hanys_hans
07.04.06, 19:09
WARMIŃSKIE DOMINIUM
, księstwo warmińskie, władztwo terytorialne biskupów i kapituły warmińskiej w
XIII–XVII w., obejmujące Warmię; ustanowione przez papieża 1243, ostatecznie
określone granicami 1375; dzieliło się na domenę biskupów (ok. 2/3 terytorium,
ze stol. początkowo w Braniewie, od 1341 w Ornecie, od ok. 1350 w Lidzbarku
Warmińskim) oraz część kapituły katedralnej (ok. 1/3 obszaru, stol. we
Fromborku). Biskupi i kapituła sprawowali na swoich terytoriach władzę świecką
i duchowną; formalnie niezależne, w rzeczywistości dominium warmińskie było
politycznie uzależnione od Krzyżaków; 1466 weszło w skład Rzeczypospolitej i
tradycyjnie uznawano je za część Prus Król.; zachowało znaczną samodzielność,
mimo że od 1512 o nominacji biskupa warmińskiego (który był od pocz. XVI w.
prezesem Sejmiku Generalnego Prus.) decydował król pol.; początkowo stany
dominium warmińsliego uczestniczyły w sejmiku Prus Król., od 1 poł. XVI w.
zbierały się na własnym sejmiku warmińskim; 1772 dominium warmińskie znalazło
się w prus. zaborze i przestało istnieć.
A. SZORC Dominium warmińskie 1243–1772. Przywilej i prawo chełmińskie na tle
ustroju Warmii, Olsztyn 1990.
