Ukraina - co nowego ?

[clickkey]

Sporządzono spis ponadstuletnich Ukraińców

PAP 05-06-2004, ostatnia aktualizacja 05-06-2004 17:31

Na Ukrainie sporządzono spis obywateli, którzy ukończyli 100. rok życia. W
rejestrze znalazło się 1.715 osób - poinformowała w Kijowie administracja
prezydencka

Najwięcej długowiecznych, bo 146, żyje w obwodzie donieckim na wschodzie
kraju, kolejne miejsca zajmują obwody: dnieptropietrowski (wschód) - 115,
lwowski - 113 i charkowski (północny wschód) - 107 osób powyżej setki.

Najmniej długowiecznych mają obwody czerniowiecki (południowy zachód) - 34 i
nikołajewski (południe) - 38.

Przedstawiciel ukraińskich władz Wasyl Baziw powiedział, że spis sporządzono
po to, by "dotrzeć do tych osób i sprawić, by mimo podeszłego wieku czuły się
komfortowo w swoim państwie".

Przedstawiciel administracji prezydenta nie wyjaśnił, na czym mają polegać
działania w celu zapewnienia starcom dobrego samopoczucia.

Ukraina - Turcja. Szmugiel broni na szczyt NATO?

[clickkey]

lula 03-06-2004, ostatnia aktualizacja 03-06-2004 18:25



Służby celne Stambułu zatrzymały płynący z Ukrainy statek, w którego ładowniach
szmuglowano dwa kontenery z bronią. "Niewykluczone, że granatniki, amunicja i
głowice rakiet przeciwlotniczych, które celnicy znaleźli w kontenerach, były
przeznaczone dla terrorystów planujących zamachy podczas szczytu NATO
zapowiedzianego na koniec czerwca w Stambule" - przypuszczają tureckie media.
Kapitan jednostki pływającej pod flagą Malty twierdzi, że nic nie wiedział o
zawartości kontenerów, które zostały w czasie rejsu przeładowane na pokład z
innego statku.

Markijan Łubkiwskij, rzecznik prasowy MSZ Ukrainy, oświadczył, że statek, choć
płynął pod flagą Malty, należy do armatora ukraińskiego. Jego zdaniem wszystkie
dokumenty dotyczące ładunku "są w porządku" i cała rzecz wyjaśni się w ciągu
dwóch dni.

Krym. Zniszczono pomnik deportowanych Tatarów

[clickkey]

ricz 31-05-2004, ostatnia aktualizacja 31-05-2004 18:16

Na Krymie w miasteczku Zuja został zniszczony pomnik deportowanych Tatarów.
Między ludnością rosyjską a tatarską nabrzmiewa konflikt o ziemię na brzegu
Morza Czarnego. Mówi się o oddaniu półwyspu pod protektorat Moskwy

Pomnik deportowanych stanął w Zui 18 maja - w 60. rocznicę zarządzonego przez
Stalina wysiedlenia z Krymu prawie 200 tys. miejscowych Tatarów. W nocy z
niedzieli na poniedziałek nieznani wandale zwalili go na ziemię i rozbili na
kawałki.

W poniedziałek obok zniszczonego pomnika zebrało się ok. 100 miejscowych
Tatarów, którzy domagali się od władz ukarania winnych.

Incydent w Zui to tylko epizod konfliktu dzielącego rosyjskojęzyczną ludność
Krymu i Tatarów, którym dziesięć lat temu pozwolono wrócić do ojczyzny.

Repatrianci domagają się zwrotu odebranych ich przodkom działek na południowym
wybrzeżu półwyspu. Władze oddają im ziemię, ale nie tę nad morzem, tylko
bezwartościową - w szczerym stepie.

Działki przy plażach dostają się firmom moskiewskim, np. Łukoilowi. Tatarzy
oskarżają władze półwyspu o to, że dają ziemię Rosjanom za łapówki.

Wśród rosyjskojęcznej ludności Krymu podnoszą się głosy, że obronić się przed
Tatarami można tylko, oddając południe należącego do Ukrainy półwyspu pod
protektorat Moskwy. Kilka dni temu Aleksandr Tarianik, minister turystyki i
kurortów Autonomicznej Republiki Krym, publicznie zaproponował, by
czarnomorskie wybrzeże półwyspu "na 99 lat wydzierżawić Rosji".

Kardynał Lubomyr Huzar

[clickkey]

ricz 30-05-2004, ostatnia aktualizacja 30-05-2004 19:41



Kardynał Lubomyr Huzar, zwierzchnik ukraińskich grekokatolików, jest gorącym
zwolennikiem pojednania polsko-ukraińskiego. Szczególnie wiele robi dla
zakończenia konfliktu wokół lwowskiego Cmentarza Orląt.

Odwiedziwszy w niedzielę naszą redakcję, przypominał, że do prawdziwego
pojednania Polaków i Ukraińców dojdzie wtedy, kiedy zwykli przedstawiciele obu
narodów będą gotowi "przyjmować się nawzajem". By zbliżyć się do tego celu, on
i prymas Józef Glemp wspólnie starają się, by Polacy i Ukraińcy jak najczęściej
modlili się wspólnie.

Kardynał urodził się 71 lat temu we Lwowie w rodzinie związanej z ukraińskim
ruchem patriotycznym. W swoim rodzinnym mieście zdążył skończyć tylko pierwszą
klasę gimnazjum, ale świetnie mówi po polsku.

