Tramwaje

[Gość: bondido]

Jeśli ktoś pamięta piękne czasy obecności tramwajów na jeleniogórskich i
okolicznych ulicach, niech się podzieli wspomnieniami.
Np.
jakego były koloru?
ile było linii?
może jakieś ciekawe historyjki tramwajarskie?

[Gość: koras]

Troche za mlody jestem zeby pamietac ramwaje w Jelonce,ale z tego co widzialem
kolo zajezdni MZK to czerwone.

[Gość: SoSoS]

Szkoda, ze filmy z okresu swietnosci tramwajow sa tak malo dostepne dla szarego
obywatela naszego miasta.
Mimo, ze filmy sa dwukolorowe to jednak lezka w oku moze sie zakrecic na ich
widok.
Przepraszam musze konczyc, bo lekko sie wzruszylem.
P.S. jeszcze jedno: jak to mialo byc z trojelbusami w Jelonce?

[Gość: bondido]

Ale ten, który stoi pod zajezdnią jest prezentem bodajże od Bydgoszczy.
Swoją drogą, ciekawe co się stało z taborem po likwidacji linii.

[Gość: koala]

WOOOOW. mieliscie tramwaje???? musialy extra wygladac na Waszych ulicach....
one z reszta zawsze fajnie wygladaja.... szkoddddda ze juz nie ma.....

[margott]

Ja niestety pamiętam tylko ostatni dzień, kiedy jeździły tramwaje. Było wtedy
za darmo, a tramwaje jeździły z czerwonymi transparentami.Później jeszcze przez
jakiś czas były spore kawałki torów w różnych miejscach miasta, m. in. pod
łącznikiem ratusza.

[Gość: bondido]

pod łącznikiem ostał się do dziś

[Gość: Goodey]

