Gawidny, glibko, pośnik

[aron2003]

Gawidny = żarłoczny, glibko = miekko ( jezeli chodzi o bloto), pośnik =
wieczerza wigilijna, taksówka = samochód osobowy, samochód = autobus, taryfa
= taksówka. To sa przyklady gwary spod Lublyna

[dialektolog]

aron2003 napisał:

> Gawidny = żarłoczny, glibko = miekko ( jezeli chodzi o bloto), pośnik =
> wieczerza wigilijna, taksówka = samochód osobowy, samochód = autobus, taryfa
> = taksówka. To sa przyklady gwary spod Lublyna

Bardzo dziękuję. Takich słowniczków jak najwięcej, a przy takich jak GAWDINY i
GLIBKO przydałyby się przykładowe zdania.
1. Czy istnieje przymiotnik *GLIBKI? Ja nie znam. Wszystkie wyrazy z
arcyciekawym rdzeniem GLIB- można by spisać.
2. A z której strony Lublyna (twarde "l" dowodem mieszania się wpływów
mazowieckich z małopolskimi)? Chyba z północnej, ale prosiłbym o potwierdzenie
(może być mailem). Najlepiej: wieś, gmina, powiat.
Porządek musi być.

Pozdrawiam, proszę o więcej

[piotrpanek]

dialektolog napisał:

> aron2003 napisał:
>
>pośnik =
> > wieczerza wigilijna,

zgadza się

>> taksówka = samochód osobowy,

zgadza się

>> samochód = autobus,

nie zgadza się, auto [awuto] (albo "pekees") i owszem, ale samochód to nie
autobus

>> taryfa
> > = taksówka.

zgadza się, ale to chyba bardzo ponadregionalne

>> To sa przyklady gwary spod Lublyna
> 2. A z której strony Lublyna (twarde "l" dowodem mieszania się wpływów
> mazowieckich z małopolskimi)? Chyba z północnej, ale prosiłbym o
potwierdzenie

To, wiela sie zgodzo z mojim językiem, sugeruje związki s południem (a
twarde "ly", to majo tysz te cudoki spot Kolbuszowyj...)

[aron2003]

Przyklady

Julka ( moja córka) jest gawidna bo je duzo chrupek.
Na drodze bylo glibko i nie moglem przejsc. ( czyli bylo bloto)
Na Wigilie dziewczyny wychodza na dwór po Pośniku ( czyli po wieczerzy
wigilijnej) i krzycza "hej juz po Pośniku odezwij sie zalotniku" i z której
strony zaszczeka pies z tej strony przyjedzie przyszly mąż. A jak zamuczy np.
krowa to dziewczyna ma szanse zostac stara panna.
Przyklady te sa z pólnocnej strony Lublyna ( powiat Lubartów - gm.Niedzwiada)
to wlasciwie pogranicze Malopolski i Polesia.

Gwara komunikacyjna to gmina Sitno powiat ZAmosc. Wystepuja tam tez rusycyzmy -
np. Znowu poterałam (zgubilam) klucz od domu - cyt. moja babcia.

Jeszcze mi sie przypomnial regionalizm mlawski ( polnocne Mazowsze). Pierwsza
Komunia Swieta to po mlawsku "przyjmanki". "Na przyjmanki dostalem rower".

Cypić

[aron2003]

Czasownik "Cypić" oznacza stac prawie do nieprzytomnosci.
Np. "Baby cypią na targu do 18-stej".

Jeszcze jest "Mialem wiela pecha bo krowa mi sie zgzila".

Karczunek ( Kol. Brzeznica Bychawska) gm. Niedzwiada pow. Lubartów woj. lubelski

[ciupazka]

w gwarze goralskiyj:

mnie sie kojarzy z cepić ( młodom paniom, po sjęciu welona) Ocepiny

Cympieć na targowisku - od rania do wiecora przebywać tam nawet bez
posiłku.

zcypić - brać zostrzyki , zascypić sie przeciw gruźlicy i inksym chporobom
zakaźnym

A ty LUBIYŃ to LUBIEŃ? w Małopolsce? Cy ka indziyj?

gibki -

Janicku gibki
bier sie do bitki,
bedziemy targali
kosulke na nitki(2 X)
Hej!
Hej!