Kiedy miał 11 lat, rodzice, uciekając przed Armią Czerwoną, zabrali go do
Niemiec, a potem dalej - do USA. Tam Huzar skończył seminarium duchowne w
Stamford i Uniwersytet Katolicki w Waszyngtonie. W 1958 r. przyjął święcenia
kapłańskie, 19 lat później został biskupem. W początkach lat 90. wrócił na
Ukrainę i szybko stał się prawą ręką kardynała Myrosława Lubacziwskiego,
przełożonego odradzającego się po prześladowaniach ze strony Stalina i jego
następców Kościoła greckokatolickiego. W styczniu 2001 r. po śmierci
Lubacziwskiego sam stanął na czele ukraińskich grekokatolików.

Rozmowa z kardynałem Huzarem

[clickkey]

Rozmowę spisali Jan Turnau i Paweł Smoleński 04-06-2004, ostatnia aktualizacja
04-06-2004 20:27

Rozmowa z greckokatolickim metropolitą lwowskim kardynałem Lubomyrem Huzarem o
pojednaniu polsko-ukraińskim i o perspektywach powstania patriarchatu w Kijowie

Czy możliwe jest pojednanie między narodami polskim i ukraińskim?

- Jeśli chcemy iść, a co najmniej patrzeć w przyszłość, musimy znaleźć wspólną
drogę. Za dużo czasu straciliśmy na kłótnie, wzajemne ogrywanie się. To była
bardzo głupia polityka. Musimy pojąć, że tylko razem możemy żyć tu, we
wschodniej części naszego kontynentu. Tylko działając razem, damy właściwy znak
całej Europie. Jeśli będziemy walczyć, a nawet tylko nie tolerować się, nie
mamy przyszłości. Na Zachodzie jest kilkanaście krajów, które myślą, że tylko
one są Europą, i do tej wspólnoty dopuszczają innych. Tymczasem my wszyscy
przez 1000 lat dokładaliśmy się do europejskiego dziedzictwa, więc wszyscy mamy
prawo nazywać się Europejczykami i być w Europie. Ale tego prawa trzeba bronić.
Jeśli chcemy, by nasz głos był słyszalny, musimy działać razem, znaleźć w sobie
tyle duchowej siły, ażeby przezwyciężyć wszystko złe, co działo się w
przeszłości. Nie widzę innej drogi w przyszłość, tak dla życia państwowego, jak
i kościelnego. W tym kierunku zmierza współpraca między Episkopatem polskim a
Synodem ukraińskim.

W ubiegłym roku, w 60. rocznicę rzezi polskiej ludności na Wołyniu, prezydenci
Polski i Ukrainy odsłonili pomnik w Pawliwce, doszło do symbolicznego gestu
pojednania. Jednak ze strony prezydenta Kuczmy nie padło słowo "przepraszam".
Czy Ksiądz Kardynał uważa, że to słowo jest potrzebne?

- Tak. W naszej historii krzywdy są po obu stronach. Słyszałem orędzia polskie
i ukraińskie, w których mówiono o kainowej zbrodni. Niesłusznie. Kain jest
winien, bo zabił, Abel jest niewinny. To bardzo złe porównanie, bo historycznie
nieprawdziwe. Nikt nie jest z tego powodu szczęśliwy, lecz żeby być w zgodzie z
prawdą, musimy przyznać, że obie strony krzywdziły sąsiadów, powiem więcej -
braci. Powinniśmy to wyznać. Dlatego musimy być gotowi przebaczyć i prosić o
przebaczenie. Obie strony muszą jasno powiedzieć: zgrzeszyliśmy, prosimy o
wybaczenie i przebaczamy. Nie można iść naprzód bez zrozumienia, że
przebaczenie musi iść z obu stron, bo krzywdy były obustronne. Nikomu nie wolno
udawać, że Ukraińcy są bez grzechu albo że Polacy są bez grzechu.

Porozumienie łatwiej przychodzi na poziomie rządowym, politykom łatwiej o
jakieś gesty. Lecz często brakuje im szczerości, ich działanie jest politycznie
i dyplomatycznie bardzo wyrachowane.

A na poziomie zwykłych ludzi jest mniej zrozumienia dla faktów, za to o wiele
więcej emocji. Dlatego musimy intensywnie pracować, by Polacy i Ukraińcy byli
gotowi przyjąć siebie nawzajem. Razem z kardynałem Glempem postanowiliśmy
psychologicznie i religijnie przygotowywać wiernych, by byli do takiego aktu
gotowi. W ubiegłym roku była seria kościelnych dokumentów na ten temat. W tym
roku będzie to wymiana pielgrzymek. Dwa tygodnie temu na Ukrainie była grupa
polskich studentów z lubelskich uczelni, którzy brali udział w pielgrzymce
akademickiej do klasztoru ojców Studytów w Uniowie [przeorem klasztoru był
przed wojną i w latach wojny ojciec Klemens Szeptycki, brat metropolity Andrija
Szeptyckiego. W czasie okupacji w klasztorze ukrywano żydowskie dzieci. Po
wojnie zamieniony na szpital psychiatryczny i kino, dziś jest miejscem
odrodzenia duchowego Ukrainy zachodniej - przyp. red.]. Jestem w Warszawie,
gdyż poprzedniego dnia byłem nad Jeziorem Lednickim razem z grupą młodych
pielgrzymów ukraińskich. Może stanowiliśmy tylko jedną tysięczną tam obecnych,
ale byliśmy razem, tuż obok siebie. W sierpniu planowana jest wielka
pielgrzymka na Ukrainę - do Zarwanicy [przed wojną znane sanktuarium maryjne,
zniszczone buldożerami za czasów sowieckich, odbudowywane od połowy lat 90. -
przyp. red.]. Szykuje się wielu pielgrzymów z Polski, wśród nich kardynał
Glemp. A ja z rewizytą przyjadę 26 sierpnia na uroczystości do Częstochowy.

