więcej praw dla mniejszości narodowych

[sloneczko1]

Więcej praw dla mniejszości
25.06.2005 09:19
Dziś wchodzą w życie przepisy pozwalające osobom należącym do mniejszości
narodowych i etnicznych na używanie i pisanie imion i nazwisk zgodnie z
zasadami ich języków, na używanie tych języków w urzędach gmin, a także na
wprowadzenie dodatkowych nazw ulic i miejscowości w językach tych mniejszości.

Opolskie gminy, w których mniejszość niemiecka stanowi co najmniej 20 proc.
mieszkańców, ze spokojem podchodzą do realizacji ustawy o mniejszościach,
dającej im prawo m.in. do używania języka niemieckiego jako pomocniczego.

Na Opolszczyźnie ustawowy wymóg ponad 20 proc. ludności pochodzenia
mniejszościowego spełnia 27 gmin. W podopolskich Chrząstowicach przygotowany
jest już projekt uchwały. - Przedstawimy go na najbliższej sesji - 30 czerwca,
potem zamierzamy wystąpić do ministra - powiedziała wójt Chrząstowic Helena
Rogacka.

Większość gmin ma zamiar wprowadzić u siebie język niemiecki jako pomocniczy,
ale na razie nie podejmuje stosownych uchwał i nie występuje do MSWiA o wpis
do rejestru gmin z językiem niemieckim jako pomocniczym.

Wójtowie i burmistrzowie zgodnie podkreślają, że sprawy, jakie mogą do nich
trafić w języku niemieckim, do tej pory nie stanowiły, i dalej nie stanowią
problemu. - Nie mamy z tym kłopotów. Większość pracowników mówi po niemiecku,
inni zapisują się na kursy. W bardziej skomplikowanych przypadkach korzystamy
z tłumacza przysięgłego mieszkającego u nas w gminie, który robi to dla nas
niemalże społecznie - relacjonował wójt Tarnowa Opolskiego, Zygmunt Cichoń.

Spośród 10 "kaszubskich" gmin za wprowadzeniem w urzędzie języka kaszubskiego
opowiada się jak na razie gmina Parchowo. Według szefa Zrzeszenia
Kaszubsko-Pomorskiego Artura Jabłońskiego - który kilka tygodni temu spotkał
się w tej sprawie z włodarzami gmin mogących wykorzystać przepisy - pozostałe
były niezdecydowane.

Jego zdaniem, decyzji co do chęci wprowadzenia języka można spodziewać się
jesienią, po zakończeniu sezonu urlopowego.

Jabłoński dodał, że Zrzeszenie "bardzo mocno lobbuje" w gminach, by korzystały
z tej możliwości. Zapowiedział przeprowadzenie przez organizację akcji
promocyjnej.

Na Dolnym Śląsku żadna gmina nie zgłosiła chęci wprowadzania języka
mniejszości narodowych jako pomocniczego - poinformował dolnośląski
pełnomocnik do spraw mniejszości narodowych, Jan Nocko. Dodał, że w regionie
nie ma gmin, w których mniejszość stanowiłaby co najmniej 20 proc.

W regionie mniejszości narodowe nie są skupione na jednym terenie.
Najliczniejsze grupy: Łemkowie i Ukraińcy mieszkają w rejonie Legnicy,
Polkowic i Lubina.

Jak wynika ze wstępnych szacunków, żadna z podlaskich gmin, w których
zamieszkują mniejszości narodowe, nie zamierza na razie formalnie wprowadzać
na swoim terenie języka mniejszości jako języka pomocniczego.

Z takiej możliwości w Podlaskiem może skorzystać 13 gmin, w tym 12, gdzie
mniejszość białoruska stanowi nie mniej niż 20 proc. mieszkańców. Taki warunek
spełnia też gmina Puńsk, gdzie licznie zamieszkuje mniejszość litewska.

Żadnych inicjatyw w sprawie wprowadzenia języka białoruskiego jako języka
pomocniczego w gminie nie będzie zgłaszał burmistrz Hajnówki Anatol Ochryciuk.
- To wszystko się musi ułożyć - powiedział Ochryciuk i dodał, że odbyły się
już różne rozmowy i konsultacje w tej sprawie, ale jak na razie nikt nie
złożył konkretnego projektu uchwały rady miasta. Dodał, że on sam jako
burmistrz także nie będzie o to wnosił.

