pietruszka
Ktoś członkowstwo stracioł skiż pustego łożka?

[broneknotgeld]

Stary cmyntorz

Piyrszy cmyntorz był wele kościoła starego
Co dzisioj łostało we Ornie ze niego?

[broneknotgeld]

Cmyntorz do 1906

Ano aż do wtedy na starym chowali
Dyć zdoł sie już mały - nowy zrychtowali.

[broneknotgeld]

Toż kończymy na tym na razie to co farske.

[broneknotgeld]

Ornontowice Hindenberga (1636)

Wiela już widać na mapie jego
Zocno wioseczka wedle istnego
Kościoł tu majom i dwory czi
Kaj sołtys miyszkoł tyż kożdy wiy
Dyć yno jedna droga tu widać
Orzesko - take miano trza by dać.

[broneknotgeld]

Ornontowickie recesy 1821-1822

Trocha gospodorzy, zagrodnikow tako
Sie tu uwłaszczyło dyć dwor tyż niy płakoł
Toż chłop dziedzicowi doł łodszkodowanie
Coby pon niy stracioł - tyż było we planie.

[broneknotgeld]

2000 merynosow

Jak tu we folwarkach barany zrachować?
Na łoko dyć idzie tako liczba dować.

[broneknotgeld]

1826-1838

Niy wiym kto tu sołtysowoł
Jak sie dowiym - szkryfna - słowo!

[broneknotgeld]

Maciej Kornas (1848-1859)

Sołtysuje teroz Kornas
A durś rośnie nom ta Orna.

[broneknotgeld]

Karol Janek (1877-1898)

Niyjedyn w Ornie był piykny ranek
Jak naczelnikym tukej tyn Janek.

[broneknotgeld]

Kery?

Stelmach tu briftryjgrym
a laufrym zaś Błaszczyk
Kery z nich we tasi
wiyncy teroz taszczy?

[broneknotgeld]

"Amtadiener"

Zdo sie gminnego groł policaja
Heresztym karoł jak wloz na haja.

[broneknotgeld]

"Porembski Wunsch" - 1830

"Życzoł" sie Porembski tego
By loz wongel dlo istnego.

[broneknotgeld]

Huta Wegnera

Major von Wegner z Tarnowskich Gor
Tyż mioł we Ornie "cynkowy dwor".

[broneknotgeld]

"Żeleźniok" - 1859

Ano tyż fajrant - rudy już mało
By jom tu kopać se łopłacało

[broneknotgeld]

"Claudia" i "Leopold"

Wele Orzesza kamyniołomy
Piaskowiec zocny - niy jakeś "kromy".

[broneknotgeld]

Tartak Zefla Grzegorczyka

Po Spyrze tartak Grzegorczyk mioł
Wele cegelni łon przeca stoł.

[broneknotgeld]

1888

Ornontowicom śmiejom sie lica
Już przeca cug mo tukej bocznica
Łańcuchow z Orny szukej w Europie
Toż niy cygania cie teroz chopie.

[broneknotgeld]

"Maria" Panofskych (od 1860)

Łod kupcow Panofskych była ta glashuta
Czy szkło wyrobiała na żydowsko nuta?

[broneknotgeld]

Piyrwyj

piyrwyj jedna karczma yno w Ornie była
W wieku dziewiytnostym dyć se rozmnozyła
Znaczy - wzbogaciyła sie ta naszo sztela
Geldu do wydanio mieli tukej wiela?

[broneknotgeld]

A możno cosik ło edukacyji?

[broneknotgeld]

Szkoła w Ornontowicach (1680)

Som okryngym szkolnym te Ornontowice
Toż szkoła już była - ło tym możno wiycie
Pewnikym i piyrwyj bajtli tu uczyli
Dyć to w historyji jakosik straciyli.

[broneknotgeld]

Szkoła "Organistowka"

Take w tradycji miano nosiyła
W Ornontowicach jedynom była
Durś organista mioł jom na gowie
Musioł robotny być z niego czowiek.