Zastanawialiśmy się z kardynałem Glempem, co zrobić, by nasze narody zbliżyć do
siebie. To bardzo trudne, Polacy i Ukraińcy byli przesiedlani, krzywdzeni przez
obcych, ale też krzywdzili się wzajemnie. Wymiana pielgrzymek ma służyć temu,
by Polacy i Ukraińcy razem spotykali się na modlitwie. Jeśli ludzie razem się
modlą, jest im łatwiej przyjąć się nawzajem.

Nie róbmy sobie iluzji, że pojednanie między naszymi społecznościami pójdzie
bardzo szybko. Lecz przecież musimy coś robić. Może za trzy lata, a może za
pięć, będziemy gotowi, by dokonać oficjalnego aktu przymierza naszych narodów.
Jesteśmy przekonani, że samo porozumienie polityczne, porozumienie
międzyrządowe nie przyniesie oczekiwanych skutków. Nasze Kościoły mogą wiele
pomóc w pracy dla rzeczywistego pojednania między zwykłymi ludźmi.

Musimy przede wszystkim zadbać, by nasza wspólna, trudna historia nie zatruwała
młodego pokolenia. Tak zwykle bywa, że nienawiść przechodzi od dziadów i ojców.
Chcemy dać młodzieży jakąś alternatywę, pokazać, że nie trzeba przedłużać stanu
wojny, lecz powiedzieć "dość", by żyć i działać razem.

Jaka jest sytuacja Kościoła greckokatolickiego w Polsce po wejściu do UE i
uszczelnieniu granicy?

- Ten Kościół ma swoją strukturę: metropolię, dwie diecezje, swoje seminarium,
czasopisma, a więc wszystko, co potrzebne do normalnego życia. Utrzymujemy żywy
kontakt, nie tylko biskupi, ale również wierni, choć nowe porządki na granicy
powodują pewne uciążliwości. Ale przecież do Lednicy przyjechało sześć
autobusów naszej młodzieży, Polacy jeżdżą na Ukrainę. Granica międzypaństwowa,
która jest również granicą między Ukrainą a Unią Europejską, jest niewygodna,
coś trzeba by było z nią zrobić, lecz to sprawa władz administracyjnych.

Na Ukrainie zbliżają się wybory prezydenckie. Wielu Ukraińców, a także
zagranica, w zmianie przywództwa upatruje nadziei dla kraju. Czy nowy prezydent
to szansa dla Ukrainy?

- Zawsze jest nadzieja na lepsze. Lecz z drugiej strony nie możemy żyć
iluzjami. Nasza trudność polega na tym samym, z czym biedziły się i biedzą
wszystkie kraje postkomunistyczne: nie kierujemy się zasadami moralnymi w
powszednim życiu. A od tego zależy, jaki będzie dalszy rozwój naszego państwa.

To nie jest tylko problem polityczny, problem wyboru tego czy innego polityka.
Musimy być bardzo świadomi, że na Ukrainie żyje już trzecia generacja wychowana
w komunizmie. Komunizm to nie była tylko filozofia, lecz rzeczywistość, to była
próba stworzenia nowego człowieka - homo sovieticus. Ten proces, Bogu dzięki,
się nie udał. Lecz sięgnął bardzo głęboko w ludzkie dusze. Dlatego naszym
zadaniem na Ukrainie, prócz zmian politycznych czy gospodarczych, jest
uzdrowienie mentalności. To zadanie absolutnie najważniejsze.

Komunizm nie mógł zmienić stworzenia Bożego, lecz zranił je bardzo głęboko.
Obywatele Ukrainy są po prostu zranieni. Proces zdrowienia jest długi. Gdy
Mojżesz wyprowadzał lud Izraela z niewoli egipskiej, sprzeciwiano mu się.
Ludzie mówili: prawda, byliśmy niewolnikami, ale było co jeść, było lżej,
lepiej. Lud Izraela potrzebował wymiany całego pokolenia, by zapomnieć egipską
niewolę, by iść w kierunku Ziemi Obiecanej. Kiedyś myślałem, że to samo musi
się stać na Ukrainie, ale dziś widzę, że wymiana jednego pokolenia może nie
wystarczyć.

Dlatego nie sądzę, by wybory prezydenckie lub parlamentarne wiele zmieniły.
Sytuację może zmienić dopiero uzdrowienie myślenia całego społeczeństwa. Wybory
mogą temu dopomóc, i dlatego trzeba działać tak, by przyspieszyć transformację.
Lecz to nie jest ostateczne rozwiązanie, lecz jeden z elementów, które mogą nam
pomóc w tworzeniu lepszej przyszłości.

Jeśli w społeczeństwie rozpocznie się rzeczywisty proces zmiany świadomości,
równolegle normalizacji ulegnie

[clickkey]

Jeśli w społeczeństwie rozpocznie się rzeczywisty proces zmiany świadomości,
równolegle normalizacji ulegnie system polityczny i ekonomiczny, kulturalny i
naukowy. Rząd musi ten proces stymulować i przyspieszać.

Lecz nie należy liczyć na cud. Bo skąd mamy wziąć lepszą elitę polityczną? Z
nieba nam nie spadnie. Doświadczamy zepsucia przez komunizm, Cerkiew też to
odczuwa. Tak jak władza i społeczeństwo, biskupi i księża też są dotknięci
trucizną bolszewizmu. Czeka nas więc mozolna praca. Dlatego każdy element,
który przyspieszy ten proces leczenia mentalności społecznej, jest bardzo
potrzebny.

Na czym ma polegać proces uzdrawiania ukraińskiego społeczeństwa?

