Plemię Lędzian

[goral11]

Dziwne ale to plemię jest bardzo słabo znane nawet nie wiedomo dokładnie
gdzie ich usadowic a są ważni bo od nich pochodzi nazwa naszego kraju na
wschodzie(chyba tylko węgzry nazywają nas po staremu)ale i tak nazwa lacy
bardzo misie podoba tak jak i lechistan

Lędzianie: wyznawcy Światowida

[ignorant11]

Sława!

Udało mi się znaleźć coś o Lędzianach:

www.bractwo.sanok.com.pl/wyznawcy.htm
Wśród wyznawców "Światowida"

Po ustabilizowaniu się osadnictwa, co nastąpiło w VII w., na podłożu
sklawińskim ukształtowały się ugrupowania plemienne zarówno w dorzeczu górnej
Wisły, jak i nad górnym oraz środkowym Dniestrem.

Najlepiej ostatnio uzasadniony pogląd, wiąże ziemie nadsańskie (a więc także
tereny późniejszej Ziemi Sanockiej), z południowo - zachodnimi partiami
siedzib plemienia Lędzian*. Wedle ustaleń historyków domeny lędziańskie
obejmowały na zachodzie dorzecze górnego Sanu, po Wisłokę (gdzie Lędzianie
sąsiadowali z Wiślanami), na północy dorzecze górnego Bugu, natomiast na
wschodzie tereny po środkowy Dniestr i Zbrucz.

Po raz pierwszy pojawiają się na arenie dziejów u anonimowego, tzw. "Geografa
Bawarskiego", który w swym opisie ludów mieszkających na północ od Dunaju,
wymienia plemię Lendizi - szczycące się posiadaniem 98 grodów. Niewykluczone,
że ślad istnienia Lędzian zarejestrowała również kronika żydowska Josippon,
powstała między schyłkiem IX w., a rokiem 953, która wśród Morawian,
Chorwatów, i Serbów umieszcza tajemniczą nazwę "lz'njn". Najbardziej
precyzyjne jednak i zarazem najbogatsze informacje przekazuje charakterystyka
plemion wschodniosłowiańskich zamieszczona w dziele "O rządzeniu państwem (De
Administrando imperio)", autorstwa cesarza bizantyjskiego Konstantyna
Porfirogenty, z połowy X wieku. Podaje on, że za czasów księcia Igora (913-
945), Rusowie (Waregowie) napadający na Bizancjum nabywali łodzie, których
dostarczali im "(...) Słowianie (...) onych (tj. Rusów) dannicy, którzy się
zowią Krywiczami i Lendzianinami i inni Słowianie". I dalej: "... ścinają
zimową porą te czółna i sporządziwszy je wpuszczają do pobliskich jezior w
porze folgującej, kiedy lód staje, a gdy potem spuszczają na rzekę Dniepr,
wtedy i sami stamtąd tąż rzeką jadą do Kijowa i wyciągają czółna na wystawę i
sprzedają je Rusom...". Z przekazu tego wynika, iż do połowy X wieku,
Lędzianie byli związani jakimś luźnym związkiem z państwem kijowskim.
Wcześniej, w pierwszych dekadach X wieku, dostali się prawdopodobnie pod
kuratelę węgierską, o czym świadczą badania archeologiczne cmentarzysk
staromadziarskich, odkrytych w Przemyślu i Haliczu. Wtedy to, od nazwy
plemienia, został urobiony przez Węgrów ogólny etnonim na oznaczenie Polaków -
Lengyel. Wspomniany już Konstantyn Porfirogenta jeszcze dwukrotnie wzmiankuje
o Lędzianach. Charakteryzując siedziby Pieczyngów (koczowniczego ludu
tureckiego, przybyłego w początkach X w. na stepy nadczarnomorskie), pisze, iż
jeden z czterech ich zachodnich okręgów (them) "zwany Jabdiertim, graniczy z
danniczymi ziemiami Rusi tj.: Ultynami, Derewlanami i Lędzianinami i innymi
Słowianami...". Druga informacja odnosząca się do schyłku IX w. dotyczy
księcia Zachlumian - Michała, syna Wysza, którego lud przybył do Serbii z
kraju pogan "mieszkających nad Wisłą i nazywających się Litzike
(Lindzike)...". Wysz byłby więc jedynym znanym z imienia Lędzianinem, którego
przodkowie musieli opuścić ojcowiznę najprawdopodobniej w wyniku wewnętrznych
walk plemiennych. Ostatnia zachowana wzmianka o Lędzianach pochodzi z Kroniki
Nestora ("Powieści minionych lat"), która to pod rokiem 981, wzmiankuje
wyprawę księcia Włodzimierza Wielkiego na Lachów, podczas której "zajął
Przemyśl, Czerwień i inne grody". Wielu badaczy wskazuje na bezpośredni
związek terminu Lachy, oznaczającego później również Polaków, z plemienną
nazwą Lędzian.

O sile Lędzian wskazuje fakt posiadania przez nich sporej ilości grodów
(dane "Geografa Bawarskiego" są w tej kwestii prawdopodobnie przsadzone),
których kilka znajduje się na terenie późniejszej Ziemi Sanockiej. Część z
nich funkcjonowała również w okresie wczesnopaństwowym. Ostatnio wysunięto
również hipotezę, wedle której Lędzianie mieliby być dyspozytorami pogańskiego
sanktuarium na górze Dźwinogród, będącego centrum kultu tzw. "Światowida"
którego posąg wyłowiono w 1848 roku z fal rzeki Zbrucz. Wskazuje na to m.in.
wyobrażenie staromadziarskiej szabli umieszczonej na jednym z boków idola,
która być może jest schedą po kontaktach lędziańsko - węgierskich. Jak silnie
zakorzenione było pogaństwo u Lędzian wskazuje fakt, iż jeszcze w XI wieku, w
samym centrum Ziemi Sanockiej, funkcjonowały dwa kurhaniska ciałopalne (w
Trepczy k. Sanoka oraz w Czarnorzekach k. Krosna), gdzie składano zmarłych
wedle starego obyczaju ojców.

Lędzianie zniknęli z areny dziejów pod koniec X wieku, wraz z podbojem ruskim.
Jednak ich nazwa była na tyle żywotna, iż została przeniesiona na ogół
Polaków. I tak Ruś nazywała ich Lachami, Litwini - Lenkas, Węgrzy - Lengyel a
Wołosi oraz niektóre narody bałkańskie -Ljach. I to właściwie od Lędzian a nie
od mitycznego Lecha, wzięła się ogólna nazwa określająca wszystkie plemiona
zachodniosłowiańskie - Lechia.

autor: Piotr Niemir Kotowicz

* Lędzianie - nazwa plemienna, etymologicznie wywodzi się od prasłowiańskiego
rdzenia Lęd (prasłowiańskie Lęda - "pole nieuprawne"). Znaczy tyle
co "mieszkańcy lęd (ugorów) czy nieurodzajnych ziem".