[broneknotgeld]

Antoni Skrzypczyk (1781-1789)

Dali ze szkołom tako leciało
Skrzypczyk mioł jedny fary za mało
Bestoż trza jymu rechtorym być
By se tu jakoś ze tego żyć.

[broneknotgeld]

Do 1872

Toż do tego czasu w szkole gornoślonski
Polski był szyroki - niymiecki zaś wonski
Potym na łodwyrtka wszysko sie zmiyniyło
Toż z niymieckim ciynżko ciynżko i rechtorom było.

[broneknotgeld]

Rechtor Jachin (Janik)

Rechtor Jachin biyda klepoł
We ruderze pomiyszkiwoł
Tam łoswiata w gowy "ciepoł"
Niyjedyn se tymu dziwoł.

[broneknotgeld]

Franciszek Urbańczyk 1821-1831

Dziesiyńć lot karlus szkołom kierowoł
Jakoś se rada tukej z tym dowoł
Chocioż dzieciskow durś przibywało
A szkoła ciyngym była za mało.

[broneknotgeld]

"Adjuwant"

Tako sie rechtor zwoł do pomocy
Łod kerownika myni mioł mocy
Ano - tyż myni zarobioł wiela
Choć umynczyła tak samo sztela.

[broneknotgeld]

Adjuwant Amand Spak 1845-1847

Rechtorowoł niy za dugo
Tako Orna ło niym "mrugo".

[broneknotgeld]

Kronika Szkolno 1864

Toż pomyślunek we tym Czammera
By w niyj coś szkryflać ło szkole teraz.

[broneknotgeld]

Za Skowronka

Wpiyrw jeszcze za niego sztyry klasy były
Z niym sztyry rechtory dzieciska uczyły
Dyć jak na dwie izby to wszysko podzielić?
Łoj - coby już wreszcie wiynkszo szkoła mieli!

[broneknotgeld]

Karl Bohm 1877-1891

Karlus kształcony we Pyskowicach
Dyć zaroz potym w Ornontowicach
Wiela umynczoł sie ze dzieciarnim
Czy do nauki bajtle se garnom?

[broneknotgeld]

Ornontowicko szkoła 1901/1902

Sztyrysta sztyrnoście dzieci tu łaziyło
Do szejściu klas wielkich se wszyskich wraziyło
Rechtorow zaś piyńciu cołki etat miało
Zdo sie co roboty im tyż niy zbywało.

[broneknotgeld]

69 poległych (1914-1918)

Miynso harmatnie poczebne było
Na frontach wojny światowy
Ornontowiczan wiela zginyło
Niym ze pokojym czas nowy.

[broneknotgeld]

Waterloo 1815

Czamer Kuras Kamionka Prohas i Nogalik
W walce z Francuzami życie śmiertce dali.

[broneknotgeld]

1918

Ano już stało
Niymcy przegrały
Teroz sie zdało
Wolny świat cały

Ornontowice
Lizajom rany
Ciynżke durś życie
Los taki dany.

[broneknotgeld]

Józef Kornas

Zefel Kornas amstdienerym
Niy podskoczy mu tu kery?

[broneknotgeld]

Niy dadzom

W rynce łorganow Brilce niy dadzom
I ze farorzym ło to se wadzom
Ze chóru ciyngym wyciepowany
Spokopioł w końcu co tu przegrany.

[broneknotgeld]

XII.1918 - Rada Chłopsko

W powiecie pszczyńskim rad było wiela
Miała i Orna - szkryfna jo tela.

[broneknotgeld]

19 i 26.I.1919 Welunki

Bojkot welunkow zdo sie we Ornie
Rzesza i Prusy niy śpiom spokojnie.

[broneknotgeld]

W piyrszym powstaniu

Powstańce z Orny w "piyrszym" sie biyli
We bataljonie połnocnym byli
Co wystawiyli ze Mikołowa
Toż se "polyła" niyjedna gowa.