- My w świecie postkomunistycznym jesteśmy ofiarami sowietyzacji. Ale prawda
jest taka, że cały świat również przeżywa kryzys, w innych krajach wielu ludzi
pada ofiarą skrajności systemu kapitalistycznego. Gdzie w zachodnim świecie
panuje sprawiedliwość? Nigdzie.
Choroby społeczne bywają różne, różnie można je definiować. Ale ich podstawą
jest brak moralnych zasad w codziennym, praktycznym życiu. Gdy mówię o
wyleczeniu społeczeństwa, nie myślę w kategoriach psychiatrii czy psychologii,
lecz o duchowości. Ludzie w końcu winni przekonać się, że tylko tam, gdzie
działają sprawiedliwe relacje, możliwy jest pokój i właściwy porządek.

Na Ukrainie nie możemy marzyć o idealnej władzy, o idealnym prezydencie, gdy
samo społeczeństwo będzie się godzić na korupcję. Nawet najlepszy prezydent,
nawet anioł, jeśli zwróci się do ludzi, którzy chcą być zniewoleni, nic nie
zdziała. Powinniśmy żyć wedle zasad ogólnoludzkich, winniśmy pragnąć
sprawiedliwości, respektować prawo. Nauka z tego taka, że trzeba włożyć dużo
wysiłku, w tym również intelektualnego, by nie dopuścić do lekceważenia
fundamentalnych praw ludzkich. Wszyscy jesteśmy słabi, lecz jeśli to pojmiemy,
możemy próbować żyć - powiem to religijnym językiem - po Bożemu. My,
chrześcijanie, wedle moralnych zasad chrześcijańskich, muzułmanie wedle
muzułmańskich. Żydzi wedle żydowskich. W nich wszystkich są prawdziwe
podstawowe zasady moralne.

Ojciec Święty już dwa razy zwoływał spotkania przedstawicieli wszystkich
religii w Asyżu, gdyż w sposób profetyczny, patrząc duchem daleko naprzód,
rozumie, że pokój na świecie będzie możliwy wtedy, gdy nastanie sprawiedliwość,
ludzie przestaną być wykorzystywani przez swoich, przez obcych, przez sąsiadów.
To praca dla wszystkich społeczeństw, dla wszystkich kultur. To nie jest żadna
terapia, lecz prosty wymóg moralny.

Demokracja to najtrudniejszy sposób rządzenia, lecz zarazem najlepszy - właśnie
dlatego, że najbardziej moralny. Lecz wszystkie bardzo piękne reguły
demokracji, cała gospodarka rynkowa, nic nie są warte, gdy zabraknie
moralności. Proszę pójść na jakikolwiek bazar we Lwowie. Tam jest rynkowa
gospodarka, ale tworzą ją ludzie bez moralnego kręgosłupa, każdy stara się
naciągnąć, okpić bliźniego. Ludziom zawsze się wydaje, że krótsza droga do
wygodnego życia, do wzbogacenia się, musi zawierać trochę kłamstwa, przemocy.
Dyktatorzy zawsze myślą, że zaprowadzą porządek siłą, a nie sprawiedliwością.
Nic z tego nie wynika, nic dobrego się nie dzieje.

Na Ukrainie chcemy zaprowadzić demokratyczne porządki. Lecz póki nie zaczniemy
respektować praw jednostki, póki nie będziemy patriotami we właściwym
chrześcijańskim znaczeniu tego słowa, nie zaczniemy respektować prawa, nic nie
osiągniemy. Wybór takiego czy innego prezydenta nic nie przyniesie, gdy nie
będzie zdrowej społecznej bazy, a w ludziach zabraknie woli, by żyć moralnie.

Jak na Ukrainie wygląda współpraca prawosławnych z grekokatolikami?

- Mamy trzy Cerkwie prawosławne, które różnią się tylko z powodów politycznych.
Staramy się z nimi współpracować, zwłaszcza w kwestiach społecznych. Lecz jeśli
któraś z opcji prawosławnych kieruje się przede wszystkim celami politycznymi,
wtedy współpraca jest bardzo trudna. Ale mimo trudności w ostatnich kilku
miesiącach zawiązała się współpraca zwierzchników różnych Kościołów
chrześcijańskich: greckokatolickiego, łacińskiego, prawosławnego i
protestanckiego. Staramy się wypracowywać wspólne stanowisko, by władzom
państwowym i parlamentowi pokazać, co o pewnych kwestiach społecznych myślą
chrześcijanie. Wydaliśmy trzy dokumenty, pod koniec czerwca wydamy deklarację w
sprawie rodziny. Nie będzie w niej nic, co wcześniej nie byłoby mówione. Ważne
jest, że podpisaliśmy ją razem, to jest jej siła i nowość. W relacjach między
wyznaniami zjawiła się nowa jakość, choć doktrynalnie jesteśmy jeszcze daleko
od siebie. Lecz zrozumieliśmy, że musimy działać razem. To bardzo pocieszające.

Jeżeli chodzi o współpracę między grekokatolikami a łacinnikami, to trzeba
sięgnąć trochę do historii. Do 1939 r. łacinnikami na Ukrainie byli Polacy,
Niemcy, Słowacy, Węgrzy. Dziś jest inaczej. W Galicji w dalszym ciągu jest
sporo Polaków, charakter katedry we Lwowie jest bardzo polski. Lecz na
wschodzie, w centralnej Ukrainie łacinnicy to głównie Ukraińcy, mówią po
ukraińsku, msze odprawia się po ukraińsku. Do Lednicy przyjechał autokar
młodzieży z łacińskiej parafii z Kijowa pod flagą ukraińską.

