pl Hallera i okolice

[utrat]

Brechta, Dabrowszczakow, Namyslowska, Szymanowskiego, Szanajcy, pl. Hallera -
jaka jest historia terenow, na ktorych sie teraz znajduje te ulice? Czy to
prawda, ze byly tam jakies wojskowe koszary? Albo moze pola? Czy ktos wie?

[utrat]

na Namyslowskiej bylo na pewno wiezienie.... swiadczy o tym nowy pomnik oraz
resztki murow (dzis juz ich nie widac, bo sa zabudowane ceglami)

[stary.prochazka]

o utrat, ty też tutaj? Sami znajomi:)

[utrat]

wszedzie dobrze, gdzie nas nie ma. prochazko, na pytanie mi odpowiedz, a nie
pogaduszki jakies urzadzasz :) na gadu gadu jest forum inne :P

[palker]

Ładnie opisuje tę okolicę Paweł Elsztein na s.80-90 książki "Moja Praga".
Oczywiscie najlepiej czytać tekst mając jednocześnie pod ręką "Ilustrowany
Atlas Dawnej Warszawy" Roberta Marcinkowskiego.
Cały obszar połozony między Jagiellońską, 11.Listopada, dzisiejszą Namysłowską
i Starzyńskiego to były tereny wojskowe. Oprócz istniejacych koszar 36.PP LA
mieściła się tu Centralna Składnica Zaopatrzenia Wojskowego (z własnymi
bocznicami kolejowymi i siecią wewnętrzną lini wąskotorowych), 14 Kompania
Taborów, jednostka pododziału weterynaryjnego, wojskowe składy węgla, plac
ćwiczeń zwany "Kozakami" (teren dzisiejszego osiedla PRaga II i pl.Hallera),
strzelnica wojskowa i budynki kwaterunku wojskowego. Z dawnej zabudowy ostał
się jedynie budynek mieszkalny, stojący dziwnie ukosem do linii ulicy
Starzyńskiego, niedaleko pływalni.

[sqh]

Tereny te były pierwotnie esplanadą, czyli pustą, niezabudowaną przestrzenią na
przedpolu Fortu Śliwickiego. Ich południową granicę stanowiła ulica - nomen
omen - Esplanadowa (dzisiejsza 11 Listopada). Gdy w II połowie XIX wieku Fort
Śliwickiego uznany został za przestarzały, przez teren jego esplanady
przeprowadzono linię Kolei Obwodowej (której wysoki wał i przepusty drogowe
stanowiły też swego rodzaju fortyfikację), zaś na południe od niej rozpoczęto
budowę składów i magazynów rosyjskiej intendentury wojskowej, a na przełomie
wieków - zespół koszar 2. orenburskiego pułku kozaków.

Jak już napisał Palker, w okresie międzywojennym w koszarach kozackich
stacjonował 36. pp Legii Akademickiej, magazyny objęła 1. Okręgowa Składnica
Intendentury i 1. dywizjon taborów, a także Centrum Wyszkolenia i Badań
Weterynaryjnych. Poza tym na części terenów odstąpionych przez Wojsko
wzniesiono Państwowy Instytut Tele- i Radiotechniczny. Na jego zapleczu ocalało
do dziś kilka porosyjskich budynków magazynowych. Istnieje również kilka domów
oficerskich i podoficerskich Funduszu KWaterunku Wojskowego z okresu
międzywojennego.

[okuran]

A czy wiesz które to budynki?????

[palker]

budynki te bardzo dobrze oznaczone są na planach zamieszczonych w "Ilustrowanym
Atlasie Dawnej Warszawy" Roberta Marcinkowskiego. Bodajże (bo nie mam teraz pod
ręką) znajdziesz je na mapce oznaczonej numerem II.

[sqh]

Tak jest - mapka nr II, choć niestety Lindley, a za nim Robert, nie zaznaczyli
wszystkich XIX-wiecznych budynków magazynowych i koszarowych.

Koszary 36. pp to zespół zabudowań przy 11 Listopada 17/19. Przetrwał on niemal
w całości - budynek dowództwa, trzy bloki batalionowe, plus kilka budynków
gospodarczych. Z dużych budynków zniszczony został tylko - chyba w 1939 -
magazyn mobilizacyjny (u Roberta - cegiełki w kształcie litery "C").

