TAK TO SOBIE

[seremine]

[seremine]

Rudolf August Oetker, który przez blisko 40 lat kierował koncernem spożywczym Dr. Oetker, podobno do końca życia odmawiał rozmów na temat swoich wojennych przeżyć. Nawet pytania członków najbliższej rodziny zbywał machnięciem ręki. Mimo wszystko coś w tej historii nie dawało spokoju jego potomkom. W 2010 r., czyli 3 lata po śmierci Rudolfa Augusta, jego syn, August Oetker, zlecił historykom zbadanie wojennych losów ojca i kierowanej przez niego firmy.

Efektem prac naukowców z Uniwersytetu w Augsburgu była licząca ponad 600 stron książka pod tytułem "Dr. Oetker i narodowy socjalizm". Wnioski historyków potwierdziły to, czego spadkobiercy Rudolfa Augusta – ale też opinia publiczna – się spodziewali: firma współpracowała z nazistami i czerpała z tego bardzo konkretne zyski, a sam Oetker był członkiem Waffen-SS.

[seremine]

Nie tylko Dr. Oetker zdecydował się na grzebanie w archiwach. Z niewygodnymi faktami zmierzył się również koncern Audi. Firma została założona w 1932 r. jako Auto Union w wyniku połączenia czterech mniejszych producentów: Audi, DKW, Horch i Wanderer. Badania prowadzone przez Martina Kukowskiego i Rudolfa Bocha wykazały, że SS zbudowało siedem obozów koncentracyjnych wyłącznie na potrzeby Auto Union. Pracowało w nich ponad 16 tysięcy więźniów. Kolejne 18 tysięcy zmuszono do pracy na rzecz koncernu w fabryce sąsiadującej z obozem koncentracyjnym w Flossenberg w Bawarii. W czasie wojny wszystkie te zakłady koncentrowały się przede wszystkim na produkcji pojazdów wojskowych na zamówienie nazistów. Jedną czwarta więźniów stanowili Żydzi.

Nie tylko dla władz koncernu, ale i dla wielu Niemców największym szokiem po zapoznaniu się z blisko 500-stronicowym raportem były niepodlegające wątpliwościom zarzuty wobec Richarda Bruhna, zwanego ojcem Audi. Przez lata po wojnie był przedstawiany jako wzór uczciwego przedsiębiorcy-wizjonera, a władze RFN odznaczyły go za zasługi dla narodu. Tymczasem okazało się, że był osobiście odpowiedzialny za wykorzystywanie więźniów w latach 1942-1945.

O ile jego sympatia dla kierownictwa SS nie była tajemnicą, to Niemców dużym ciosem okazała się informacja o stworzeniu całej sieci obozów, w której więźniowie pracowali tylko na rzecz Audi.

[seremine]

W 2001 r. w 40 krajach ukazała się książka amerykańskiego badacza Edwina Blacka "IBM i Holocaust: Strategiczny sojusz hitlerowskich Niemiec z amerykańską korporacją". Autor pochylił się nad historią, o której koncern milczał przez lata i której ujawnienie położyło się ogromnym cieniem na jej reputacji. O ile bowiem współpraca niemieckich firm z hitlerowską dyktaturą może zostać w jakiś sposób zrozumiała, to kooperacja amerykańskiego giganta jest trudna do obrony.

IBM opracował systemy rejestracji danych, które w ogromnym stopniu usprawniły eksterminację ludności w Europie.

Dane zapisywane były w otworach kart perforowanych, zwanych też kartami Holleritha (od nazwiska jednego z prezesów spółki). Już od dojścia do władzy w 1933 r., hitlerowcy korzystali z dostarczanej przez Amerykanów technologii dla zbierania i katalogowania informacji o ludności. Opracowanie samych kart, maszyn odczytujących dane oraz serwisowanie ich były realizowane bezpośrednio przez pracowników w siedzibie w Nowym Jorku, a dopiero później przez oddziały zlokalizowane w różnych państwach Europy, także w Polsce.

