Wyczytane z cienia

[skajstop]

Czytam sobie właśnie "Cień Poego", i trafiłem na taki passus:

"Zawsze mnie bowiem wprawiało w najwyższą irytację, że powodzenie tylu dzieł
pisarza przyćmiewa jego sławę. Ileż osób spotkałem, zdolnych z pamięci
recytować całość "Kruka" i kilka popularnych wierszy, [...], a nie znających
nazwiska autora? Poe intrygował czytelników, którzy go jednak CENIĆ nie
umieli; rzec można, utwory jego wchłonęły go w zupełności"

A gdyby to odnieść nie tylko do wspomnianego EAPa, potraktować sprawę szerzej?
Których pisarzy pamiętamy z nazwiska najpierw, z jakiegoś ich świata, klimatu
czy innych aspektów twórczości, a które dzieła - jak we wspomnianym passusie -
dominują nad postacią twórcy?

Mnie najpierw przychodzą na myśl Kafka i Bułhakow. "Mistrza i Małgorzatę"
można oderwać od Bułhakowa, zresztą tak chyba jest, że wielu zna MiM, a z
przypomnieniem sobie autora mogłoby mieć pewne kłopoty. Kafka zaś egzystuje
sobie i bez dzieł, myślę, jako piewca pewnych klimatów...

Z twórcami w innych dziedzinach chyba też taki podział dałoby się przeprowadzić.

Zatem, co o tym myślicie? Grosik za mądre słowo :P

[kubissimo]

mysle, ze Oskar Wilde bardziej egzystuje (o ile egzystuje) w zbiorowej
swiadomosci jako barwna postac, a dopiero potem jako autor. i to chyba dotyczy
wszystkich jednostek z niebanalna biografia ;)

a generalnie to taki podzial w literaturze zaklada, ze mamy do czynienia z
ludzmi choc troche czytajacymi. ciekawiej byloby chyba w przypadku sztuk
wizualnych. tu nie trzeba jakiegos szczegolnego zainteresowania, bo zawsze cos
komus mignie, chociazby w ksiegarni, gazecie, czy telewizji

[kubissimo]

chociaz co do Wilde'a, to jeszcze jest sprawa jego aforyzmow i inszych
paradoksow (jak chocby ten o uleganiu pokusie), ktore chyba zyja zyciem wlasnym
i to niekoniecznie w polaczeniu z nazwiskiem autora

[monikate]

To samo można powiedzieć o Gertrudzie Stein. Barwna, złożona osobowość,
wyrocznia artystyczna etc. kto pamięta, kto czyta jej książki? A GS traktowała
swoje pisarstwo poważnie.

[monikate]

O tej porze ciężko się myśli, ale przypomniała mi się jeszcze Anaias Nin. Jej z
kolei nie można oderwać od tego co pisała, a tejże twórczości od Anais i jej
życia; są baaardzo ze sobą splecione.

[monikate]

Ale jak już, to Anais zdecydowanie dominuje nad swoją twórczością, najpierw
myśli się o niej jednak.

[monikate]

Upraszczając, jest jak w filmie. Mamy gwiazdy (Wilde, Stein, Anais Nin) i
aktorów (Bułhakow, Bolesław Prus). Nie grają sobą, tylko mówią przez to, co
napisali.

[kubissimo]

przy zalozeniu, ze Muminki nie sa dla dzieci, a przynajmniej sa rownie czesto
czytane przez doroslych, to Tove Jansson jest wlasciwie wydrukowanym nazwiskiem
na okladce
nie wiem, ile osob wiedzialoby jakiej ona byla narodowosci, nie mowiac o takich
kwiatkach jak fakt, ze byla lesbijka. ciekawe, czy po naglosnieniu tego
ostatniego minister Roman nie wydalby nakazu spalenia wszystkich egzemplarzy ze
szkolnych bilbiotek ;)

[braineater]