[broneknotgeld]

Na Dymbiyńsko

Z Orny na Dymbiyńsko poniyśli gywery
Zginie jak podskoczy im terozki kery
Tako z agronomym tu sie przeca stało
Broni w swoje rynce wiela tyż dostało.

[broneknotgeld]

Pora dni powstanio

Niydugo to trwało
Chnetko se skończyło
Wygrali niymało
Choc marnie tyż było.

[broneknotgeld]

Po powstaniu

Plebiscytowe sprawy ruszyły
Komitet drapko terozki rośnie
Toż zbiyro Polska we Ornie siyły
Zdo sie co idzie jakby ku "wiośnie".

[broneknotgeld]

2/3 maja 1921

Chnetko dwie setki pod broń stanyło
Grała łorkestra im dynto
Na dwor i gmina drapko ruszyło
Czy ktoś to jeszcze pamiynto?

Czyńść se łostała we Ornie swoji
Dyć wiynkszość poszła na Wyry
Ślonzok sie przeca kuli niy boji
Na Niymca niesom go gyry.

[broneknotgeld]

W Szopiynicach

W Szopiynicach oddział stoji
Sie ło sztab powstańczy boji
Przez dwa tydnie tako chroni
Som łodwodym jakby łoni.

[broneknotgeld]

5.VII.1921 Orzesze

Demobilizacjo - terozki karlusy
Możecie na Orna do dom se wyruszyć.

[broneknotgeld]

Urzond Okryngowy we Orzeszu (1922)

Miyndzy powiatym łon był a gminom
Tyn we Orzeszu wiynkszom "dziedzinom"
"Pod niym" Zawada i Jaśkowice
Dyć tyż do tego Ornontowice.

[broneknotgeld]

Posterunek Policji Wojewodztwa Ślonskego

Na Ornontowice tyż w Orzeszu był
Zdo sie ze tym sztela wiyncy miała siył.

[broneknotgeld]

Rada Gminy

Gminnych rajcow wybiyrali roz na sztyry roki
Z nich trza Zarzond wywelować - toż to niy boroki.

[broneknotgeld]

Kadyncjo 1923-1926

Francik Swoboda naczelnikuje
Dyć Karol Cyprys już zastympuje
We ty kadyncji Jana Bonczyka
Kery mioł piyrwyj "fara" ławnika.

[broneknotgeld]

Ignacy Zdzieblik

Chcecie to wiyrzcie mi tu na słowo
Rokow czinoście naczelnikowoł.

[broneknotgeld]

Urzond Gminny

We "nowy szkole" pokoik mały
Taki z poczontku Urzond był cały.

[broneknotgeld]

10.VII.1923

Sejm Ślonski znosi swojom ustawom
Obszary dworske - tako se jawiom
Zarozki wiynksze gminy dziedziny
Choć z tym dziedzicow som kwaśne miny.

[broneknotgeld]

1.VII.1936

Z tym dniym sie Orna myńszo coś stała
Do Gierałtowic Beksza iść chciała.

[broneknotgeld]

Zwionzek Szkolny Ornontowice (1922)

Ksindz Teofil Bromboszcz jymu przewodniczoł
Za vice sie pisoł ty kerownik szkoły
Hegenscheidt w Zarzońdzie tyż ciyngym se liczoł
Naczelnik Swoboda i tako pospołym.

[broneknotgeld]

Wakacje 1923

Wakacje - dlo szkoły jakby czas pechowy
Ernest Rojek pomarł - przidzie ktosik nowy.

[broneknotgeld]

1931

Kerownik łostatnio coś wiela choruje
Jankowski do czasu go tu zastympuje
W końcu se Łoziński doczekoł pyndzyji
Już niy mo ze szkołom terozki mecyji.

[broneknotgeld]

1935

Jedynosty etat Skiwianka dostała
Za godzina lekcji jedyn złoty miała.