Systemy opracowane przez specjalistów IBM stosowane były w praktycznie każdym obozie koncentracyjnym. Wszystkim obozom przypisane były numer (Auschwizt – 001). Każdy więzień był katalogowany zgodnie z najbardziej "dominującą", zdaniem urzędników, cechą. Dla homoseksualistów przewidziano 3, 12 zarezerwowane było dla Cyganów, 9 dla antysocjalistów. Naziści znani byli z ogromnej skrupulatności, wobec czego śmierć każdego więźnia odnotowywana była w systemie – także za pomocą cyfr. 3 opisywała zgon z przyczyn naturalnych, 4 – w wyniku egzekucji, a 5 dopisywano przy nazwiskach samobójców.

[seremine]

Niedługo po ujawnieniu przez Blacka na blisko siedmiuset stronach setek dokumentów i korespondencji, grupa byłych więźniów obozów, w których stosowano rozwiązania opracowane przez IBM, wystąpiła z pozwem zbiorowym. Oskarżenie zbudowano wokół zarzutu, że najwyższe kierownictwo firmy musiało wiedzieć, do jakich celów Niemcy wykorzystują zamawiane w IBM systemy. Mimo posiadania tej wiedzy – a od 1941 r. wiedza o ludobójstwie na wielką skalę nie była tajemnicą – firma delegowała swoich pracowników do tworzenia algorytmów, na podstawie których ludzi skazywano na ten czy inny rodzaj śmierci.

Ponadto adwokaci strony powodowej dowodzili, że na współpracy z nazistami IBM bardzo się wzbogacił. "Niemiecki oddział rozkwitał w czasie wojny, zarabiając znacznie więcej niż jakikolwiek inny oddział firmy" – powiedziała w 2001 r. magazynowi Forbes Suzette Malveaux, prawnik z kancelarii reprezentującej wnioskodawców.

[seremine]

Ustalenie "wojennego dziedzictwa" niemieckich i austriackich firm nie zostało zakończone, bo zweryfikowanie, kim byli ludzie zatrudnieni w nich w trakcie wojny – i jak byli traktowani – leży w gestii samych przedsiębiorstw. Niechlubnym liderem, jeśli chodzi o liczbę pracowników przymusowych był IG Farben – koncern, w skład którego wchodziło osiem najważniejszych niemieckich firm z sektora chemicznego i farmaceutycznego, m.in. BASF, Bayer i Hoechst. Szacuje się, że przez zakłady przewinęły się 83 tysiące pracowników i więźniów. Po wojnie 24 pracowników zajmujących wcześniej kierownicze stanowiska znalazło się na ławie oskarżonych w jednym z procesów norymberskich (w historii zapisało się to jako “Proces IG Farben" lub "USA vs. Carl Krauch i inni") i jednym z oskarżeń było właśnie przymuszanie do niewolniczej pracy.

[mala200333]

historia, która może skojarzyć się z przygodami filmowego Indiany Jonesa. Podczas prac konserwatorskich w kościele świętego Jakuba na Białołęce odkryto przejście, a za nim schody prowadzące na górę. Tam znaleziono kryptę.
Kościół przy ulicy Mehoffera 2 to jeden z nielicznych zabytków na Białołęce. W ramach prowadzonych od lipca prace konserwatorskich uwagę pracowników przykuła jedna ze ścian. Zaczęli skuwać tynk.

"Schody do krypty"

"Po rozkuciu kilku cegieł okazało się, że za przemurowaniem znajdują się schody prowadzące niegdyś do krypty z kościoła, od góry przesłonięte metalową płytą epitafijną. Dolna partia schodów (2 lub 3 stopnie) została przykryta wylewką betonową" – informuje Michał Krasucki, stołeczny konserwator zabytków.
Tam odkryto krzyż z białej cegły, do którego doklejono ołowianą tabliczkę trumienną Ignacego Ossolińskiego. Teraz Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków zleci dalsze szczegółowe badania pochówku. Ale już pojawiają się poważne hipotezy dotyczące tego, kto spoczywa w środku.

Stołeczny konserwator twierdzi, że prawdopodobnie jest to pochówek 5-letniego Ignacego Ossolińskiego, zmarłego w 1755 roku. Mimo młodego wieku chłopiec był on obdarzony tytułami "chorążego Dworu Królewskiego, kapitana sandomierskiego, Regimentu Laski Wielkiej Królewskiej Chorągwi".

Herb Ossolińskich

Kościół św. Jakuba Apostoła powstał w 1518 roku, a na początku XVIII wieku Tarchomin został zakupiony przez rodzinę Ossolińskich. Z inicjatywy Franciszka Maksymiliana Ossolińskiego w 1720 r. rozpoczęto restaurację i rozbudowę świątyni. Miała ona stać się kościołem rodowym Ossolińskich o czym świadczy ozdoba płyta herbem Ossolińskich umieszczona w posadzce kościoła na styku nawy z prezbiterium.