Ja pamiętam, ja czytam:)
Autobiografię Alicji B. Toklas i Autobiografię samego siebie, lubię brdzo,
szcególnie za opis spotkania z amerykańskimi żółnierzami, co chcieli emablować
obie panie, co szcególnie dobrze się czyta, jak się ma w pamięci, jak wyglądała
pani Gertruda i za opis imprezy na Montparnassie z okazji powitania lub
pożegnania Appolinaire'a. Za złośliwośc i ironię ją lubię i za jeden z bardzije
pokęconych wierszy świata 'Lifting Belly' - po polsku tłumaczony tylko we
fragmentach, dwukrotnie w LNŚ, jako 'Cięzki brzuszek', czyli jakieś 30 stron
wierszem białym, uznanych za manifest wszystkich lesbijek świata, a tak po po
prowdzie genialny opis świata, widzianego przez pryzmat kobiecej
biologiczności. No i jak tu pani nie lubić, jak od głodu ratował pikasów,
szagalów i cała resztę:)

P:)

[braineater]

Autobiografię każdego znas, nie samego siebie.:)
za wcześnie jest:)

P:)

[hophopi]

Autor jest bezwzględnie eksterminowany w przypadku ekranizacji powieści. Pręgi
to pręgi, a nie jakiś tam Gnój, powi pani Kazia. Mordor? jest już na globusach.
BridżidDżons po prostu sobie chodzi po ulicach i pewnie są tacy, co przysięgną,
że byli z nią na imprezie :). jeśli ekranizacja udana, to niezbyt zdrożne jest
to nowe życie bohatera, co opuścił autora swego i autorkę swoją.
ale jak sobie pomyślę, jak się Sapek musiał wzruszyć, oglądając zwłoki
wiedźmińskie telewizyjne. dżizu, sama się wstydzę i mdłości mam...

[skajstop]

Z ekranizacjami to jest problem dodatkowy, że one zawsze spychają autora/autorkę
w cień, eksponując dzieło.

Sapkowski to się wzruszał i poruszał, a podobno jak mu wielbiciele sagi pokazali
te słupy telegraficzne niewycięte z kadru, to przekleństw używał w kilkunastu
językach :P

[mamarcela]

Też czytałam Gertrudę Stein. I potem namietnie chodziłam po jej sladach w Paryzu
(opisywałam to dawno temu na forum ksiązki) i tez do tej pory mam w oczach
twarze - Gertrudy i Alicji przede wszystkim.
Nie wiedziec czemu po prostu uwielbiam Gertrudę chyba za to, że takim
monstrualnym porworem była :)

[zdanka1]

złozoność Wilde'a jest sprawą niesamowitą :) Mogę to poweidzieć po 5 letnim
romansie z nim na wszystkich frontach - inny jest Wilde na pokaz dla salonów,
inny jest jest język tych samych słów w sztukach pisanych pod salon, jeszcze
inne są listy do Bosiego, w których Wilde jest czasami wręcz załosny, od listów
do Konstancji , choć oboje kochał, a najbardziej "bezbronny i bezmaskowy: jest
w kawałkach pisanych w listach do dzieci, kiedy nei mógl ich już widywac.

Jesli ktoś mnie zapyta o dwóch polskich pisarzy, ktorych legenda przycmiła
pisarstw to mówię bez wahania - Przybyszewski i Witkacy.

[braineater]

ogólnie do tematu dyskusji - to chyba jest jeden z wyznaczników wielkiego
dzieła, że Autor przestaje byc ważny, znika zupełnie, zostaje zasłonięty przez
dzieło. Że przestaje nas obchodzić Poe jako morfinista, uwodziciel nieletnich i
spiacy na ulicach lump, i zostaje z niego tylko niesamowita umiejętność
składania liter i tworzenia obrazów, których nie sposób zapomnieć. Kiedyś coś
podobnego pisałem na innym forum o muzyce:

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=20715&w=28844996
post jest dośc bełkotliwy a dyskusja na kolejnych 150 oczywiście niczego w
zrozumieniu nie ułatwia, ale coraz bliższy jestem temu, by przynajmniej te
początkowe tezy - 1, 1a i 3 w szczególności rozciągnąć na całość sztuki jako
takiej. Dla mnie artysta, pisarz, malarz, muzyk, jest po prostu kolejnym
narzędziem, wykorzystywanym przez zupełnie nieokresloną, kompletnie
abstrakcyjną i istniejaca tylko jako moje prywatne intuicyjne przeczucie, siły
wyższej, której jedynym celem istnienia jest objawianie, raz na jakiś czas,
dzieł absolutnie wybitnych. I twierdzę, że takie dzieło może się przytrafić
każdemu.

