JESZCZE RAZ - MUR GETTA

[baata2]

Czy możecie mi pomóc w kwestii muru getta. Oglądałam niedawno stary album ze
zdjęciami Warszawy z 1945 roku i tam było zdjęcie ulicy Leszno przedzielonej
wzdłuż Murem getta - mieszkam tam i dlatego mnie to interesuje. Kościół
Przesuwany było po "tamtej stronie" a Kino femina po stronie aryjskiej, ale
wydawało mi się, że w feminie wystepowali Żydzi, to jak w końcu biegł ten mur
na odcinku od Placu bankowego do Sądów, zakręcal w solną. Intryguje mnie to.
Baata

[santakasia]

zdaje się, że teren getta po 1943 roku został zmniejszony i Femina, która
wcześniej była w getcie, po zmniejszeniu została po stronie "aryjskiej" (na
forum Warszawa właśnie jest wątek dotyczący ul. Leszno i muru getta)

[tomasz.urzykowski]

Problem polega na zmieniających się wiele razy granicach getta. W wydanej w
2001 r. książce Barbary Engelking i Jacka Leociaka „Getto Warszawskie.
Przewodnik po nieistniejącym mieście” zostało to dokładnie opisane i
zilustrowane planami.
Po zamknięciu żydowskiej dzielnicy w listopadzie 1940 r. spory fragment ulicy
Leszno – od ul. Żelaznej do placyku Tłomackie (tu, gdzie stoją „błękitny
wieżowiec” i studnia Gruba Kaśka) – znalazł się w granicach getta. Do getta
należała zabudowa po obu stronach ulicy, z wyjątkiem dwóch wyciętych enklaw: 1)
gmachu Sądów oraz 2) kościoła i budynku kancelarii parafii ewangelicko-
reformowanej. Na początku i końcu znajdującego się w getcie fragmentu Leszna
hitlerowcy ustawili bramy.
W czerwcu 1941 r. i marcu 1942 r. rejon placyku Tłomackie został wyłączony z
żydowskiej dzielnicy. Ala zasadnicza zmiana nastąpiła dopiero podczas
tzw. „wielkiej akcji likwidacyjnej”: 15 sierpnia 1942 r. wyłączono z getta
obszar na południe od Leszna – m.in. wspomniany budynek z salą Feminy, a 20
sierpnia 1942 r. również kawałek zabudowy po północnej stronie ulicy (od
Karmelickiej do obecnego pl. Bankowego). Tak więc Leszno stało się wówczas
granicą między szczątkowym gettem z głównym terenem szopów, czyli pracujących
dla Niemców zakładów (po północnej stronie ulicy), a obszarem ponownie
włączonym do aryjskiej części miasta (po południowej stronie ulicy). Wspomniane
ogrodzenie dzielące wzdłuż ulicę na odcinku Żelazna – Karmelicka oddzielało
stronę żydowską od aryjskiej do końca istnienia getta. Na planie w książce
Engelking i Leociaka zaznaczono w nim jedną bramę – znajdowała się w pobliżu
dzisiejszej al. Jana Pawła II, vis a vis Feminy. Podczas powstania w kwietniu
1943 r. po północnej stronie Leszna żydowscy bojownicy zlokalizowali wiele
bunkrów.

[baata2]

Bardzo dziekuje wszystkim za odpowiedź. Beata