1. Okręgowa Składnica Intendentury zajmowała budynki magazynowe po obu stronach
Jagiellońskiej (te na terenie ZOO nie zaznaczone u Roberta) i wzdłuż
dzisiejszej Starzyńskiego - przetrwał tylko jeden budynek przy Burdzińskiego -
nie kojarzę w tej chwili, co to konkretnie jest. Oprócz magazynów w skład
zespołu wchodziły także koszary, młyny, piekarnie, wagi kolejowe, itp.

Część porosyjskich magazynów (konkretnie składów artyleryjskich), które
przekazano Instytutowi, istnieje na jego terenie do dziś, w kwartale ulic
Brechta, Groszkowskiego, Borowskiego i Ratuszowej.

Centrum Wyszkolenia i 1. dywizjon taborów koegzystowały w budynkach przy
dzisiejszej Namysłowskiej (tu także braki w "Atlasie" Roberta) do 1937 bodajże -
potem tabory przeniesiono do Małkini. Do dziś ocalał tylko budynek dowództwa
1. dtab, później zapewne komendy Centrum, przy 11 Listopada 13.

Ponadto istnieje dom mieszkalny kadry zawodowej 36. pp, wzniesiony przez
Departament Budownictwa MSWoj jako jedyny z planowanego miniosiedla (dlatego ma
taki dziwny kształt) przy 11 Listopada 15 (P. Wędziagolski, 1927). A także co
najmniej 3 inwestycje FKW - domy podoficerskie przy Starzyńskiego 12
(wspomniany powyżej przez Palkera - J. Dzierżanowski, 1928) i Dąbrowszczaków 4
(K. Tołłoczko, 1931; w "Atlasie" J. Zielińskiego błędnie uznany za
nieistniejący), oraz oficerski przy Ratuszowej 17/19 (A. Sygietyński 1929).

Poza tym kilka budynków stanowi zagadkę: i tak przedwojenne sprawozdania FKW
wykazują istnienie domu oficerskiego przy 11 Listopada 23 (B. Zborowski, 1928) -
mi się nie udało go zlokalizować; budynek na rogu Ratuszowej i Jagiellońskiej
M. Leśniakowska w "Architekturze 1918-1939" ewidentnie błędnie przypisuje C.
Przybylskiemu, ale faktem pozostaje, że jest on przedwojenny, mieszkalny, a do
1938 nie wykazywany w sprawozdaniach FKW. Podobnie nieduży budynek przy
Brechta - raczej mieszkalny, na pewno przedwojenny, o nieznanej funkcji.

Dodać mogę jeszcze, że cały zespół praskich koszar ciągnął się jeszcze dalej na
południe, aż do dzisiejszej Solidarności, i początkowo (tj. po 1918) w
administracji Wojska Polskiego pozostawała także zajezdnia tramwajowa na
Inżynierskiej, a nawet praska cerkiew, ale to zupełnie inna historia... :-)

[andrzejzm]

Trzeba dodać jeszcze dwa budynki FKW przy ówczesnej Targowej79 i 81 a dziś
Kameralna 1 i 3 projektu Czesława Przybylskiego, co prawda już po prawej
stronie Ratuszowej

[hiuppo]

Niestety musialem sie wyniesc z moich rodzinnych stron - to znaczy wlasnie z
tych okolic. :-(

Niemniej zawsze mnie zastanawia, czy cos na terenie ZOO jest pozostaloscia
Fortu Sliwickiego. Raczej ciezko mi sobie wyobrazic, ze fosa wybiegu dla lwow
mogla byc fortowa fosa, ale kto wie?

Chwilowo strona www ZOO lezy i nie mam planu ogrodu pod reka, ale moze wartoby
sie mu przyjrzec pod tym katem?

[thomasch]

hiuppo napisał:

>> Niemniej zawsze mnie zastanawia, czy cos na terenie ZOO jest pozostaloscia
> Fortu Sliwickiego. Raczej ciezko mi sobie wyobrazic, ze fosa wybiegu dla lwow
> mogla byc fortowa fosa, ale kto wie?
>
> Chwilowo strona www ZOO lezy i nie mam planu ogrodu pod reka, ale moze
wartoby
> sie mu przyjrzec pod tym katem?

Fort Śliwickiego nie znajdował się na terenie obecnego ZOO, tylko na północ od
nasypu kolejowego. Stąd nazwa tamtego rejonu - Śliwice.

[hiuppo]

No to wszystko jasne. Dzieki.