P:)

[itek1]

> to chyba jest jeden z wyznaczników wielkiego
> dzieła, że Autor przestaje byc ważny, znika zupełnie, zostaje zasłonięty przez
> dzieło
Uwazam, ze jest zupelnie odwrotnie. Dzielo jest wielkie, jesli autor zaczyna byc
wazny dla czytelnika, ma sie ochote go lepiej poznac.
Zreszta na ten tematc juz nie raz dyskutowalismy i pozostalismy przy swoich
stanowiskach :P

Co do meritum, to w przypadku literatury czerpiacej wprost z zycia autor
przeswituje zza dziela, jest kims waznym, w przypadku natomiast literatury
traktowanej jako czysta gra z czytelnikiem, wsparta na kontekstach, czerpiaca z
literatury, nie z zycia, autor jest mniej wazny.

[skajstop]

Itku, ale przecież w wątku na "Książkach" dowodziłeś, że _każda_ literatura
czerpie z życia, więc i z autora, który jest ograniczony ramami. Przesunąwszy
akcent z "woli autora" na "życie autora", nie wskażesz dzieła całkiem wyssanego
z palca. Zawsze się znajdą jakieś analogie do życia autora, lektur, etc.

Być może ma tu natomiast sens twoje drugie spostrzeżenie: o nasyceniu ta
rzeczywistością autorską. Ale jednak MiM nasycony jest nią bardzo, a mimo to -
kto zna Bułhakowa? A "Mistrz i Małgorzata" to tytuł nieśmiertelny :-)

[itek1]

> Ale jednak MiM nasycony jest nią bardzo, a mimo to -
> kto zna Bułhakowa? A "Mistrz i Małgorzata" to tytuł nieśmiertelny :-)
Ale MiM w odbiorze powszechnym jest przeciez romansidlem, a w przypadku kazdego
romansu autor idzie na plan dalszy (nie wiem dlaczego tak sie dzieje, dlaczego
tego typu emocje kaza nam zapomniec o autorze), a licza sie tylko stworzeni
przez niego kochankowie. Rzeczywistosc porewolucyjnej Rosji funkcjonuje jedynie,
jako tlo tego romansu (jest egzotyczna -to atut tego romansu, podobnie jak
ciekawsza bylaby dla polskich czytelniczek i czytelnikow historia Moniki Pieknej
i Adama Nijakiego dziejaca sie na Kubie, a nie w Wachocku), a nie jako miejsce,
w ktorym odnajdujemy autora z krwi i kosci, przeswitujacego zza Mistrza.

[skajstop]

tek1 napisał:

> Ale MiM w odbiorze powszechnym jest przeciez romansidlem,

Hm, nie wiem skąd wziąłeś ten "odbiór powszechny", zapewne jakieś badania były
prowadzone? Mnie się wydaje, że raczej w tej powszechnej percepcji jest to
fantasyka diabelska: Szatan, wiedźmy, szyb tłuczenie, sztuczki z czerwońcami,
panie... takie tam duperele.

> a w przypadku kazdego romansu autor idzie na plan dalszy (nie wiem dlaczego
> tak sie dzieje, dlaczego tego typu emocje kaza nam zapomniec o autorze), a
> licza sie tylko stworzeni przez niego kochankowie.

Taaa... ciekawe, że skoro w przypadku każdego romansu autor idzie na plan
dalszy, jak powiadasz, to markami stały się nazwiska Barbara Cartland, Danielle
Steel, a z polskich Grochola i Wiśniewska. Moim zdaniem nie masz racji, poza
pzpadkiem wykreowania jakiejś długiej serii z tym samym bohaterem, kiedy onże
może się stać równie silnie znanym znakiem firmowym jak nazwisko autora. Ale to
wyjątki w świecie literackim (w skali, rzecz jasna).

