KATASTROFY, WYPADKI, KRYMINALNE, PROTESTY, POŻARY

[madohora]

BYDGOSZCZ. 16 LATEK WSZEDŁ NA DACH LOKOMOTYWY ZOSTAŁ PORAŻONY PRĄDEM - Gazeta - 15.12.2021

[madohora]

ZNÓW PIJANY LEKARZ, W TYM SAMYM SZPITALU - Interia - 15.12.2021

[madohora]

WYBUDOWAŁ SZAŁAS W LESIE I W NIM MIESZKAŁ - Gazeta - 22.12.2021

[madohora]

PRZEZ SIEDEM LAT UKRYWAŁ SIĘ W SZAŁASIE - Interia - 22.12.2021

[madohora]

W zależności od rodzaju materiału wydostającego się podczas erupcji wyróżnia się:

efuzje (erupcje wylewne, erupcje lawowe) – wydobywa się lawa pod wpływem pęknięcia skorupy i przemieszczania się jej ku powierzchni Ziemi (dwa rodzaje wulkanów: tarczowe i kopułowe);

[madohora]

Great Blue Hole – rozpadlina rafy koralowej w Morzu Karaibskim na terytorium Belize ma postać studni o głębokości ponad 122 metrów i średnicy 300 metrów.

[madohora]

BIRMA. OSUWISKO W KOPALNI. DZIESIĄTKI ZAGINIONYCH - Interia - 22.12.2021

[madohora]

PODLASKIE. 25 LAT WIĘZIENIA ZA ZABÓJSTWO SPRZED LAT - Interia - 22.12.2021

[madohora]

SĘDZIEMU ŻURKOWI GROZI DYSCYPLINARKA ZA ROZMOWY O GRANICY - www.oko.press - 22.12.2021

[madohora]

TRAGEDIA W GRECJI. SETKI POSZUKIWANYCH PRZEZ SŁUŻBY RATOWNICZE - www.msn.com.pl - 22.12.2021

[madohora]

LUBLIN. PROTEST ROLNIKÓW. CHODZI O ARESZT DLA JEDNEGO Z ROLNIKÓW - Interia - 22.12.2021

[madohora]

CZECHY. 32 OSOBY ZATRUŁY SIĘ TLENKIEM WĘGLA - Interia - 26.12.2021

[madohora]

POLSKI ŁAD W KATOWICACH - Wyborcza - 14.01.2022

[madohora]

TONGA. POTĘŻNY WYBUCH WULKANU NA OCEANIE SPOKOJNYM - Gazeta - 15.01.2022

[madohora]

BALIGRÓD. POŻAR DOMKU LETNISKOWEGO - Gazeta - 26.12.2021

[madohora]

SZWAJCARIA 73 LETNIA KOBIETA ZGINĘŁA POTRĄCONA PRZEZ RATRAK - Interia - 26.12.2021

[madohora]

POŻAR W ŁODZI. NIE ŻYJE PRACOWNIK OCHRONY - Interia - 26.12.2021

[madohora]

AFGANISTAN. ZAKAŻ PODRÓŻOWANIA DLA KOBIET - Interia - 26.12.2021

[madohora]

ĆWICZENIA ROSYJSKIEGO WOJSKA NA GRANICY Z UKRAINĄ - Gazeta - 26.12.2021

[madohora]

RYZYKO NOWEGO KRYZYSU RAKIETOWEGO JEST POWAŻNE - Interia - 27.12.2021

[madohora]

ONI STRACILI ŻYCIE NA GRANICY - www.oko.press- 27.12.2021

[madohora]

PRZEGRANA WALKA O ŚWIĘTOKRZYSKI PARK NARODOWY - www.oko.press - 28.12.2021

[madohora]

KOLEJNE INCYDENTY NA GRANICY - Interia - 28.12.2021

[madohora]

AKCJA CBŚ PRZEJĘLI 9 KG MATERIAŁÓW WYBUCHOWYCH - Interia - 28.12.2021

[madohora]

LEGNICA. ZAWALIŁ SIĘ BUDYNEK DAWNEJ FABRYKI - Interia - 11.01.2022

[madohora]

AUTOR POLSKIEGO ŁADU CHCE ODEJŚĆ Z RZĄDU - www.msn.com.pl - 11.01.2022

[madohora]

SPEŁNIA SIĘ CZARNY SCENARIUSZ PUTINA - www.msn.com.pl - 11.01.2022

[madohora]

WYNAJĘLI POKÓJ W HOTELU. OTO CO ZOSTAWILI PO SOBIE - www.msn.com.pl - 11.01.2022

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Ze względu na warunki, w których powstają, wszystkie tornada można podzielić na dwie główne grupy

[madohora]

To rodzaj tornad, których powstanie nie jest związane z działalnością mezocyklonu w superkomórce burzowej. Nazwę trąby lądowe (ang. landspout) zaproponował Howard B. Bluestein w latach 80. XX wieku i szybko stała się powszechnie używana. Są nazwane przez analogię do trąb wodnych, ale występują nad lądem. Trąby lądowe związane są z komórkami chmurowymi cumulus congestus, a nawet zwykłymi cumulusami. A dokładnie liniami frontalnymi, czyli wszędzie gdzie horyzontalna zmiana prędkości wiatru przyczynia się do tworzenia cyrkulacji powietrza. W odróżnieniu od tornad superkomórkowych wir powietrza potrzebny do utworzenia trąby lądowej jest skoncentrowana w warstwie granicznej, czyli poniżej podstawy chmur. Warunkiem powstawania trąb lądowych jest dobrze wymieszana warstwa graniczna, w której istnieje zmiana temperatury w pionie z tzw. gradientem suchoadiabatycznym (niestabilna atmosfera), co pozwala na silny ruch wstępujący. Procesy dynamiczne tworzenia się trąb lądowych podobne są do trąb wodnych, które powstają zazwyczaj w rejonach tropikalnych nad wodą lub w rejonach gdzie zimne powietrze przemieszcza się nad ciepła wodą, co powoduje dużą niestabilność w warstwie granicznej. Jednak te procesy są różne od dynamiki tornad superkomórkowych.