Kłopot Kościoła łacińskiego polega na tym, że niektórzy uważają go za sprawę
tylko polską. Ale są i tacy, którzy mówią, że to sprawa właśnie ukraińska.
Potrzeba jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy jest to polski Kościół na
Ukrainie, czy ukraiński Kościół łaciński. Chcielibyśmy mieć jasność tej
sytuacji, gdyż z niej biorą się pewne trudności. Jest to jednak balast z
przeszłości. Potrzeba czasu i dobrej woli, żeby sobie z nim poradzić. Byłoby
bardzo śmiesznie, gdybyśmy starali się rozwiązywać problemy z prawosławnymi, a
nie umieli rozstrzygać trudności między sobą. Potrzebny jest wewnętrzny
ekumenizm, musimy znaleźć wspólną drogę dla dwóch lokalnych Kościołów
katolickich.

Z czego wynika podział ukraińskiej Cerkwi prawosławnej?

- Z uwarunkowań politycznych i trudności personalnych. Cerkwie współistnieją ze
sobą, lecz brak im woli, by przeskoczyć podziały polityczne i personalne
animozje. Brakuje im odwagi, by zdobyć się na radykalny krok. To jest bagaż
ostatnich 15 lat, powstały w wyniku przemian politycznych i ideologicznych na
Ukrainie. Między Cerkwiami prawosławnymi nie ma różnic dogmatycznych, dzielą je
tylko kwestie drugorzędne, jurysdykcyjne. Mówię o tym z żalem, boli mnie, że są
podzieleni. Odczuwalny jest też brak dobrze wykształconego duchowo i
intelektualnie kleru. Lecz najważniejszym elementem jest uwolnienie się od
zależności politycznej.

Ostatnie miesiące pokazują, że Ukraina odwraca się na Wschód. Z polskiego
punktu widzenia to niebezpieczne.

- To jest dużo niebezpieczniejsze dla nas niż dla was. Lecz wydaje mi się, że
sygnały z Zachodu są bardzo niejednoznaczne. Bruksela powinna kompetentniej
myśleć i mądrzej mówić. Powinna powiedzieć jasno, że miejsce Ukrainy jest w
Unii. Kiedy i na jakich warunkach Ukraina tam wejdzie, to rzecz osobna. Lecz
jeśli dziś nie wiadomo, jaki jest status Ukrainy, ci, którzy chcą iść na
Wschód, mają bardzo silne argumenty: nie chcą nas w Europie Zachodniej, a
przecież z kimś musimy współpracować.

UE powinna precyzyjniej definiować swoją politykę. Wówczas wszystkim nam byłoby
łatwiej działać, a niebezpiecznym politykom o orientacji euroazjatyckiej
zabrakłoby argumentów.

Idea podniesienia rangi dotychczasowej metropolii greckokatolickiej we Lwowie,
przekształcenie jej w patriarchat, powoduje opory w Watykanie i wśród
prawosławnych.

- Patriarchat to nie jest cel sam w sobie. Przypomina raczej kupno dobrego
auta, by można było sprawniej podróżować. Nie można oczekiwać, że jeśli będzie
uznany patriarchat, wszystko automatycznie się rozwiąże. Ja tak nie myślę.
Patriarchat to ważny i potrzebny instrument do rozstrzygania kwestii życia
wewnątrzkościelnego i do zewnętrznej komunii z innymi Kośc

[clickkey]

Patriarchat to ważny i potrzebny instrument do rozstrzygania kwestii życia
wewnątrzkościelnego i do zewnętrznej komunii z innymi Kościołami. Patriarchat
nie musi powstać do końca roku ani w najbliższych latach. Po prostu jest
niezbędny. Ale my też musimy zrozumieć, jak on ma funkcjonować, by wierni i
duchowieństwo lepiej zrozumieli, czego można się po nim spodziewać.

Trudności w powołaniu patriarchatu są liczne. W Rzymie panują dwa lęki. Po
pierwsze - niektórzy obawiają się, że gdy staniemy się patriarchatem,
odejdziemy od wspólnoty z następcą św. Piotra. Po drugie - że nasza Cerkiew
stanie się narodowa. Musimy wyjaśnić, że tak nie jest. Te obawy są bezzasadne.
Ojciec Święty to rozumie także dlatego, że ma dobre rozeznanie w historii
Europy Wschodniej. Lecz Papież nie jest sam, ma współpracowników. Musimy
rozwiać te poważne wątpliwości, gdyż nie mamy żadnej ochoty oddzielać się od
Rzymu. Więcej - chcemy, by nasz związek był silniejszy. Gdybyśmy chcieli, już
dawno moglibyśmy to zrobić. Lecz nam na tym nie zależy. Przeciwnie - chcemy
podkreślić jedność w Kościele powszechnym i dlatego staramy się iść krok za
krokiem, zgodnie z prawem. Separacja z Rzymem to nie jest rozwiązanie.

Głosy sprzeciwu wobec ukraińskiego patriarchatu greckokatolickiego słychać we
wszystkich Cerkwiach prawosławnych. Od polskich biskupów prawosławnych, przez
rosyjskich i ukraińskich, po greckich, a nawet skłonnego do rozmów z Rzymem
patriarcha Konstantynopola.

- Chcemy nawiązać bezpośredni kontakt z Cerkwiami prawosławnymi i chcemy mówić
sami, bez pośredników. Oni nie mają informacji z pierwszej ręki, nie wiedzą,
jakie są nasze oczekiwania, jak tak naprawdę wygląda nasza sytuacja. Spotkałem
się kiedyś z sekretarzem jednego z prawosławnych synodów. Powiedział mi: jestem
szczęśliwy, że mogę ciebie zobaczyć. Odpowiedziałem mu: może myślałeś, że mam
rogi?

Ale to było ważne spotkanie. Starałem się wytłumaczyć, że to, do czego dążymy,
będzie bardzo ważne również dla prawosławnych. Między prawosławnymi są ludzie
na wysokich stanowiskach, którzy marzą o jedności Kościoła, więc bardzo
dokładnie patrzą, co się dzieje wewnątrz Kościoła katolickiego. Powiedziałem:
co zrobimy dla siebie, będzie korzystne dla was. A on: nigdy o tym tak nie
myślałem.