[broneknotgeld]

Bibljotyka szkolno (1935)

Bibljotyka szkolno ksionżek dwiesta mo
Jak na tela dzieci mało mi sie zdo.

[broneknotgeld]

"Kopiec Wolności" w Ornontowicach

Toż usypali kopiec tu taki
Przi niym świyńciyli 3-go Maja
We miyndzywojniu szimel był taki
Bez tego farorz by zrobioł haja.

[broneknotgeld]

Przedszkole 1923

Staraniym ksiyndza Bromboszcza tako
Klosztorne siostry tu prowadziyły
Bajtlom w niym dobrze - zowdy jednako
Pojadły cosik i sie bawiyły.

[broneknotgeld]

2 złote

Kery czuje sie bogaci
Te dwa złotki tu zapłaci
Na przedszkole roz w miesioncu
Toż niywiela przeca w końcu.

[broneknotgeld]

"Ochronka" 1928

"Ochronka" w ornie staraniym szkoły
Los biydnych dzieci tu niywesoły
A kryzys wielki zaklupoł przeca
Toż trza tyż było takego "neca".

[broneknotgeld]

Łogrodki działkowe 1945

Po wojnie majontek rozparcelowali
Toż i do łogrodkow coś przi tymu dali
Pińć hektorow teroz cuzamyn już majom
Działkowcy ty ziymi przeca wiela pszajom.

[broneknotgeld]

Konstanty Magdziorz

Konstanty Magdziorz prezesym kasy
Piniondz go tukej wcale niy straszy
Tako niym przeca łobrocoł piyknie
Że zowdy Kasie tego wystyknie.

[broneknotgeld]

Akacyjo

Jak jom na Ślonsku widza terozki
Zowdy wspominom pszczelorzy troski
Coby te drzewo fest "miododajne"
Rosło i u nos naprowdy fajnie.

[broneknotgeld]

Huta szkła 1925

Na nowo piece w hucie zaś polom
I ruszo cołko produkcjo glasu
Dyć tych wyrobow jakoś niy chwolom
W kryzysie huta pódzie "do lasu".

[broneknotgeld]

Aleksander Nowak (1925)

Zowdy we gminie potrza kowola
Toż i Nowaka rymym pochwola.

[broneknotgeld]

Paweł Grzegorczyk

Paweł Grzgorczyk w kamiyniołomie
Zdo sie z tym znoloz jakby swoj koniec
Dyć w lesie ciyngym kamiyń tu brali
Po Grzegorczyku tako tyż dali.

[broneknotgeld]

Kamiyniołom i tartak

Paweł Grzegorczyk w kupie to czimoł
Dyć z jego śmierciom inaczy
Edward Dworaczek drzewa sie imoł
Majcher kamiyniym zaś raczy.

[broneknotgeld]

Młyn na sztrom

Tyn wybudowoł Wojciech Klimera
Wiela gyszeftow mioł tukej teraz
Zocno gospoda restauracyjo
I sklep we kerym ta kolanijo.

[broneknotgeld]

Sklepy kolonialne

Tyż szejść tukej takich szteli
A czy kolanije mieli?

[broneknotgeld]

"Elka" Łucji Lipp (1936)

Ze "elki" zowdy jednako "jedzie"
Dyć przeca w piontek muszom być śledzie
"Maszkyt" biydoka - wiycie tyż sami
Jako smakuje slydź z kartoflami.

[broneknotgeld]

Błażej Kubicki (1936)

Karuzela i szizbuda
Taki gyszeft - Orny cuda.

[broneknotgeld]

Towarzystwo Czytelni Ludowych

Toż i takowe we ornie było
Prezes Alojzy pietruszka
Ze bibljotykom se tu radziyło
Na wiyrzbie przeca niy gruszka.

[broneknotgeld]

Naczelnik OSP Karol Spyra 1927/1928

Naczelnikym fojerwery był we Ornie rok
Ano ze niym tu zrobiyli richtig piyrszy krok
Toż łod łognia chcieli bronić swoja zocno sztela
Choć sie ze tym umynczyli czasym i za wiela.