[madohora]

Tak określa się tornada i trąby powietrzne występujące nad wodą. Istnieje podział ze względu na sposób powstania, tak jak w przypadku tornad nad lądem:

Trąby wodne niezwiązane z mezocyklonem – powstają nad wodą w sposób podobny do trąb lądowych. Mają smukły kształt, taki jak trąby lądowe. Jest to najpowszechniejszy rodzaj trąb wodnych. Powstają kiedy nad ciepłą wodę napływa zimne powietrze, czasami podczas dobrej pogody, przy której na lądzie nie powstają tornada. Wypiętrzające się chmury kłębiaste powodowane przez różnice temperatur oraz przez czynniki dynamiczne prowadzą do powstawania trąb wodnych. Najczęściej ich intensywność osiąga F0 lub F1, a średnica leja rzadko przekracza 30 metrów. Klimatycznie powstają najczęściej w tropikach i subtropikach, rzadko obserwowane są także latem nad Bałtykiem.

[madohora]

Wir pyłowy (ang. Dust devil) to wirująca kolumna powietrza przypominająca tornado. Formują się one zazwyczaj pod bezchmurnym niebem i nie osiągają siły nawet najsłabszych tornad. Kolumna widoczna jest zwykle jako niewielki wirujący lej piasku i kurzu. Wir istnieje blisko gruntu i może powstać, gdy gorące powietrze przy powierzchni ziemi szybko unosi się do góry przechodząc przez strefę chłodniejszego powietrza o niższym ciśnieniu. W Polsce to zjawisko jest bardzo częste.

[madohora]

Niewielkie i słabe trąby lądowe mogą być widoczne, jako mały wir pyłu zawieszonego w powietrzu przy powierzchni ziemi. Nawet jeśli lej kondensacyjny jest niewidoczny, to przy wietrze powyżej 64 km/h cyrkulacja jest zdefiniowana jako trąba powietrzna.

[madohora]

W Stanach Zjednoczonych średnio tornado ma szerokość 150 metrów, a przeciętne ścieżka zniszczeń osiąga 8 kilometrów długości. Spektrum wielkości tornad jest szerokie. Słabe lub zanikające tornada mogą mieć szerokość 1–2 metrów. Zanotowano tornado o drodze zniszczeń długiej na zaledwie 2 metry. Z drugiej strony szerokie tornada mogą pozostawiać pas zniszczeń szeroki na 1,6 kilometra[28]. Tornado, które zaobserwowano w Hallam w Nebrasce 22 maja 2004 roku miało w pewnym momencie szerokość 4 kilometrów.

[madohora]

Tornada mogą mieć różne barwy w zależności od tego gdzie się tworzą. Tornada powstające w suchych warunkach, mogą być niewidoczne oprócz wirujących odłamków przy powierzchni ziemi. Lej kondensacyjny, który podnosi mało pyłu i odłamków może być szary lub biały. Podczas przemieszczania się nad wodą tornada mogą przybrać białą lub niebieską barwę. Leje przesuwające się wolniej i wsysające wiele odłamków są zazwyczaj ciemne i przybierają kolor przenoszonego materiału. Tornada na wielkich równinach przybierają często czerwoną barwę ze względu na kolor ziemi, a wiry przechodzące nad terenami górskimi mogą być śnieżno białe ze względu na obecność śniegu.

[madohora]

Cyrkulacja powietrza w tornadach jest zazwyczaj przeciwna do ruchu wskazówek zegara na półkuli północnej (cykloniczna). Podczas gdy układy frontalne i cyklony tropikalne wirują cyklonicznie na półkuli północnej pod wpływem efektu Coriolisa, to burze i tornada są na tyle niewielkie, że bezpośredni wpływ tego efektu jest znikomy. Superkomórki i tornada wirują cyklonicznie podczas przeprowadzania różnych symulacji, nawet jeśli efekt Coriolisa jest pomijany.