- Jeżeli mieszkańcy będą tego chcieli, to tak się stanie - powiedział
burmistrz Hajnówki. Dodał, że u niego w gminie i w urzędach nie ma problemu z
załatwieniem sprawy i porozumieniem się w z urzędnikiem po białorusku, dlatego
ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych nic w tym zakresie nie zmienia.

W gminie Puńsk na Suwalszczyźnie, gdzie 80 procent społeczności stanowi
mniejszość litewska, w najbliższych tygodniach przeprowadzone zostaną
konsultacje społeczne. Wójt gminy Witold Liszkowski zwrócił się już z pytaniem
do wojewody, ile będą kosztowały podwójne tablice miejscowości.

- Wszystko zależy od mieszkańców. Jeśli ludzie zechcą, by używano języka
litewskiego jako pomocniczego, to tak uczynimy - powiedział Liszkowski.

W ocenie podlaskiego posła SLD narodowości białoruskiej Eugeniusza Czykwina,
który był posłem sprawozdawcą ustawy o mniejszościach, podlaskie gminy
zamieszkiwane przez mniejszość białoruską nie chcą wprowadzać języka
mniejszości jako pomocniczego, bo obawiają się tego "stygmatu". Według niego,
obawy mają przede wszystkim ludzie starsi pamiętający powojenne represje ze
strony polskiego podziemia niepodległościowego: pacyfikacje ludności
białoruskiej dokonane na Białostocczyźnie przez oddziały "Burego". Mniej obaw
mają, według niego, młodzi ludzie.

Sam Czykwin uważa, że obaw być nie powinno, bo nie ma do nich racjonalnych
podstaw, choć ksenofobia w polskim społeczeństwie wciąż, jego zdaniem, ma miejsce.

- Wprowadzanie języka mniejszości jako pomocniczego w gminach to kwestia
psychologiczna. To będzie proces, na to trzeba czasu - dodał.

W województwie śląskim tylko w jednej gminie, Krzanowicach, ponad 20 proc.
mieszkańców to przedstawiciele mniejszości niemieckiej. Jak szacuje burmistrz
Krzanowic Manfred Abrahamczyk, niemieckie paszporty ma ponad 50 proc.
mieszkańców gminy. Od lat w Urzędzie Miejskim można porozumieć się w języku
niemieckim, ponieważ zna go kilku pracowników.

Urzędnicy przyjęli dotychczas trzy wnioski kół Towarzystwa
Społeczno-Kulturalnego Niemców w sprawie wprowadzenia drugiej,
niemieckojęzycznej nazwy miejscowości, czekają na kolejne. Tablice takie
pojawią się prawdopodobnie we wrześniu w trzech sołectwach: Krzanowicach,
Wojnowicach i Borucinie. Gmina zwróciła się już do wojewody śląskiego o środki
na ten cel w wysokości ok. 6 tys. zł. - Nasza społeczność jest zżyta, nie
sądzę, by doszło do jakichkolwiek konfliktów w związku z wprowadzeniem
dwujęzycznych nazw - powiedział burmistrz Abrahamczyk.

Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym
weszła w życie 1 maja. Dotyczy gmin, w których mniejszość stanowi co najmniej
20 proc. liczby ludności. Od 25 czerwca obowiązują trzy rozporządzenia
ministra spraw wewnętrznych i administracji do tej ustawy: w sprawie sposobu
transliteracji imion i nazwisk osób należących do mniejszości narodowych i
etnicznych zapisanych w alfabecie innym niż alfabet łaciński; w sprawie
Urzędowego Rejestru Gmin, w których jest używany język pomocniczy; w sprawie
Rejestru gmin, na których obszarze są używane nazwy w języku mniejszości,
wzorów wniosków o wpisanie do tego Rejestru oraz o ustalenie dodatkowej nazwy
miejscowości lub obiektu fizjograficznego w języku mniejszości narodowej lub
etnicznej albo w języku regionalny