Grzybowe epigramaty

[madohora]

Grzyb ten posiada cenne właściwości, bowiem wytwarza diterpeny, czyli organiczne związki chemiczne, które przekształcają ludzkie komórki białaczkowe. Wykorzystanie tego gatunki grzyba w leczeniu białaczki wydaje się zatem bardzo obiecujące.

[madohora]

Blaszki gąsówki fioletowawej są gęste i raczej wąskie. U młodych owocników są fioletowe, później stają się brudnofioletowe lub brązowawe.

[madohora]

Gąsówka rudawa (Paralepista flaccida (Sowerby) Vizzini) – gatunek grzybów należący do rzędu pieczarkowcow (Agaricales))

[madohora]

Cienkie, gęste i zbiegające na trzon. Kolor początkowo białawy i białokremowy, później żółtordzawy do ochrowoczerwonego

[madohora]

Wysokość 3–5 cm, grubość 0,7–1,2 cm, cylindryczny, za młodu pełny, później pusty, czasami dołem maczugowato zgrubiały, włóknisty. Kolor podobny jak kapelusz. Czasami jest ekscentryczny (tzn. nie wyrasta dokładnie na środku kapelusza

[madohora]

Saprotrof rozkładający ściółkę drzew liściastych i iglastych. Dawniej uważana była za grzyb jadalny. Pojawiły się jednak doniesienia o zatruciach jej owocnikami, z tego też względu obecnie odradza się zbierania jej dla celów spożywczych

[madohora]

Kapelusz lejkówki szarawej osiąga średnicę od 5 do 20 cm. U młodych owocników ma barwę białawo oszronioną, jest przy tym wypukły i mięsisty. U starszych owocników ma barwę szarobrązową lub popielatoszarą, staje się również niskołukowaty, a na końcu płaski.

[madohora]

Lejkówka szarawa ze względu na właściwości mutagenne oraz ciężkostrawność w przypadku niewłaściwej obróbki nie zaleca się ich spożywać.

[madohora]

Kapelusz
Średnica 4–9,5 cm, kształt początkowo półkulisty, potem rozpostarty, a nawet nieco wklęsły. Brzeg dość ostry, gładki i nieco karbowany (co najwyżej do 5 mm). Powierzchnia gładka o barwie od różowej do karminowej. Po deszczach blaknie i staje się brudnożółtawa lub jasnoróżowa. Podczas suchej pogody skórka jest matowa, podczas wilgotnej nieco lepka, Daje się ściągnąć tylko na samym brzegu

[madohora]

gołąbek żółknący (Russula luteotacta), który ma gorzki i ostry smak, a kapelusz po naciśnięciu zmienia kolor na chromowożółty. Niejadalny.

[madohora]

Gołąbek cukrówka nie figuruje w powszechnym rejestrze zainteresowań przeciętnego grzybiarza ze względu na niebezpiecznie wyglądające blaszki oraz pokrewieństwo z wieloma trującymi gatunkami. Koneserzy przekonują jednak, że szkoda jest zostawiać w lesie grzyby, które są prawdziwą rozkoszą dla podniebienia. Gołąbki cukrówki warto więc poznać nieco bliżej…

[madohora]

Trzon nie przekracza zwykle 8 cm wysokości i jest dość jędrny, o kształcie walca rozszerzającego się u góry. Jasny i gładki, bywa czasem ozdobiony różowymi smugami, a z wiekiem staje się również żeberkowany.

[madohora]

Gołąbka buczynowego (Russula nobilis), o lepkim karminowym kapeluszu, który powoduje zaburzenia układu pokarmowego.
Gołąbka wymiotnego (Russula emetica) o jaskrawoczerwonej barwie i lepkiej powierzchni, który nawet w małych ilościach powoduje silne mdłości i wymioty.
Gołąbka czerwonofioletowego (Russula sardonia) o kapeluszu w kolorze fioletu i purpury, mogącego powodować zaburzenia gastryczne.

[madohora]

SKWARKI Z GOŁĄBKÓW

600 g gołąbków cukrówek bądź oliwkowych
200 g smalcu
szczypta mielonego kminku

Grzyby dokładnie czyścimy i kroimy na 1 cm kawałki. W garnku z grubym dnem rozgrzewamy smalec i na małym ogniu podsmażamy powoli gołąbki cukrówki, cały czas mieszając. Grzyby powinny nabrać złotej barwy. Przed końcem smażenia solimy je do smaku i dodajemy kminek. Dodajemy jako posypka na ziemniaki, ryż, jajecznicę czy na chleb.

