P. doktorze?

[magisok]

Witam, ile kalori powinien (około) zjadać maluch, który ma rok i 2 m-ce? ile
posiłków i jakich? Dziękuję i pozdrawiam wraz z Marysią

[bea-ta]

2rż 1110-1200ckal/dobe, 3rż 1200-1300ckal/dobę.
Ilość białka w diecie małego dziecka winna pokrywać 12% dobowego zapotrzebowania
energetycznego. Białko zwierzęce powinno stanowić 60% ogólnej podaży tego
składnika w diecie, a jego źródłem jest mleko i przetwory mleczne, mięso
zwierząt, drobiu, ryb i jaja. W diecie dwuletniego dziecka powinno znajdować się
codziennie mięso, najlepiej w formie gotowanej lub pieczonej, a wędliny można
wprowadzać w 3 roku życia. Dzieciom, które wykazują dużą niechęć do mięsa, można
przygotowywać potrawy półmięsne (naleśniki z mięsem, faszerowane mięsem jarzyny
itp.) lub zastępować mięso zwierząt i drobiu jajami, serem i rybami (12, 13).
Ryby stanowią ważny składnik odżywczy diety. Ich mięso zawiera wysoko
wartościowe białko, a także inne składniki niezbędne dla prawidłowego rozwoju
dziecka m.in. jod, cynk, selen, żelazo, długołańcuchowe wielonienasycone kwasy
tłuszczowe (LC-PUFA), głównie z rodziny omega 3. Ze względu na duże walory
odżywcze ryb, obecnie zaleca się ich wprowadzanie do diety zdrowych dzieci w
okresie poniemowlęcym. Z powodu potencjalnych właściwości alergizujących białka
ryb, przy ich podawaniu należy zachować ostrożność i oceniać tolerancję dziecka.
Ze względu na łatwość skażenia chemicznego mięsa ryb oraz zarażenia pasożytami,
ryby i ich produkty powinny pochodzić ze znanego, bezpiecznego źródła.
Najkorzystniejsze i pewne pod tym względem są tzw. dietetyczne środki spożywcze,
spełniające wszystkie wymogi zdrowej i bezpiecznej żywności dla małych dzieci.
Polecane są różne gatunki ryb morskich tj. łosoś, makrela, dorsz, morszczuk,
mintaj, podawane w postaci gotowanej w kompozycji z różnymi jarzynami.
Białka roślinne, ze względu na ich mniejszą wartość odżywczą, powinny tylko
uzupełniać ogólną pulę białkową w diecie małego dziecka. Technologiczne procesy
przemiału ziarna zbóż powodują zubożenie białek roślinnych w pewne aminokwasy
m.in. lizynę, argininę i histydynę i przez to obniżają ich jakość. Wyjątek
stanowi amarantus oraz orkisz, który jest rodzajem pszenicy zawierającym
wszystkie niezbędne aminokwasy.
Źródłem białka roślinnego w diecie małego dziecka mogą być rośliny strączkowe
tj. groch, fasola, soja, soczewica, bób. Jednak ze względu na ich właściwości
wzdymające małym dzieciom należy podawać je ostrożnie, stopniowo zwiększając
ilość, zwykle dopiero pod koniec 2 roku życia. Aby zmniejszyć ewentualne objawy
niepożądane-po spożyciu tych roślin, należy rozpoczynać w pierwszej kolejności
podawanie wywarów z nasion strączkowych lub wprowadzać purée z zielonego groszku
(2, 12, 13, 15).
Właściwa podaż ilościowa i jakościowa białka w diecie jest niezbędna do
prawidłowego rozwoju fizycznego - psychicznego małego dziecka. Dieta
wegetariańska i inne diety niekonwencjonalne nie są rekomendowane w żywieniu
małych dzieci, ponieważ nie pokrywają pełnego zapotrzeb-wania na energię i
składniki pokarmowe tj. białko, żelazo, cynk, wit. B 12 i inne. W konsekwencji
mogą prowadzić o zaburzeń w rozwoju, niedokrwistości lub innych specyficznych
niedoborów i ich niekorzystnych skutków zdrowotnych. Dieta wegetariańska oparta
na podaży białka sojowego predysponuje do rozwoju alergii pokarmowej na ten
składnik pokarmowy (5, 11, 17).
Prawidłowe wykorzystanie białka z diety jest uzależnione od optymalnej podaży w
niej energii i innych składników pokarmowych tj. tłuszczów, węglowodanów,
witamin i soli mineralnych.
Dieta w okresie poniemo-lęcym powinna nadal być bogata w tłuszcze. Dzieciom w