Konserwator podkreśla, że w krypcie kościoła pochowano tylko jednego członka rodziny, Ignacego Ossolińskego. "Z dostępnych źródeł wynika, że trumienkę z kośćmi i tabliczką informacyjną odkryto w 1978 roku, w trakcie przebudowy krypty na salkę dla ministrantów. Jednakże nieznane było miejsce ponownego pochówku młodego Ossolińskiego" – zaznacza.

[mala200333]

letnia Emma Kelty chciała samotnie przepłynąć kajakiem Amazonkę. Podróż obszernie relacjonowała w mediach społecznościowych. Wiedziała, że rejon Brazylii, przez który przepływa ma złą sławę. 10 września żartowała: ukradną mi łódkę i zabiją. Według policji trzy dni później została zamordowana. Jej ciała do tej pory nie odnaleziono. Emma Kelty do 2014 roku pracowała jako dyrektorka jednej z londyńskich szkół. Odeszła z pracy, by całkowicie poświęcić się swojej pasji: podróżom. Samotnie wybrała się między innymi na biegun południowy i przemierzyła amerykański szlak Pacific Crest Trail. W lutym zaczęła trenować kajakarstwo. Postawiła bowiem przed sobą kolejne zadanie: przepłynięcie Amazonki - od jej źródła w peruwiańskich Andach po ujście w Oceanie Atlantyckim. Ostrzelali namiot, ciało wrzucili do rzeki Kelty obszernie dokumentowała swoją podróż w mediach społecznościowych. Miała świadomość, że region Brazylii, przez który podróżuje, nie jest bezpieczny. 22 sierpnia napisała, że kiedy odpoczywała na plaży, zauważyła wymachującego maczetą mężczyznę i "kruki jedzące, cokolwiek zabił". Skarżyła się, że nie może spać, bo wokół jej namiotu kręcą się nieznajomi. 12 września pisała o trzydziestu uzbrojonych w strzały mężczyznach w motorówkach. Dzień później cieszyła się jednak, że poznała "trójkę uroczych miejscowych i dwa kotki". Tego samego dnia wysłała sygnał SOS. Później słuch po niej zaginął. Według policji została zamordowana przez siedmiu członków lokalnego gangu. Z ich zeznań wynika, że najpierw ostrzelali jej namiot, a później wrzucili ciało do rzeki. - Trafiły ją dwie kule, kiedy odpoczywała w namiocie - tłumaczył Ivo Martins z lokalnej policji. - Nie mogła przewidzieć tego, co się stanie. Przypuszczamy, że była ranna, ale wciąż żyła, kiedy napastnicy wyrzucali jej ciało do rzeki - dodał. Przestępcy ukradli należące do kajakarki przedmioty, między innymi dwa telefony komórkowe, tablet i drona. Jak poinformowała brazylijska policja, mężczyźni chcieli sprzedać swoje zdobycze w mieście Coari, niedaleko którego doszło do tragedii. Mieli się też chwalić, że mają "dużo pieniędzy i złota". (www.tvn24.pl)

[mala200333]

związku z morderstwem Kelty zatrzymano do tej pory trzech mężczyzn: 28-latka, 19-latka i 17-latka. 24-letni Evanilson Gomes da Costa, uważany przez policję za szefa gangu, został zamordowany kilka dni po śmierci Brytyjki. Według śledczych prawdopodobnie zastrzelili go członkowie konkurencyjnej grupy przestępczej, którzy chcieli wejść w posiadanie dóbr ukradzionych kajakarce. Policja znalazła kajak Kelty i odzyskała część przedmiotów, między innymi jeden z telefonów, kartę kredytową i zestaw GPS. Ciała kobiety wciąż nie znaleziono. Brazylijska marynarka i nurkowie przeszukują Amazonkę. Cytowany przez brytyjskie media przewodnik, którego Kelty zatrudniła na czas pierwszych sześciu tygodni wyprawy twierdzi, że starał się ją ostrzec przed samotną wyprawą w niebezpieczny rejon, jednak kajakarka była uparta. - Mówiłem jej, że są tam ludzie, którzy nie mają żadnego szacunku do ludzkiego życia - opowiadał. (www.tvn24.pl)

[mala200333]

Aktor od kilku lat grywał głównie w rosyjskich filmach i serialach. Za naszą wschodnią granicą zyskał nawet miano super gwiazdy, o które ciężko mu było w Polsce. Jednak ostatnimi czasy Deląg coraz częściej pojawia się w Polsce. Plotkuje się, że to zasługa Małgorzaty Foremniak, z którą Paweł jest często widywany. Czy wreszcie zdecyduje się na stabilizację i na stałe wróci do kraju?

