Michał Smolorz: Nasz śląski 11 Listopada
Szkoda, że ciągle jeszcze na wielkie rocznice nie potrafimy spojrzeć od własnej strony, ślepo powielając obowiązujące wykładnie polityczne. Takoż było i tym razem ze świętowaniem 11 Listopada.
Bez cienia regionalnej refleksji przystąpiliśmy do fetowania "90. rocznicy niepodległości". Tymczasem z naszego punktu siedzenia to święto ma zupełnie inny wymiar, daleko bardziej europejski. Warto wyjść z polskiego zaścianka i uzmysłowić sobie, że 11 Listopada to święto międzynarodowe. Większość krajów Europy Zachodniej obchodzi je jako dzień zakończenia I wojny światowej i dzień pamięci ofiar wielkiej hekatomby, która nie miała precedensu w historii naszej cywilizacji.
Kiedy nasza elita wojewódzka urządzała oficjalne obchody zgodne z rządowymi dyrektywami, ja z wielką przyjemnością wziąłem udział w kameralnej gawędzie, jaką Alojzy Lysko wygłosił w naszym podmiejskim domu kultury. Pan Alojz to niestrudzony samotny prorok, gorliwie pielgrzymujący po Śląsku i uświadamiający nam prawdy, zdawałoby się, oczywiste, ale odłożone w niepamięć. Jestem mu bezgranicznie wdzięczny za przypomnienie, że akurat 11 listopada powinniśmy pamiętać o naszych śląskich przodkach poległych i okaleczonych w tamtej wojnie w kajzerowskich mundurach.
Nie wiemy, jaki był nasz bilans tamtego czasu, nikt nie chce takiej statystyki opracować, ale już ze zwykłej interpolacji danych wynika, że straciliśmy wtedy co najmniej 80 tys. ziomków, a 200 tys. zostało rannych. Tylko na polach pod Verdun spoczywa prawdopodobnie 15 tys. Ślązaków, których już dziś nikt nie wspomina, nie upamiętnia, nie zapłacze.
Jest jakimś kosmicznym nieporozumieniem, że w katowickiej katedrze wisi kilkadziesiąt różnych tablic pamiątkowych i epitafiów honorujących bohaterów przeróżnych egzotycznych dla nas bitew, potyczek i kampanii - kieleckich partyzantów, ofiar Katynia, kresowych bohaterów. I nie ma ANI JEDNEJ (!) tablicy, która upamiętniałaby naszych własnych synów, braci, ojców, dziadków, których zagarniano w kamasze jako Kanonenfutter. Podobnie zresztą jest w parafialnych kościołach.
Od czasu do czasu jakaś lokalna społeczność usiłuje postawić albo restytuować dawny obelisk upamiętniający ich bliskich poległych na frontach jednej i drugiej wojny. I natychmiast, w okamgnieniu, gorliwy urzędnik wytacza najcięższe armaty przeciwko tym społecznościom, błyskawicznie pojawia się ABW z pryncypialnym śledztwem o "propagowanie symboli faszyzmu" i całą resztą bzdurnej retoryki w PiS-owskim tonie.
Komuś nieznającemu historii przyśniło się, że Krzyż Żelazny to symbol hitleryzmu, więc uderza w dzwon trwogi, a dziennikarze krzyk podnoszą na całą Polskę. Bez większych zmian ciągle pokutuje u nas gomułkowska wykładnia polsko-niemieckiej historii, pełna dyżurnych demonów, którymi straszy się dzieci od kołyski. Nasze własne regionalne dzieje ciągle są wstydliwie skrywane pod korcem jako coś głęboko niesłusznego i wstydliwego, o czym należy jak najszybciej zapomnieć.
Pamiętam własne lata uczniowskie z początku lat 60., kiedy to na szkolnych akademiach musieliśmy występować w strojach... krakowskich. Miałem sukmanę, rogatywkę z piórkiem, tylko zamiast butów skórzanych z cholewami używaliśmy czarnych gumiaków. Kiepsko się w tym tańczyło, ale trudno - jak trzeba, to trzeba. Moja żona do dziś przechowuje własny krakowski serdaczek z cekinami z tego czasu, w którym też wywijała krakowiaka - oficjalnie obowiązujący śląski taniec ludowy.
Teraz widzę, że co do zasady nic się nie zmieniło. Wciąż obowiązuje nas oficjalna wykładnia i ciągle nie mamy prawa do własnej historii. Dlatego - drogi i zacny panie Alojzy - po raz kolejny wyrażam Panu najwyższy szacunek, kiedy drżącym głosem sumienia przypomina nam Pan: TO BYLI NASI OJCOWIE!
miasta.gazeta.pl/katowice/1,35063,5978752,Michal_Smolorz__Nasz_slaski_11_Listopada.html