tym wieku zaleca się podaż od 3,3-3,1 g/kg mc. tłuszczu na dobę, co stanowi 32%
dziennego zapotrzebowania energetycznego (tab. 3). Utrzymując wysoką ogólną
podaż tłuszczu w diecie ma-ego dziecka, należy pamiętać o jego właściwym
składzie jakościowym. Modyfikacje w tym zakresie powinny uwzględniać odpowiednią
ilość niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA) – linolowego (LA) i
linolenowego (ALA), których głównym źródłem są oleje roślinne tj. sojowy,
rzepakowy niskoerukowy.
Dzieciom do 3 roku życia nie należy podawać żadnego rodzaju margaryn, gdyż są
one bogatym źródłem izomerów „trans'' kwasów tłuszczowych o powszechnie znanych
szkodliwych właściwościach aterogennych. Zalecanymi tłuszczami w diecie małego
dziecka jest dobrej jakości, świeże masło oraz oleje roślinne o optymalnym
składzie kwasów tłuszczowych. Uważa się, że najkorzystniejszy profil kwasów
tłuszczowych posiadają oleje: sojowy, rzepakowy niskoerukowy i oliwa z oliwek i
one są przede wszystkim rekomendowane w żywieniu małych dzieci. Do
przygotowywania potraw duszonych i smażonych nie powinno być stosowane masło,
natomiast do tych czynności kulinarnych poleca się używanie oliwy z oliwek.
Bogatym źródłem długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (LC
PUFA), szczególnie rodziny n-3, są ryby i ich produkty, które mogą wzbogacać i
urozmaicać dietę małego dziecka. Zwiększona podaż kwasów tłuszczowych
nienasyconych wymaga równocześnie większych ilości w diecie witaminy E w postaci
α-tokoferalu, chroniącej te kwasy przed nadmiernym utlenianiem.
Węglowodany są głównym źródłem energii w diecie małego dziecka i powinny
dostarczać około 56% dobowego zapotrzebowania energetycznego. Zalecane dzienne
spożycie węglowodanów dzieciom w wieku 2 i 3 lat wynosi 13-12 g/kg masy ciała
(tab. 4). Zbyt mała ich podaż wpływa niekorzystnie na ustrojowe procesy
metaboliczne, prowadząc do zaburzeń przemiany tłuszczów i białek. Przy
niedoborze węglowodanów w diecie może dochodzić do zużywania białek ustrojowych
na potrzeby energetyczne ustroju, prowadząc do niedożywienia dziecka i innych
zaburzeń. W wieku poniemowlęcym powinno następować dalsze, stopniowe wzbogacanie
i rozszerzanie diety o inne węglowodany złożone.
Oprócz zbóż bezglutenowych tj. ryż, kukurydza, dieta zdrowego małego dziecka
może zawierać produkty wytwarzane z czterech podstawowych zbóż uprawianych w
naszym kraju tj.: pszenica, żyto, jęczmień, owies. Podawać je można w postaci
mąki, (pszennej, żytniej), kaszy (jęczmiennej, gryczanej), płatków owsianych i
innych. Produkty te powinny służyć do przygotowywania urozmaiconych pokarmów o
różnej konsystencji. Zaleca się podawanie małym dzieciom różnego rodzaju
pieczywa, zarówno białego jak i z pełnego przemiału, kasz grubych i drobnych,
oraz makaronów. U dzieci zdrowych podaż błonnika w tym wieku powinna wynosić 0,5
g/kg mc. na dobę i nie zaleca się stosowania u nich diety bogatoresztkowej z
jego nadmiarem. Duża zawartość tego składnika w pożywieniu dziecka może zaburzać
wchłanianie składników mineralnych tj. wapnia, żelaza, cynku, a także zwiększać
zapotrzebowanie na wodę (9, 12, 13, 18).
W okresie poniemowlęcym nadal podstawowym dwucukrem w diecie dziecka powinna być
laktoza, zawarta w mleku i przetworach mlecznych. U małych dzieci, z tych samych
powodów co u niemowląt, należy ograniczać podaż sacharozy, a jej zawartość w
diecie nie powinna przekraczać 10% ogólnej zawartości węglowodanów. Takie
postępowanie pozwala kształtować i utrwalać zdrowe nawyki żywieniowe małego
dziecka, a przez to zapobiegać skutecznie wielu chorobom cywilizacyjnym jak
próchnica, otyłość, cukrzyca, miażdżyca i innym.