[madohora]

Owocniki gołąbka poduchowatego są krępe i trwałe, tłustawe w dotyku. Mleczka nie wytwarza.

[madohora]

Nawet doświadczonym grzybiarzom łatwo pomylić gołąbka poduchowatego z pozostałymi gołąbkami z podsekcji Sanguinae. G. agrestowy (Queleta) R. queletii charakteryzuje się brakiem woni lub słabym zapachem agrestu, czarniawym środkiem i łamliwszym miąższem. Ponadto rośnie na nizinach, na glebach o kwaśnym odczynie. Gołąbek czerwonofioletowy (przydrożny) R. sardonia odznacza się dłuższym trzonem, cytrynowo żółtymi blaszkami oraz miąższem przebarwiającymi się w kontakcie z wodą amoniakalną na różowo bądź czerwono, poza tym nie czuć go startym jabłkiem.

[madohora]

Gołąbek krwisty (Russula sanguinea Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).

[madohora]

U młodych okazów dość gęste, u starszych dość rzadkie lub rzadkie, często z kilkoma blaszeczkami, na ogół z dość licznymi rozwidleniami, o szerokości 2–6 mm (czasami mniej niż grubość miąższu!), początkowo białawe, następnie blado ochrowokremowe, kremowe z jasnożółtym odcieniem, często po zgnieceniu po dość długim czasie zmieniają barwę na żółtą, czasem z różowawym lub czerwonawym brzegiem w pobliżu ostrzy

[madohora]

Naziemny grzyb mykoryzowy, występujący w trawiastych lasach iglastych, głównie sosnowych, ale także w lasach mieszanych z udziałem sosny

[madohora]

Blaszki gołąbka przyjemnego są wolne, rozwidlone, cienkie, gęsto ułożone, często z blaszeczkami (międzyblaszkami), z gładkimi ostrzami. U młodych owocników kremowo białe lub jasno szare, u starszych brudniejsze, z brązowymi plamami po uszkodzeniach, gęsto pomarszczone.

[madohora]

Gołąbek kruchy (Russula fragilis (Pers.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).

[madohora]

Dość gęste, czasami rozwidlone, przy trzonie niemal wolne. Za młodu czysto białe, później śmietankowożółtawe, z delikatnie karbowanym ostrzem

[madohora]

Owocniki pojawiają się od lipca do listopada w lasach liściastych, iglastych i mieszanych, zwłaszcza na wilgotnych glebach wśród mchów, pod dębami, klonami, brzozą brodawkowaną, grabami, leszczyną, bukami, świerkami i sosnami. Występuje głównie na pogórzu i w górach.

[madohora]

Po raz pierwszy opisał go Elias Fries w 1838 r. i nadana przez niego nazwa naukowa jest aktualna. Synonimy naukowe:
Russula chrysodacryon Singer 1923
Russula chrysodacryon f. viridis Singer 1932
Russula drimeia Cooke (1881)
Russula drimeia f. viridis (Singer) Bon 1986
Russula drimeia var. flavovirens Rea 1932
Russula emeticiformis Murrill 1938
Russula sardonia var. citrina Pers. 1796
Russula sardonia var. mellina Melzer, in Melzer & Zvara 1927

[madohora]

Wysyp zarodników o barwie od kremowej do ochrowokremowej. Zarodniki kuliste lub elipsoidalne, o rozmiarach 7–9 × 6–8 μm. Powierzchnia brodawkowato-paciorkowata, czasami z niskim grzebieniem, niepełną siateczką, lub tylko z łącznikami między brodawkami. Łysinka wyraźna amyloidalna. Podstawki o rozmiarach 40–60 × 8–12 μm. Licznie występują cystydy mające rozmiar 70–75 × 9–11 μm. Pod działaniem sulfowaniliny czernieją. W skórce kapelusza występują dermatocystydy, a w tramie blaszek przewody mleczne

[madohora]

Gołąbek wymiotny (Russula emetica (Schaeff.) Pers.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).