[madohora]

Większość groźnych tornad (o sile F3 w skali Fujity lub większej) powstaje w chmurach burzowych zwanych superkomórkami. Chmury te charakteryzują się obecnością wirującej cyrkulacji powietrza w obrębie prądów wznoszących, czyli tzw. mezocyklonu (meteorolodzy wyróżniają kilka skal wielkości: lokalne, mezoskalowe i wielkoskalowe). Ogólnie mówiąc, superkomórki (podobnie jak inne burze) tworzą się w niestabilnej atmosferze poprzez zamianę energii potencjalnej na energię kinetyczną ruchu powietrza (energia potencjalna dostępna konwekcyjnie) oraz oddawanie ciepła utajonego pary wodnej. W niestabilnej atmosferze panują warunki sprzyjające silnej konwekcji i rozwojowi gwałtownych burz: obecność wilgotnego, nagrzanego słońcem powietrza przy powierzchni ziemi w rejonach, gdzie występuje duży pionowy gradient temperatury (temperatura powietrza w troposferze spada szybko wraz z wysokością). Do powstania superkomórek potrzebne jest również występowanie znacznego pionowego uskoku wiatru, czyli dużej zmiany prędkości i kierunku wiatru wraz z wysokością (umownie często przyjmuje się wartość przynajmniej 20 m/s (40 węzłów) w warstwie 0–6 km nad ziemią). W przypadku bardzo dużej niestabilności w troposferze, superkomórki mogą się tworzyć nawet przy nieco mniejszych pionowych zmianach prędkości i kierunków wiatru (15 m/s w warstwie 0–6 km). Duży uskok wiatru przyczynia się do powstawania poziomej wirującej cyrkulacji powietrza, która pod wpływem silnego prądu wstępującego może przekształcić się w mezocyklon. Dodatkowo zmiany kierunku i prędkości wiatru wraz z wysokością umożliwiają odseparowanie prądu wstępującego od zstępującego w chmurze (prąd zstępujący i opady nie przechodzą bezpośrednio przez prąd wstępujący i nie „gaszą” go). Pozwala to na dłuższe życie burzy, jej dalszy rozwój i na transformację w superkomórkę, która może następnie istnieć przez kilka godzin. Ruch superkomórki na prawo od średniego wiatru oraz ruch powietrza w superkomórce przeciwny do kierunku wskazówek zegara na półkuli północnej powodowany są przez zmiany kierunku i prędkości wiatru z wysokością[38]. Głęboka konwekcja w atmosferze (burze) tworzy się w rejonach oddziaływań dwóch mas powietrza o różnicach temperatur i wilgotności – ciepłego i wilgotnego powietrza z suchym i chłodniejszym. Superkomórki tworzą się zazwyczaj w ciepłym i wilgotnym powietrzu przed linią frontu chłodnego, często są odizolowane od innych chmur[39]. Różnica temperatur może osiągać 20 stopni Celsjusza na przestrzeni zaledwie 4 mil[40]. Suche masy powietrza znad Gór Skalistych mają wiosną temperaturę zwykle około 10 °C, a wilgotne masy znad Zatoki Meksykańskiej około 30 °C, jednak rekordowa różnica temperatur wyniosła 48 stopni. Tego typu chmury burzowe mogą tworzyć się również w południowych rejonach większych układów burzowych (np. linii szkwałów), gdzie rozwijające się chmury mają największy dostęp do płynącego z południa gorącego, wilgotnego powietrza.

[madohora]

Są one zjawiskami na mniejszą skalę i trudno je przewidzieć. Wiadomo, że trąby lądowe tworzą się w prądach wstępujących w rozwijających się chmurach (cumulonimbus, cumulus congestus lub czasem cumulus). Mogą tworzyć się gdziekolwiek rozwija się burza. Powstają, gdy prąd wstępujący jest wystarczająco silny, ciepłe i wilgotne powietrze wykazuje niestabilność blisko powierzchni ziemi i występują horyzontalne zmiany kierunku wiatru[46]. Zdarzają się one w rejonie rozwoju burz przy obecnej konwergencji (poruszające się z przeciwnych kierunków masy powietrza zderzają się ze sobą). Wówczas wiejące z różnych stron wiatry mogą tworzyć zawirowania przy powierzchni ziemi, które są następnie wzmacniane pod wpływem prądu wstępującego. Wówczas unoszące się powietrze może tworzyć wirującą kolumnę[21][15]. Tornada na linii szkwałów (ang. gustnado) tworzą się na froncie przesuwających się linii szkwałów często związanych z przechodzącym frontem chłodnym.

[madohora]

75 procent tornad posiada siłę od F0 do F1, a 24 procent tornad osiąga F2 lub F3. Tylko 1 procent stanowią tornada o sile F4 lub F5, z czego 0,1 procent to tornada F5, nigdy nie zanotowano tornada silniejszego niż 485 km/h, więc tornado F6 w historii pomiarów jeszcze nigdy się nie zdarzyło.

[madohora]

Czasem stosowaną praktyką jest podawanie siły tornada jako kombinacji skali Fujity i skali TORRO. Przykładowo tornado o sile F3/T7 to wir powodujący zniszczenia kwalifikujące go jako F3, ale szacowane wiatry mieszczą się w górnej części tego przedziału i są dość blisko stopnia F4.

[madohora]

Najwięcej tornad pojawia się wiosną, a najmniej zimą. Tornada występują najczęściej w dzień w godzinach od 15 do 19, a szczytowym momentem dnia jest godzina 17. Jednak zdarzają się niszczycielskie nocne i poranne tornada oraz takie, które występują zimą. Przykładowo tornado w Gainesville z roku 1936 zdarzyło się o 8:30 rano czasu lokalnego.

[madohora]

Największe tornado w historii – 31 maja 2013, El Reno, 4.2 km szerokości, 475 km/h, pomimo 2 miejsca pod względem siły wiatru, ze względu na mniejsze szkody związane z otwartym, wiejskim terenem zostało ocenione na EF3 w skali Fujity.

[madohora]

Największa liczba śmiertelnych ofiar w historii USA (625 osób) – „Tri-state Tornado” 18 marca 1925, Missouri, Illinois, Indiana, 2 km szerokości, 420 km/h (EF5).