[bea-ta]

Glukoza i fruktoza to podstawowe cukry proste, których naturalnym źródłem są
warzywa i owoce. W diecie małego dziecka podobnie jak w okresie niemowlęcym
stanowią one bardzo ważny składnik pokarmowy, gdyż poza cukrami są źródłem
naturalnych witamin i soli mineralnych. Dzieciom w okresie poniemowlęcym
asortyment podawanych owoców i warzyw powinien być systematycznie rozszerzany i
urozmaicany. Wskazana jest codzienna podaż przecierowych soków
owocowo-warzywnych, przygotowywanych głównie z produktów krajowych oraz owoców i
warzyw o różnym stopniu rozdrobnienia i konsystencji dostosowanej do możliwości
ich przyjmowania przez dziecko. Soki owocowe powinny być podawane w odpowiedniej
do wieku ilości i nie mogą zastępować w diecie pokarmów mlecznych. Nadmierne
podawanie soków owocowych dzieciom może prowadzić do zahamowania procesów
wzrastania i otyłości.
Zupy i papki jarzynowe, wzbogacone produktami zbożowymi i różnego rodzaju
gatunkami mięsa, powinny być podawane codziennie. Małe dziecko nie powinno
otrzymywać takich warzyw jak: szczaw, rabarbar czy szpinak gdyż zawarty w nich
kwas szczawiowy tworzy z wapniem nierozpuszczalne sole, hamując wchłanianie tego
ważnego biopierwiastka z przewodu pokarmowego. W pierwszej kolejności należy
podawać małym dzieciom warzywa gotowane, ponieważ nie wszystkie dwuletnie dzieci
tolerują już surowe jarzyny, dlatego surówki warzywne należy wprowadzać do
jadłospisu ostrożnie.