Ah!, tramwaje coz za wymysl i komu tak naprawde ”weszly za skore”, ze ich nie
ma bo kazdy kto pamieta Jelenia, Cieplice, Sobieszow, Podgorzyn przed postepem
dobrobytu motoryzacji napewno nie raz wspomina ten wspanialy wehikul ktory
spelnial role nie tylko srodka transportu lecz byl nierozerwalna czescia
architektury tego wspanialego miasta to tez dla zobrazowania tamtego okresu
pozwole sobie zaprosic wszystkich zainteresowanych na wspolna przejazdzka
podczas ktorej miejmy nadzieje uda nam sie przywolac w pamieci chociazby tylko
niektore ze szczegolow dotyczace jeleniogorskich tramwajow.
Dworzec Glowny.
Tutaj linia tramwajowa rozpoczynala lub konczyla swoja najdluzsza trase. Po
wyjsciu z Dworca z niecierpliwoscia wypatrujemy nadjezdzajacego tramwaju
ktorego "prostokatna" twarz (tramwaje te zasadniczo roznia sie wygladem od
tramwajow np. warszawskich ktorych " nosy" sa tak agresywne) ukazuje nam sie z
odleglosci domu wczasowego PTTK (stojacego po lewej stronie, dumnie na
kamiennej podbudowie)przed Dworcem. W momecie przyblizania dystansu ktory
pokonuje tramwaj nie trudno dostrzec "dyndajacy" krotki zderzak (buforem przez
mlodziez zwany i niezadko widac, a zwlaszcza w godzinach szczytu mlodzieniaszka
na buforze tylnego wagonu) ktory (dopiero teraz slyszymy)wydaje
charakterystyczny postuk. Tramwaj zatrzymuje sie naprzeciw nas i widzimy, ze w
sklad jego wchodza dwa wagony o oplywajacych, ksztaltach czarnego dachu
pokrytego papa a w pierwszym z nich jak dwie anteny (na gorze polaczone
przewodem w poprzek) wystaja lacza linii elektrycznej ktore na tle czerwonego
tramwaju i miedzianych okuc okien sprawiaja wrazenie oczekujacej nas piekielnie
diabielskiej przygody.
Jako, ze nasza przejazdzke odbywamy wiosenna pora nie mozna wiec
pominac "tarasu" (wyrabiany bogato ciemno- bordowa boazeria polaczona czarnymi
w kolorze elementami metaloplastyki jak i "harmonijkowato-skladanych" metalowo-
przejzystych "drzwi")znajdujacego sie na koncu kazdego wagonu ktory rowniez
doskonale zdaje egzamin, sluzac korzystajacym z tego transportu do przewozenia
bagazy.
Zanim jednak zostaniemy zawezwani przez konduktora (ktory jest obecny w kazdym
wagonie)musimy poczekac na przetoczenie calego tramwaju do wlasciwego kierunku
ruchu. Caly ten proces odbywa sie za pomoca obrotowej podstawy w ksztalcie kola
na ktorym znajduja sie szyny i tramwaj wjezdzajac na to kolo
( poopuszczeniu "aten" i umocowania kol) zostaje przez motorniczego i
konduktorow recznie obrocony do powrotnego kierunku jazdy.(W przyszlosci, jak
sie nie myle ma byc wybudowana obwodnica ktora zastapic ma terazniejsze
razwiazanie lecz odnosze wrazenie, ze nowa koncepcja pozbawi uroku i
oryginalnosci ktore dane sa wielu ludziom, w szczegolnosci zas turystom tego
niecodziennego jakby nie bylo i utrwalajacego sie w pamieci wydarzenia jakim
jest dzisiaj ”reczne” przetaczanie tramwajow” )
Po dokonaniu technicznych powinnosci zostajemy zaproszeni do zajmowania miejsc
i wchodzac po dwoch stopniach (po obydwoch stronach drzwi sa zamontowane
drewniane uchwyty-porecze) do srodka widzimy, ze wagony nie maja
restrykcji ”wyjscia” ”wejscia” ktore raczej kontrolowane sa wymogami chwili
anizeli przepisu, trudno natomiast nie zauwazyc, ze kazdy dazy do zajecia
miejsca (tramwaje wyposazono w zolta boazerie. Siedziska i oparcia wykonane sa
z poprzecznie ulozonych a raczej wymodelowanych, ergonomicznie solidnych
listew wykonanych z jednolitego drzewa, pokrytych fornierem i bezbarwnym
lakierem pod ktorymi w zimie znajduja sie kaloryfery. Na oparciu
kazdego "fotela" zamontowany jest uchwyt ” reczny” dla osoby stojacej w
tramwaju. Rowniez widocznych jest okolo dziesieciu skorzanych
uchwytow ”dyndajacych” na wysokosci lekko wyciagnietej reki po obydwoch