[itek1]

Mnie się wydaje, że raczej w tej powszechnej percepcji jest to
> fantasyka diabelska: Szatan, wiedźmy, szyb tłuczenie, sztuczki z czerwońcami,
> panie... takie tam duperele.
Pewnie Ty tez masz racje (jaest troche tak jak Ty i jak ja widzimy).
> Taaa... ciekawe, że skoro w przypadku każdego romansu autor idzie na plan
> dalszy, jak powiadasz, to markami stały się nazwiska Barbara Cartland, Danielle
> Steel, a z polskich Grochola i Wiśniewska.
Ale marka autora, a zycie autora, to nie to samo. Mnie chodzilo o to, ze
skupiamy sie na problemach kochankow, a nie zyciu tworcy tych postaci.

[kubissimo]

polemizowalbym z tym romansidlem
fakt, ze MiM czytalem bedac mala dziewczynka, ale watek milosny byla dla mnie
na trzecim planie

[braineater]

Iteczku, a powiedz mi, jaki wpływ na odbiór dzieła maja takie fakty, że joyce
był ślepy i ulissesa pisał beckett?, że musil zdychał z głodu, dorabiając za
wierszówki w szmatławych gazetach?, że hamsun był nazistowskim pojebem? że
genet nie przeżył 90% z tego, co opisał w swoich 'autobiograficznych'
książkach? że kafka na co dzień był zajebiście wesołym kolesiem i nieopanowanym
erotomanem? że wyznawca, piewca i najwiekszy krytyk machismo, ślepy jorge, był
zdeklarowanym i ortodoksyjnym gejem? gdzie w ich dziełach znajdujesz te
elementy? gdzie widzisz granicę między tym co 'naprawdę jest prawdą' (sic), a
tym, co jest w pełni świadoma kreacją symulacji znanej jako 'Ja-Autor'? jak je
odróżniasz??

P:)

[itek1]

Bardzo ciezkie zadajesz pytanie odnosnie tego jak odrozniam kreacje od prawdy.
Intuicja?
w sumie troche przyznaje Tobie racji, ale zwaz, ze:
np.czytajac Smuge cienia odnajduje Conrada, ktory jeszcze jest dupkiem i wlasnie
dojrzewa; Szalamow tez raczej nie wymyslil tego, co opisal w Opowiadaniach
kolymskich; Hemingway w Starym czlowieku i morzu musial czuc autentyczny podziw
dla zwyklego prostego czlowieka, walczacego z przeciwnosciami losu, itp.

[nenella]

braineater napisał:

"ogólnie do tematu dyskusji - to chyba jest jeden z wyznaczników wielkiego
dzieła, że Autor przestaje byc ważny, znika zupełnie, zostaje zasłonięty przez
dzieło."

O ile zgadzam się w duzym stopniu z tym co piszesz później, o tyle tu czuję się
zmuszona polemizować. Nie wydaje mi się, zeby zjawisko "zniknięcia autora"
miało jakiś związek z wybitnością dzieła. Nie mam pojęcia kto wymyślił Batmana
i Supermena, musiałabym to specjalnie wyguglać, a postaci te same w sobie
funkcjonują intensywnie w popkulturze, czyż nie? Nie przypuszczam, żeby komiksy
(to były komiksy, tak?), w których pojawili się po raz pierwszy, były
szczególnie wybitnymi arcydziełami. To, że stały się popularne, to inna para
kaloszy. Z drugiej strony każdemu obiło się coś o uszy o kolesiu, który nazywał
się Balzac, a niekoniecznie każdy czytał, lub chociaż potrafi wymienić tytuł
bodaj jednej części "Komedii Ludzkiej". (I nie mów, że to nie jest arcydzieło,
bo będę gryźć :)). Jeśli chodzi akurat o masowy odbiór, to wydaje mi się, że tu
zależność wygląda tak - jeżeli ktoś stworzył wiele różnych utworów (czy innych
dzieł) o mniej więcej podobnym poziomie i budzących jednakowe zainteresowanie,
wysuwa się na pierwszy plan, jako ich autor, przykłady: Agata Christie jako
autorka kryminałów, Adam Mickiewicz jako autor licznych materiałów przydatnych
w szkole podstawowej do tłuczenia idei patriotyzmu tudzież typowych cech
romantyzmu :). Jeżeli natomiast jest "autorem jednej książki", bo tylko jeden
jego utwór podbił liczne serca, łatwo znika ze świadomości zbiorowej, kryjąc
się za dziełem, jak chociażby wspomniani wyżej twórcy postaci Batmana i
Supermena. Choć bywa też tak, że po prostu nierozerwalnie się z tym dziełem
wiąże i mamy takie nierozerwalne pary, funkcjonujące w świadomości czytelników,
jak Artur Conan Doyle - Sherlock Holmes, A.A. Milne - Kubuś Puchatek,
Sienkiewicz - Trylogia, Terry Pratchett - Świat Dysku, takie są skojarzenia,
bez względu na to, czy ci autorzy napisali jeszcze coś innego i na ile to było
w rzeczywistości wybitne, ich nazwiska przylgnęły na dobre do jednego
konkretnego utworu, cyklu.

