Adieu a la Pologne

[eskelind]

Czy zna ktoś może tłumaczenie tego wiersza z XVI wieku. Napisany
został przez jednego z sekretarzy Henryka Walezego. Jeżeli ktoś ma
link to odpowiedzi Kochanowskiego to też by mi się przydał. Z góry
dziękuję.

Oto ten wiersz (nie znam francuskiego więc przepraszam za błędy)

Adieu Pologne, adieu plaines desertes,
Tojours de neige et glace couvertes,
Adieu, pays d'un eternel adieu;
Ton air, tes moeurs m'ont si fort sue deplaire
Qu'il faudra bien que tout me soit contraire,
Si jamais plus je retourne en ce lieu.
Adieu maisons d'admirable structure,
Poeles, adieu, qui dans votre cloture
Mille animaux pele mele entassaient,
Filles, garcons, veaux et boeufs tout ensemble.
Un tel menage a l'age d'or ressemble
Tant regrette par les siecles passes.
Quiqu'on m'ait dit de vos moeurs inciviles,
De vos habits, de vos mechantes villes,
De vos esprits pleins de legrete,
Sarmates fiers, je n'en voulais rien croire,
Ni ne pensais que vous pussiez tant boire;
L'eusse-je cru sans y avoir ete?
Barbare peuple, arrogant et volage,
Vanteur, causeur, n'ayant rien que langage,
Qui jour et nuit dans un pele enferme,
Pour tout plaisir se joue avec un verre,
Ronfle a la table ou s'endort sur la terre:
Ce ne sont pas vos traits redou tables,
Lourds Polonais, qui vous font indomptables,
La pauvrete seulement vous defend.

[reine_marguerite]

eskelind napisał:

> Czy zna ktoś może tłumaczenie tego wiersza z XVI wieku. Napisany
> został przez jednego z sekretarzy Henryka Walezego. Jeżeli ktoś ma
> link to odpowiedzi Kochanowskiego to też by mi się przydał. Z góry
> dziękuję.
>
> Oto ten wiersz (nie znam francuskiego więc przepraszam za błędy)
>
> Adieu Pologne, adieu plaines desertes,
> Tojours de neige et glace couvertes,
> Adieu, pays d'un eternel adieu;
> Ton air, tes moeurs m'ont si fort sue deplaire
> Qu'il faudra bien que tout me soit contraire,
> Si jamais plus je retourne en ce lieu.
> Adieu maisons d'admirable structure,
> Poeles, adieu, qui dans votre cloture
> Mille animaux pele mele entassaient,
> Filles, garcons, veaux et boeufs tout ensemble.
> Un tel menage a l'age d'or ressemble
> Tant regrette par les siecles passes.
> Quiqu'on m'ait dit de vos moeurs inciviles,
> De vos habits, de vos mechantes villes,
> De vos esprits pleins de legrete,
> Sarmates fiers, je n'en voulais rien croire,
> Ni ne pensais que vous pussiez tant boire;
> L'eusse-je cru sans y avoir ete?
> Barbare peuple, arrogant et volage,
> Vanteur, causeur, n'ayant rien que langage,
> Qui jour et nuit dans un pele enferme,
> Pour tout plaisir se joue avec un verre,
> Ronfle a la table ou s'endort sur la terre:
> Ce ne sont pas vos traits redou tables,
> Lourds Polonais, qui vous font indomptables,
> La pauvrete seulement vous defend.

Autorem pamfletu "Pozegnanie Polski" jest Philippe Desportes. Kochanowski odpowiedzial lacinskim wierszem "Gallo crocitanti", czyli Skrzeczącemu Kogutowi lub Francuzowi albo też nawet Kastratowi, gdyż Galli to nazwa starożytnej sekty kastratów, czyli eunuchów). Wiersze Desportesa w polskich przekladach mozna znalezc w ksiazce "Antologia poezji francuskiej" z 1966 roku.

Fragment artykulu z "Rzeczpospolitej".

Ucieczka nocą i po kryjomu

Nie tylko biedna Anna doznała zawodu, gdy nocą z 18 na 19 czerwca 1574 r. niedoszły mąż wymknął się z Wawelu w towarzystwie kilku zaufanych. Na nic zdały się prośby Andrzeja Tęczyńskiego, który dognał uciekinierów na czele... Tatarów.

Decyzja Henryka o objęciu francuskiego tronu była nieugięta. Inna rzecz, że przekroczywszy granicę, nie spieszył do Francji, bawiąc po drodze w Wiedniu i Wenecji; do Lyonu wjechał dopiero 6 września. Sakra w Reims uczyniła go Henrykiem III 13 lutego 1575 r. Polacy czekali cierpliwie, przeprowadzony dopiero 3 października 1575 r. sejm konwokacyjny zdecydował o zwołaniu sejmu elekcyjnego na 7 grudnia. Ciekawe, że Henryk do końca życia używał tytułu króla Polski i związanej z nim symboliki.

Po ucieczce króla nastąpiła wymiana ognistych polemik rozpoczęta przez poetę Philippe'a Desportes'a (1546 - 1606). W Polsce nie spodobało mu się nic, a wyjechał z niej jeszcze przed Henrykiem. Wyjazd uczcił zaś poetyckim pamfletem "Adieu a la Pologne...", w którym szydził z biedy zimnego kraju oraz jego ludu, który jest:

"... barbarzyński, arogancki a lekko myślący
Chełpliwy, mocny w gębie i wciąż tokujący
Dobami siedzi w izbie rozpalonej
Nie znając radości prócz szklanki opróżnionej
By chrapać na stole lub runąć na ziemię
Podając się potem za Marsowe plemię".

Na krótką metę paszkwil Desportes'a (i kilka innych) wzburzył umysły dotkniętych zachowaniem Henryka gospodarzy. Anonimowa "Odpowiedź przez Polaka wszetecznemu Francuzowi" dawała odpór:

"Anasz Polak nie cierpi pysznego Francuza,
Hardemu hardy będzie, by mu dostać guza.
Toć mi jest prawy barbar, co hardy, złośliwy
I cokolwiek z nim poczniesz, odmienny a łżywy. (...)
O Polsko, Polsko! byś ty, co Francuz jest, znała,
Nigdybyś się tak za niem nie udała".

Do poetyckiej wymiany ognia dołączył też łacińskimi poematami sam Jan Kochanowski. Powstały w odpowiedzi Desportes'owi "Gallo Crocitanti" (tytuł "Skrzeczącemu kogutowi" oparty jest na grze słów: gallus -kogut i Gallus -Francuz) z maestrią i przy wsparciu greckiej mitologii dowiódł kompleksów Francuza wobec kraju, w którym nie wyrzuca się trupów weselnych gości przez okna.

Wymiana wierszowanych ciosów nie musiała jednak oznaczać trwałej urazy, skoro Kochanowski nie oddał swej polemiki do druku, a w 1580 r. nie zawahał się przed publikacją ody na cześć Henryka napisanej jeszcze w maju roku 1575...
Andrzej Nieuważny

[klymenystra]

Wiersz Kochanowskiego jest wspanialy, polecam, zeby sie posmiac