Wiek poniemowlęcy to okres dużego zapotrzebowania na witaminy i sole mineralne.
Zalecenia dziennego spożycia witamin rozpuszczalnych w wodzie i tłuszczach u
dzieci 2- i 3-letnich przedstawiono w tabelach 5 i 6. Najkorzystniejsza jest ich
podaż w diecie w postaci produktów naturalnych. W przypadku kwasu askorbinowego
(witaminy C) należy pamiętać, że przy przygotowywaniu posiłków i przechowywaniu
produktów łatwo może dochodzić do jej strat. Witamina ta jest szczególnie
wrażliwa na działanie wysokiej temperatury, środowiska alkalicznego i innych
czynników zewnętrznych. W przypadku witamin rozpuszczalnych w tłuszczach np.
witaminy A, bezpieczniejsza jest jej podaż w diecie w postaci β-karotenu
(prowitaminy A) zawartego m.in. w warzywach, który ustrój dziecka w zależności
od zapotrzebowania przetwarza w retinol. Dzieci w okresie poniemowlęcym, ze
względu na polskie uwarunkowania klimatyczne powinny, poza okresem letnim,
otrzymywać 400 jm/dobę witaminy D w postaci kropel. Zapotrzebowanie na wit. E
(α-tokoferol) w dużym stopniu zależy od podaży w diecie kwasów PUFA i zostało
określone na 0,9 mg/1g kwasu linolowego.
Wiek 2-3rż.
Kwas askorbinowy - C (mg)50
Tiamina - B1 (mg) 0,7
Ryboflawina - B2 (mg) 0,8
Niacyna - PP (mg) 8,0
Pirydoksyna - B6 (mg) 0,9-1
Folacyna (mg) 50
Kobalamina - B12 (mg) 1
Biotyna - H (mg) 20
Kwas pantotenowy (mg) 3
Wiatmina A 2000j.m
Wiatmina D3 400j.m
Witamina E 15ug
W okresie wczesnego dzieciństwa ze względu na intensywne dojrzewanie wielu
układów i narządów oraz postępujące procesy mineralizacji kości, intensywny
rozwój funkcji psychicznych i ruchowych dziecka, istnieje także duże
zapotrzebowanie na biopierwiastki, zarówno na makroskładniki tj. wapń, magnez
jak i mikroelementy m.in. żelazo, cynk, jod, selen, miedź i inne. Prawidłowo
zbilansowana dieta małego, zdrowego dziecka powinna w pełni pokrywać to
zapotrzebowanie bez potrzeby ich suplementacji w postaci preparatów
farmakologicznych.
Wiele danych potwierdza ważną rolę żelaza w prawidłowym rozwoju
psychosomatycznym dziecka, stąd tak ważna jest jego optymalna podaż w diecie,
która powinna wynosić 10 mg/dobę. Niedobór żelaza w ustroju małego dziecka może
prowadzić do zaburzeń mielinizacji i opóźnienia rozwoju różnych funkcji
psychomotorycznych, poznawczych, procesów uczenia się, pamięci, zaburzeń
zachowania i innych. Należy podkreślić, że nie zawsze powyższym objawom
towarzyszy niedokrwistość z niedoboru żelaza. Wiadomo, że żelazo wchodzi w skład
takich enzymów jak hydroksylaza tyrozynowa i tryptofanowa oraz oksydaza
monoaminowa, które odgrywają ważną rolę w metabolizmie neuroprzekaźników,
ważnych mediatorów funkcji mózgowych. Dobrym źródłem tego biopierwiastka w
diecie małego dziecka jest mięso, wątroba, jaja, owoce i warzywa. Pokarmy
roślinne także zawierają żelazo, ale stopień jego wchłaniania z tych produktów
jest znacznie niższy (szpinak < 2%) w porównaniu z mięsnymi (ok. 22%). Nawet
niewielki dodatek mięsa, czy innego produktu zwierzęcego do pokarmów roślinnych
znacznie zwiększa wchłanianie tego biopierwiastka (8, 9, 12, 18).
Także cynk poprzez jego udział w syntezie białka, kwasów nukleinowych i hormonów
(hGh, tarczycy, IGF-1) ma istotny wpływ na procesy wzrastania, rozwój ruchowy i
psychiczny małego dziecka. W okresie poniemowlęcym zalecana dzienna podaż tego
składnika jest dwukrotnie wyższa niż u niemowląt i wynosi 10 mg/dobę. Jego
źródłem w tym okresie życia jest mleko i mieszanki mleczne typu „junior” oraz
pokarmy stałe tj. mięso, jaja, ryby „owoce morza”. Niedobór cynku w diecie może
powodować u dziecka brak łaknienia, mniejszą wrażliwość rozróżniania smaków,
mniejsze tempo wzrastania, wysypki skórne oraz zaburzenia odporności.