[madohora]

Największa prędkość poruszania się dla tornada – 152.24 km/h(42.28 m/s), 16 czerwca 2014, Nebraska.

[madohora]

Badania nad prognozowaniem tornad trwały i przełom nastąpił pod koniec lat 40. Wówczas major Ernest J. Fawbush i kapitan Robert C. Miller z amerykańskich sił powietrznych opracowali eksperymentalne, obserwacyjne techniki do przewidywania gwałtownych burz i tornad. Zauważyli oni na południu Wielkich równin taki sam wzorzec pogodowy jak ten, w którym kilka dni wcześniej wystąpiło katastrofalne tornado w Oklahomie. Ogłoszono ostrzeżenia o tornadach, które okazały się trafione. Nastąpił atak tornada, ale nikt nie zginął i prognozę uznano za sukces.

[madohora]

Wraz z rozwojem systemów komputerowych zaczęły powstawać numeryczne modele pogodowe, które umożliwiły prognozę meteorologicznych zjawisk mezoskalowych. Wprowadzenie radaru Dopplera do meteorologii pozwalało nie tylko na mierzenie intensywności opadów, ale także na wykrywanie cyrkulacji powietrznych, które tworzą się przed i w czasie występowania tornada.

[madohora]

Obserwatorzy burz są potrzebni do naocznego stwierdzenia obecności tornada. Najnowsze systemy radarowe nie wykrywają obecności tornada, a jedynie znaki wskazujące na możliwość jego pojawienia się (chociaż meteorolodzy z USA pracują nad nowymi algorytmami wykrywającymi trąby powietrzne). Tylko obserwator może stwierdzić, czy zagrożenie jest bliskie (np. gdy pojawił się lej kondensacyjny). Rola obserwatorów jest szczególnie duża na terenach oddalonych od radarów dopplerowskich, gdzie pomiary i wyniki są mniej dokładne (ze względu na wysokość wiązki radarowej). Poza tym nie wszystkie procesy pogodowe prowadzące do powstania tornad zostają wychwycone przez radar. Obserwatorzy burz są szkoleni pod kątem wykrywania potencjalnie groźnych sytuacji. Uczą się rozróżniania zwykłych burz od superkomórek burzowych, a także dostrzegania sygnałów wskazujących na szybkie pojawienie się tornada w superkomórce (patrz Tornado#Procesy fizyczne i cykl rozwoju tornad)

[madohora]

Charakterystycznym dla trąb powietrznych w Polsce jest wąski pas zniszczeń, odpowiadający w przybliżeniu rozmiarom poprzecznym wiru, zazwyczaj około 200–250 m. W ciągu roku to zjawisko meteorologiczne pojawia się średnio nie więcej niż kilkanaście razy (ok. 8–14). Najczęściej występuje w okresie od maja do sierpnia w godzinach 17:00–20:00.

[madohora]

2000–2007
19 sierpnia 2000 roku silna trąba powietrzna przeszła przez miejscowości Rasztów i Stary Kraszew, zrywając dachy, przewracając ściany szczytowe i raniąc kilka osób. Siłę trąby oceniono na F3.
4 lipca 2002, około godziny 11:40, nad Mazurami przeszedł front szkwałowy oraz trąba powietrzna, który spowodował zniszczenia na znacznych obszarach Puszczy Piskiej.
20 sierpnia 2006 między godziną 15:00 a 16:00 w powiecie kraśnickim, na Lubelszczyźnie, wystąpiła trąba powietrzna. Uszkodzonych zostało około 150 budynków. Trąba rozpoczęła się w Kraśniku, przeszło potem nad Zakrzówek i inne miejscowości. W samym Kraśniku nawałnica powaliła kilkadziesiąt drzew i zerwała dachy domów. Kilka kilometrów na północny wschód od miasta poważnie ucierpiało kilka wiosek, w tym Majdan-Grabina, Sulów, Zakrzówek, Studzianki-Kolonia i Józefin. Silna trąba powietrzna przeszła również przez sąsiednie powiaty. Największe straty odnotowano w powiatach lubelskim oraz krasnostawskim.
7 września 2006 roku, chwilę po godzinie 17:00 trąba powietrzna o sile F2/T4 przeszła przez miejscowość Rumia. Największe straty powstały głównie w gospodarstwach ogrodniczych, gdzie zniszczonych zostało wiele szklarni, zerwane dachy czy zawalony komin na jednym z gospodarstw.
W dniach 20–22 lipca 2007 nad Polską przeszła fala potężnych trąb powietrznych. Początkowo trąby wystąpiły w województwie śląskim w okolicach Częstochowy. W kilku wsiach powstały duże zniszczenia (Huby, Skrzydlów i Adamów). Wiele domów uległo całkowitemu zawaleniu. W dniu 22 lipca trąby powietrzne przeszły nad Lubelszczyzną, głównie nad Pojezierzem Łęczyńsko-Włodawskim.
Gwałtowna burza połączona z porywistym wiatrem przeszła w nocy z 23 na 24 sierpnia 2007 nad woj. małopolskim. Na północny wschód od Krakowa, w gminie Koniusza, trąba powietrzna zostawiła kilkukilometrowy pas zniszczeń. Najbardziej ucierpiała miejscowość Niegardów. Wiatr zrywał dachy, niszczył stodoły, łamał drzewa. Obok zniszczonych zabudowań znajdowały się budynki prawie nietknięte przez wiatr, co jest charakterystyczne dla trąby powietrznej.

