Słodka fabryka “Franboli”

[andrzej_b2]

Przeczytane w dzisiejszym artykule:
miasta.gazeta.pl/warszawa/1,34888,4656736.html
informacje nt. fabryki „Franboli” wzbudziły moje wątpliwości:
1. Sklep firmowy w latach międzywojennych mieścił się pod adresem
Marszałkowska 113:
foto0.m.onet.pl/_m/777c9fd7413ea9afed69735e69643a10,21,19,0.jpg
Potwierdza to książka telefoniczna
lcweb2.loc.gov/cgi-bin/ampage
na ss. 90 i 156. Kiedy zatem sklep przeniesiono na Marszałkowską 34?
2. Założycielem firmy Franboli był Ignacy Kiełbasiński (1878-1936), który
jeszcze przed I wojną światową otworzył w Odessie fabrykę o podobnym profilu.
Po ustanowieniu w Rosji rządów komunistycznych przeniósł się do Warszawy i tu
pod datą 25 maja 1922, jako „samodzielny zarządca”, zarejestrował Fabrykę
Czekolady i Cukrów „Franboli” Sp. z oo. Warszawa, ul. Ossolińskich 1 (wg
Rejestru Handlowego 1926). W r. 1926 firma zatrudniała 60 pracowników a zakład
produkcyjny znajdował się przy ul. Śnieżnej 3 i 4 na Pradze. Kiełbasińskiemu
jakby było mało, równocześnie rozwinął handel towarami kolonialnymi, głównie
kawą i herbatą. Był również założycielem i właścicielem firmy „Kawa Arabia” w
Warszawie. Po jego śmierci „zarządzającą fabryką” Franboli była jego żona
Laura Kiełbasińska.
Pięknej bajeczki o Franciszku i Bolesławie (jak o Wasie i Sawie), którą o
dziwo też słyszałem od swego śp. Ojca, jakoś wiarygodne źródła nie
potwierdzają. Może to były imiona dzieci pp. Kiełbasińskich, których mieli troje.
Pozdrawiam :-)

[andrzej_b2]

Link do warszawskiej książki telefonicznej nie zadziałał, może ten będzie
bardziej podatny:
forum.gazeta.pl/forum/0,62489,1540823.html?f=437&w=71761747&a=71761747&rep=1

[andrzej_b2]

Do trzech razy sztuka:
lcweb2.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=gdc3&fileName=scd0001_20020611001wapage.db

[freemason]

andrzej_b2 napisał:

> Pięknej bajeczki o Franciszku i Bolesławie (jak o Wasie i Sawie),
którą o
> dziwo też słyszałem od swego śp. Ojca, jakoś wiarygodne źródła nie
> potwierdzają.

Jeszcze chyba miał być Ignacy (Fran-Bol-I)?

Jeśli chodzi o miejsca związane z klanem Kiełbasińskich to warto
wymienić również i Konstancin:

"A jacy królowie? A tacy: król czekolady. Jak się nazywał! Tak jest-
Wedel. A mieszkał w swoim "Dworku w lesie" przy Al. Skargi. Król
cukierków "Franboli". Co oznacza ta nazwa? Jest połączeniem imion
braci Franciszka i Bolesława. A nazywali się Kiełbasińscy, więc nie
mogła być fabiyka cukierków Kiełbasińskich. Mieszkali w
willi "Kalina" przy Al. Piasta".

www.konstancin.com/historia/zeromski.htm
O popularności ówczesnej fabryki Kiełbasińskich niech świadczy też
fakt nawiązania przez Gałczyńskiego w powojennym wierszu do znanej
firmy "...bo Wedel i Franboli na to nie pozwoli" (niestety nie
pamiętam dłuższego fragmentu).

Pzdr.

“Franboli” i in.

[andrzej_b2]

foto0.m.onet.pl/_m/4ba7182dceaed2ad339480c4aff0a55c,21,19,0.jpg
foto0.m.onet.pl/_m/e7668c20a0dfa73d4b1ef1ddb6f9d2d4,21,19,0.jpg
foto0.m.onet.pl/_m/83859f5ac405b0807f93172655607d1c,21,19,0.jpg
foto3.m.onet.pl/_m/fdc62390f70445a01e1a288edc554ecb,21,19,0.jpg

Hit puszczony w masy.

[andrzej_b2]

freemason napisał:
> Jeszcze chyba miał być Ignacy (Fran-Bol-I)?

Chwytliwa plotka, jak hit muzyczny puszczony w masy, krąży i powoli zaczyna
funkcjonować własnym życiem. Niepostrzeżenie trafia do mediów, jest
bezkrytycznie powielana a w końcu traktowana jak własność ogólna. Nie twierdzę,
że z Franciszkiem i Bolesławem tak właśnie jest, ale tak być mogło. Brak bowiem
ich danych personalnych jako współwłaścicieli, udziałowców, odpowiedzialnych
pracowników firmy w przytoczonych przeze mnie wcześniej źródłach świadczy, że
coś jest na rzeczy. Podkreślam „w źródłach”, a więc w dowodach z epoki, a nie w
opracowaniach po l a t a c h.
Dość zaskakująca jest rola p. Laury, jako od pewnego czasu zarządzającej
fabryką. To przypadek wówczas niespotykany, by kierowanie firmą przeszło w ręce
niewieście. Z zasady przejmowali je członkowie zarządu firmy – mężczyźni! Stąd
wniosek, że gdy zaszła taka konieczność tajemniczych panów: Franciszka i
Bolesława nie było już na tej ziemi, albo byli ludźmi niepełnoletnimi. Widać
więc że p. Laura nie była kurą domową, ale przygotowaną do swej roli osobą z
praktyką w firmie, i w zaistniałej sytuacji stawiła czoła wyzwaniu. Może więc
imię jej też należy łączyć z logo firmy: Fran – Bo – L – I (Franciszek –
Bolesław . Laura – Ignacy)?
Pozdrawiam :-)

A Dmochowski ?