[bea-ta]

Innym niezbędnym mikroelementem do prawidłowego rozwoju ośrodkowego układu
nerwowego dziecka jest jod. Przeprowadzone w latach 1991-1995 europejskie
badania epidemiologiczne wykazały również w Polsce niedobory tego
biopierwiastka. Spowodowało to zmianę dotychczasowych zaleceń dziennego spożycia
jodu, ustalając dla niemowląt i dzieci do 6 roku życia wyższe wartości 90 µg/dobę.
Według obecnych wytycznych profilaktyczną podaż fluoru w dawce 0,25 mg/dobę
zaleca się tylko tym dzieciom w wieku 6 m-cy do 3 lat, które korzystają z wody
zawierającej < 0,3 części na milion (ppm) tego pierwiastka (1).
W celu uniknięcia ilościowych i jakościowych niedoborów żywieniowych dieta
małego dziecka powinna być dobrze zrównoważona pod względem odżywczym, oparta na
surowcach naturalnych, bez dodatku substancji konserwujących, sztucznych
barwników, związków smakowych i zapachowych. Nie należy podawać małym dzieciom
takich pokarmów jak: zupy w proszku, konserwy mięsne i warzywne, frytki,
„hot-dogi” i inne „fast-foody''. Należy eliminować z diety dziecka „posiłki
telewizyjne” i unikać podawania produktów z reklam telewizyjnych. Są one wysoko
przetworzone, bogate w tłuszcze nasycone, izomery „trans” kwasów tłuszczowych,
zawierają duże ilości soli lub cukru, głównie sacharozy i przez to wpływają
niekorzystnie na stan zdrowia i rozwój dzieci.
Taki „styl” odżywiania się rodziny kształtuje już u małego dziecka nieprawidłowe
nawyki żywieniowe, które zwykle utrwalają się i pozostają na dalsze lata życia.
Oprócz składników odżywczych dieta małego dziecka powinna zawierać odpowiednią
ilość i jakość wody. Jest to bardzo ważne, ponieważ woda stanowi podstawowy
element każdej komórki organizmu, jest nośnikiem substancji dostarczających
energię i składniki budulcowe, oraz ważnym regulatorem ciepłoty ciała.
Zapotrzebowanie na płyny u dzieci jest większe niż u osób dorosłych i wzrasta
dodatkowo podczas podwyższonej ciepłoty ciała, wysokiej temperatury otoczenia i
dużej aktywności ruchowej dziecka. Dziecko kilkuletnie potrzebuje w ciągu doby
około 2 do 2,5 litra płynów, wliczając w to wodę zawartą w sokach, owocach,
warzywach i zupach.
Podstawowymi płynami w diecie małego dziecka powinny być soki owocowo-warzywne,
jogurty, kefiry, koktajle mleczno-owocowe, wody mineralne niegazowane, herbatki
owocowo-ziołowe. Nie należy podawać małym dzieciom słodkich, sztucznie
barwionych napojów gazowanych typu „cola” i innych, zawierających w swym
składzie sacharozę lub sorbitol, oraz napojów typu tonik z zawartością chininy.
Woda nie powinna zawierać azotynów, dopuszczalne są w niej tylko śladowe ilości
azotanów (0,29 g/100 ml).
Zalecany procentowy rozdział dziennej racji pokarmowej u 2- i 3-letnich dzieci w
zależności od liczby posiłków przedstawia tabela 8, a przykładowy jadłospis
małego dziecka, składający się z pięciu posiłków.
I Śniadanie posiłek mleczny z dodatkiem produktów węglowodanowych (zupa mleczna
z kaszą, ryżem, lane kluski), kanapka z wędliną lub jajkiem lub serem
II Śniadanie łagodzi uczucie głodu, nie zaspokaja całkowicie
Obiad dwa dania (zupa, drugie), ew. deser; zupy przyrządzane na rosole lub z
dodatkiem masła, śmietany; w drugim daniu produkt białkowy (mięso, ryby, jaja),
węglowodany (ziemniaki, makaron, kasza, ryż), warzywa - gotowane i w postaci
surówek; deser - kompot, owoce, kisiel
Podwieczorek posiłek słodki (owoce, ciasta, mleko)
Kolacja posiłek gotowany zawierający pokarmy nie podawane w ciągu dnia