stronach ”korytarza” wagonu. Podloga tramwaju wylozona jest ciemnobrazowym
linoleum w przeciwienstwie do sniezno-bialej podobnej do ebonitowej
masy ”kopuly” sufitu) przy oknie jakoby chcial pierwszy wypatrzec
przesuwajace sie za oknem uroki miasta.
Pierwszy przystanek jest tuz, tuz i tramwaj nasz zatrzymuje sie przy (juz
wspomnianym) PTTK(petetekiem wsrod mlodziezy znanym) ktory swoj okres
swietnosci przechodzi wlasnie teraz i wszyscy twierdza, ze bedzie to trwalo
przynajmniej do poczatkow lat szescdziesiatych przyciagajac rzesze mlodziezy
swoja (jak na dzisiejsze czasy tylko z filmow amerykanskich znana) nieliczna na
caly kraj szafa grajaca za 1-zloty od nagrania z ktorej godzinami rozchodza sie
dzwieki przebojow radia Luxemburg ktorego transmisje notarycznie wraz z Radio
Wolna Europa sa zaklucane.)
Nastepnym przystankiem, takze nie opodal jest przystanek zwany
kolo „Ogolniaka” i przez moment widac tonaca w zieleni aleje Wojska Polskiego.
Klub Grecki miesci sie po przekatnej jak i rowniez widzimy stacje benzynowa z
ktorej korzystaja w wiekszosci przejezdni turysci. Teraz nasz tramwaj nabiera
rozpedu,( nie baczac na piekna architekture kosciola Garnizonowego) jako, ze
nastepnym przystankiem bedzie dopiero przystanek ”Europejski” lecz zanim nasz
tramwaj wychamuje to wlasnie na tym odcinku zazwyczaj pojawia sie konduktor ze
swoim standardowym: bileciki prosze, komu jeszcze bileciki, prosze.
(konduktorzy ubrani w ciemnogranatowe mundury i czapki
z ”lakierowanymi”daszkami na ktorych widnieja ”jajowate” srebrno-metalowe
insygnia MPK ktore czesto wraz z mniejszym tylko, ze ukazujacym Nr. konduktora
(moze taka konduktorska moda) pojawiaja sie na wysokosci gornej kieszeni
marynarki i wpiete sa w pasek ktory zazucony na ukos podtrzymuje solidnie ze
skory wykonana torbe ktora zarazem spelnia role kasy jak i ze wzgledu na
zewnetrzna kieszen: ” podtrzymywacza”prostokatnego jak piornik kajetu, w
ktorych znajduja sie bilety. Torby te wielkoscia i wygladem przypominajace
nieco obcieta ” kominiarke” sa koloru ciemno-brazowego z solidnymi, wykonanymi
z miedzi okuciami i z boku doszyta maja patke z ktorej na zawieszonym lancuszku
wystaja chromowane ”zeby” dziurkacza do biletow. Roznorodnosc biletow od
dzieciecych poprzez studenckie, emerytalne, ulgowe i chyba tez pracownicze
dochodzi w koncu do normalnych i wszystkie one roznia sie kolorem jak i tez
oczywiscie cena. Oprocz tych biletow dodac nalezy bilety strefowe ktore
upowazniaja do jazdy tramwajem np. do Cieplic, Podgorzyna czy tez
Sobieszowa.)
Przystanek ”Europejski” to centralny przystanek Jeleniej Gory i jadac tak jak
my (od Dworca Glownego) jest pierwszym przystankiem zwanym powszechnie ”
mijanka”. Nazwa wywodzi sie od mijania i jako, ze cala linia tramwajowa jest
linia pojedyncza to niezbedne sa miejsca w ktorych moze nastapic przejazd
bezkolizyjny dwoch tramwajow. W takich wlasnie miejscach czekamy az nadjedzie
tramwaj podazajacy w kierunku Dworca Glownego a tym czasem mozemy rozejzec sie
po zabudowaniach miasta.
Niestety wszystko tym razem odbylo sie w czasie i zagladajac do okien
zatrzymujacego sie obok nas drugiego tramwaju ruszamy w dalsza podroz. Odcinek
ten jest jednym z ciekawszych jako, ze tramwaj nasz jedzie wolno
pokonujac ”serpentyny” miasta. Tuz przed ulica Konopnicka musi maksymalnie
zwolnic by moc wykrecic swoje zelazne cielsko i zgrabnie zygzakiem wyminac
kosciolek sw. Anny ktory z podziwem spoglada na smialka codziennych wykretasow
poczynan. Tuz za kosciolkiem, wychodzac z tego ”zawijasa ” nasz tramwaj jakby
sie chcial ”przeciagnac”, wyprostowac, nadwyrezone zakretem pomosty lecz nagle
czujemy kilka delikatnych szarpniec i juz pedzimy w dol po drodze mijajac
przepiekne domy i miejscowy ” deptak” ktory zaprowadzil nas az na plac Bier