Wielki krzyk wokół patriarchatu jest bardzo korzystny, gdyż daje nam możliwość
wyjaśniania naszego stanowiska i wzajemnych kontaktów. Gdybym dwa lata temu
napisał list do jakiegoś patriarchy prawosławnego, nie zwróciłby na to uwagi.
Ale dziś mogę napisać: powiedziałeś, bracie, że jesteś przeciwny naszemu
patriarchatowi. Dlatego tłumaczę ci, kim jesteśmy i do czego dążymy. Jestem
pewien, że ludzie, którzy organizowali i synchronizowali protesty
prawosławnych, takich kontaktów nie chcą. Ale my będziemy spokojnie to robić.
Palec Boży pokierował tymi sprawami przeciwnie do intencji różnych ludzi na
świecie.

Ksiądz Kardynał mówił o jednym patriarchacie na Ukrainie. Czy to jest realne?

- Tak perspektywicznie widzimy sytuację na Ukrainie. Nie chcemy patriarchatu,
który oddali nas od naszych prawosławnych współbraci. Chcemy zbudować parytet,
byśmy mogli rozmawiać jak równi z równymi. Mówiłem prawosławnym, że idea
jednego patriarchatu nie jest skierowana przeciwko nim, lecz jest wspólną drogą
do celu. Jej realizacja zależy od woli wiernych, Kościołów, ale też od rządu,
od sytuacji w Kijowie. Dziś w Kijowie stawiamy greckokatolicki sobór, lecz nie
ma to być najważniejsze miejsce ukraińskiego chrześcijaństwa. Najważniejszym
pozostaje sobór św. Sofii, gdzie będzie jeden patriarcha całej Ukrainy.
Prawosławni przyjmują to pozytywnie, choć realizacja będzie trudna.

Co polskie władze powinny zrobić dla Ukrainy? Historia uczy, że dla nas sprawa
ukraińska to kwestia życia i śmierci, najlepiej pojęta racja stanu.

- Ukraina, z wielu powodów, nie może dziś wejść do UE. Lecz powinno być jasno i
jednoznacznie określone, jakie warunki Unia stawia Ukrainie. Te ugrupowania,
które orientują się na Wschód, korzystają z niejasności. To jest dla nas bardzo
niebezpieczne. Ukraina jest w Europie, nie ma dla niej innej, lepszej drogi.
Rozumiemy, że Europa boi się nas. Ale strach nie pomoże, trzeba go
przezwyciężyć. Zobaczymy, jaką politykę będzie prowadzić następny ukraiński
prezydent. Lecz UE musi sformułować jasne stanowisko, gdyż wpychanie Ukrainy do
Eurazji zagraża nam wszystkim.

Polska jest adwokatem Ukrainy i robi to bardzo dobrze, bo dobrze nas rozumie,
jest naszym największym zachodnim sąsiadem. Głos Polski jest dobrze słyszalny.
Tego głosu Ukraina oczekuje. Lecz z drugiej strony decyzji europejskich nie
podejmuje tylko Polska. A nie będzie dobrze dla Europy, jeśli Ukraina zostanie
za jej granicami, jeśli nie znajdzie się jakiegoś modus vivendi z Białorusią i
Rosją. Europie zagraża Wschód, bliższy i dalszy, świat bardzo radykalnego
fundamentalizmu. u
Konferencję prasową kardynała Lubomyra Huzara, która odbyła się 30 maja w
redakcji "Gazety Wyborczej", opracowali Paweł Smoleński i Jan Turnau


Rozmowę spisali Jan Turnau i Paweł Smoleński

Kijów żąda jeszcze 300 mln dol.na Czarnobyl

[clickkey]

Ukraina. Kijów żąda jeszcze 300 mln dol. na Czarnobyl

ricz, korespondent 13-06-2004, ostatnia aktualizacja 13-06-2004 17:54

Władze Ukrainy proszą Europę i kraje G8 o "niezwłoczne" przekazanie im
dodatkowych 300 mln dol. na budowę sarkofagu nad czwartym blokiem elektrowni
atomowej w Czarnobylu. Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju wcześniej obiecał, że
przeznaczy na sarkofag nad reaktorem zniszczonym w 1986 roku 700 mln euro.
Teraz Kijów, jak poinformowała kancelaria Leonida Kuczmy, wyliczył, że na
inwestycję potrzebuje jeszcze, i to "niezwłocznie", 300 mln dol. Wasyl Bazyw
zastępca szefa kancelarii prezydenta Ukrainy twierdzi, że jeśli pieniędzy nie
będzie, "sytuacja na obiekcie może się rozwijać w sposób niekorzystny".

Noworodek za 500 dolarów

[clickkey]

Noworodek za 500 dolarów
PAP 19:35

500 dolarów otrzymała trójka lekarzy z porodówki w ukraińskim mieście
Makiejewka za noworodka od kobiety, która go zamówiła. Matce dziecka lekarze
powiedzieli, że urodziło się ono martwe. Transakcja wyszła na jaw, a lekarzy
aresztowano.

Prokuratura obwodu donieckiego, w którym leży Makiejewka, wszczęła dochodzenie
przeciwko ordynator oddziału położnictwa szpitala miejskiego, przeciwko
zastępcy głównego lekarza i szefowi oddziału noworodków. Nazwisk lekarzy nie
podano. Pozostająca w zmowie trójka, jak podała prokuratura, zataiła przed
jedną z kobiet, że urodziła żywe dziecko.