[bea-ta]

W okresie poniemowlęcym, oprócz prawidłowego składu diety, bardzo ważna jest
konsystencja podawanych pokarmów, która zależy od sposobu przygotowywania
posiłków. Dzieciom w tym wieku nie jest wskazane nadmierne rozdrabnianie,
przecieranie czy miksowanie produktów odżywczych. Chociaż może to ułatwiać i
przyspieszać nakarmienie dziecka przez rodziców, ale opóźnia rozwój ważnych
funkcji pokarmowych tj. nabywanie umiejętności gryzienia, żucia i połykania
pokarmów stałych, których dziecko powinno nauczyć się w tym okresie życia.

Reasumując, omówione powyżej zagadnienia dotyczące zasad prawidłowego żywienia
małych dzieci, należy podkreślić, że:

- dieta dziecka w okresie poniemowlęcym powinna być dobrze zbilansowana pod
względem kalorycznym i wszystkich składników odżywczych,

- pełnowartościowość diety można osiągnąć poprzez jej urozmaicenie, komponując
produkty spożywcze z wszystkich grup pokarmów,

- posiłki powinny być podawane regularnie, o stałej porze dnia, w ilościach
akceptowanych przez dziecko,

- przy karmieniu małego dziecka należy kierować się jego apetytem i aktywnością
ruchową, pozwoli to uchronić go przed zaburzeniami odżywiania takimi jak:
niedożywienie, nadwaga czy otyłość,

- podczas spożywania posiłków należy zapewnić małemu dziecku spokój, stworzyć
serdeczną atmosferę, która spowoduje, że podawany pokarm będzie chętniej
akceptowało i zjadało z radością.

[bea-ta]

Ustal sobie 5 posilków - 3 główne sniadanie, obiad kolacja i 2 przekąski II
sniadanie i podwieczorek. Ważne aby godziny posiłków były stałe, a maluch nie
podjadał miedzy nimi. Ma siadac do jedzenia głodny! Obiad jest najobfitszy, a
sniadanie z kolacją równowazne. W tym wieku dzieciatko powinno zjadac 2 posiłki
mleczne- wygodnie na sniadanie i kolacje i cos z nabiału w tzw. miedzyczasie np.
danonek na podwieczorek. To zaspokoi zap. na wapn 800-1000mg/dobę dla maluchów
od 1-3rż.. Możesz zamiast podwieczorku i jednego dania na obiad wprowadzic obiad
2 daniowy- zupka lekka bez mięsa i za 1-2 godz II danie. Jak wygodniej i jak
akcepuje maluch. generalnie kieruj sie apetytem i dbaj aby produkty były świeże
i róznorodne jakościowo.Beata

[magisok]

Witam i bardzo dziękuję za treściwą odpowiedź

[piotr-albrecht]

Ok. 90-100 kcal/kg/dobę. Schemat żywienia niewiele różni się od schematu dla
dziecka 12 miesięcznego:
Niemowlęta karmione sztucznie poza mlekiem następnym powinny dostawać zupę
jarzynową z mięsem na przemian z całym żółtkiem, przeciery owocowe, kaszki
glutenowe i na mleku modyfikowanym, biszkopty glutenowe, chleb, bułkę sucharki,
wędlinę. Ser biały, jogurt, kefir 1-2 razy w tygodniu.
Orientacyjna wielkość posiłków: 200-250 ml
Liczba posiłków: 4-5

Przykładowy jadłospis dziecka karmionego sztucznie:
3 x mleko następne ew. z kleikiem bezglutenowym
1 x zupa jarzynowa z mięsem
1 x kaszka bezglutenowa na mleku następnym z owocami
Przecier owocowy lub sok
Żółtko całe co drugi dzień
Kasze, bułki, chleb, sucharki, drobno posiekana wędlina; serek biały, kefir,
jogurt 1-2 razy w tygodniu