[Gość: Goodey]

Cd.
ktorego dzielnie strzeze (od 1952 roku) pomnik zolnierza radzieckiego.
Katem oka dostrzegamy budynek dostojnego banku handlowego lecz wszystkich nas
bardziej interesuje napis klubu nocnego ”Grota” jak i obok niego niebieskim
neonem reklamowana restauracja ”Stylowa” z ktorej dochodza dzwieki przebojow,
przeprowadzajacej ranna probe orkiestry.
Tramwaj nasz ”biorac duzy luk” wysuwa sie prawie na srodek placu by po
chwili ”schowac sie” w ciasno zabudowanych domach ul. 1-go Maja i juz
dojezdzamy do ” mijanki” i przystanku ”Motozbytu”.
(nazwa od sklepu z czesciami do samochodow itp. jak i rowniez jedyne miejsce w
miescie gdzie mozna nabyc ”wentyl” czyli kauczukowe ” rurki” sprzedawane na
metry ktore sa uzywane do robienia procy i katapult przez tutejsza mlodziez)
Tym razem na nas czeka juz tramwaj podazajacy w przeciwnym kierunku, tak ze
bardzo szybko ruszamy w dalsza podroz podziwiajac przemykajace za oknami,
wiosenna zielenia kwitnace ogrody.
Mijamy drugi koniec alei Wojska Polskiego i po niewielkim wzniesieniu
zatrzymujemy sie przy ”Malej Poczcie”
Niestety musimy nieco odczekac jako, ze nasz ostatni odcinek pomimo swojej
dlugosci jest wyjatkowo szybki to tez ”mijanka” na ”Malej Poczcie” znana jest z
nieregularnych przestoi.
Budynek poczty, przepieknie w drzewie rzezbione wnetrze calej apteki, kilka
sklepow spozywczych i narozna cukiernia ”Pingwin” zachecaja swoimi uslugami.
Mamy jednak szczescie i po chwili slyszymy charakterystyczny dzwiek
nadjezdzajacego tramwaju tak, ze i tym razem dosyc szybko ruszamy bez wiekszego
opoznienia.
Przystanek ” Szpital” zapowiada konduktor i dostrzegamy iz wiele osob wlasnie
tutaj ”konczy” swoja podroz odwiedzajac bliskich lub znajomych ktorzy
przebywaja w (najwiekszym w Jeleniej Gorze) pobliskim szpitalu.
Po chwili w ”luzniejszym” i w rytmie nierownomiernego stuku kol tramwaju
dojezdzamy do przystanku ”Celwiskoza” zwannym jako, ze z tad wlasnie setki
ludzi dziennie dochodzi do tego najwiekszego kombinatu celulozy i wlokien
sztucznych, i pomimo zatykajacego nasze nozdrza smrodu i tak jest chluba calego
kraju.
Na szczescie ”zapachowosc” ta jest ograniczona dystansowo i zblizajac sie
do ”Remizy” zapominamy, wdychajac znowu wspaniale gorskie powietrze.
”Remiza” jest koncowym przystankiem Jeleniej Gory i mozna byloby ja
nazwac ”sypialnia tramwajow” ktore tutaj wlasnie zjezdzaja na noc, po ciezkim
dniu pracy. Tutaj takze znajduje sie dyrekcja MPK jak i cale zaplecze
warsztatowe i tak jak przystanek ”Europejski” jest centralnym przystankiem dla
ludzi tak ”Remiza” spelnia funkcje najwazniejszego przystanku tramwajow o czym
chociazby moga swiadczyc niezliczone ilosci torow wiodacych do (z zoltego
klinkera tak jak i zreszta wszystkie tutaj widoczne zabudowania) dostojnie
stojacych i wpatrujacych sie swoimi tramwajowymi ”paszczami” hangarow. My
natomiast ”wyprostujemy kosci” i pojdziemy do pobliskiego klubu ”Kosmos” gdzie
mozna napic sie oranzady i spokojnie wypalic papierosa.

Pozdrawiam

[Gość: Goodey]

Wprawdzie mawiano, ze "za Niemcow" tramwaje jezdzily na ul. Dlugiej to poza
torami dowodu na to nie bylo. Prawdopodobnie byl to zamkniety "obwod tramwai
turystycznych" ktory doprowadzony byl z placu do rynku i zaraz po wojnie zostal
zdemontowany.

[maurycy]

Gość portalu: Goodey napisał(a):

> Wprawdzie mawiano, ze "za Niemcow" tramwaje jezdzily na ul. Dlugiej to poza
> torami dowodu na to nie bylo. Prawdopodobnie byl to zamkniety "obwod tramwai
> turystycznych" ktory doprowadzony byl z placu do rynku i zaraz po wojnie zostal
>
> zdemontowany.

Tramwaje jeżdzily przez Konopnickiej, pod ratuszem oraz przez Dluga jeszcze w
poczatkach lat 50-ch. Były biało czerwone i wszystkie jeszcze stanowiły
poniemiecki tabor. Pierwszy nowy trmawaj nazywał sie jamnik - bo był bardzo długi
i jeździł tak długo, aż nie wyleciał z torów na zakręcie pod Iwanem.

Bilety ulgowe kosztowały 15 groszy i kupowało się je u konduktora, który był w
każdym wagonie.

Była taka konduktorka, która na przystanku przy Curie Skłodowskiej
krzyczała "Kury Skłodowskiej - Wysiadać":))

Pozdrowienia

[Gość: Goodey]

Tragiczny wypadek tramwajowo-samochodowy (samochod ciezarowy) mial miejsce na
poczatku lat piedziesiatych przy skrzyzowaniu ulic Wolnosci i Al. Wojska
Polskiego ktorego ofiara byly dwie dziewczynki. Wtedy tez (jak sie nie myle)
zainstalowano w Jeleniej Gorze po raz pierwszy (pojedyncze, czerwone) swiatlo
ostrzegawcze, ktore zawieszono na linii elektrycznej przy wylocie Al. Wojska
Polskiego.