[broneknotgeld]

VIII.1938 - Fojerbaby

Baby we Ornie tyż z fojerwerom
Skond siyły łone do tego bierom?

[broneknotgeld]

ZHP w Ornontowicach - 10.IV.1928

Piyrszo drużyna stoji przi szkole
Karlusow wiela w niyj było
Czy rechtor Niemczyk wywiod ich w pole?
Dwa lata i sie skończyło

Zabrakło "wodza" - czy tako w Ornie
Harcerzy cołkym niy bydzie
Zdo sie co ze tym richtig tu mornie
Dyć jeszcze na krotko przidzie.

[broneknotgeld]

OMP - koło Ornontowice

Ano - powstańce tukej tyż miały
"Oddział młodzieży" chocioż był mały
Piyrwyj Kaczmarek mu prezesowoł
Potym Mozgalik go zastympowoł.

[broneknotgeld]

"Strzelec" Pawła Błaszczyka

Prezesym "Strzelca" łon był we Ornie
Musztra karlusy robiyli kornie
Szport i kultura a nawet fach
Grozioł ze niymi życiowy "krach"?

[broneknotgeld]

LOPiP we Ornie

Herman Szeroki Lidze przewodzioł
Z niom "duch obrony" w modych se rodzioł
Harcerstwo jakby niy sztimowało
Jednak we Liga cosik wciongało.

[broneknotgeld]

Chór "Wanda" 28.II.1928

Ano - zaś "Wanda" słychać łod nowa
Co przeca cieszy niyjedna gowa.

[broneknotgeld]

Chór "Wanda" 1935-1939

Niymcowi niy zaśpiywała
Dyć łonego durś niy chciała.

[broneknotgeld]

Anastazja Magdziorz

Z niom Towarzystwo Polek sztartnyło
Choć wiyncy kobiyt przewodniczyło
To Magdziorzowo ze nich jest piyrszo
Bestoż jo szkryfna co tyż nojwyrszo.

[broneknotgeld]

Sztandar ZPŚl 5.II.1936

W tyn dziyń se sztandar tu pokropiyli
Feta podobnoś przi tymu
Możno z radości trocha popiyli
Dyć styknie ło tym już rymu.

[broneknotgeld]

Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół"
Ornontowice 1923-1925

Dwa lata gniozdo sokoły mieli
Jojek we Ornie skłodać niy chcieli?
Bo przeca licho to sie kulało
Furgać se wiela pewno niy chciało.

[broneknotgeld]

1.IX.1939 Ornontowice

Polskego wojska w Ornie niy było
Łosmy Dywizji tako trefiyło
Ciś tom dziedzinom w Orzesza strona
Hitler doł rozkaz - mieli wykonać.

[broneknotgeld]

2 września 1939

Łosmo Dywizjo pod Mikołowym
Zległa - se bojom ło swoje gowy
Choć durś kanony łostro szczylajom
Tukej Polokom rady niy dajom.

[broneknotgeld]

Ciynżko żyć

Ciynżko żyć tako i ciynzko ginońć
Dyć wojna w końcu musi tyż minońć.

[broneknotgeld]

Wywozka - 3 września

Toż wele dwora ludzi zebrali
Za jakiś "napad" śmierciom groziyli
Czyńść chopow w auta załadowali
By w głymbi Rzeszy na niych robiyli.

[broneknotgeld]

4 września - pyńdziałek

jeszcze w pyńdziałek chytajom ludzi
By ich do Niymiec drapko zakludzić
Wiynkszość przed zimom jednak wrociyła
Myńszo utropa w chałupach była.

[broneknotgeld]

Jan Langer -IX.1939

Na krotko w Ornie "naczelnikowoł"
Wpiyrw tukej radnym - toż "urzyndowoł".