Wkrótce potem nowo narodzone dziecko przypisano innej kobiecie, która znalazła
się w szpitalu wykorzystując w tym celu fałszywe dokumenty. To właśnie ta
kobieta zapłaciła lekarzom 500 dolarów. (ck

Ukrainki z fałszywymi polskimi paszportami

[clickkey]

Ukrainki z fałszywymi polskimi paszportami
IAR 19:50

Funkcjonariusze Straży Granicznej zatrzymali na przejściu w Pietrowicach
Głubczyckich w opolskiem pięć obywatelek Ukrainy, które próbowały przekroczyć
granicę na podstawie sfałszowanych polskich paszportów.

Ukrainki jechały w dwóch rejsowych autobusach ze Słupska i Opola.
Funkcjonariusze zwrócili na nie uwagę, gdyż zachowywały się bardzo nerwowo. Ich
paszporty początkowo nie wzbudziły zastrzeżeń, jednak zachowanie kobiet
spowodowało ich wnikliwą kontrolę. Okazało się, że nie są to Polki - chociaż
posługiwały się językiem bardzo dobrze, a obywatelki Ukrainy jadące do pracy we
Włoszech.

Polskie paszporty kupiły we Lwowie i w Warszawie. Zapłaciły za nie od 100 do
300 euro. Sprzedawcy paszportów wymienili w nich fotografie.

Wszystkie kobiety zostaną wydalone z Polski. Sprawa będzie miała także swój
finał w sądzie, gdzie zapadnie wyrok za próbę nielegalnego przekroczenia
granicy na podstawie cudzych dokumentów. Grozi za to kara grzywny lub
pozbawienia wolności do lat trzech.

Komisja: Kuczma zamieszany w porwanie dziennikarza

[clickkey]

Środa, 16 czerwca 2004

Komisja: Kuczma zamieszany w porwanie dziennikarza Gongadze
PAP 16:45

Prezydent Ukrainy Leonid Kuczma, obecny szef parlamentu Wołodymyr Łytwyn, były
minister spraw wewnętrznych Jurij Krawczenko, a także były szef służb
specjalnych Leonid Derkacz są zamieszani w sprawę porwania opozycyjnego
dziennikarza Georgija Gongadzego - do takich wniosków doszła specjalna
tymczasowa parlamentarna komisja śledcza kierowana przez Hryhorija Omelczenkę.

Wskazanie winnych

W wypowiedzi zamieszczonej na stronie internetowej Instytutu Masowej Informacji
(reprezentuje w Kijowie międzynarodową organizację Reporterzy bez Granic)
Omelczenko oświadczył, że komisja doszła do takich wniosków na podstawie
analizy relacji świadków i zgromadzonych dowodów rzeczowych, przeprowadzonych
ekspertyz i innych informacji.

Zdaniem deputowanego, komisja jednomyślnie orzekła, że "w działaniach
prezydenta Kuczmy, byłego szefa jego administracji, a obecnie przewodniczącego
parlamentu Łytwyna, byłego ministra spraw wewnętrznych Krawczenki i byłego
szefa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, który jest dziś deputowanym do parlamentu
Derkacza, są oznaki przestępstwa przewidzianego artykułami 27 i 146 kodeksu
karnego Ukrainy: współudział w działaniach skierowanych na zorganizowanie
porwania Gongadzego, co doprowadziło do ciężkich następstw".

Porwanie

Gongadze został porwany w centrum Kijowa we wrześniu 2000 roku, a następnie
zamordowany. Sprawców zbrodni dotychczas nie wykryto.

Omelczenko podkreślił, że komisja nie posiada dowodów na to, że prezydent
Kuczma jest zleceniodawcą zabójstwa Gongadzego. "Udało się znaleźć dowody na
to, że Kuczma i wskazane trzy inne osoby byli organizatorami porwania
dziennikarza".

Deputowany dodał, że wątpi, aby sprawozdanie komisji śledczej zostało
zaprezentowane w sali obrad parlamentu przed zapowiedzianymi na październik
wyborami prezydenckimi. Według niego sprzeciwia się temu przede wszystkim
Łytwyn.

Szef internetowego wydania "Ukraińska Prawda" Georgij Gongadze został
uprowadzony w Kijowie 16 września 2000 r. Wkrótce jego pozbawione głowy ciało
odkryto w lesie koło Taraszczy - miejscowości, położonej 80 km od stolicy
Ukrainy. Z powodu fatalnego stanu zwłok, sprzecznych wersji prokuratury, a
także z powodu późniejszych ekspertyz, które potwierdzały lub zaprzeczały, że
są to szczątki Gongadzego, jego matka do dziś nie wyraziła zgody na pogrzeb.

Dowody

W listopadzie 2000 roku lider opozycyjnej partii socjalistycznej Ołeksandr
Moroz ujawnił na posiedzeniu parlamentu fragment nagrania magnetofonowego, na
którym prezydent Kuczma zdenerwowanym głosem w obecności ówczesnego szefa MSW
Krawczenki proponuje, aby zastraszyć dziennikarza. Kilka dni wcześniej z
Ukrainy wyjechał pracownik służby ochrony administracji prezydenta Kuczmy major
Mykoła Melnyczenko. Przyznał, że nagrywał z podsłuchu Kuczmę i zdecydował się
ujawnić taśmy po tym, gdy zrozumiał, że prezydent jest przestępcą.

W grudniu ubiegłego roku prokurator generalny Ukrainy Hennadij Wasyliew
powiedział, że śledztwo w sprawie zabójstwa Gongadzego jest dalekie od
zakończenia. W tej sprawie nie mamy nawet podejrzanych - poinformował Wasyliew.
Tym samym zaprzeczył twierdzeniom swego poprzednika Swiatosława Piskuna, który
kilka miesięcy wcześniej przekonywał, że sprawa jest bliska zakończenia.