[madohora]

ZAATAKOWANY KIEROWCA POWINIEN ODJECHAĆ. INNI KIEROWCY POWINNI MU POMÓC - www.tvn24.pl - 11.01.2022

[madohora]

KATOWICE. JEŹDZIMY NIEZGODNIE Z PRZEPISAMI - Dziennik Zachodni - 11.01.2022

[madohora]

MAZOWIECKIE. ZAGROŻENIE WŚCIEKLIZNĄ - Interia - 11.01.2022

[madohora]

IMIGRANCI SZYKUJĄ SIĘ DO SZTURMU NA GRANICY - www.msn.com.pl - 11.01.2022

[madohora]

NATO NIE ULEGA PUTINOWI - Gazeta - 12.01.2022

[madohora]

2018

25 czerwca trąba powietrzna zerwała dach z supermarketu, połamała drzewa i uszkodziła zaparkowane samochody na osiedlu Radziwie w Płocku. W przystani żeglarskiej wiatr zepchnął do Wisły kontener, który służył za budkę stróża. Strażacy wydostali na brzeg mężczyznę, który w momencie zdarzenia znajdował się wewnątrz budki

[madohora]

Superkomórka burzowa (ang. supercell storm) – rodzaj burzy, którą charakteryzuje wirujący prąd wstępujący powietrza (tzw. mezocyklon).

[madohora]

Zazwyczaj potrzebny jest jeszcze mechanizm, który umożliwi uniesienie powietrza znad powierzchni ziemi do poziomu swobodnej konwekcji, gdzie będzie ono lżejsze niż otoczenie. Mechanizmem tym jest zazwyczaj ogrzewanie słoneczne, konwergencja lub bariera orograficzna. Wówczas parcela wznoszącego się powietrza po osiągnięciu poziomu swobodnej konwekcji będzie cieplejsza od otoczenia i lżejsza, co umożliwi jej dalsze unoszenie. Nasycenie powietrza parą wodną umożliwi rozpoczęcie kondensacji i rozwój chmur, a duża wilgotność bezwzględna powietrza przyczyni się do wydzielania znacznych ilości ciepła utajonego w czasie kondensacji. Ciepło utajone ogrzewa unoszące się powietrze, przez co stygnie ono wolniej niż otoczenie i staje się jeszcze bardziej "wyporne". Cały ten proces przyczynia się do powstawania chmur burzowych typu cumulonimbus.

[madohora]

Superkomórki burzowe możemy podzielić na dwie grupy:
Chmury, które poruszają się na prawo od średniego wiatru i posiadają mezocyklon wirujący przeciwnie do ruchu wskazówek zegara (tzw. right movers).
Chmury, które poruszają się na lewo od średniego wiatru i posiadają mezocyklon wirujący zgodnie z ruchem wskazówek zegara (tzw. left movers).

[madohora]

Strefa najsilniejszego opadu. Występuje zazwyczaj poniżej wału szkwałowego (shelf cloud).

[madohora]

Region słabszego odbicia radarowego ograniczony od góry przez obszar silniejszego echa radaru. Oznacza on obecność silnego prądu wznoszącego.

[madohora]

Superkomórki są czasem klasyfikowane przez meteorologów na trzy kategorie. Jednak nie wszystkie z nich da się zaklasyfikować do któregoś z tych trzech rodzajów, a ponadto wiele z nich w czasie swego istnienia przypomina chmurę z każdej z tych kategorii.

[madohora]

Istnieje jeszcze jedna odmiana burz, którą meteorologowie klasyfikują jako superkomórki. Chmury te zostały nazwane minisuperkomórkami (ang. mini-supercell). Wykazują one wszystkie cechy superkomórek, a charakteryzują się mniejszym rozmiarem w stosunku do omówionych dotychczas rodzajów. Są one mniejsze obszarowo, ale również wypiętrzają się do mniejszej wysokości. Podobnie jak w superkomórkach klasycznych, HP i LP, do ich powstawania potrzebne są duże zmiany prędkości i kierunku wiatru wraz z wysokością. Środowiska ich powstania charakteryzuje niższy poziom równowagi i niezbyt wysokie wartości CAPE w porównaniu z większymi odmianami superkomórek

[madohora]

Ognisko trzęsienia ziemi – tj. miejsce, gdzie zapoczątkowane zostało uwalnianie energii nagromadzonej na linii uskoku. Należy przy tym pamiętać, iż jest to punkt czysto teoretyczny (ang. focus = hipocentrum), ponieważ faktycznie energia wstrząsu rozładowuje się zawsze na pewnej powierzchni uskoku.

[madohora]

fale S (poprzeczne) – powodują "falisty" ruch warstw skalnych (skały zachowują się jak fale na wzburzonym morzu); ten rodzaj fal przemieszcza się tylko w ciałach stałych co oznacza, że odbijają się one np. od zewnętrznego jądra Ziemi;

[madohora]

Homosejstą określa się linię łączącą obszary drgające w tym samym czasie.

[madohora]

Pomiary wstrząsów sejsmicznych dokonuje się za pomocą sejsmografów. Sejsmometrem określa się przyrząd rejestrujący, zaś sejsmogram to sam zapis wstrząsu.