[dialektolog]

aron2003 napisał:

> Czasownik "Cypić" oznacza stac prawie do nieprzytomnosci.
> Np. "Baby cypią na targu do 18-stej".

Po pobieżnym przyjrzeniu się literaturze wydaje mi się, że nie macie prawa tak
mówić

>
> Jeszcze jest "Mialem wiela pecha bo krowa mi sie zgzila".
>
> Karczunek ( Kol. Brzeznica Bychawska) gm. Niedzwiada pow. Lubartów woj. lubelsk
> i

Pięknie dziękuję

[dialektolog]

aron2003 napisał:

> Przyklady
>
> Julka ( moja córka) jest gawidna bo je duzo chrupek.
> Na drodze bylo glibko i nie moglem przejsc. ( czyli bylo bloto)
> Na Wigilie dziewczyny wychodza na dwór po Pośniku ( czyli po wieczerzy
> wigilijnej) i krzycza "hej juz po Pośniku odezwij sie zalotniku" i z której
> strony zaszczeka pies z tej strony przyjedzie przyszly mąż. A jak zamuczy np.
> krowa to dziewczyna ma szanse zostac stara panna.
> Przyklady te sa z pólnocnej strony Lublyna ( powiat Lubartów - gm.Niedzwiada)
> to wlasciwie pogranicze Malopolski i Polesia.
[...]

Pięknie dziękuję za te wyjaśnienia.
A jednak na północ od Lublina...

>
> Jeszcze mi sie przypomnial regionalizm mlawski ( polnocne Mazowsze). Pierwsza
> Komunia Swieta to po mlawsku "przyjmanki". "Na przyjmanki dostalem rower".

PRZYJMANKI to chyba od Mazurów, ale dokładnie nie wiem.

Siupnie

[aron2003]

Siupnie = ladnie ( jezeli chodzi o wyglad). SIupnie dzis wygladasz.
Niedzwiada pow. Lubartów woj. lubelskie

[dialektolog]

aron2003 napisał:

> Siupnie = ladnie ( jezeli chodzi o wyglad). SIupnie dzis wygladasz.
> Niedzwiada pow. Lubartów woj. lubelskie

A to też ciekawe, bo:
1) może się skojarzyć (nie tylko Ciupazce) z góralskim SIUMNIE, to samo znaczącym,
2) a może też mieć związek (tylko jaki?) z potocznym i wieloznacznym (ALE SIUPY
'ale jaja')

Jakkolwiek jest, nowy fakt językowy został pod rozwagę Ogółu podany

[laband]

no niy zapomnijcie ize "siupnonć se" to je po polsku przykucnąć

Tyćno = mało

[aron2003]

Tycno sobie pochodzilem - Karczunek gm. Niedzwiada pow. Lubartów woj. lubelskie

Kraśniak, ponad lasem

[aron2003]

Kraśniak = kozak, czerwonoglowiec - Parczew woj. lubelski
Znalazlem dzis 10 kraśniaków.

Ponad lasem = brzegiem lasu. Kiedys pytalem o droge a babcia mówi - pojedzie
pan ponad lasem. Ja na to - fajnie, ale nie mam helikoptera.

Brzeznica Bychawska gm. Niedzwiada pow. Lubartów woj. lubelskie

Duchówka

[aron2003]

Duchówka - piekarnik w piecu kaflowym.
Babcia piekla jablka w duchówce.

Brzeznica Bychawska gm. Niedzwiada pow. Lubartów woj. lubelskie

Bryczna

[aron2003]

Bryczna = ruchliwa

moja córka ostro sie wyrywala z rak a moja babcia na to - jaka ta Julka bryczna!

