Zabiłem wołu!

[tomi469]

Tak naprawdę to nie ja go zabiłem, ale i tak niepokoi mnie: dlaczegóż to nie
można zabić woła? To samo dotyczy bawołu (bawoła).

[zbigniew_]

A nie niepokoi Cię np. brak stołu a nie stoła?

[tomi469]

Skoro widzę psa, kota, lwa, konia, jelenia, szympansa, słonia, to na miłość
boską widzę woła, a nie wołu! Wołu to sobie mogli widzieć starożytni, jak
długo można tolerować zachowane przez przeżytkowe formy nieodpowiadające
dzisiejszemu poczuciu gramatycznemu?
A stół nie ma tu nic do rzeczy, to zupełnie inna para kaloszy.

[tomi469]

tomi469 napisał:

> Skoro widzę psa, kota, lwa, konia, jelenia, szympansa, słonia, to na miłość
> boską widzę woła, a nie wołu! Wołu to sobie mogli widzieć starożytni, jak
> długo można tolerować zachowane przez przeżytkowe formy nieodpowiadające
> dzisiejszemu poczuciu gramatycznemu?
> A stół nie ma tu nic do rzeczy, to zupełnie inna para kaloszy.
Miało być: (...) zachowane przez tradycję przeżytkowe formy (...)
Jak widać z tradycją zawsze są jakieś problemy :)))

[zbigniew_]

Akto będzie decydował, które formy zachować.
W celowniku twoje przykłady też sie rozjeżdżają- psu, kotu, lwu, ale koniowi,
szumpansowi, jeleniowi, słoniowi.

[ala100]

Proponuję zabić byka! Wół to zwierzę spokojne, niegroźne i męskiej chwały się
na zabiciu wołu nie zdobędzie. Ala

[jazzek62]

Ze względu na malejącą frekwencję wołu na polskiej scenie językowej przewiduję,
że za paręnaście lat będziesz mógł już zabić woła, jeśli jeszcze jakiś
zostanie :)

[teresa.kruszona]

Wół i bawół jako jedyne żywotne rzeczowniki zachowały archaiczną końcówkę
zgodną z tematyczną deklinacją prasłowiańską. W prasłowiańszczyźnie rzeczowniki
nie odmieniały się według rodzajów, ale według tematów. Rzeczownik wół był
jednym z ośmiu rzeczowników tzw. deklinacji u-tematowej, obok np. rzeczownika
syn. W dopełniaczu miały one końcówkę -u (syn, synu). Ostatecznie na gruncie
języka polskiego rzeczowniki zaczęły się odmieniać według rodzajów w XVI w.
Rzeczowniki męskie (żywotne) mają końcówkę w dopełniaczu -a, tylko wół i na
jego wzór bawół zachowały w dopełniaczu końcówkę -u, stąd wołu, bawołu.
Słownik poprawnej polszczyzny dopuszcza użycie w języku potocznym formy woła.

[stefan4]

teresa.kruszona:
> W dopełniaczu miały one końcówkę -u
[...]
> Rzeczowniki męskie (żywotne) mają końcówkę w dopełniaczu -a, tylko wół i na
> jego wzór bawół zachowały w dopełniaczu końcówkę -u, stąd wołu, bawołu.

Przy tym zabijaniu to cały czas chodzi o biernik a nie o dopełniacz, prawda?

- Stefan

[teresa.kruszona]

Prawda, ale rzeczowniki rodzaju męskiego (żywotne) mają biernik równy
dopełniaczowi.

[tomi469]

teresa.kruszona napisała:

> Słownik poprawnej polszczyzny dopuszcza użycie w języku potocznym formy woła.

O proszę, a w starych słownikach zwalczano formę "woła" ze wszystkich sił.
A dzisiaj już jest poprawna, ciekawe kto pierwszy odważył się zamieścić formę
tą w swoim słowniku?