[madohora]

tektoniczne (inaczej: dyslokacyjne) – będące wynikiem przesunięć skał wzdłuż uskoku. Często ruch ten jest związany z globalnymi ruchami płyt tektonicznych, a uskok może być granicą stykania się dwóch płyt. Mogą występować jednak także w dużej odległości od granic płyt litosfery (np. w strefach młodych gór - takich, jak Karpaty czy Sudety); stanowią około 90% wszystkich zjawisk sejsmicznych występujących na Ziemi;

[madohora]

ze względu na głębokość ogniska:

płytkie (85%) – do 70 km;
średnie (12%) – 70-350 km;
głębokie (3%) – 350-700 km.

[madohora]

Nie należy przy tym zapominać o zjawisku tzw. "wewnątrzpłytowych" trzęsieniach ziemi – związanych z głębokimi uskokami mieszczącymi się wewnątrz płyt tektonicznych, daleko od ich granic; zdarzenia te stanowią niecałe 10% rejestrowanych trzęsień ziemi.

[madohora]

Obszary asejsmiczne – obszary wolne od trzęsień ziemi. Pokrywają się one z miejscami występowania starych tarcz prekambryjskich. Obszary asejsmiczne występują np. w Polsce i w Niemczech, a także w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

[madohora]

uskoki gruntu ("pocięcie" formy wzgórza na osunięte rzędami bloki skalne);

[madohora]

Obryw to także nazwa materiału skalnego nagromadzonego w wyniku obrywu.
Obryw dzieli się na:
obrywanie
odpadanie

[madohora]

1. Aktywne – niedopuszczające lub znacznie ograniczające możliwość wystąpienia obrywu. Wśród tego typu metod wyróżnić można między innymi:

stabilizacje biologiczną – pokrycie szatą roślinną (odpowiednią dla wysokości miejsca pokrycia), zalesianie (drzewa są najlepszą i praktycznie bezobsługową ochroną) itp.
stabilizację przy wykorzystaniu metod inżynierskich, polegającą na pokrywaniu skarp siatkami stalowymi, torkretem (betonem natryskowym), w połączeniu z odpowiednim kotwieniem luźnego materiału bądź pojedynczych formacji skalnych (przy wykorzystaniu kotew pasywnych (gwoździ) lub aktywnych.

[madohora]

kurtyny skalne – pokrywanie zboczy siatkami stalowymi o odpowiedniej wytrzymałości, bez ich kotwienia w caliźnie. Zainicjowana lawina (skalna lub lodowa) w sposób kontrolowany sprowadzana jest do strefy deponowania. Metoda stosowana raczej w sytuacji, gdy powierzchnia do pokrycia kurtyną nie przekracza kilkudziesięciu tysięcy metrów kwadratowych. Przy większych powierzchniach stosuje się ze względów ekonomicznych bariery odłamkowe lub wały ziemne.

[madohora]

zapadliska;

[madohora]

Nieciągłe deformacje powierzchni ziemi określane jako zapadliska mogą wynikać również z prowadzonych robót górniczych i przybierać formy zbliżone do kraterów czy lejów krasowych.

[madohora]

W Polsce leje kresowe można zobaczyć w Geoparku Krajowym Góra Świętej Anny w Parku Krajobrazowym Góra Świętej Anny.

[madohora]

MAŁOPOLSKIE. SPRAWA SAMOBÓJSTWA 12 LATKI - Interia - 12.01.2022

[madohora]

CENY GAZU. TRZASKOWSKI ZABRAŁ GŁOS - Interia - 12.01.2022

[madohora]

BRUKSELA. TYSIĄCE SAMOLOTÓW LATA BEZ LUDZI - www.msn.com.pl - 12.01.2022

[madohora]

NIEMCY. KOLONIA. SZOKUJĄCE SCENY W KOŚCIELE - www.msn.com.pl - 12.01.2022

[madohora]

NIEBEZPIECZNY WYPADEK W JASTRZĘBIU ZDROJU - Radio Katowice - 12.01.2022

[madohora]

SAMOBÓJSTWO 12 LETNIEJ KINGI. SĄ WYNIKI KONTROLI - Gazeta - 13.01.2022

[madohora]

RYZYKO WOJNY WIĘKSZE NIŻ KIEDYKOLWIEK - Interia - 13.01.2022

[madohora]

ŁÓDZKIE, ZMARŁY KOBIETY POPARZONE W NOC SYLWESTROWĄ - Interia - 13.01.2022

[madohora]

WITAJCIE W PIEKLE KLASOWYCH FORÓW - Gazeta - 14.01.2022

[madohora]

WYCIEK DANYCH Z MON - Gazeta - 14.01.2022

[madohora]

METEOR PRZELECIAŁ NAD POLSKĄ - Interia - 14.01.2022

[madohora]

HOLANDIA. PRACOWNICY BROWARÓW HEINEKEN STRAJKUJĄ - Interia - 14.01.2022

[madohora]

PROWOKACJE NA UKRAINIE - www.msn.com.pl - 14.01.2022

[madohora]

GIGANTYCZNY WYCIEK DANYCH WOJSKA POLSKIEGO - www.msn.com.pl - 14.01.2022

[madohora]

ŚMIERĆ 11 LATKA. PODEJRZANY Z KOLEJNYMI ZARZUTAMI - Onet - 14.01.2022

[madohora]

WYPADEK NA DK 86 W WOJKOWICACH - Dziennik Zachodni - 14.01.2022

[madohora]