[mala200333]

[rawik-is-me]

Kingsman: Złoty krąg" reż. Matthew Vaughn

Kontynuacja udanego szpiegowskiego filmu "Kingsman: Tajne służby", będącego odpowiedzią na popularną serię o Bondzie. Podobnie jak Agent 007, bohaterowie "Kingsmana" są dobrze ubrani, mają słabość do gadżetów i drogich alkoholi. Tym razem, gdy ich kwatera zostaje zniszczona, postanawiają sprzymierzyć się z siostrzaną amerykańską organizacją. Największym atutem filmu jest obsada, czyniąca go najbardziej gwiazdorskim filmem sezonu: Colin Firth, Julianne Moore, Halle Berry, Jeff Bridges, Taron Egerton, Channing Tatum i... Elton John.

[rawik-is-me]

W 1989 r. Gajos poznał Elżbietę Brożek, ale musiało minąć wiele czasu, nim udało się im spotkać.

wp
- Chciałam zaprosić go na spotkanie. Po przedstawieniu poszłam do jego garderoby i otrzymałam numer telefonu – wspominała Brożek.

Dzwoniła do aktora wiele razy, chcąc się umówić, on jednak stale ją zbywał. Dopiero po czasie uległ i zgodził się z nią zobaczyć. Później twierdził, że była to najlepsza decyzja w jego życiu. Na spotkanie przyszedł z bukietem róż i od tamtej pory to on zabiegał o jej uczucie. Wreszcie się oświadczył.

[rawik-is-me]

Pęka zapora. Wielka ewakuacja w Portoryko
Władze Portoryko usiłują jak najszybciej ewakuować ponad 70 tys. ludzi zagrożonych zalaniem z powodu pękającej zapory Guajataca, przy jeziorze o tej samej nazwie, która nie wytrzymuje przyboru wód po ulewnych deszczach towarzyszących huragan

[mala200333]

[smieszka-on-line]

Zginęła prawdziwa bestia - jej cielsko ma dobrze ponad 5 metrów długości. Ktokolwiek zabił tego "króla krokodyli", zrobił dwie głupie rzeczy. To, że naraził się na potężną karę finansową, to jego problem. Gorzej, że wywołał walkę o władzę pomiędzy mniejszymi osobnikami. Ludzie żyjący w rejonie, gdzie gigant żył boją się teraz, że mniejsze samce staną się szczególnie agresywne i mogą atakować też ludzi. Lokalne władze wysłały już do ludzi specjalne ostrzeżenia.
Ludzie muszą mieć świadomość, że śmierć tego zwierzęcia zmieniła balans sił w populacji krokodyli rzeki Fitzroy. Możemy spodziewać się wzrostu liczby agresywnych zachowań ze strony młodych samców. Wszyscy korzystający z rzeki muszą się mieć na baczności - informuje dyrektor stanowego Wydziału Środowiska i Ochrony Dziedzictwa Michael Joyce.

[dunant]

Pani Zofia trafiła w ręce dwóch profesorów. Są nimi Krzysztof Bankiewicz z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco i Mirosław Ząbek ze Szpitala Bródnowskiego w Warszawie. W poniedziałek podali pacjentce nowy, silny lek genetyczny, którego w Europie nikt jeszcze nie dostał.

- Ten lek łączy się z receptorami, które są na komórkach nowotworowych, a drugą rzecz podajemy go bezpośrednio do guza - wyjaśniał prof. Bankiewicz. Podawanie leku czterema igłami bezpośrednio do guza było na bieżąco kontrolowane na rezonansie magnetycznym.

Lek jest kombinacją substancji biologicznej i chemicznej. Biologiczna zapewnia skuteczne dotarcie do guza, a chemiczna ma go po prostu zniszczyć. Dokładny skład obu części jest..... pilnie strzeżoną tajemnicą amerykańsko-kanadyjskiej firmy farmaceutycznej, która finansuje badanie.