[braineater]

Batman - Bob Kane
Superman - Jerry Siegel
ale to akurat rzeczy, które wiem, bo pierwszego jestem zdeklarowanym wyznawcą,
a o drugim zdarzyło mi się sporo pisać:)I fakycznie pierwsze ich ujawnienia
(odpowiednio superman w action comics ' /tu mozna sprawdzić jak to wyglądało:
xroads.virginia.edu/~UG02/yeung/actioncomics/cover.html /, batman w
detective comics, rok później /mogę z domu wrzucic prywatnego skana:)/) to
bynajmniej nie były arcydzieła, ale każdy miłośnik komiksu momentalnie połaczy
te dwie postacie z nazwiskami twórców. Podejrzewam, że książek o Siegelu i
Kane, jest nawet wiecej niż książek o ich bohaterach - a obaj dorobili się dość
sporych bibliografii, więc tutaj dość cięzko mówic o zniknięciu. No i z
komiksem jest jeszce ten problem, że czym innym jest 'oryginal concept' a czym
innym kolejne opowieści bazujące na koncepcie - i tak mamy Batmana Kane'a, mamy
Batmana Allana Moore'a, Batmana duetu Loeb/Sale czy wreszcie Batmana w ujęciu
Franka Millera oraz dziesiątki pomniejszych twórców. I łaczą te teksty tylko
dwie rzeczy - główna postać i napis na pierwszej stronie każdego
wydania 'Batman created by Bob Kane'
I chyba nie da się z mojego postu wyczytać, że uznaję to za argument
decydujący, że jesli znamy ksiązke a nie znamy autora, lub nic o nim nie wiemy,
to automatycznie mamy do czytania z dziełem wybitnym, bo to by była oczywista
bzdura. Ale zdarza sie to na tyle często, że pozwolilem sobie to przyjąc jako
jeden z elementów, które mogą sugerować, że mamy do czynienia z czyms więcej
niż 'zwykłym czytadłem'.
I powdziwiam Twoją wiarę, że każdy coś słyszał o Balzaku:) Ja zyję w świecie w
którym moi uczniowie klas maturalnych na korepetycjach sa w stanie z pełnym
przekoniem się upierać, że Illiada to powieść i że jedynym polskim noblistą był
Sienkiewicz za Trylogię. To zas o czym piszesz dalej, to bardziej mi się
kojarzy z star systemem w stylu holiłudzkim, ostrym naciskiem na marketing i
promocję autorów na równi z dziełami, tylko, że on nie do końca działa, bo
jesli rzucisz w przestrzeń hasła Mort, Bagaż, Babcia Wheterwax, to odzew
będzie, że i owszem Świat dysku, ale czy większośc będzie pamiętała autora, to
już nie jestem taki pewien

P:)

[nenella]

braineater napisał:

"Ja zyję w świecie w którym moi uczniowie klas maturalnych na korepetycjach sa
w stanie z pełnym przekoniem się upierać, że Illiada to powieść i że jedynym
polskim noblistą był Sienkiewicz za Trylogię."

Nie przesadzasz? Co prawda zdarzyło mi się widzieć, jak w pewnym teledurnieju
(:)) laska na pytanie, kto był autorem "Trylogii", bez wahania wybrała
odpowiedź "Pan Tadeusz" :)))), ale to chyba jednak nie jest norma, prawda? A
może jest, nie wiem, z powodu wrodzonej mizantropii mam mały kontakt ze światem
i mogę się mylić :). (Swoją drogą przypomniało mi się coś zabawnego, a propos
Odysei. Kiedyś używałam na necie nicka "Kirke" i wielu osobom kojarzyło się to
li jedynie z Kirkiem Douglasem :)))) )

"To zas o czym piszesz dalej, to bardziej mi się kojarzy z star systemem w
stylu holiłudzkim, ostrym naciskiem na marketing i promocję autorów na równi z
dziełami"

Ha, ha, bo teraz tak jest, nie jest tak? Ale to akurat przykład z Pratchettem
do tego pasuje, a te starsze przykłady niekoniecznie.