ZŁODZIEJ SAMOCHODU ZGINĄŁ W POLICYJNYM POŚCIGU. WJECHAŁ W DOM - Interia - 15.01.2022

[madohora]

DRONY KRĘCĄ SIĘ PRZY SZWEDZKICH ELEKTROWNIACH JĄDROWYCH - Interia - 15.01.2022

[madohora]

SZKOŁA W RĘKACH PIS - www.oko.press - 15.01.2022

[madohora]

CYBERATAKI NA UKRAINIE - www.msn.com.pl - 15.01.2022

[madohora]

W PUSZCZY BIAŁOWIESKIEJ UTONĘŁO 21 ŻUBRÓW - www.msn.com.pl - 15,.01.2022

[madohora]

KONFLIKT NA BIAŁORUSKIEJ GRANICY - www.msn.com.pl - 15.01.2022

[madohora]

UTRUDNIENIA W RUCHU - Nasze Miasto - 15.01.2022

[madohora]

POLICJA KONTROLUJE AUTOKARY PRZEWOŻĄCE DZIECI - Radio Katowice - 15.01.2022

[madohora]

Już drugi raz ale w innym kontekście "napada mnie" Kozi Wierch - miało być Kasprowy Wierch

FALA UDERZENIOWA PO WYBUCHU WULKANU DOTARŁA NA KASPROWY WIERCH - Interia - 16.01.2022

[madohora]

TEKSAS. ATAK NA SYNAGOGĘ - Interia - 16.01.2022

[madohora]

PROBLEMY W PKP INTERCITY. NIE DZIAŁA APLIKACJA WARS - Interia - 16.01.2022

[madohora]

A kto wam tam każe jeździć?

[madohora]

BĘDĄ NOWE PRZYSTANKI KOLEJOWE W KATOWICACH I SOSNOWCU - Moje Katowice - 17.01.2022

[madohora]

Wielkie Rowy Afrykańskie

[madohora]

Aktualnie obserwuje się tworzenie nowego ryftu na terytorium Etiopii, na północy regionu Afar, w miejscu zbiegu płyt tektonicznych: afrykańskiej, arabskiej i somalijskiej. Doszło tam do ogromnego pęknięcia skorupy ziemskiej. Zjawisko zapoczątkowane zostało we wrześniu 2005 r. serią niewielkich wstrząsów sejsmicznych oraz erupcją wulkanu koło Dabbahu, po których na powierzchni terenu pojawiło się kilkanaście niepozornych pęknięć ziemi. W 2009 r. stale powiększająca się szczelina główna osiągnęła 60 km długości, głębokość jej waha się od 2 do 12 km, a krawędzie oddalone są od siebie na całej jej długości średnio o 5 m

[madohora]

jeziora/rozlewiska (na skutek zatamowania biegu rzeki przez osuwisko);

[madohora]

Termin został zaproponowany przez szwajcarskiego hydrologa François-Alphonse’a Forela w roku 1890, który zaobserwował zjawisko na Jeziorze Genewskim w Szwajcarii. Nazwa pochodzi od „poruszać się w tę i z powrotem” (w szwajcarskim dialekcie języka francuskiego).

[madohora]

Na Bałtyku sejsze osiągają wysokość kilkunastu centymetrów

[madohora]

wybuchy wulkanów

[madohora]

1 listopada 1755 Lizbona, Portugalia

[madohora]

20 listopada 1837 Valdivia, Chile

[madohora]

1 lutego 1938 Morze Banda, Indonezja

[madohora]

3 lutego 1965 Wyspy Szczurze, Alaska, USA

[madohora]

11 marca 2011 Wschodnie wybrzeże Honsiu, Japonia

[madohora]

Polska leży na granicy trzech dużych struktur geologicznych budujących kontynent europejski: prekambryjskiej platformy wschodnioeuropejskiej, paleozoicznej platformy zachodnioeuropejskiej oraz strefy kenozoicznych fałdowań alpejskich. Platformę wschodnioeuropejską od zachodnioeuropejskiej dzieli strefa szwu transeuropejskiego.

[madohora]

Jednak jeszcze przed rokiem 1906 powstały pierwsze dzieła na ten temat. W 1902 r. ujrzały światło dzienne dwie bardzo ważne prace V. Láski. Wymienia on w swej pracy 14 trzęsień ziemi dla okresu średniowiecza na terytorium Polski. Wymienione przez niego źródła są niekompletne, ponadto odnosi się on bezkrytycznie do przytoczonych dat i wydarzeń, dlatego trzeba zachować dużą powściągliwość podczas odnoszenia się do informacji przez niego podanych. Po roku 1906 szczególnie popularnym tematem stały się zmiany i wszelkie anomalie klimatyczne. Jednakże ciągle istniała dość spora luka, jeśli chodzi o rzetelne zestawienie informacji o pozostałych klęskach elementarnych, w tym o trzęsieniach ziemi. Przestrzeń tę próbował zapełnić badacz historii społecznej i gospodarczej, Franciszek Bujak wraz ze swoimi uczniami, opracowując Badania z dziejów społecznych i gospodarczych. Głównym założeniem publikacji miało być „stworzenie podstaw dla badań nad przeszłością społeczną i gospodarczą Polski”, które miały zawierać między innymi opracowanie kroniki klęsk elementarnych, mających wpływ na przebieg życia gospodarczego kraju. Zestawienie to miało objąć całe terytorium Polski, począwszy od połowy wieku XV, na połowie wieku XIX kończąc (dokładniejszą cezurą była ustawa uwłaszczeniowa), a więc cały okres gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej. Akcentowano w tym zestawieniu zasadniczą literaturę historyczną i źródła drukowane, w mniejszym zaś stopniu materiały archiwalne. Przygotowano cztery tomy, w tym dla lat 1450-1586, jednak wybuch II wojny światowej zahamował pracę nad ich opracowywaniem, a częściowo nawet spowodował utratę dotychczasowych materiałów, co wpłynęło na utrudnienia w realizacji przyjętego planu. Mimo tych trudności udało się przygotować pracę, która przyniosła zadowalające wyniki w zakresie prostego skatalogowania wzmianek dla lat po 1450 r., natomiast nie posunęła ona naprzód rozważań metodologicznych nad koncepcją owego katalogu oraz sposobami analizy zebranego materiału.