Stanislawka gm.Sitno pow. Zamosc woj. lubelskie

[zygan]

U nos, w Zokzsowie,Pzsytyku( no północ od Rodumio) i dzie indziy tyzs sie godo
'tamoooj,tamuuuj'.

A mozse wizs jok sie mowji pod Żyrzynem,Baranowem i Gołębiem?
Z tego com tum zsłysoł to tomtejzse ludźzie juzs zociungojum troche 'po
rusku'(nje tok mocno jok w chełmzskim alle juzs cuć łoddech wzschodu).

[aron2003]

Ja nie jestem osoba kompetentna zeby powiedziec czy zaciagaja czy nie bo ja
tego nie slysze. Mnie mówia osoby np. z Lodzi ze ja zaciagam a ja od urodzenia
mieszkam w miastach Polski wschodniej.

[laband]

ie kedys piokryjomu nagrali (na magnetofonie) jak normalnie godouech ze
kumplami Polokami "czysto" po polsku, i potym mi to pusciyli niyspodziywanie -
wtedy zech dopiyro zrozumiou ize choby niywiym co to niy udo mi sie ukryc
slonskego we mojyj godce. Bouech naprowdy som swoiom godkom fest zaskoczony.

[zygan]

aron2003 napisał:

> Ja nie jestem osoba kompetentna zeby powiedziec czy zaciagaja czy nie bo ja
> tego nie slysze. Mnie mówia osoby np. z Lodzi ze ja zaciagam a ja od
urodzenia
> mieszkam w miastach Polski wschodniej.


Nie pzejmuj zie chłobie,jog jo byłym pod Biołymztogim to tyz godoły ze
zociungum.
Mnie obchodzi modzno gworo gołymbsko-żyrzyńzko bo moje dziodki ode struny łojca
ztomtund wychodziły(gdziołbym sie noucyć mowy pzodgów).
No ale od Lubortowo do Pułow to tyz kowołek i pewno niegododzie tamoj jednokowo.

Pozdrowium Modzno

Debra

[aron2003]

Debra = ma 2 znaczenia

1. dolina gdzie rosna drzewa
2. (pogardliwie) zabita dechami wies

Czyli np = w Debowcu, w tej debrze mieszkaja koniokrady.

gm. SKierbieszów pow. Zamosc woj. lubelskie

przętrze, psiatryń

[aron2003]

przętrze - strych obory.
Groch wynosi sie na przętrze.

podsybitka - miejsce polączenia dachu ze ścianą.
Rzeczy do wyschniecia wynosi sie na podsybitke.

podejm = podnies.
Podejm ten widelec.

podepkać = podeptać
Podepkalam brudnymi butami dywan.

psiatryń = sadzawka
Za stodola jest psiatryń.

wyzej wymienione - Niedzwiada pow. Lubartów

a nizej ze Stanislawki powiat Zamosc

trześnia = czeresnia.
Wez wiadro i idz oberwac trześni.

Lenia - czesto wymawiane jako "leńja" - polna droga za stodolami równolegla do
glównej.

Przy lenii rosna trzesnie.

spagór - pagórek. Idz tamtedy, ze spagóra.

chapa - twarz. Ale masz szyroke chape!

brzechać - 2 znaczenia

1. kaszleć - brzechasz jakbys mial zapalenie pluc
2. szczekać - idz ty na psów brzechać ( spadaj)

ponizej kolejne : powiat Łuków woj. lubelskie

zamby = zęby. Panie, gdzie tu lecza zamby?
tamłuj = tam. Gdzie to bylo? O - tamłuj!
W wyrazie "tamłuj" akcent pada zawsze na ostatnia sylabe - ciekawostka jak na
jezyk polski.