Natomiast co do tego co piszesz o Batmanie i Supermanie, bardzo Ci dziękuję za
informacje z historii komiksu, są ciekawe, lecz weź pod uwagę, że ktoś musi się
specjalnie akurat tym interesować, żeby wiedzieć takie rzeczy, natomiast w tzw.
świadomości zbiorowej, u większości przeciętnych odbiorców mamy jednak do
czynienia z sytuacją, że o Batmanie cosik słyszeli, natomiast nazwisko Bob Kane
im nic nie mówi. O to mi chodziło, gdy użyłam tego przykładu.

"I chyba nie da się z mojego postu wyczytać, że uznaję to za argument
decydujący, że jesli znamy ksiązke a nie znamy autora, lub nic o nim nie wiemy,
to automatycznie mamy do czytania z dziełem wybitnym, bo to by była oczywista
bzdura. Ale zdarza sie to na tyle często, że pozwolilem sobie to przyjąc jako
jeden z elementów, które mogą sugerować, że mamy do czynienia z czyms więcej
niż 'zwykłym czytadłem'."

No to przeinterpretowałam sobie za bardzo Twoją wypowiedź w takim razie. A
swoją drogą mi się wydaje, że właśnie wcale nie zdarza się na tyle często, żeby
wyciągać tego rodzaju wnioski, wciąż sądzę, że jedno z drugim nie ma zupełnie
nic wspólnego i że jednak zupełnie inne czynniki niż wartość dzieła mają wpływ
na rozpoznawalność autora w szerokiej świadomości.

[braineater]

Może to nie jest noram, moze mam pecha, ale po pieciu latach orki na ugorze,
znanej jako udzielanie korepetycji mogłbym juz swobodnie wydac ksiązke o
największych błędach w podrecznikach do jezyka polskiego, zupelnie niezgodnych
z wiedza moich uczniów i ich przekonaniami:) Ale jest tak, że korki z polskiego
biorą już tylko najwięksi desperaci, wiec to może zaburzac moją ocenę.

Co do Batmana i ogólniej, komiksowych ikon, to ja się zgadzam z Tobą, ale tutaj
pewien nieład wprowdza polskocentryczna perspektywa, w której komiks i jego
tórcy nadal egzystuja na marginesie popkulturowej świadomości, natomiast w
normalnym swiecie autorzy komiksów sa fetowani na równi z innymi twórcami
literatury, stawia się im muzea i pisze o nich ksiązki, staja się, tak samo
gwiazdami popkultury, jak Pratchett, czy Christie - przypadki Franka Millera,
Enki Bilala, Granta Morrisona, Allana Moore'a, Arta Spiegelmana, Moebiusa,
Alejandro Jodorowskiego (choc jego pamięta sie głownie za pokręcone filmy typu
Santa Sangre) Roberta Crumba (tu zresztą mamy jeden z kilku przypadków na
zaleznośc odwrotna, bo to jest sytuacja w której autor funkcjonuje jako
instytucja, jedna z podwalin kontrkultury lat 60, natomiast same komiksy zeszły
na plan dalszy i dzis są juz praktycznie nieczytane, bo się okrutnie z nimi
czas obszedł), to samo zreszta ma miejsce w przypadku guru amerykańskiego
komiksu Willa Eisnera, którego nazwiskiem nazwano najwazniejsza nagrodę
komiksową świata (taki mini-nobel) i którego równiez o wiele bardziej się
pamięta jako osobowość, która wyprowadziła komiks z getta, niz jako autora The
Spirit czy New York Underground. I to wszystko sa nazwiska wystające ponad
komiksowe getto, wpływowe i rozpoznawalne, tyle, że nie w Polsce:)

Co do częsci 3 posta, to w sumie nie mamy o co się spierać, bo to chyba zalezy
od własnych preferencji. Ja na tym forum od poczatku lans robie tezie, że autor
i jego biografia nie są ważne, i ta spaczona byc może perspektywa wpływa na mój
sposób czytania, Ty zas niekoniecznie musisz ja wyznawać. Tyle:)