[madohora]

PODLASKIE. NOCNE PRZESZUKANIA W KIK - Interia - 16.12.2021

[madohora]

ATAK NA POLSKĄ GRANICĘ - www.msn.com.pl - 16.12.2021

[madohora]

GROZIŁ KOBIECIE. ZOSTAŁ ZATRZYMANY PRZEZ POLICJĘ - Radio Katowice - 16.12.2021

[madohora]

CIAŁA DWÓCH MĘŻCZYZN ZNALEZIONO NA A 1 - Gazeta - 16.12.2021

[madohora]

ŚMIERĆ W AMAZONIE. ŻONA ZMARŁEGO SKŁADA ZAŻALENIE NA DECYZJĘ PROKURATURY - Interia - 16.12.2021

[madohora]

SAMOCHÓD WJECHAŁ W PRZYPADEK. JEDNA OSOBA NIE ŻYJE - Interia - 16.12.2021

[madohora]

GAZPROM ZNÓW MAJSTRUJE PRZY GAZIE - Gazeta - 17.12.2021

[madohora]

CO BY PAN RADZIŁ W ŚRODKU LASU KOBIECIE...- www.oko.press - 17.12.2021

[madohora]

LONDYN. POŻAR OBJĄŁ PARTER BUDYNKU. W POŻARZE ZGINĘŁY DZIECI - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

DRAMAT JASIA, KTÓRY NIE MOŻE BYĆ ADOPTOWANY - Interia - 17.12.2021

[madohora]

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. NOWORODEK W OKNIE ŻYCIA - Interia - 17.12.2021

[madohora]

WYPADEK NA MICKIEWICZA. ZARZUTY DLA KIEROWCY I TRZECH INNYCH OSÓB - Dziennik Zachodni - 29.12.2021

[madohora]

POŻARY DEWASTUJĄ KOLORADO - Interia - 31.12.2021

[madohora]

USA DZIEŃ PO POŻARACH POTĘŻNE BURZE ŚNIEŻNE - Interia - 01.01.2022

[madohora]

GUBIN. MŁODA KOBIETA SPOWODOWAŁA WYPADEK - www.msn.com.pl - 18.01.2022

[madohora]

W MROZIE JECHAŁA NA STOPNIACH POCIĄGU - www.msn.com.pl - 18.01.2022

[madohora]

POŻAR W DOLINIE TRZECH STAWÓW. SPŁONĘŁY KONTENERY WĘDKARZY I BUDYNEK WYPOŻYCZALNI SPRZĘTU WODNEGO - www.katowice24.info - 19.01.2022

[madohora]

LEX CZARNEK TO KATASTROFA - www.oko.press - 19.01.2022

[madohora]

DO POLSKI ZMIERZA BESTIA ZE WSCHODU NIEBAWEM TEMPERATURY DO - 25* - www.msn.com.pl - 19.01.2022

[madohora]

ZWŁOKI TRZECH OSÓB ZNALEZIONO W KATOWICACH. WSZYSTKIE NA UBOCZU - Moje Katowice - 17.12.2021

[madohora]

ŁUKASZENKA SPOTKAŁ SIĘ Z PUTINEM. WCIĄŻ NAS DUSZĄ - www.msn.com.pl - 29.12.2021

[madohora]

POLSKI ŻOŁNIERZ W RĘKACH BIAŁORUSKICH - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

CZY ROSJA ZAATAKUJE UKRAINĘ - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

WIELKA BRYTANIA. WYKORZYSTAMY WSZYSTKIE MOCE BY ZAPOBIEC AGRESJI ROSJI NA UKRAINĘ - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

ZAGINIONY POLSKI ŻOŁNIERZ PRZESZEDŁ NA STRONĘ BIAŁORUSI - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

POLSKI ŻOŁNIERZ UCIEKŁ NA BIAŁORUŚ - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

ROSJA PRZEDSTAWIA WARUNKI ZACHODOWI - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

[madohora]

POLSKI ŻOŁNIERZ UCIEKŁA NA BIAŁORUŚ - Interia - 17.12.2021

[madohora]

MATKA UKRYŁA DZIECI PRZED URZĘDNIKAMI - www.polsatnews.pl - 17.12.2021

[madohora]

EMIL ...NISZCZY REPUTACJĘ SWOICH KOLEGÓW - Interia - 18.12.2021

[madohora]

ZALEW CHAŃCZA. MĘŻCZYZNA WYPADŁ Z ŁÓDKI. NIE PRZEŻYŁ - Interia - 18.12.2021