[dialektolog]

aron2003 napisał:

> Debra = ma 2 znaczenia
>
> 1. dolina gdzie rosna drzewa
> 2. (pogardliwie) zabita dechami wies
>
> Czyli np = w Debowcu, w tej debrze mieszkaja koniokrady.

Oczywiście jest to tylko przykładowy kontekst do wyrazu gwarowego, który nie
jest i być nie może pomówieniem, sugestią itp.
>

[aron2003]

Jeszcze jest powiedzenie
Mąż do żony podczas kłótni : " Z debry cię wyciągnąłem!"

pójdzie ponad Narwią

[lahhijala]

Stara babulinka mówiła "chodzili ponad Narwią". Stado krow pasło się spokojnie
między jałowcami owsich orłowskich łąk. Pierwszy raz słyszałem ponad rzeką i
brmiało to dziwnie urokliwie.

www.pilot.pl/big_pilot.php3?z_city_id=104771&lang=pl
Jak często jeszcze występują wspólne wiejskie łaki gdzie cała wieś wypędza swe
krowy. Znam jeszcze w takie łaki w Sochocinie nad Wkrą.

www.pilot.pl/big_pilot.php3?z_city_id=12444&lang=pl
interesujące są też lokalne nazwy pól, zaułków, siedlisk
np

Sikirze, w sikirzu, w sikirzach (podmokłe tereny)

Na gródzi .Być moze od kraju wsi jest tem też piaszysty podłużny wzgórek,
pokrzywiona gruba sosna i krzyż, kopano tam piasek, w tej odkrywce sam grzebiąc
kiedyś odsłoniłem trupa czaszkę. (ten fragment mały ziemi nalezy do gminy)

Załąki, teren nad rzeką w topografi widać starożecze które moze kiedyś
oddzielalło owe załąki. Ciekawe gdyby ustalić wiek kiedy owe załąki były
żeczywiście za (czymś tam?) za rzeką. Koryto starorzecza jest dość wzniesione
ponad poziom obecnej rzeki (2m) więc jest to dość odległy czasy kiedy rzeka
mogła płynąć starym korytem.

Pewnie wiele innych sekretów kryje się w lokalnych nazwach których nie
uświadczysz na mapach a mogą przeminąć zapomniane.

nazy okolice Płońska d.woj Ciechanowskie

[ungur]

Lahhijala,a gdzie można znaleźć więcej o słownictwie mazowieckim(tym
prawdziwym,wiejskim a nie warszawskim)?
Interesuje mnie to dlatego że radomskie chociaż małopolskie to ma też sporo
wpływów językowych z północy.

Nasze pastwiska mają nazwy:
Błota-przytyckie i podgajskie(wspólnoty)-kiedyś pasły się tam dwa stada
('klucze','koła'?) liczące ponad 100 krów
Na Koziołku(malutkie)
Psiniec-obleskie(obecnie zarasta lasem).
Jest też i 'Wygun'-wygląda że kiedyś tam też było paświsko.

Piszklawiec

[aron2003]

Piszklawiec = marudne dziecko.
Nasza Julka to piszklawiec.

zuchac

[aron2003]

zuchać = żuć
buchta - bułeczka gotowana na parze
papunik - podpłomyk
grubka - popielnik

Niedzwiada woj. lubelskie

Spłyznąć się

[aron2003]

Spłyznąć się = zleźć

na przykład : ryba spłyznęła mi się z haczyka

Niedźwiada pow. Lubartów woj. Lubelskie

hyc

[aron2003]

hyc = zimno

Ale dzis na dworze hyc!!!

[tataratata]

A u nos 'chyc' to przeskoczyć albo 'bachnąć kielicha'(no to 'chyc'!).

[dialektolog]

aron2003 napisał:

> hyc = zimno
>
> Ale dzis na dworze hyc!!!

To ciekawa ewolucja znaczenia, bo Hitze to gorąc, upał. I po śląsku hic albo
hica to właśnie znaczy.
A jak zimno to wszak mawiamy, że pic!