P:)

[agni_me]

No bo polską świadomość budował pierwszy i drugi program telewizji polskiej.
Dlatego o Balzaku słyszał prawie każdy czterdziestolatek (bo był taki serial w
telewizji o nim i pani Hańskiej - on coś pisał chyba, może Hrabiego Monte
Christo, tytułów książek tam nie podawali, a ona piękna arystokratka była) a
nie wie kto stworzył Batmana, bo tego poznał jako kreskówkę, nie postać
komiksową. Na ulicy z trzech "osób" Poirot, Christi i Murple, kojarzony będzie
tylko Poirot. I słusznie. Nie było fajnego serialu z Miss Murple. Natomiast
kilkunastolatki oglądające vivę nie mają już tej szansy. Zapytaj jednak takiego
chłopca kto jest narzeczonym dżejlo, a będzie wiedział.

Jeśli zaś za przeciętnego odbiorcę uznać jednak osobę czytającą i z czytania
czerpiącego wiedzę zarówno o postaciach jak i autorach, to tu się sytuacja
diametralnie zmieni. Minimum kulturowe to łączenie w pary autor - postać, jak
mniemam. Jestem nabardziej przeciętnym z przeciętnych czytelników, o komiksie
nie wiem nic i nie chcę wiedzieć, ale naprawdę nie mam problemów, żeby
najsłynniejsze komiksowe postaci połączyć z autorami, a pewnie orientacyjnym
czasem powstania także. W moim wieku takie rzeczy wie się już "niechcący".

Coby podsumować - dzieło przysłania autora wtedy, kiedy było atrakcyjniej
sfilmowane od jego biografii. Dlatego Anais Nin jest bardziej znana niż Delta
Wenus i dlatego więcej osób skojarzy o czym jest Mistrz i Małgorzata, niż kim
jest Bułhakow i co jeszcze napisał.

[stella25b]

Ja na tym forum od poczatku lans robie tezie, że autor
>
> i jego biografia nie są ważne, i ta spaczona byc może perspektywa wpływa na
mój
>
> sposób czytania, Ty zas niekoniecznie musisz ja wyznawać. Tyle:)
>
> P:)


A to kolega zwolennik rosyjskiego formalizmu. Moj byly profesor tez nalezal do
fanclubu Borisa Tomasevškij'ego. Ten Sujet i Fabel skad ja to znam:)

[nenella]

braineater napisał:
"Ja na tym forum od poczatku lans robie tezie, że autor i jego biografia nie są
ważne, i ta spaczona byc może perspektywa wpływa na mój sposób czytania, Ty zas
niekoniecznie musisz ja wyznawać."

No nie, akurat z tą Twoją tezą bym nie polemizowała tak bardzo. Całkiem
niedawno na innym forum wykłócałam się, że śmieszne byłoby ocenianie wartości
dzieła przez pryzmat biografii autora, bez względu na to co tam w życiu
nawyprawiał. Tamto było akurat a propos Guntera Grassa, jego świeżych wyznań i
Nagrody Nobla, ale problem jest dla mnie interesujący sam w sobie. Mój post, do
którego się donosisz nie dotyczył w każdym razie faktycznej wartości dzieła
tylko tematu przewodniego wątku, a mianowicie tego w jakich okolicznościach
dochodzi do sytuacji, że autor "przesłania" dzieło lub na odwrót, w oczach
szeroko pojętej publiczności.

[ash3]

skajstop napisał:

>
>
> Których pisarzy pamiętamy z nazwiska najpierw, z jakiegoś ich świata, klimatu
> czy innych aspektów twórczości, a które dzieła - jak we wspomnianym passusie -
> dominują nad postacią twórcy?
>

Pierwszy przypadek: Proust (jako twórca W poszukiwaniu...). Stereotypowo litertura trudna, zawiła, nudna. Drugi: Nabokov, kojarzacy sie wielu czytelnikom jako tworca przede wszystkim "skandalizujacej" "Lolity" - wydaje mi sie, ze całkiem sporo ludzi zaczyna znajomość N. i poprzestaje na tej ksiażce.