[lynks80]

Natknął się może ktoś na wyroby tejże firmy?

Dmochowski S. Fabryka cukrów i czekolady, ul. Markowska 15 (wpis z przytaczanej
wcześniej książki telefonicznej czyli lata 38/39)

Dmochowscy z Pragi

[andrzej_b2]

„...W latach 30-tych wstąpił na arenę życia przemysłowego ul. Markowskiej
jeszcze jeden współzawodnik: S. Dmochowski – cukry i czekolady. Resztki napisu
firmowego było długo widać po 1945 r. na bramie posesji nr 15. Nie był to
konkurent Wedla ani Fuchsa – plasował się w rzędzie drobniejszych wytwórców tej
branży jak „Franboli” z ul. Śnieżnej w niedalekim sąsiedztwie, Ziółkowski z
Zygmuntowskiej, Skorupki z 11 Listopada (wymieniam tylko pokrewne firmy na
Pradze)” – wg Kasprzycki J.: Korzenie miasta T. III, s. 103.

Ze swej strony dodam, że Dmochowscy to zasiedziała na Pradze rodzina (ul. Wołowa
7 i 9). Mają swój grobowiec rodzinny na Cmentarzu Bródnowskim.
Pozdrawiam :-)

"Franboli" w nowej roli

[andrzej_b2]

Od Kasprzyckiego można się tez dowiedzieć, że fabryczka „Franboli” przy Śnieżnej
szczęśliwie przetrwała wojnę i w 1944 r. została przyłączona do Wedla i bardzo
szybko uruchomiona. Chodziło o jak najszybsze wykorzystanie surowców
znalezionych w poniemieckich magazynach. Wyprodukowane cukierki i buraczaną
marmoladę, jako pierwsze dary dla Warszawy wysłano na lewy brzeg tuż po 17
stycznia 1945 r.
Budynek biurowy fabryczki był pierwszym mieszkaniem prywatnym Bolesława Bieruta
po zainstalowaniu się w Warszawie rządu komunistycznego.
Pozdrawiam :-)

[mp36]

W 1932 Franboli miała zatrudniać 85 robotników, 5 osób personelu
technicznego oraz 6 urzędników, działała jako fabryka cukrów i
czekolady oraz pakownia herbaty.
W 1934 r. miała swoje sklepy w Bydgoszczy, Katowicach, Królewskiej
Hucie (Chorzów), Lublinie, Łucku, Łodzi, Poznaniu, Równem, Warszawie
i Wilnie.
W 1942 firma należała do Laury i Tadeusza Kiełbasińskich (syn??)
Kamieniczkę przy Śnieżnej 4 zbudowano w 1931 roku. Wskazuje na to
data umieszczona na szczycie fasady. Jest tam też monogram
składający się z liter „I” oraz „K” - inicjały Ignacego
Kiełbasińskiego. Ostatnio dom odnowiono, zachowując wystrój fasady.

Najsłynniejszy Kiełbasiński

[andrzej_b2]

Chyba najsławniejszym z Kiełbasińskich był Stanisław, inż. chemik. Nie udało mi
się ustalić, czy łączyły go więzy krwi z Ignacym – fabrykantem czekolady, ale
zbieżność nazwiska i powrót obydwu do Polski z Rosji po 1920 jakby wskazują na
to. Stanisław jeszcze podczas swego pobytu w Rosji pracował w latach l913-20 nad
uzyskaniem kauczuku na bazie wykorzystania etanolu. Po powrocie do Polski, jako
jeden z nielicznych specjalistów, kontynuował swe badania w Chemicznym
Instytucie Badawczym na Żoliborzu. Sprawa nabrała rozmachu w 1925, gdy temat
wszedł do programu rządowego, koordynowanego przez Min. Przemysłu i Handlu.
Oprócz MPiH współfinansowały go wszystkie zakłady gumowe i Monopol Spirytusowy.
Efektem było otrzymanie sztucznego kauczuku zwanego KER-em (kauczuk erytrenowy)
o wymaganych parametrach i o wysokiej wydajności procesu. Dla uruchomienia
masowej jego fabrykacji zbudowano zakład w Dębicy (w ramach COP-u), który w
sierpniu 1938 podjął produkcję. Polska była trzecim krajem w Europie, w którym
otrzymano sztuczny kauczuk na skalę przemysłową. Można więc powiedzieć, że
Stanisław Kiełbasiński był ojcem polskiego sztucznego kauczuku.
Pozdrawiam :-)