[broneknotgeld]

"Dział Polityczny"

Kto niym w Gminie reskiyrowoł
Panym życio w tym sie zdowoł
Ano - dyć okupacyjo
Ciyngym mynczy ta mecyjo.

[broneknotgeld]

"Celleiter"

Ci porachowoł we chałpie krupy
I tako samo nudle ze zupy.

[broneknotgeld]

Rozkopany Kopiec Wolności (1940)

Symbol polskości trza rozkopywać
Toż droźnioł Niymcow łon wiela
Tako niy mogli se jymu dziwać
Historii w tym karuzela

[broneknotgeld]

I zorta DVL

Do piyrszy zorty echt-Niymcow dali
Co polske państwo za swe niy brali.

[broneknotgeld]

"Szworka" DVL

Mioł ponoć szansa kto "szworka" dostoł
By niymcom służoł i trupym łostoł
Kto zaś łodmowioł na lista wpisu
Toż Polok abo i inkszy miszung.

[broneknotgeld]

Do Hitlerjugend

Bajtli Ślonzoki niy chcieli dować
Dyć jako mieli je w chałpie chować?

[broneknotgeld]

Nalepowo

Prawiom co istno kobiyta z Orny
Jyńcom jeść ciyngym dowała
Bez niyj by los ich był bardzi morny
Dyć życiym ryzykowała.

[broneknotgeld]

Cmyntorno tabula

Kaj ziymia jyńcow ciała czimała
Tabula tako se tu łostała
Coby we Ornie tyz pamiyntali
Że im tu życie Niymce zabrali.

[broneknotgeld]

Po niymiecku

Z beamtrym rechtorym - w kościele robocie
Trza szwargotać było i niy czekać pociech.

[broneknotgeld]

Zabiyrajom radyjoki

Po piyrszym tydniu września to było
Mioł kozdy tukej łoddać radyjok
Yno echt-Niymiec ciyngym se słucho
Reszta zaś Orny miała być "głucho".

[broneknotgeld]

Hereszt masielnicow

Ano - tyż ludziom Niymce zabrali
"Koza" we gminie przirychtowali
Dyć w mlyku ciyngym mało tustego
Czy krowy Niymcom niy chcom dać tego?

[broneknotgeld]

Nawet miod

Miod pszczelorzom łodbiyrali
Cukru mało tyz dowali
Trza było ło roje dbać
Jako rada tymu dać?

[broneknotgeld]

Wiece

Ano - spyndzali ludzi do kupy
I jakby uszy im truli
"Nudli" trza było do ichni "zupy"
Strach był jak zaczło cie mulić.

[broneknotgeld]

"Wodzuś" Forster

Kruca fuks - richtig mały firerek
We Ornie zapamiyntajom
Kulka wpakować aż chyntka biere
Dyć se ło bliskich strachajom.

[broneknotgeld]

Rewolucyjny Ruch Oporu w Ornontowicach 1941

Ano - sie łopor we Ornie tworzoł
Po prowdzie jednak wiela niy wożoł
To partyzantka żodno niy była
By szczimać - tym se sztela biydziyła.

[broneknotgeld]

Polske rechtorki

Z poczontkym września Rzesza je "capła"
Wywiyźli do Norymbergi
Wojna złowiyszczo kobiytom "klapła"
Tref zły pod nogi doł bergi.

[broneknotgeld]

Frau Wilkelman

Tyz we ty szkole rechtorowała
Tako z Berlina tukej zjechała.

[broneknotgeld]

"Hitlerjungfolk"

Tu już szkolyli "miynso armatnie"
Na kerym Hitler jednak se natnie.

[broneknotgeld]

Archiwum szkolne

Archiwum szkolne tyż na zatrata
Jak nom brakuje tego po latach
Wiela we Ornie niymiecki szkody
Pamiynto czowiek kery niy mody.

[broneknotgeld]

W Norymberdze

Toż tam wywiyźli z Orny farorza
I tako torturowali
Wrocioł se jednak zaś do ołtorza
Ducha mu tyż niy zabrali.