[mala200333]

[jerzy_55]

Posiadanie mebli wykonanych z czarnego dębu w carskiej Rosji było karane śmiercią. Jedynymi ludźmi, którzy bez obaw o własne życie mogli się cieszyć tym przejawem luksusu, była rodzina władcy. Dziś meble z takiego drewna może posiadać każdy, jeśli tylko... pozwala na to jego portfel, a mebli, które w chwili wybuchu rewolucji bolszewickiej, znajdowały się w Carskim Siole, do dziś nie odnalazł nikt. Podobnie jak Bursztynowej Komnaty.

[dunant]

Nie żyje Maria Bartczak. Marcin Antosiewicz: to była wspaniała dziennikarka
Zmarła dyrektor, redaktor naczelna TVP3 Szczecin Maria Bartczak. "Była wspaniałą dziennikarką, wspaniałą korespondentką. Wspaniałym Człowiekiem!" - pisze na Twitterze Marcin Antosiewicz.

[dunant]

Decyzją Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego z obrotu na terenie Polski zostaną wycofane dwa leki: Lakcid oraz Hydroxizine Hydrochloride.

[dunant]

twoje-piekno.pl/acuviteDziala?

[black_jotka]

"Gombrowicz. Ja, geniusz" to pierwsza pełna biografia pisarza. Suchanow przez lata zbierała materiały, prowadziła rozmowy i podróżowała śladami Gombrowicza. Efektem jest monumentalna opowieść o życiu autora "Ferdydurke" (premiera 27 września)
Problem z mizoginizmem Gombrowicza polegał na tym, że Gombrowicz wyrósł z pewnej kultury – polskiego buraka, macho. Potem wzorzec kobiety się zmienia, z katolickiego ziemiaństwa wchodzi w świat warszawskiej bohemy – mówi Suchanow
Jego sława pewnie mogła być większa, gdyby się ugiął, porozmawiał z kimś, poklepał po plecach, zjadł jedną czy drugą kolację – ocenia biografka
Suchanow: Gombrowicz swoje przywary, kompleksy upubliczniał, ośmieszał samego siebie. Kompleksy jako oręż, to paradoksalnie czyniło go mocniejszym
Bał się konfrontacji z bólem – z czystym, zwierzęcym bólem. I chciał się jakoś zabezpieczyć na ten moment, niekoniecznie dlatego, że naprawdę planował popełnić samobójstwo – mówi autorka książki

[black_jotka]

Pili, uwodzili, łamali rozkazy dowódców. W powietrzu byli najlepsi. Tajemnice Dywizjonu 303
Symbolem brytyjskiego lotnictwa wojskowego od przyszłego roku będzie Polak. Franciszek Kornicki służył m.in. w słynnym Dywizjonie 303. O nim właśnie opowiada książka, którą napisał John Kent, kanadyjski pilot, który w Bitwie o Anglię walczył u boku Polaków. Mówili o nim: ”Kentowski”. A on do końca życia nosił dumnie krzyż Virtuti Militari przypięty do munduru.

[black_jotka]

Już w 1906 roku Auguste Forel postulował w artykule opublikowanym przez czasopismo ”Czystość”: ”Mąż powinien być dla żony czymś więcej aniżeli ziewającą i nudną figurą w szlafroku i pantoflach”. Redakcja czasopisma ”Kosmetyka” patrzyła na sprawę z drugiej strony: ”Nie mówcie mi, że każdy szczegół i moment płciowego życia kobiety jest dla jej małżonka równie piękny i miły. (…) Czyż wyobrażacie sobie stosunek Romea i Julii (…) we wspólnej sypialni dzisiejszego małżeństwa mieszczańskiego?!”. Oczywiście takiej wizji nie była w stanie sprostać nawet najbujniejsza fantazja.

Zwolennicy postępu i propagatorzy rodzącej się rewolucji seksualnej stanowczo występowali przeciwko wspólnym sypialniom małżeńskim. Widzieli w nich relikt obmierzłych, XIX-wiecznych obyczajów.