[margott]

Goodey, dzięki za bardzo piękną przejażdżkę tramwajem, zwłaszcza, że
przebiegała w dużej mierze obok miejsc, w których spędziłem dzieciństwo.
Pozdrawiam i wypatruję więcej takich opowieści.

[Gość: maurycy]

W dniu ulicy 1-go Maja będą jeżdziły tramwaje ale na oponach.

[Gość: albert]

Maurycy, kiedy jest to Święto ulicy 1-go Maja ?

[Gość: bondido]

Gość portalu: albert napisał(a):

> Maurycy, kiedy jest to Święto ulicy 1-go Maja ?

sorki, że się wcinam :)
Sprawdź temat ''maj we wrześniu''

[Gość: albert]

Gość portalu: bondido napisał:

- Maurycy, kiedy jest to Święto ulicy 1-go Maja ?

- sorki, że się wcinam :)
- Sprawdź temat ''''maj we wrześniu''''

- Dzięki bondido !

Szkoda, że ich nie ma - czy kiedyś powrócą ?

[sloggi]

Tyle lat minęło, już ani Jelenia Góra, ani Wałbrzych nie posiadają trakcji
tramwajowej. Ciekawe, że teraz w latach powrotu do ekologicznych środków
transportu nikt nie pomyślał nad przywróceniem linii tramwajowych w żadnym z
tych miast.

[Gość: AML]

Myslę, że tramwaje powrócą do Jeleniej Góry , ale
trochę w innej formie. Ostatnio od czasu do czasu
(raz na rok) powraca temat szynobusów. Nie jest to co
prawda tramwaj ale może spodoba się mieszkańcom
Jeleniej Góry.

[Gość: kama]

Nie sądzę żeby to było w najbliższym czasie możliwe. Położenie na nowo torów
przekracza najprawdopodobniej budżet Jeleniej. Może trolejbusy?

[Gość: SoSoS]

Gość portalu: kama napisał(a):

> Nie sądzę żeby to było w najbliższym czasie możliwe. Położenie na nowo torów
> przekracza najprawdopodobniej budżet Jeleniej. Może trolejbusy?

Plan wprowadzenia trojelbusow istnial (za "panowania" Niemcow w Jelonce), ale
upadl gdy wladze przejeli Polacy.

[Gość: kama]

W zasadzie nie dziwię się,że po wojnie niszczono wszystko co przypominało
Niemców. Obecnie w czasie odwilZy można powrócić do tych planów.

[Gość: AML]

Gość portalu: AML napisał(a):

> Myslę, że tramwaje powrócą do Jeleniej Góry , ale
> trochę w innej formie. Ostatnio od czasu do czasu
> (raz na rok) powraca temat szynobusów. Nie jest to co
> prawda tramwaj ale może spodoba się mieszkańcom
> Jeleniej Góry.
Przepraszam jeżeli kogoś zmyliłem, ale pisząc o
szynobusach miałem na myśli pojazdy jeżdżące po szynach
kolejowych. Jak pamiętam były pomysły wykorzystania
szynobusów do połaczeń:
a) na wschód: Jelenia Góra - Karpacz i Kowary
b) na południe: Jelenia Góra - Szklarska Poręba (a może
nawet dolej do Harrachova)
c) na zachód: Jelenia Góra - Lubań i Lwówek.

[Gość: Michał]

Szynobusy to oczywiście doskonały pomysł, ale bardziej dla skomunikowania
Jeleniej Góry z innymi miastami. Przez Cieplice i Sobieszów linia kolejowa
biegnie trochę z boku i chyba trudno oczekiwać, aby jeżdżące po niej szynobusy
(do Szklarskiej Poręby i Harrachova) mogły mieć duże znaczenie dla komunikacji
wewnątrz Jeleniej Góry. Dlatego też oprócz szynobusów należałoby odbudować
linię tramwajową z dworca głównego przez Centrum Jeleniej Góry i Cieplice do
Sobieszowa !