[broneknotgeld]

Po niymiecku (IV.1940)

Już polske msze som tu zakozane
Yno niymiecke teroz kozanie
Ano - niy wszyscy je spokopiyli
Dyć ze Ponboczkym tako tyż żyli.

[broneknotgeld]

Bierzmowanie 15.VIII.1943

Farorz Dudek ze Janowa
Ludzi musioł wybierzmować
Bo biskupa tu niy było
Jednak życie se toczyło.

[broneknotgeld]

Klaus Hegenscheidt 1941

Trza zaś mu było na front wyruszać
Rylsko Żytomierz - poznoł te strony
Wspomnieć Wenecjo Triest tyż musza
Jak już na zachod był przeniesiony.

[rita100]

hehe, Bronek , nie zabraknie ci miejscowości ? ;)

[broneknotgeld]

1.V.1945 Novara

Tam dzisioj leży se na cmyntorzu
Do końca wojny nasz Klaus niy dożoł
Miasto już wziyli Hamerykany
Dyć tref szczyńślwy niy był mu dany.

[broneknotgeld]

Grudziyń 1944

Oświyńcimioki przszli przez Orna
Śmierś we tym "marszu" zbiyrała ziorna
Chnet tako samo dyć wyglondała
Tela że kosa czerwono miała
Krew na niyj jakby w lod se zmiyniyła
Dość srogo zima przeca to była.

[broneknotgeld]

17.I.1945

Już w Ornie Ruski Niymcow fest lejom
Dyć se tutejsi wcale niy śmiejom
Kaj front przełazi zowdy ofiary
Cywili tako kładzie na mary.

[broneknotgeld]

Se hajcuje

Rozhajcowany tako Dom Gminny
Czy łon ty wojnie richtig był winny?

[broneknotgeld]

II.1945 - W wojewodztwie ślonskim

W wojewodztwie ślonskim zas ta orna leży
Wrociyło na krotko - możecie mi wierzyć.

[broneknotgeld]

I.1954 Gromada Ornontowice

W powiecie tyskim Orny gromada
Dyć prziszła jeszcze i z tego zwada.

[broneknotgeld]

1.II.1977 W Gierałtowicach

Cuzamyn terozki jedna gmina
Tych Ornontowic zocno dziedzina
Chudow Paniowki i Przyszowice
Dyć czimiom wszysko Gierałtowice.

[broneknotgeld]

VI.1990 Komitet Obywatelski w Ornontowicach

By samorzońdzić tako tu szło
Już ta dziedzina Komitet mo.

[broneknotgeld]

Po II wojnie

Po wojnie rożnie w Ornie se dzioło
Zowdy niy było przeca wesoło
Utropy wiela mynczyły ludzi
Dyc se ta sztela do życio bydzi.

[broneknotgeld]

Z parcelacyji

Z parcelacyji gmina tyż brała
By tukej lepi reskiyrowała
I dobru orny mogła posłużyć
Trza samorzondnie było to użyć.

[broneknotgeld]

Radyjok "Noteć" - 1956 rok

Za siodme miejsce tukej rolnki
Dostali "Noteć" - mieli wyniki
Na wojewodzko po prowdzie skala
Dyć za to chcieli tako pohalać.

[broneknotgeld]

14.II.1945

Walynty Łowiński reskiyruje szkołom
Choć yno w ty "stary" som przecaczi klasy
Nauka czas zaczońć! -Tako tu zawołom
Toz bajtle ze Orny niy jakeś mamlasy.

[broneknotgeld]

Rok szkolny 1945/46

Kerownikym Józef Ciuła
Trza se uczniom było tułać
Bo dwie sale u Hankego
Wynajyli tyż do tego.

[broneknotgeld]

"Belweder" 1958

Ano - już telewizor mo szkoła
We Ornie piyrszo! -Idzie zawołać?