[black_jotka]

[black_jotka]

[black_jotka]

[black_jotka]

[black_jotka]

Seks w bloku 24. Miały wybór między domem publicznym a śmiercią
Mogły się malować, palić papierosy, codziennie myć. Ustawiały się do nich kolejki. Pracowały w Auschwitz w bloku numer 24. To pierwszy budynek po lewej za bramą z napisem ”Arbeit macht Frei”. W dziesięciu obozach koncentracyjnych na terenie III Rzeszy i okupowanej Polski działały domy publiczne. Zwykły burdel w najstraszliwszej niemieckiej fabryce śmierci? Tak, ale aż do dziś nie mówiło się o tym głośno. Przeczytaj premierowo fragment książki Piotra Zychowicza - ”Niemcy”.

[black_jotka]

burdele w obozach...Oficjalnie obozy funkcjonowały po to, aby zmotywować więźniów do wydajniejszej pracy.
– Były elementem tego straszliwego systemu. SS zależało na jak największej efektywności podlegających mu placówek. Posuwano się więc do wszystkiego, nawet najbardziej bezwzględnych metod, żeby skłonić więźniów do zwiększenia wysiłków. Domy publiczne były jedną z nich – tłumaczy Christa Paul, niemiecka pisarka, autorka książki o państwowych burdelach w III Rzeszy.

Niektórzy więźniowie uznawali jednak budowę ”bloków specjalnych” za kolejną szykanę.
– Nie ma się co łudzić. Obozowe domy publiczne nie były gestem humanitaryzmu ze strony Niemców. Umieszczając je w obozie, nasi oprawcy chcieli nas upokorzyć, skłócić – tłumaczy Jerzy Bielecki. – Wyrugować z nas wyższe uczucia i sprowadzić do roli zwierząt, które harują tylko po to, by zaspokoić swe pierwotne instynkty.
Podobnego zdania jest Józef Stós:
– Niemcy chcieli nas w ten sposób zdemoralizować. Ja konsekwentnie, choć nie było to łatwe, odmawiałem pójścia do bloku 24. Któregoś dnia nasz kapo stracił cierpliwość i zagroził mi, że jak sam tam nie pójdę, to wyśle mnie siłą. Ja się jednak nie dałem.

Bielecki dodaje z kolei, że domy publiczne były przeznaczone również dla świata zewnętrznego:
– Od czasu do czasu do Auschwitz przyjeżdżali różni ludzie. A to Czerwony Krzyż, a to jakiś przedstawiciel państw neutralnych. Niemcy mogli im wtedy powiedzieć: Zobaczcie, jak ci więźniowie mają tu dobrze, nawet burdel im zbudowaliśmy.

Profesor Józef Szajna (numer obozowy 18729):
– To nie był żaden przypadek, żadne odstępstwo od reguły. Burdele były elementem niemieckiego planu dręczenia więźniów. Ktoś, kto uzna, że blok 24 był jakimś podarowanym więźniom luksusem, po prostu nie zna Auschwitz. Chodziło o upodlenie ludzi. To kolejny przykład niemieckiego cynizmu i perfidii. Obozowe burdele nie są żadną sensacją, to tylko kolejna zbrodnia narodowego socjalizmu.

[black_jotka]

Christa Paul, pisząc swoją książkę, dotarła do dwóch byłych obozowych prostytutek.
– Nawet po kilkudziesięciu latach było im trudno o tym mówić – opowiada. – To, co robiły w obozie, odcisnęło na nich poważne piętno. Po wojnie miały problemy z ułożeniem sobie życia. Żadna nie miała dzieci. Borykały się z traumą. To naprawdę było dla nich tragiczne doświadczenie.

Po wojnie część kobiet przełamała wstyd i wystąpiła o odszkodowania za pracę przymusową. Władze powojennych Niemiec uznały jednak, że ze względu na ”ochotniczy charakter ich obozowego zajęcia” pieniądze im się nie należą. W przeciwieństwie do innych ofiar III Rzeszy nigdy nie doczekały się zadośćuczynienia. Większość zresztą i tak nie chciała mówić o swoich doświadczeniach.

– Kilka lat po wojnie przypadkowo spotkałem jedną z nich w tramwaju w Warszawie – opowiada Wilhelm Brasse. – Piękna, bardzo elegancko ubrana. Była w towarzystwie. Ona też mnie poznała. Zbladła i po chwili położyła wskazujący palec na ustach. Spełniłem jej wolę: nie podszedłem i odwróciłem twarz do okna.

[black_jotka]