W październiku 2003 roku dużym echem odbiło się na Ukrainie zatrzymanie przez
prokuraturę szefa departamentu wywiadu kryminalnego MSW generała Ołeksija
Pukacza.

Według doniesień prasy Pukacz miał kierować grupą milicjantów, zajmujących się
bezpośrednim śledzeniem dziennikarza. Ta sama grupa 16 września 2000 r. miała
dokonać zatrzymania dziennikarza na ulicy. Potem Gongadze miał być przekazany
tzw. grupie Kysila (Wołodymyra Kysila, znanego gangstera), czyli bandytom
współpracującym wówczas z MSW. W opinii prasy Pukacz jest tą osobą, która
najprawdopodobniej zna bezpośrednich zleceniodawców zabójstwa Gongadzego.

29 października prezydent Kuczma odwołał Piskuna ze stanowiska prokuratora
generalnego, a kilka dni później z aresztu śledczego wypuszczono generała
Pukacza. 5 listopada w centrum Kijowa w samochodzie Kysila eksplodował ładunek
wybuchowy. Zginął kierowca, ciężko ranny został ochroniarz, ale sam Kysil
przeżył. Według opozycji była to próba zastraszenia ważnego świadka w sprawie
Gongadze, lub też nieudana operacja zabicia go. "Chodziło o to, aby całą
odpowiedzialnością za śmierć Gongadzego obarczyć Kysila i na tym sprawę
zakończyć", powiedział wówczas Jurij Łucenko z parlamentarnej komisji,
badającej kulisy zabójstwa dziennikarza.

Wasyliew jest trzecim prokuratorem generalnym, który zajmuje się sprawą
dziennikarza Gongadzego. Pierwszym był Mychajło Potebeńko. W prasie zyskał on
opinię człowieka, który zrobił wszystko, co było w jego mocy, aby kulisy
śmierci dziennikarza nigdy nie ujrzały światła dziennego.

Roman Kryk (mdz)

Sprawa Gongadze - milicjanci zakatowali oficera

[clickkey]

Sprawa Gongadze - milicjanci zakatowali oficera
PAP 15:30

Nie jest prawdą, jakoby w ubiegłym roku oficer milicji Ihor Honczarow zmarł w
areszcie śledczym na skutek wstrzyknięcia mu dawki środka usypiającego.
Przyczyną jego śmierci były obrażenia, których doznał podczas przesłuchań -
przyznał w Kijowie rzecznik prasowy ukraińskiej Prokuratury Generalnej Serhij
Rudenko. Honczarow był oficerem Zarządu do Zwalczania Przestępczości
Zorganizowanej.

Tym samym Rudenko sprostował doniesienia brytyjskiej gazety "The Independent".
Gazeta, powołując się na materiały, który przedostały się do prasy z
ukraińskiej prokuratury, poinformowała w sobotę, że Honczarow zmarł w wyniku
wstrzyknięcia mu w areszcie śledczym dawki środka usypiającego. Ludzie mogą
mówić, co chcą, ale przed faktami nie uciekniesz - dodał Rudenko. Powiedział,
że w stosunku do milicjantów, którzy torturowali Honczarowa, prowadzone jest
śledztwo.

Honczarow umarł pierwszego sierpnia ub.r. Był oficerem Zarządu do Zwalczania
Przestępczości Zorganizowanej. Prokuratura wydała nakaz aresztowania Honczarowa
wiosną 2002 r. Podejrzewano, że stał na czele grupy przestępczej, zajmującej
się porywaniem ludzi dla okupu. Jedną z jej ofiar mógł być - sugerowała
prokuratura - porwany i zamordowany pod koniec 2000 r. opozycyjny dziennikarz
Georgij Gongadze.

Prokuratura - jak pisała wówczas opozycyjna prasa - liczyła, że w trakcie
śledztwa uda się uzyskać zeznania Honczarowa, potwierdzające, że to jego
ugrupowanie stoi za mordem na dziennikarzu. Honczarow stanowczo odrzucał
podobne oskarżenia. W sumie aresztowano trzynaście osób, które, jak utrzymuje
prokuratura, wchodziły w skład grupy Honczarowa. Sześć z nich, to
funkcjonariusze milicji.

Po raz pierwszy informacje o tym, że za zabójstwem Gongadzego może stać milicja
pojawiły się po ujawnieniu pod koniec 2000 r. tzw. taśm majora Mykoły
Melnyczenki - byłego ochroniarza prezydenta Leonida Kuczmy. Na jednym z nagrań
ówczesny minister spraw wewnętrznych Jurij Krawczenko omawiając z Kuczmą
problem opozycyjnej działalności Gongadzego powiedział, że dysponuje w
MSW "grupą orłów", którzy zdolni są do wszelkich czynów.

W sobotę "Independent" opublikował artykuł oparty na materiałach, wyniesionych
z Prokuratury Generalnej w Kijowie. Zamieszczono w nim m.in. zeznania
milicjantów (podano ich nazwiska), którzy, jak twierdzą, należeli do oddziału
specjalnego, który zajmował się śledzeniem Gongadzego do ostatnich chwil życia.
Po zniknięciu Gongadzego otrzymali stanowczy rozkaz, aby zapomnieli, że
kiedykolwiek zajmowali się śledzeniem dziennikarza.

W artykule tym powtórzono znaną już z taśm Melnyczenki wersję, że rozkaz
zabicia dziennikarza - za wiedzą prezydenta Kuczmy - miał wydać ówczesny
minister spraw wewnętrznych Krawczenko. Nadzór nad operacją miał sprawować na
krótko zatrzymany w ubiegłym roku generał Ołeksij Pukacz, a nadzór nad
wykonaniem wyroku na dziennikarzu współpracownik milicji Ołeksandr Muzyka.

Roman Kryk (mdz)