Obznajmienie z manipulacją

[al.1]

Z ogłoszenia prasowego z 1901 r. Cyt.:
"Panienka obznajmiona dokładnie z manipulacją pocztową"
W dzisiejszych czasach słowo "panienka" w ogłoszeniu może wywołać uśmiech pod wąsem. Natomiast "manipulacja" dorobiła się wydźwięku pejoratywnego, przynajmniej w tym kontekscie.

www.z-pogranicza.pl/2021/02/gorlice-1901.html

[kalllka]

..jeśli uśmiech [i][pod wąsem /i]to tylko u janusza*

*janusz -pejoratywnie o polskim hydrauliku za granica

[efedra]

Pozostało do skomentowania słowo "obznajmiona".
Komuś w 1901 roku pomyliło się "oznajmienie" z "obznajomieniem".
A może wtedy to było poprawne?

[al.1]

efedra napisała:

> Pozostało do skomentowania słowo "obznajmiona".
> Komuś w 1901 roku pomyliło się "oznajmienie" z "obznajomieniem".
> A może wtedy to było poprawne?

To akurat nie budzi moich wątpliwosci, ale tchnie "archaikiem". W dzisiejszych czasach użyto by np. "z praktyką"/"ze znajomoscią obslugi".

obznajmiona

[stefan4]

efedra:
> Pozostało do skomentowania słowo "obznajmiona".
> Komuś w 1901 roku pomyliło się "oznajmienie" z "obznajomieniem".
> A może wtedy to było poprawne?

Może. Kiedyś ktoś się ,,obwiesił'' i stąd pochodzi ,,obwieś''. Może kiedyś przedrostek ,,ob-'' był bardziej produktywny niż dzisiaj?

Dzisiaj panienka byłaby ,,zaznajomiona''.

[randybvain]

Nie, to jest rusycyzm. Polskie dialekty kontynuowały prasłowiańskie ob, a ruskie obъ. Dlatego prawo otwartej sylaby spowodowało zanik spółgłoski b w polskim, ale nie w rosyjskim, zarówno w czasownikach z tym przedrostkiem, jak i w wyrażeniach przyimkowych. Oczywiście, jeśli czasownik zaczynał się od samogłoski albo r lub l, b się zachowywało. A więc prasłowiańskie obterti dało polskie otrzeć, ale prasłowiańskie obъterti dało rosyjskie обтереть.

W także zanikało u nas, dlatego my mamy obóz, a Rosjanie обвоз.

Wyrazy takie jak obwieś, obwiązać, obetrzeć czy obcierać zostały wprowadzone do polszczyzny przez niedouczonych Polaków pochodzenia wschodniosłowiańskiego, zapewne przekonanych, że ich lwowski czy grodzieński dialekt to czysta polszczyzna.

Obznajmiony i zapoznany z Sosnowskim

[dar61]

...to jest rusycyzm...

Co nie znaczy, że nie jest ekspansywny i żarłoczny jak pewien barszcz.
Z nim chyba będzie jak z rusycyzmem zabezpieczony - jest nie do wykarczowania, tak wrósł w polską rzecz.

[stefan4]

randybvain:
> W także zanikało u nas, dlatego my mamy obóz, a Rosjanie обвоз.

W także zanikało u nas, dlatego my mamy obóz, a Rosjanie обвоз.

???
Czy rosyjski ,,обвоз'' ma w ogóle coś wspólnego z polskim ,,obozem''? On oznacza transport, obóz po rosyjsku to całkiem inaczej, ,,лагерь''. Czy to nie jest tak, jakby argumentować, że w języku rosyjskim początkowe ,,ł'' zanikało, bo po polsku jest ,,łódka'' a po rosyjsku ,,утка'' (= kaczka)?

Przy aproposie transportu: czy jak ktoś sprzedaje cebulę i ziemniaki z furgonetki to to jest handel ,,owoźny''? A jak popkorn z noszonej przed sobą tacki na szelkach, to ,,onośny''? Chyba bardziej przyjęte jest ,,obwoźny'' i ,,obnośny''.

W każdym razie rosyjscy samobójcy, podobnie jak polscy, już się nie ,,obwieszają''. W przeciwieństwie do południowo słowiańskich

[randybvain]

Według tego, co przeczytałem u Bańkowskiego, obóz odnosił się do pasterzy jeżdżących wozami w kółko po stepie. Polscy musieli osiedlić się wcześniej, zakładając obóz, stąd u nas jest to miejsce. Ruscy jeszcze obwozili się widać przez jakiś czas.

Obnośny jest regularnie powstałym przymiotnikiem od obnosić (b nie zanikało u nas przed n), a obwoźny od obwozić, które jednak jest najprawdopodobniej kalką z rosyjskiego.

[stefan4]

randybvain:
> Obnośny jest regularnie powstałym przymiotnikiem od obnosić (b nie zanikało u
> nas przed n)

A czy zanikało przed ,,m''?

[randybvain]

Zanikało: omówić, omotać, ominąć. I to było naturalne, gdyż językowi przodkowie Polaków dzielili sylaby tak: o-bmo-ta-ti, więc b musiało zginąć.

Jednak po zaniku jerów zaistniał zwyczaj zamykania sylab spółgłoską, więc b mogło przetrwać: ob-mo-tać.

Po drugie, przedrostek ob- jest o wiele bardziej wyrazisty niż samo o-. Jeśli powiedziałbym ci, że mnie pies owył a kot omruczał, to jestem przekonany, że nie zrozumiałbyś tego od razu, a obwyl i obmruczał daje jasny obraz zwierzęcia chodzącego dokoła i wydającego dźwięki.

[apersona]

randybvain napisał:

> Nie, to jest rusycyzm. Polskie dialekty kontynuowały prasłowiańskie ob,
> a ruskie obъ. Dlatego prawo otwartej sylaby spowodowało zanik spółgłoski
> b w polskim, ale nie w rosyjskim, zarówno w czasownikach z tym przedrostkiem,
> jak i w wyrażeniach przyimkowych. Oczywiście, jeśli czasownik zaczynał się od s
> amogłoski albo r lub l, b się zachowywało. A więc prasłowiańskie obterti
> dało polskie otrzeć, ale prasłowiańskie obъterti dało rosyjskie
> обтереть.
>
> W także zanikało u nas, dlatego my mamy obóz, a Rosjanie обвоз.
>
> Wyrazy takie jak obwieś, obwiązać, obetrzeć czy obciera
> ć zostały wprowadzone do polszczyzny przez niedouczonych Polaków pochodzeni
> a wschodniosłowiańskiego, zapewne przekonanych, że ich lwowski czy grodzieński
> dialekt to czysta polszczyzna.
>

Rusycyzm czy raczej archaizm? w moim odbiorze to są formy rzadko już używane, prawie wymarłe ale nie obce